Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

NARKOTiK ANALJEZiK ETKiLi iLAÇLAR. Analjezik ilaçlar ağrıya yol açan etiyolojik faktörü ortadan kaldıramaz. Ağrının hissedilmesini önler ya da hissedilme.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "NARKOTiK ANALJEZiK ETKiLi iLAÇLAR. Analjezik ilaçlar ağrıya yol açan etiyolojik faktörü ortadan kaldıramaz. Ağrının hissedilmesini önler ya da hissedilme."— Sunum transkripti:

1 NARKOTiK ANALJEZiK ETKiLi iLAÇLAR

2

3 Analjezik ilaçlar ağrıya yol açan etiyolojik faktörü ortadan kaldıramaz. Ağrının hissedilmesini önler ya da hissedilme derecesini azaltır.

4 Haşhaş bitkisinden elde edilen maddeler ve bunların türevleriyle oluşturulan ilaçlara opioidler veya opiyatlar denir. Opioidler morfin benzeri etkiler oluşturan doğal ya da sentetik bileşiklerdir. Ağrı giderici amaçlı kullanılanlar narkotik analjezikler olarak adlandırılır. Ağrının algılanmasını ve ağrıya karşı gelişen reaksiyonu azaltır.

5 Opioidler etkilerini santral sinir sisteminde özel opioid reseptörlerine bağlanarak gösterir. Ayrıca santral sinir sisteminde opioid reseptörleri etkileyen endojen maddeler vardır. Bu maddelerden endorfinin analjezik, enkefalinlerin ise ağrının algılanmasında rolleri vardır. Opioidler endojen maddelerin etkilerine benzer etki oluşturur.

6 Opioidler santral sinir sisteminde depresyon, psişik ve fiziksel bağımlılık oluşturur. Öföri sağlayıcı etkilerinden dolayı suistimal edilebilir. Özel kırmızı reçeteyle alınabilir. Ulusal ve uluslar arası kontrole tabi ilaçlardır.

7

8 Morfin ve Benzerleri Morfin ve morfine benzer etkiler oluşturan ilaçlardır. Morfin bilinç kaybı yapmadan ağrıyı giderir veya ağrıya direnci artırır. Hasta ağrının yerini hisseder fakat ağrıyı rahatsız edici boyutta algılamaz.

9 Morfin ve Etkileri Analjezi: Spinal kord üzerinde ağrı eşiğini yükseltir ve beyinde ağrının algılanmasını değiştirir.

10 Öföri: Morfin güçlü hoşnutluk duygusu ve iyilik hali oluşturur.

11 Hipnotik etki İlaç kullanımının başında görülen oföri Zamanla yerini hipnotik etkiye bırakır.

12

13 Solunum Sistemine Etkisi: Solunum merkezinin karbondioksite duyarlılığını azaltarak solunumu baskılar. Bu durumda solunum kandaki CO2 seviyesi sayesinde sürdürülmektedir. ???????Hastaya bu durumda O2 koklatılırsa ne olur?

14 Kandaki CO2 miktarı azaltılırsa; Beyine gönderilen solunumun devam etmesini sağlayan uyarımlar durur. Dolayısıyla solunum durur. Bu nedenle O2 verilecekse; Yapay solunum imkanlarıyla birlikte verilmelidir.

15 Öksürük Refleksinin Baskılanması: Morfin ve kodein öksürük refleksini baskılar. SORU:Öksürük kesici olarak morfin kullanılabilir mi?

16 Spazmodik etki Barsaklardaki itici olmayan peristaltik hareketleri stimüle eder. Spazm oluşturur. Safra kanalının ve mesanenin tonüsünü artırır.

17 Miyozis (Pupillalarda Küçülme): Morfin göz sinirini (okülomotor) etkiler ve tüm bağımlılarda toplu iğne başı pupil görülür. Bu belirtinin tanısal değeri önemlidir. Çünkü koma ve solunum depresyonuna yol açan diğer madde ve ilaçlar pupillalarda dilatasyona yol açar.

18 Emezis: Beyinde kusma merkezini etkiler.

19 Gastrointestinal Sistem: Gastroinestinal sistemde düz kasların peristaltik hareketini azaltır ve konstipasyona yol açar.

20 Kardiovasküler Sistem: Morfin yüksek dozlarda hipotansiyon ve bradikardi oluşturur. Solunum sistemininin baskılanması sonucu karbondioksit retansiyonu meydana gelir. Beyin damarları genişler ve BOS artar. Ağır beyin hasarı olan hastalarda kontrendikedir.

21 Hormonlar Üzerine Etkileri:

22 Histamin Salınımı: Histamin salınımına yol açar. Ürtiker, terleme ve vazodilatasyon oluşturur. Bronkokonstriksiyona neden olur.

23

24 Morfinin Endikasyonları Terminal dönem kanser ağrıları, ameliyat sonrası ağrılar, şiddetli yanık ve travmaya bağlı gelişen şiddetli ağrılarda Akciğer ödeminden ileri gelen solunum güçlüğü tedavisinde Kabızlık yapıcı etkisi nedeniyle diarede kullanılır.

25 Akut myokart enfarktüsünde 2-4 mg. morfin sülfat intravenöz yolla kullanılır. Doz aralıklı tekrarlanabilir. Yaşlı ve KOAH’lılarda morfin yarı doz ve andidotu bulundurularak uygulanır

26 inferior infarktüs, sağ ventrikül infarktüsü, bradiaritmi ve hipotansiyon olanlarda meperidin (dolantin) mg uygulanır.

27 Öksürüğü gidermek için kodein kullanılır. Preanestezik medikasyon, morfinin kullanım alanlarındandır.

28 Morfinin Yan Etkileri Solunum depresyonu, Kusma, Hipotansiyon, Safra kanalı basıncında artma, Alerjik reaksiyon, Bronkospazm, idrar retansiyonu, Konstipasyon, Tolerans, fiziksel ve psişik bağımlılık yan etkileri arasındadır.

29 Ayrıca morfin bağımlısı gebelerin çocuklarında fiziksel bağımlılık görülür. Çocuklar yoksunluk sendromuna girer.

30 Kontrendikasyonları Astımda, Kafa travmasında, Safra kesesi koliğinde, Gebelikte, Prostat hipertrofisinde kullanılmaz.

31

32 Kodein Kodein opioid grubundandır ve afyondan elde edilir. Farmakolojik etkileri morfine benzer. Analjezik etkisi güçlü değildir. Antitüsif etkisi güçlüdür. Öksürük tedavisinde kullanılır.

33 Kodein Morfinden daha az öföri, sedasyon, solunum depresyonu oluşturur ve gastrointestinal sisteme ait yan etkileri vardır. Yeşil reçeteye tabidir. Astımda kullanılmaz.

34 Meperidin ( Pethidine, Dolantin ) yapısı morfine benzemeyen fakat morfin benzeri etkiler oluşturan sentetik ilaçtır.

35 Meperidin ( Pethidine, Dolantin ) Solunum depresyonu, serebral damarlarda dilatasyon, BOS sıvısında artış ve konstüpasyon oluşturma morfin benzeri etkilerindendir.

36 Meperidin ( Pethidine, Dolantin ) Analjezik amaçlı kullanılır. Özellikle iç organların orta dereceli ağrılarında kullanılır. Doğum ağrılarını doğum süresini uzatmadan Uterus kasılmalarını azaltmadan Geçirdiği için obstetrikte tercih edilir. Diare ve öksürüğün tedavisinde yarar sağlamaz.

37 Yan Etkileri Meperidinin yüksek dozları tremor, kas seğirmesi, pupil dilatasyonu ve hiperaktif refleks oluşturur. Postoperatif dönemde uygulanırsa ağır hipotansiyon,

38 MAO inhibitörü kullanan hastalara verildiğinde konvülzyon, hipertermi, Majör nöroleptiklerle kullanımında depresyonda artış, Bağımlılık, Diğer opioidlerle arasında çapraz tolerans gelişimi yan etkileri arasındadır.

39 Kontrendikasyonları Zehirlenmeye bağlı diarede, MAO inhibitörü alan hastalarda, Gebelik ve doğum esnasında, Teşhis edilemeyen karın ağrısı ve kafa travmasında kontrendikedir.

40

41 Metadon ve Benzerleri Metadon sentetik bir ilaçtır. Morfine benzer etkiler oluşturur. Öföri ve hipnoz oluşturma etkisi daha azdır. Oral yolla kullanılabilir. Oral yolla alındığında etkisi uzun sürer.

42

43

44 Opioid Agonist-Antogonistleri Bir reseptörü uyarırken diğerini bloke eden ilaçlara opioid agonist-antagonist ya da karma etkili opioidler denir. Etkileri daha önceden opioid alınıp alınmadığına bağlıdır. Opioid almamış hastalarda agonist etki göstererek analjezik etki oluşturur. Opioid bağımlısı hastalarda antogonist etki gösterek yoksunluk sendromuna yol açar.

45 Saf Opioid Antogonistleri Opioid zehirlenmelerinde, opioid bağımlılarının teşhis ve tedavisinde kullanılan antagonist etkili ilaçlardır.

46 Naloksan (Narcanti) Opioidlerin aşırı dozda alınmasıyla gelişen solunum depresyonu ve komanın tedavisinde kullanılan ilaçtır. Naloksan intravenöz yolla verildiğinde etkileri 2 dakika içinde başlar. Koma ve solunum depresyonu düzelir.

47 Naloksan (Narcanti) Doğum esnasında morfin kullanılırsa Bebek solunum depresyonuyla doğar. Bu durumda göbek kordonundan bebeğe nalokson uygulanır.

48 Naltrekson Opioid bağımlılarının tedavisinde kullanılır. Etki süresi uzundur.

49 Narkotik bağımlılarında ek doz verilirken dikkatli olunmalıdır. Naloksanın im. sc. ve sublingual, yolla uygulanan formları vardır. Bağımlı hastalarda çekilme semptomları, taşikardi, hipertansiyon, aritmi, bulantı, kusma ve terleme yan etkileri arasındadır.

50

51 Narkotik Olmayan Analjezikler Narkotik olmayan analjezikler; analjezik amaçlı kullanımları yaygın olan ilaçlardır. bağımlılık oluşturmazlar. Ağrı sentezinde rol oynayan prostoglandinin sentezini inhibe ederler.

52 Narkotik Olmayan Analjezikler Çoğunun antienflamatuar (enflamasyon, yangı ve iltihabı giderici) ve antipiretik (ateş düşürücü)etkileri de vardır. Enflamasyonla seyreden ve uzun süre analjezik alınması gereken romatoid artrit, osteo artrit gibi vakalarda kullanılır. şiddetli ağrılarda narkotik analjezikler tercih edilir. Güçlü antienflamatuar etkisi olan glukortikoidlerden ayırmak için Nonsteroidal Antienflamatuar (NSAi) ilaçlar olarak da adlandırılır.

53

54 Salisilatlar Sailisilatların analjezik etkileri santral ve periferik yolla olur. Santral sinir sistemini etkileyerek ağrıyı azaltır. Periferik olarak periferde oluşan yangıyı giderir. Ateşli hastalıklarda çabuk etki gösterir. Normal vücut ısısını etkilemez. Doz arttıkça analjezik etkileri artmaz fakat yan etkileri artar.

55

56

57 Salisilatlardan aspirin (asetil salisilik asit) yaygın şekilde kullanılır. Sodyum salisilatın antiangregan etkisi yoktur. Metil salisilat preparatları cilde sürülerek uygulanır.

58 Salisilatların Endikasyonları Antipiretik olarak kullanılır. Çocuklarda viral enfeksiyonlara bağlı ortaya çıkan ateşte kullanıldıklarında Reye sendromuna yol açabilir. (Reye sendromu kusma, bilinç bulanıklığı, konvülzyon, hipoglisemi, metabolik asidoz ve kalp beyin gibi hayati organların harabiyetine yol açan tablo.)

59

60 Salisilatların Endikasyonları Baş, eklem, diş ve menstrüasyon ağrıları gibi çeşitli ağrılarda kullanılır. Akut romatizmal ateşte antienflamatuar olarak kullanılır. Tromboembolizm ve myokard enfarktüsü profilaksisinde kullanılır. (Trombositlerin yapışıp kümeleşmesini engelleyerek emboli ve tıkanmaları engeller.)

61 Salisilatların Yan Etkileri Mide irritasyonu, Kanın pıhtılaşma süresinde uzama, kanamaya meyil, Su, tuz retansiyonu, Solunum hızı derinliğinde artma, Hepatoksik etki, Hatalı kullanım sonucu yetişkin ve çocuklarda zehirlenmeye yol açabilir.

62 Zehirlenme bulguları şunlardır: Orta şiddette Zehirlenme (Salisilizm): Orta şiddette zehirlenmede baş ağrısı, bilinç bulanıklığı, kulak çınlaması, işitme güçlüğü, uyuklama, ateş yükselmesi, susama, terleme, kusma ve diare belirtileri vardır. şiddetli Zehirlenme: Santral sinir sistemi bozuklukları, halüsinasyonlar, asit-baz dengesi bozuklukları ve cilt döküntüleri şiddetli zehirlenme belirtilerindendir. Fatal (öldürücü) Zehirlenme: Çocuklarda 10 gr.aspirin alınmış ya da 5 gr.kadar metil salisilat pomadı cilde uygulanmışsa solunum, dolaşım depresyonu sonucu ölüm gelişir.

63 Salilat Zehirlenmesinde Acil Tedavi Hasta değerlendirilir. Gerekirse solunum ve dolaşım desteklenir. Bilinci yerindeyse kusturma ve mide lavajı uygulanır. Dehidratasyon ve sıvı elektrolit dengesizliği düzeltilir. idrar alkalileştirilir,(oral veya parenteral yolla sodyum bikarbonat verilir). Gerekirse hemodiyaliz uygulanır.

64 Kontrendikasyonları Peptik ülserlilerde, Kanama bozukluğu olan hastalarda kullanılmaz.

65 Diğer ilaçlar Salisilat dışında, narkotik olmayan analjezik etkili ilaçlardır.

66 Asetaminofen (Parasetamol, Parol, Termalgine ) Analjezik, antipiretik etkisi vardır. Antienflamatuar etkisi yoktur. Karaciğerde metobolize olur. Yüksek dozları karaciğere zarar verebilir. Aspirinin kullanılamadığı durumlarda tablet veya şurup şeklinde oral yolla uygulanır

67

68 Asetaminofen (Parasetamol, Parol, Termalgine ) ilaç ateşi ve alerjik reaksiyonlar oluşturur. Nadiren kan tablosu değişiklikleri, hipoglisemik koma ve böbrek hasarı oluşturabilir. Aşırı doz alındığında koma ve ölüme kadar giden hepatik nekroza yol açabilir.

69 Toksik etki oluşmuşsa aşağıdaki işlemler yapılır: Hasta değerlendirilir. Mide içeriği boşaltılır ve aktif kömür verilir. Hemodiyaliz 12 saat içinde yapılmalıdır. Asetilsistein ilk 10 saat içinde verilirse toksik etkiler önlenebilir.

70 Fenilbutozon Antienflamatuar etkisi güçlü fakat analjezik ve antipiretik etkisi zayıftır. Akut gut (kanda ürik asit artışına bağlı gelişen tablo) atağında, akut romatoid artrit tedavisinde kullanılır. Bulantı, kusma, cilt döküntüleri, diare, bulanık görme, sinirlilik, uykusuzluk, hematüri, aplastik anemi, trombosit fonksiyonlarında azalma ve granulositoz, yan etkilerinden bazılarıdır. Ciddi yan etkilerinden dolayı bir haftalık kısa tedavilerde kullanılır. ilaç kullanımı döneminde hastanın kan, böbrek ve karaciğer fonksiyonları kontrol edilmelidir.

71 Dipiron (Novalgine) Dipironun antienflamatuar etkisi yoktur. Analjezik ve antipiretik amaçlı kullanılır. Alerjik reaksiyonlar ve kemik iliğine toksik etkisi yan etkileri arasındadır. Oral ve parenteral yolla kullanılabilir.

72 Propifenazon (Optalidon) Analjezik ve antipiretik etkilidir. Yan etkileri fenilbutozona benzer.

73 indometasin (Endol) Toksitesi ve yan etkilerinden dolayı analjezik, antipiretik olarak kullanılmaz. Romatizmal hastalıklar ve gut tedavisinde kullanılır.

74 ibuprofen (Brufen) Analjezik, antipiretik ve antienflamatuar etkilidir. Artritte, hafif ve orta şiddetli ağrıda kullanılır. Kanama zamanını uzatma, baş ağrısı, baş dönmesi ve mide irritasyonu, ishal, kabızlık gibi yan etkileri vardır. Gebelik ve emziklilikte kullanılmaz.

75 Naproksen ( Apranax ) Analjezik, antipiretik, antienflamatuar ve antitrombositik etkilidir. Ağrılı durumlarda, artritlerde ve travmaya bağlı eklem lezyonlarında kullanılır. Peptik ülserde kontrendikedir.

76 Diklofenak Diklofenakın analjezik, antipiretik ve antienflamatuar etkisi vardır. Ankilozan spondilit, romatoid artrit ve osteoartritin uzun dönem tedavisinde ayrıca postoperatif ve travmatik enflamasyonlarda kullanılır. Küçük çocuklarda, peptik ülserlilerde ve kanamaya meyli olan hastalarda kontrendikedir.

77

78

79

80

81

82


"NARKOTiK ANALJEZiK ETKiLi iLAÇLAR. Analjezik ilaçlar ağrıya yol açan etiyolojik faktörü ortadan kaldıramaz. Ağrının hissedilmesini önler ya da hissedilme." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları