Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

1.  Yüklemin bildirdi ğ i anlam, eylemin yapılması do ğ rultusundaysa bu tür cümlelere olumlu cümle denir. Örnek : Ne kadar geriye bakarsanız, o kadar.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "1.  Yüklemin bildirdi ğ i anlam, eylemin yapılması do ğ rultusundaysa bu tür cümlelere olumlu cümle denir. Örnek : Ne kadar geriye bakarsanız, o kadar."— Sunum transkripti:

1 1

2  Yüklemin bildirdi ğ i anlam, eylemin yapılması do ğ rultusundaysa bu tür cümlelere olumlu cümle denir. Örnek : Ne kadar geriye bakarsanız, o kadar ileriyi görürsünüz. (Olumlu eylem cümlesi) Özü gerçek ya ş ama dayalı tiyatro yapıtları, do ğ rudur ve güzeldir. (Olumlu ad cümlesi) Sattı ğ ınız malların dökümünü çıkarıp kârı hesaplayalım. (Olumlu eylem cümlesi) 2

3  B İ Ç İ MCE VE ANLAMCA OLUMLU CÜMLELER : Bu tür cümlelerde olumsuzluk bildiren hiçbir dil birimi kullanılmaz, yüklemin yansıttı ğ ı anlam da olumlu olur. Örnek  Ne zamandır gelmenizi bekliyorduk.  B İ Ç İ MCE OLUMSUZ, ANLAMCA OLUMLU CÜMLELER : Bu tür cümlelerde cümlenin kurulu ş u olumsuz, anlamıysa olumludur. Örnek :  Seni sürekli ele ş tiren ve senin kuyunu kazan bu insanı nasıl bilmezsin? (bilirsin)  Bu kadar çok döversen hangi çocuk yaramaz olmaz? (yaramaz olur)  Sizin neler yaptı ğ ınızı bilmiyor de ğ ilim. (biliyorum) Cebinde para yok de ğ il. (var) Yaptı ğ ı hareketi görmemi ş olamazsın. (görmü ş sündür.) Oraya kim gitmek istemez. (gitmek ister.) 3

4  Bir eylemin gerçekle ş medi ğ ini, gerçekle ş meyece ğ ini ya da bir ş eyin yoklu ğ unu bildiren cümlelerdir.  Not: Dilimizde “-siz, -me, -mez” gibi ekler, “yok, de ğ il, ne…… ne……” gibi kelimeler, olumsuzluk olu ş turmak için kullanılır. Örnek : Aradı ğ ınız ki ş i burada yok. (Olumsuz ad cümlesi) Dünkü davranı ş larınızı hiç onaylamadım. (Olumsuz eylem cümlesi) Kimse olayın nedenini bilmiyor. (Olumsuz eylem cümlesi) Mutlulu ğ unu herkesle payla ş san da yalnızlı ğ ını payla ş amazsın. Ba ş arı, zannedildi ğ i kadar kolay elde edilen bir ş ey de ğ ildir. 4

5  B İ Ç İ MCE OLUMLU, ANLAMCA OLUMSUZ CÜMLELER : Bu tür cümlelerde olumsuzluk anlamı ta ş ıyan ek ya da sözcük kullanılmadı ğ ı halde cümleler olumsuzluk bildirir. Örnek : Kim demi ş onu çok sevdi ğ imi? (sevmiyorum) O kadar sinirli ki ona parayı kaybetti ğ ini söyle söyleyebilirsen. (söyleyemezsin.) Ne kendi rahat etti, ne de ba ş kası.  Korkulur mu küçücük bir kediden?  Ne kızı verir, ne dünürü küstürür. (vermez, küstürmez) Bu haliyle onu kim be ğ enir? (kimse be ğ enmez) 5

6  : Bir i ş in yapılıp yapılmadı ğ ını sormak, bir ş eyin nedenini ö ğ renmek, durumla ilgili bilgi edinmek ya da ku ş kuyu gidermek... gibi amaçlarla kurulan cümlelere soru cümlesi denir. Örnek : Karde ş in eve geldi mi? Daha çok hangi kitapları okuyorsunuz? Olanları sana kim anlattı? Buraya nasıl geldin? 6

7  Yanıt gerektirmeyen, biçimce soru, anlamca olumlu ya da olumsuz olan cümleye ş a ş ma, küçümseme, inanmayı ş, beklenmezlik, özlem... vb. anlamlar katmak için kurulan cümleler vardır. Bu tür cümlelerin sonuna da soru i ş areti konur:  Hiç böyle yapılır mı? (Kınama) Biraz sessiz olur musunuz? (Rica)  Bunun böyle olaca ğ ını söylememi ş miydim? (Haklı çıkma)  Oraya ş imdi mi gitsem, sonra mı? (Kararsızlık)  Bu parayla ev mi alınır? (Azımsama)  Yolda onunla kar ş ıla ş mayayım mı? (Beklenmezlik)  Önüne baksana kör müsün? (Azarlama) Bu yüksek notu almak sana mı kaldı? (Küçümseme) Nerde o günler? (Özlem) O zavallı kime kötülük edecek ki? (Onaylatma) 7

8  Bir dile ğ i, bir iste ğ i, bir arzuyu, bir temenniyi bildiren cümlelere, anlamları yönünden dilek veya istek cümlesi denir. Örnek : Yarın bizde toplanıp bir güzel yemek yiyelim. Çocuk tek kazansın da neresi olursa olsun. Umarım i ş leriniz yolunda gidiyordur. Ah ş u bahar bir gelse, çocuklar ne ş e içinde ko ş up oynasa. İ n ş allah bütün dü ş lerin bir gün gerçek olur. Allah sana uyuz versin de tırnak vermesin. 8

9  Emir kipiyle kurulan ya da gelecek zaman kipinin emir anlamıyla kullanıldı ğ ı cümlelere, anlamları yönünden emir cümlesi denir. Örnek : Sandalyeyi çek, sessizce oturup bekle. Ö ğ retmeniniz izinli, gürültü etmeden ders çalı ş ın. Herkes ödevlerini önümüzdeki hafta getirecek, not alacak. Ş uraya da bir halı ser, ortalı ğ ı topla. Sen de çalı ş ve para kazan artık. 9

10  Korku, acıma, ş a ş ırma, sevinme, kızma gibi ansızın beliren duyguları anlatmaya yarayan cümlelere, anlamları yönünden ünlem cümlesi denir. Örnek : Ah, elim yandı! Kapıyı açtım ki bir de ne göreyim! Oh, okul bitti, rahat bir nefes alalım! O... kimler gelmi ş, kimleri görüyorum! Elimi cebime attım ki cüzdan yok! 10

11 11

12  Farklı sözcüklerle kurulan fakat aynı dü ş ünceyi anlatan cümlelerdir.  Ça ğ da ş Türk ş iiri bizim yurdumuzun, bizim insanımızın sesini yansıtmadı ğ ı sürece geli ş me gösteremez.  Ş iirimizin sanatsal yönden geli ş ebilmesi, her ş eyden önce ulusal de ğ erlerimizi yansıtabilmesiyle mümkün olacaktır.  Duygu ve dü ş üncelerini birkaç sözcük ile söyleyebilmeyi, ancak yüksek insanlar ba ş arır.  Az sözle çok ş ey anlatabilmek ancak yetenekli insanların i ş idir. 12

13  ----Sevgi sadakatle taçlanmadıkça ömrü kızgın çöllerdeki bir damla ya ş kadardır.  ----Sadakatin olmadı ğ ı bir sevgi uzun ömürlü olamaz.  ----Kıyıyı gözden kaybetmeye cesaret edemeyen insan yeni okyanuslar ke ş fedemez.(Andre Gide)  ----Hayatında riskleri göze alamayan insan ba ş arılı olamaz.  ----Ya ş am, içinde siyah da bulunan bir gökku ş a ğ ıdır.  ----Ya ş am tüm güzelliklerinin yanında olumsuzlukları da barındırır. 13

14  ----E ğ er bir insan hangi limana yelken açtı ğ ını bilmiyorsa, hiçbir rüzgâr i ş ine yaramaz.  ----Belirli bir hedefi olmayan insan, hangi olanaklara sahip olursa olsun ba ş arılı olamaz.  ----Ya ş amak, karanlık geceye ra ğ men, bu ğ ulanmı ş pencere camına güne ş i çizebilmektir.(Anonim)  ----En zor anlarda bile umudunu kaybetmeyen insan gerçekten ya ş ıyor demektir. 14

15  Aydın insan, toplumu dü ş ünürken, toplumun pe ş inden gitmek zorunda olmayan biridir.  Halk için çalı ş mak demek, onu her zaman onaylamak demek de ğ ildir.  Dalkavukluk, a ş a ğ ılık ruhlu kimselere özgüdür.  Dalkavukluk, hiçbir zaman yüksek ruhlu kimselerde görülmez. 15

16  Bazı cümlelerde birtakım olay ya da olguların kar ş ıt özellikleri verilir. Kar ş ıtlara yer vermek, anlatımı belirgin kılar. Örnek :  Dı ş arısı günlük güne ş lik, halbuki burada paltolarımız bile bizi ısıtmaya yetmiyor.  A ğ larım hatıra geldikçe gülü ş tüklerimiz.  Bir vardı, bir yok oldu; böyledir dünyanın hali. 16

17  Yargının gerçekle ş me nedeni ve sonucu cümle içinde verilir.  ----Sınavda heyecanlandı ğ ı için bazı soruları yapamadı.  ----Bakımsızlıktan ev harabeye dönmü ş tü.  ----Matbaanın bulunmasıyla okuma yazma oranı arttı.  ----A ş ırı sıcaklar can kaybına yol açtı.  ----Yo ğ un kar ya ğ ı ş ı nedeniyle yollar trafi ğ e kapatıldı.  ----Hediye almadım diye bana darılmı ş. 17

18  Öznenin i ş i, hareketi gerçekle ş tirme amacı ve sonucu cümle içinde verilir.  ----Borçlarından kurtulmak için evini satmı ş.  ----Ailesini görmeye Almanya’ ya gitmi ş.  ----Ba ş bakan, ticari anla ş malar yapmak üzere yurtdı ş ına çıkıyor.  ----Bu,bizi birbirimize dü ş ürmek maksadıyla söylenmi ş bir sözdür.  ---- Ş air, ş iirinde herkes anlayabilsin diye yalın bir dil kullanmı ş.  ----Yazar,ele ş tirmene ş irin görünmek maksadıyla iki yüzlü davranıyor. 18

19  Eylemin ya da hareketin gerçekle ş mesi bir ş arta (ko ş ula) ba ğ lı olan cümlelerdir  ----Sanatçı yapıtında toplumu anlatırsa ölümsüzle ş ir  ----Ak ş am baban gelirse, alı ş veri ş e çıkarız.  ----Müzik dinleyebilirsin ama sesini fazla açmayacaksın.  ----Ak ş ama geri vermek üzere bu kitabı alabilirsin.  ----Ya ğ mur ya ğ dıkça topra ğ ın verimi artar. 19

20  Yanlı ş yapaca ğ ı korkusuyla kendisine sürekli yardım edilen çocuklarda çekingenlik görülür.  A ş ırı korumacı aileler çocuklarının ki ş ilik geli ş imini engeller.  Çıkar, sandalyeye benzer. Ba ş ının üstünde ta ş ırsan küçülürsün, aya ğ ının altına alırsan yükselirsin.  Çıkarlarını ön planda tutan ki ş iler sevilmezler. 20

21  Çocukların her istedi ğ ini yapmak ya da her istedi ğ ine kar ş ı çıkmak, kimi sorunlar ya ş anmasına yol açar.  Çocukların istekleri hiç bitmez.  Alı ş kanlıklar faydalı da olabilir, zararlı da.  Alı ş kanlıklardan kurtulmak çok zordur. 21

22  Bir toplumun kurtulu ş unda bireysel çabalarla bir yere gelinemez.  Sen yanmasan, ben yanmasam; nasıl çıkar karanlıklar aydınlı ğ a?  Dünyada dost yoktur dostlarım.  Dostluk iyi kimseler arasında çabucak kurulur, güçlükle yıkılır. 22

23  Yorum cümleleri özneldir. Yorum, bir olayın veya durumun bir görü ş e göre de ğ erlendirilmesidir.  Kısaca yorum cümlelerinde bir durum hakkında ki ş isel görü ş belirtilir.  Romanın giri ş bölümünde çok güzel bir bahar tasviri yapılmı ş.  Adalet güne ş gibidir. Her ş ey onun etrafında döner.  Çocuk yine a ğ lamaya ba ş ladı. Anla ş ılan karnı acıktı.  Bugün yüzünden dü ş en bin parça.Karısıyla yine kavga etmi ş tir.  Timuro ğ lu, onun ş iiriyle ya ş amı arasındaki paralelli ğ e dikkat çekiyor. Bir ba ş ka deyi ş le onun ya ş amının, ş iirini nasıl etkiledi ğ ini sorguluyor. 23

24 24

25 İ ki kavram arasında benzerlik ya da farklılıkların ortaya konmasıdır.  ----Sinema da tiyatro gibi görsel bir sanattır.  ----Do ğ u Anadolu’nun kı ş ı Akdeniz Bölgesi’ne göre daha çetin geçer.  ----Haber alma gereksinimini en iyi kar ş ılayan ileti ş im aracı televizyondur.  Hiçbirimiz onun kadar duyarlı ve ho ş görülü de ğ ildik.  Ya ş ıtlarından daha genç ve daha diri bir görünü ş ü vardı.  ----Ressam bu yapıtında ise daha canlı renkleri kullanmı ş tır. 25

26  Bir olayın,durumun olumlu ya da olumsuz yönde giderek de ğ i ş ti ğ ini anlatan cümlelerdir.  ----Kadın, her geçen gün biraz daha kötüle ş iyor.  ----Havalar gittikçe so ğ uyor.  ----Bu çocu ğ un günden güne huyu de ğ i ş iyor.  ----Ülkemiz her geçen yıl biraz daha büyüyen ekonomisiyle gelecekte geli ş mi ş ülkeler seviyesine çıkacaktır.  Uçak önce havalandı, sonra yava ş yava ş bulutların arasında kayboldu. 26

27  Yazarın yapıtında neyi anlattı ğ ı konuya (içerik)girer.Bu konuyu i ş lerken kullandı ğ ı sözcükler ve cümleler de üsluba girer.(Nasıl Anlatmı ş ?)  ----Yazar yapıtında 1.Dünya Sava ş ı yıllarındaki insanların çekti ğ i acıları gözler önüne serer.( İ çerik)  ----Betimlemelerde sıfatlara sıkça yer veren sanatçı, cümleleri uzun tutmu ş tur.(Üslup)  ----Romanda,Batı’nın ya ş am tarzına özenen bir ailenin yava ş yava ş çökü ş ü anlatılır.( İ çerik)  ---- Ş airin, ş iirlerinde, oldukça az kullanılan sözcüklere ve deyimlere yer vermesi dikkati çeker.(Üslup) 27

28  Bir anlatımda verilmek istenen öz, dü ş ünce ve duygu bütününe içerik adı verilirken kimi cümleler, herhangi bir yapıtın konusuna ya da özün ne oldu ğ una yani içeri ğ ine de ğ inir.  Cahit Sıtkı'nın ş iirlerinde genel olarak ölüm ve yalnızlık teması ele alınıyor. Romanda kent insanlarının bireyci ya ş amları ve bunun yarattı ğ ı bunalımlar anlatılmı ş. Ömer Seyfettin, kimi öykülerinde çocukluk ve askerlik anılarını i ş liyor. Ziya Osman Saba, yalın ve içten bir anlatımla yoksul ya ş amlara kar ş ı duydu ğ u ezikli ğ i anlatır bu ş iirinde.(üslup ve içerik) 28

29  " Bu nedir?", sorusunu yöneltti ğ imizde yanıt alabiliyorsak bu cümle bir tanım cümlesidir.  Roman, olmu ş ya da olabilecek olayları anlatan uzun bir edebiyat eseridir.  Sanatsal yaratımın temeli, do ğ ayı taklit etmek de ğ il, yeniden biçimlendirmektir.  Cahillik ve bilgisizlik bir toplumu içten içe kemiren bir kurttur. 29

30  Aralarındaki ortak özelliklere göre, daha çok varlı ğ ı kapsayan, aynı kavramları topluca dü ş ündüren sözcüklere genel; anlamları sınırlı olan, kavramları teke tek dü ş ündüren sözcüklere özel anlamlı sözcükler denir.  Geri kalmı ş ülkelerde spora hiç önem verilmez. (Genel Anlamlı)  Hindistan, futbola hiç önem vermeyen bir ülkedir. (Özel Anlamlı)  Dünyada en çok satan kitap, romanlardır. (Genel Anlamlı)  Kitabı dün bitirdim (Özel Anlamlı) 30

31  Sanat, insanın do ğ ayı tanımasını, yeni güzellikler yaratmasını sa ğ lar.  Ele ş tirmenin i ş i olumsuzlukları abartmak de ğ il, sanatçıya yol göstermektir.  İ yi bir konu ş ma, insan ba ş arısında önemli bir etkendir. 31

32  Varsayım, gerçekte olup olmadı ğ ına, olmayaca ğ ına bakılmaksızın bir olay ya da durumu bir süre için var kabul etmektir.  Varsayım anlamı ta ş ıyan yargılarda genellikle "tutalım ki, diyelim ki, farz edelim, dü ş ün ki, " gibi ifadelere yer verilir. Örnek : Büyük ikramiye sana çıktı diyelim, bana ne alırsın? Tut ki puanın yetmedi ve üniversiteye giremedin. Ş u anda kapının çalındı ğ ını ve o ğ lunun geldi ğ ini farz edelim. Gözlerini kapa ve sımsıcak bir odada dı ş arıda ya ğ an karı seyrederek çay içti ğ imizi dü ş ün. 32

33  Bir eylem henüz sonuçlanmadan, o eylemin nasıl sonuçlanaca ğ ı konusunda fikir yürüten cümlelerdir. Örnek : Bizi görür görmez yine ba ğ ırıp ça ğ ıracak. Ben zaten onun suçlu oldu ğ unu ba ş tan biliyordum. Göreceksiniz, son ş iirlerinde de ayrılık ve ölüm üzerine konu ş up bizleri hayal kırıklı ğ ına u ğ ratacak. Bu çocu ğ un bir baltaya sap olamayaca ğ ı ba ş tan belliydi. 33

34  Bir de düzgün konu ş mayı ö ğ renebilse.  Toplum olarak kendimizi küçük görme illetinden ne zaman kurtulaca ğ ız bilmem. 34

35  Onun günde be ş ö ğ ün köpürmesine aldırmıyorum.  Bu ayaklar bize sökmüyor artık.  Bo ş ver onu, havlar ama ısırmaz.  Bu olaylar eskisi gibi üzmüyor beni. 35

36  Bir sorunu çözmek, herhangi bir konuda yol gösterip bilgi ve fikir vermek amacıyla, öne sürülen görü ş ü, dü ş ünceyi ve teklifi içeren cümlelere öneri bildiren cümleler denir. Örnek : Kitabın sonuna bir de kaynakça konsa iyi olur. Konuyu iyice anlamak istiyorsan, önce tekrar et, sonra da bol bol soru çöz. Oyunda günlük ya ş amın derinli ğ ine fazlaca girilmeseydi, oyun daha derli toplu olurdu. Siyah ete ğ in üstüne mavi desenli gömle ğ ini giyersen sana daha çok yakı ş ır. 36

37  Do ğ ru yolu göstermek amacıyla kurulmu ş genel geçerlili ğ i olan yargıları içeren cümlelerdir.  Terliyken so ğ uk su içme.  Arkada ş larını dikkatli seç.  Sorumluluklarını zamanında yerine getir. 37

38  Olasılık, kesinli ğ i olmaksızın bir olay ya da durumun ortaya çıkmasının beklenilmesidir. Bu tür yargılar kesinlik anlamı ta ş ımaz. : Yarın i ş e biraz geç gelebilirim. Ş imdi bizim oralara da bahar gelmi ş tir. Sınav zamanı yakla ş tı, herhalde düzenli bir çalı ş ma yapıyordur. Durumu çok iyi, bu çocu ğ a küçük bir yardımda bulunur sanıyorum. 38

39  Herhangi bir ş eyin ortadan ya da e ş it biçimde bölündü ğ ü anlamı ta ş ır. Bu tür yargılarda e ş itlik söz konusudur.  Harçlıklarını karde ş payı yaparak birkaç gün idare ettiler.  Bir elmayı yarı yarıya payla ş ıp yediler.  Ş irketteki payları aynıydı.  Bize birer bardak çay ikram ettiler.  İ pi ortadan kesti. 39

40  Beklenti, bir olgunun sonunda gerçekle ş mesi beklenen sonuç, bireyin, belli ş art ve durumların alaca ğ ı biçimler veya kendisinden beklenenler konusundaki ön görü ş ü anlamına gelir. Bu tanımlamaya ba ğ lı olarak kimi cümlelerde bir beklentinin gerçekle ş medi ğ i yönünde bir anlam ve yargı görülür. Örnek : Ankara'ya geldi ğ inde beni arar sanmı ş tım. Bizi bu sefer daha sıcak kar ş ılayaca ğ ını dü ş ünmü ş tük. Yıl boyunca çalı ş ıp didindi ğ ini görünce iyi bir okula girece ğ ini zannediyordum. Bu i ş ten daha çok para kazanaca ğ ımızı ummu ş tuk. 40

41  Hayıflanma cümleleri bir olay, durum ve ki ş i kar ş ısında üzülme ya da yerinme anlamlarını ta ş ır. Yapmadı ğ ın bir ş eyden duyulan üzüntüdür.  Sınava daha çok çalı ş malıydım.  Yeme ğ in tuzunu daha az koymalıydım.  Geçen yıl arkada ş ımın dü ğ ününe ke ş ke gitseydim. 41

42  Sözü ya da hareketleriyle, birinin, bir kimseyi kırdı ğ ını, üzdü ğ ünü veya gücendirdi ğ ini öfkelenmeden dile getiren cümleler sitem anlatımlı; sözü söyleyenin bir ki ş iye kızdı ğ ını anlatan cümlelerse kızgınlık anlamlı cümlelerdir. Örnek : Her hafta sonu toplanıp kıra gidersiniz de beni ça ğ ırmazsınız. İ nsan, kendisine bunca eme ğ i geçen insanı bir kere de olsa arayıp sorar. Dediklerimi yapma da göreyim seni! Sen kim oluyorsun da bana kar ş ı böyle konu ş uyorsun! 42

43  Be ğ enme, takdir etme anlamı içeren cümleler, herhangi bir ş eye yönelik be ğ eniyi, övgüyü dile getiren cümlelerdir.(Olumlu ele ş tiri) Örnek : A ş kolsun delikanlıya, rakibinin sırtını bir hamlede yere getirdi. Her türlü rezaletin ya ş andı ğ ı bu çevrede dürüst ve tertemiz bir insan olarak yeti ş ti. Eserlerinde yapaylı ğ a kaçmadan içten ve yalın bir söyleyi ş le dile getirir duygularını. Bozkırın ortasında açılmı ş sapsarı bir çiçektir bu ş iirler. 43

44  Kimi cümleler, herhangi bir olgu gerçekte var olmadı ğ ı halde, ki ş inin bu olgunun var oldu ğ unu zannetmesi anlamını ta ş ır. Örnek : Ben onun karde ş i de ğ il, dü ş manıydım sanki. Adama bak, sanki para vermi ş de kar ş ılı ğ ını bekliyor. Arkada ş ı soruları çözdükçe, kendisi çözüyor gibi seviniyordu. 44

45  Çiçekleri koparmayınız!  Buraya araç park etmek yasaktır! 21-Eleştiri Cümleleri  Sorunlara yüzeysel yakla ş ıyor.  Son resminde kullandı ğ ı renkler birbiriyle uyumlu. 45

46 46

47  Cümleden tek anlam çıkarılması.  Kar ş ıtı : Kapalılık  Ça ğ la Ş ikel’in geçen hafta do ğ urdu ğ u yavrularından ikisini yiyen çoban köpe ğ i, herkeste ş a ş kınlık yarattı.  Kitabını dolabına saklamı ş. Kitap ve dolap kimin?  Okula gitmeyen arkada ş ıyla karde ş ini aradı Arkada ş ıyla bir olup karde ş ini mi aradı? Kimin karde ş i? Yoksa hem arkada ş ını hem onun karde ş ini mi aradı? Okula gitmeyen kimdi? 47

48  Süslemeye ba ş vurulmaması, sadelik.  Geçmi ş ya ş amları günümüze ta ş ıyan tarihi yapılara dikkat etmeden ya ş ayan kültür körlerinin bu ş ehrin de ğ erini anlamaları mümkün de ğ ildir. (Ya ş adıkları ş ehrin kültürel de ğ erlerini tanımayanlar var.)  Dı ş arıda insanı yaralı bir ku ş gibi çaresiz bırakan, elden ayaktan kesen, adeta insana nefes aldırmayan, sudaki hidrojen atomu kadar yo ğ un bir kirlilik var. ( Hava kirlili ğ i var.) 48

49  Cümlede gereksiz sözcük kullanılmaması  Sorunlarımızı çözmeden meselelerimizi halledemeyiz. İş te bütün problemimiz bu!.  Yakla ş ık iki yıla yakın bir zamandır Konya’da oturuyorlar.  Karşılıklı selâmlaşıyoruz.  ÖSS sınavı, GAP projesi, ÖSYM merkezi 49

50  Kültürlü görünme çabasıyla araya yabancı sözcükler sıkı ş tırmak, lafı gereksiz yere uzatmak do ğ allı ğ a aykırıdır.  “Koordineli çalı ş malar yapılamadı ğ ından organizasyonlar milenyumun gerektirdi ğ i detayları ş ekülatif bir perspektiften obzerve edemiyor. 50

51  Bir yazının rahatça okunabilmesi  İ ştaş Pasajı’nın karşısındaki çeşmedeki çengel, insanları çeşitli şekillerde düşündürtüyor.  Bu akşamki toplantıya iş arkadaşlarının da katılabilip katılamayaca ğ ının anlaşılabilmiş oldu ğ undan emin de ğ ilim. 51

52  Ba ş kasına benzememe,kendine has olma  Kar ş ıtı:Taklitçilik 52

53  Az sözle çok anlam ifade edebilme  Uçurtmayı yükselten rüzgâr de ğ il, rüzgâra kar ş ı koymasıdır.  Size kafanız hükmediyorsa kralsınız, vücudunuz hükmediyorsa köle  A ğ zında bal olan arının, kuyru ğ unda i ğ nesi vardır. JOHN LYLY  Akıllı olmak da bir ş ey de ğ il,mühim olan o aklı yerinde kullanmaktır. DESCARTES  Ayakta ölmek, diz üstü ya ş amaktan iyidir. (Roosevelt)  Gençler! Muhakkak evlenin. E ş iniz iyi çıkarsa mutlu, kötü çıkarsa benim gibi filozof olursunuz. SOKRAT 53

54  Söyleyenin kendi ki ş isel duygu ve dü ş üncelerini içeren cümlelerdir.Kanıtlanamaz yargılar içerir.  ---- İ zmir,tarihi ve do ğ al güzellikleriyle e ş siz bir ş ehrimizdir.  ---- Ş air söyleyi ş güzelli ğ iyle türkü tadında bir ş iir sunuyor bize.  ----Konferansa katılanların saçma sapan fikirleri beni iyice sıkmı ş tı.  ----Yazar,sürükleyici anlatımı ve ilginç betimlemeleriyle  okuyucuyu olayın içinde ya ş atıyor.  ----Çatık ka ş ları,yaralı yüzüyle insanı ürküten bir havası vardı. 54

55  Do ğ rulu ğ u ya da yanlı ş lı ğ ı gözlem ve deneylerle kanıtlanabilir nitelikli cümlelerdir.Bu cümlede konu ş anın duygu ve dü ş ünceleri yer almaz.  ----Filmde olaylar küçük bir kasabada geçiyor.  ----Eser dört bölüm halinde sinemaya uyarlanmı ş.  ----Turizm gelirleri geçen yıla oranla yüzde 5’lik bir artı ş göstermi ş tir.  ----Aruz ölçüsüyle yazılan ş iirde nazım birimi beyittir.  ----Dört perdeden olu ş an bu oyunda yazar,aile bireyleri arasındaki sorunları anlatır. 55

56  Herhangi bir konuda bir ki ş inin görü ş ve dü ş ünceleri hiçbir de ğ i ş ikli ğ e u ğ ratılmadan verilir.Bu cümle genellikle tırnak içinde gösterilir.  ----Çiçero’nun “Bir yerde ya ş am varsa orada umut da vardır.”sözü çok ho ş uma gider.  ----Kadın,arkada ş ının kula ğ ına e ğ ilerek: “Birazdan kalkalım mı?”diye fısıldadı.  ----Bu konuda atalarımız: “Cesurun bakı ş ı,korka ğ ın kılıcından keskindir.”der.  ----Deskartes’in: “Dü ş ünüyorum öyleyse varım.”sözü çok ünlüdür. 56

57  Bir ki ş inin sözünün söylendi ğ i biçimde de ğ il de,bazı de ğ i ş iklikler yapılarak aktarıldı ğ ı cümlelerdir.  “Onunla bir daha konu ş mayaca ğ ım.”  ----Onunla bir daha konu ş mayaca ğ ını söyledi.  ----Bernard Shaw,dü ş ünmenin ruhun kendisiyle konu ş ması oldu ğ unu söylerdi.  ----Doktor,babama ilaçları mutlaka içmesi gerekti ğ ini tembih etti. “ İ laçları mutlaka içmelisin.”  ----Yazar, sanatçı olabilmek için çok çalı ş ılması gerekti ğ ini vurguladı. 57

58  Bir gerçe ğ i ortaya koymak amacıyla sözü imalı olarak tam kar ş ıtı gelecek biçimde kullanmaktır.  ----Okulunu ne kadar çok sevdi ğ in yirmi gün devamsızlık yapmandan belli.  ----E ş inin gözündeki morluktan onu ne kadar çok sevdi ğ in anla ş ılıyor. 58

59  Tümdengelim: Genel yargıyı özele indirgeme.  Çocuk olur da oyun oynamaz mı; o da oynuyor i ş te.( Tümdengelim)  Tümevarım:Özelden yola çıkıp genele mal etme.  Anneler sevgi doludur.(Tümevarım ) 59

60  Kimi zaman bir yargı bütünlü ğ ünden bir sözcük ya da sözcük öbe ğ i çıkarılmı ş olabilir. Yargının anlamsal ve anlatımsal bütünlü ğ ü göz önünde bulundurularak bu eksik tamamlanır. Tamamlanacak ve tamamlayacak cümleler ya da sözler arasında; Konuya ve dü ş ünce akı ş ına dikkat edilmelidir.  Anlamsal ili ş ki do ğ ru kurulmalıdır. 60

61  Zaman ve ki ş i yönünden uyum olmalıdır. Cümleleri anlamca ba ğ lamak için uygun ba ğ laçlar kullanılmalıdır. Örnek : İ nsanlar bilerek ya da bilmeyerek do ğ anın dengesini bozuyorlar, sonra aynı do ğ ayı korumak için sempozyumlar düzenleyip, dernekler kuruyorlar; çünkü... Do ğ anın kendileri için ya ş amsal de ğ erini biliyorlar. Kendilerini affettirmek istiyorlar. Do ğ ayı taklit etmek istiyorlar. 61


"1.  Yüklemin bildirdi ğ i anlam, eylemin yapılması do ğ rultusundaysa bu tür cümlelere olumlu cümle denir. Örnek : Ne kadar geriye bakarsanız, o kadar." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları