Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

1 ZİYA IŞIK. 2 Nasrettin Hoca iyi bir eğitim gör___. Bölge__ en iyi okul__ git__. Bu__ bil__ ve oku__ yaz__ bil__ bir komşu__ bir gün Hoca’__ gel__: ─

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "1 ZİYA IŞIK. 2 Nasrettin Hoca iyi bir eğitim gör___. Bölge__ en iyi okul__ git__. Bu__ bil__ ve oku__ yaz__ bil__ bir komşu__ bir gün Hoca’__ gel__: ─"— Sunum transkripti:

1 1 ZİYA IŞIK

2 2 Nasrettin Hoca iyi bir eğitim gör___. Bölge__ en iyi okul__ git__. Bu__ bil__ ve oku__ yaz__ bil__ bir komşu__ bir gün Hoca’__ gel__: ─ Hoca, de__. Oğlum Konya’__. O__ bir mektup yazar __? Hoca da: ─ Ben Konya’__ gidemem, de__. ─ Sana, Konya’__ git deme__ mektup yaz__ iste__. Hoca: ─ Ben__el yaz__ ben__ başka kimse oku__ mektubu oku__ için kendim git__.

3 3 ZİYA IŞIK ⨶Fıkrayı neden anlayamadınız? Bir düşünelim. ⨶Fıkrada ne eksikti? ⨶ Bu kez doğrusunu okuyup iki metni karşılaştıralım. ⨶İki fıkra arasındaki farkın ne olduğunu söyleyelim.

4 4 ZİYA IŞIK Nasrettin Hoca iyi bir eğitim görmüştü. Bölgenin en iyi okullarına gitmişti. Bunu bilen ve okuma yazma bilmeyen bir komşusu bir gün Hoca’ya gelmiş: ─ Hoca, demiş. Oğlum Konya’da. Ona bir mektup yazar mısın? Hoca da: ─ Ben Konya’ya gidemem, demiş. ─ Sana, Konya’ya git demedim, mektup yazmanı istedim. Hoca: ─ Benim el yazımı benden başka kimse okuyamaz. Bu yüzden mektubu okumak için kendim gitmeliyim.

5 5 ZİYA IŞIK ⨶Görüldüğü gibi fıkrada ekler yazılmayınca cümleleri anlamak mümkün olmuyor. ⨶Türkçe dili kelimenin köküne eklerin eklenmesi ile anlam kazanan sözcüklerden oluşuyor. ⨶Cümleleri oluştururken sözcüklere ekler ekliyoruz ve bu ekler sayesinde cümleler anlam kazanıyor. ⨶Eklerin bazıları sözcüğün anlamını değiştiriyor, bazıları ise sözcüğün anlamını değiştirmiyor ancak cümlede anlamlı şekilde kullanmamıza yarıyor.

6 6 ZİYA IŞIK EKLEREKLER 1. ÇEKİM EKLERİ 1. ÇEKİM EKLERİ 1. ÇEKİM EKLERİ 1. ÇEKİM EKLERİ 2. YAPIM EKLERİ 2. YAPIM EKLERİ 2. YAPIM EKLERİ 2. YAPIM EKLERİ SÖZCÜĞÜN YAPISI 1. BASİT SÖZCÜK 1. BASİT SÖZCÜK 1. BASİT SÖZCÜK 1. BASİT SÖZCÜK 2. TÜREMİŞ SÖZCÜK 2. TÜREMİŞ SÖZCÜK 2. TÜREMİŞ SÖZCÜK 2. TÜREMİŞ SÖZCÜK 3. BİLEŞİK SÖZCÜK 3. BİLEŞİK SÖZCÜK 3. BİLEŞİK SÖZCÜK 3. BİLEŞİK SÖZCÜK SÖZLÜK SIRASI SÖZLÜK SIRASI SÖZLÜK SIRASI SÖZLÜK SIRASI

7 7 ZİYA IŞIK ⨶ Türkü söyler gel bahar Yaz, kış hazır yapar. Ağaç da var yürek, Ağaç da tıpkı biz gibi... ⨶Şiirin mısralarında bir anlamsızlık mı var? Bir daha okuyalım. ⨶ Türküler söylerler gelince bahar Yaza, kışa hazırlık yaparlar. Ağaçların da var yürekleri, Ağaçlar da tıpkı bizler gibi...

8 8 ZİYA IŞIK ⨶Tıpkı şiirde olduğu gibi cümle kurmamıza yardımcı olan, sözcüklerin anlamını değiştirmeyen ekler çekim ekidir. ⨶Kalem – isıra – daduvar – a ⨶Göz – übalon – umgül – dük ⨶Masa –nınev – imiz yol – lar ⨶Git – mişlergel – eceğim simit – te

9 9 ZİYA IŞIK ⨶Kelimenin hiç ek almamış haline sözcüğün kökü deriz. Çekim ekleri veya yapım ekleri sözcüğün köküne eklenir. ⨶Kalem – im sabah – leyin ⨶Sınıf – lar ağaç – ta kökekkökek kökekkökek

10 10 ZİYA IŞIK ⨶ Ninniyle salladın beni, Şefkatle kolladın beni, Sevginle bağladın beni, Yurdum! Yurdum! Güzel yurdum! ⨶Yukarıdaki şiirde renkli yazılmış kısımların tümü çekim ekidir. ⨶Çekim eklerinin ne işe yaradığını görmek için ekleri çıkarıp yeniden okumayı deneyebilirsiniz.

11 11 ZİYA IŞIK ⨶Aşağıdaki sözcüklerin hangilerinde çekim eki olduğunu belirtelim. ✘ ✔ ✘ ✘ ✘ ✔ ✔ ✔ ✘ ✔ ✘ ✘ ✘ ✔

12 12 ZİYA IŞIK ⨶Aşağıdaki sözcüklerden hangileri hiç ek almamıştır? (kök durumunda) ✘ ✔ ✘ ✔ ✔ ✘ ✘ ✔ ✘ ✘ ✔ ✘ ✔ ✔

13 13 ZİYA IŞIK ⨶Aşağıdaki cümlelerdeki boşluklara uygun çekim ekleri getirerek cümleleri tamamlayınız. ⨶Sokak __, ayağ__ kırıl__ bir köpek buldu__. ⨶Kahve çekirdek____ ateş___ iyi__ kavur____. ⨶Dün__ göre kendi__ daha iyi hissedi______. ⨶Kahvaltı___ sonra okul kıyafet___ giy___. ⨶On___ bir dakika bile gözü___ ayır_________. ⨶Bu sıcak hava___ içme__ soğuk gazoz al_____. taımışlar lerinitecedum emiyorum danimidim danmümıyorum dayedım

14 14 ZİYA IŞIK ⨶Aşağıdaki şiirdeki boşlukları uygun çekim ekleri ile tamamlayınız. ⨶ Ağla_____ ses______ duyar mısınız, Mısralar_______; Mısralar_______; Dokunabilir misiniz, Gözyaş__________, el___________? Bilmez_____ şarkı_______ bu kadar güzel, Kelime__________ kifayetsiz olduğunu Bu derde düş_________ önce. Bir yer var, bil__________; Her şeyi söyle______ mümkün; Epeyce yaklaş_________, duy___________; Anlat_____________. samimi ımda larımalerinizle dimların lerinse meden iyorum mek mışımuyorum amıyorum

15 15 ZİYA IŞIK Sevgi nedir? Akan bir sudur sevgi Sevgi umuttur, mutluluktur. Kin ve nefrete yer yoktur, Dünyanın sihirli anahtarıdır sevgi. ⨶Şiirde renkli yazılmış sözcükleri inceleyelim. ⨶Sev(mek) – gi ⇨ sevgi ⨶ Ak(mak) - an ⇨ akan ⨶ Sihir - li ⇨ sihirli

16 16 ZİYA IŞIK ⨶Yapım ekleri sözcüğün anlamını değiştirerek yeni bir sözcük meydana getirir. ⨶Yeni sözcük ile eski sözcük anlamı bakımından mutlaka ilgilidir, anlamları tamamen bağımsız değildir. ⨶ En bilinen yapım ekleri “-cı, -ci, -lı, -li, -lık, -lik, -sız -siz, -gı, -gi” ekleridir.

17 17 ZİYA IŞIK ⨶Aşağıdaki sözcük ile yapım eki almış yeni sözcükleri inceleyelim. ⨶ayakkabıayakkabıcıayakkabılık ⨶Görüldüğü gibi her üç sözcüğün anlamı başka fakat her biri “ayakkabı” ile ilgili kavramlar.

18 18 ZİYA IŞIK ⨶Aşağıdaki sözcüklerin yapım ekleriyle nasıl oluştuğunu inceleyelim. KapıcıKapıcıEczacıEczacıKaleciKaleciDenizciDenizci SatlıkSatılıkYollukYolluk SebzelikSebzelikKalemlikKalemlik GözlükGözlükBollukBolluk SevgiSevgiSaygıSaygı AkılsızAkılsızBacaksızBacaksız

19 19 ZİYA IŞIK ⨶Aşağıdaki sözcüklere uygun yapım ekleri getirerek yeni sözcükler türetiniz. Gemi⇨Kötü⇨ Ağaç⇨ Cam⇨ Sinek⇨ Yağ⇨ Ses⇨ ciGemici lükKötülük lıkAğaçlık cıCamcı likSineklik sızYağsız sizSessiz

20 20 ZİYA IŞIK ⨶Aşağıdaki sözcüklerde yapım eki varsa, yoksa ile işaretleyelim. ✘✔ ✔ ✔ ✔ ✘ ✔ ✘ ✔ ✘ ✘ ✔ ✔ ✔ ✘ ✔

21 21 ZİYA IŞIK ⨶Hiç ek almamış (kök durumunda) veya yalnızca çekim eki almış (anlamı değişmemiş) sözcükler basit sözcüktür. ⨶Kolonya Merdiven ⨶Defterimiz Çiçekler ⨶Sabah Yastık ⨶OkulumuzdanDeğirmen ⨶Okuyor Çocuklar ⨶Akraba Mevsimlerin

22 22 ZİYA IŞIK ⨶ Mahallemizde Senden başka ağaç olsaydı Seni bu kadar sevmezdim. Fakat eğer sen Bizimle beraber Kaydırak oynamasını bilseydin Seni daha çok severdim. ⨶ Mahallemizde Senden başka ağaç olsaydı Seni bu kadar sevmezdim. Fakat eğer sen Bizimle beraber Kaydırak oynamasını bilseydin Seni daha çok severdim. ⨶Yukarıdaki şiiri incelersek “kaydırak” sözcüğü dışındaki tüm sözcüklerin basit sözcük olduğunu görürüz.

23 23 ZİYA IŞIK ⨶Aşağıdaki sözcüklerden basit sözcük olanları, diğerlerini ile işaretleyelim. ✘✔ ✔ ✘ ✘ ✔ ✔ ✘ ✔ ✘ ✔ ✘ ✘ ✔ ✔ ✔

24 24 ZİYA IŞIK ⨶Yapım eki alarak oluşmuş sözcüklere türemiş sözcük diyoruz. ⨶Başka bir deyişle türemiş sözcük, yapım eki almış sözcük demektir. ⨶Duvar – cıboya – cısev - gi ⨶Sil – gi yol – luk al – lık ⨶Ses – sizdil – siz tuz – suz ⨶Yaş – lıköy – lüçiçek – li

25 25 ZİYA IŞIK ⨶Aşağıdaki sözcüklerden yapım eki alarak türemiş olanları “ “ ile işaretleyelim. ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔ ✔

26 26 ZİYA IŞIK ⨶İki yada daha çok sözcüğün birleşmesiyle oluşmuş sözcüklere bileşik sözcük diyoruz. ⨶Afyon – kara - hisar ⇨ Afyonkarahisar ⨶Ada – pazar ⇨ Adapazarı ⨶Pamuk – kale ⇨ Pamukkale ⨶Ayak – kap ⇨ Ayakkabı ⨶Gece – kondu ⇨ Gecekondu ⨶Ağaç – kakan ⇨ Ağaçkakan ⨶Kahve – renk ⇨ Kahverengi

27 27 ZİYA IŞIK ⨶Aşağıdaki sözcükleri kullanarak yeni bileşik sözcükler üretelim. ⨶“Kara - Kanlı – Ak – Savar – Bakan – Deniz – Soğuk – Uçak – Bahar – Altı – Ağır – Baba – Son – Baş - Başlı” Ağırbaşlı Soğukkanlı Sonbahar Denizaltı Karadeniz Uçaksavar Akbaba Başbakan

28 28 ZİYA IŞIK ⨶Sözlüklerde, yazım kılavuzunda, ansiklopedilerde … çeşitli kaynak kitaplarda sözcükler ve kavramlar belli bir düzende ve alfabetik sıra ile yazılıdır. ⨶Sözlüklerin alfabetik sıra ile yazılmasındaki amaç belli bir düzen içinde olmalarını sağlayarak, her sözcüğün karışıklık olmadan kolayca bulunmasını sağlamaktır. ⨶Dilimizde binlerce sözcük olduğuna göre bu sözcükleri sözlükte öncelikle ilk harfine göre sıralarız.

29 29 ZİYA IŞIK ⨶Örneğin bir sözlükte “bavul” sözcüğünü bulmak istiyoruz. ⨶Öncelikle ilk harfi “b” ye bakarız. Sözlükte “B” yazılı sayfayı açarız. ⨶Sonra “Ba” ile başlayan sözcüklere bakarız. ⨶Son olarak da “bavul” sözcüğünü buluruz. ⨶“Kalem – gözlük – saat – turp” sözcüklerinin nasıl sıralanacağını inceleyelim.

30 30 ZİYA IŞIK ⨶kalem – gözlük – saat – turp ⨶İlk harflerini belirledik. Şimdi alfabemize göre hangi harf öndedir. Bu harfleri sıraya koyalım. ⨶Alfabemizdeki harf sırasını bilirsek işimiz daha da kolay olacaktır. Bu sözcüklerin harflerini numara vererek sıraya koyalım. kkggsstt A – B – C – Ç – D – E – F – G – Ğ – H – I – İ – J – K – L – M – N – O – Ö – P – R – S – Ş – T – U – Ü – V – Y – Z

31 31 ZİYA IŞIK ⨶“vali – lale – hırka – bayrak – resim” sözcüklerinin nasıl sıralanacağını inceleyelim. ⨶ vali – lale – hırka – bayrak – resim ⨶peynir – deniz – ortak – kaza – eksik vvllhhbbrr ppddookkee

32 32 ZİYA IŞIK ⨶Sözlüklerde aynı harfle başlayan yüzlerce sözcük olduğuna göre, bu sözcüklerin de kendi arasında sıralanması gereklidir. ⨶Sözlükte “çalışmak – çivi – çorap - çember ” sözcüklerinin hangisi daha önce yazılır. İnceleyelim. Sözcüklerin ilk harflerinin aynı olduğuna dikkat edelim. ⨶çalışmak – çivi – çorap – çember çç 11 çççççççaçaçiçiçoçoçeçe

33 33 ZİYA IŞIK ⨶demlik – duvar – diken – dolu – düdük ⨶elbise – eşya – ekim – eylem – ezber 11 dd dddddddddededududididododüdü 55 eeeeeeeeeeeleleşeşekekeyeyezez

34 34 ZİYA IŞIK ⨶İlk iki harfi de aynı olan sözcükleri sıralayalım. ⨶kuzu – kuyu – kundak – kuşku ⨶fabrika – fakir – fahri – facia kk 11 kkkkkkkukukukukukukuku kuzkuzkuykuykunkunkuşkuş fffffffffafafafafafafafafabfabfakfakfahfahfacfac

35 35 ZİYA IŞIK ⨶Şimdi de daha karmaşık sözcükleri sıralayalım. ⨶gerçek – genel – sabunluk – sabah ⨶marş – kapı – maaş – seviye ggggssssgegegegegergergengensasasasasabsabsabsabsabusabusabasaba mmkkmmss 11 mamamamamarmarmaamaa

36 36 ZİYA IŞIK


"1 ZİYA IŞIK. 2 Nasrettin Hoca iyi bir eğitim gör___. Bölge__ en iyi okul__ git__. Bu__ bil__ ve oku__ yaz__ bil__ bir komşu__ bir gün Hoca’__ gel__: ─" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları