Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

İKLİMLERİN SINIFLANDIRILMASI İklimlerin Sınıflandırılmasında Kullanılan Yaklaşımlar -Yağış etkenliği indisleri a.Yağış Sıcaklık Oranına Dayananlar Linsser,

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "İKLİMLERİN SINIFLANDIRILMASI İklimlerin Sınıflandırılmasında Kullanılan Yaklaşımlar -Yağış etkenliği indisleri a.Yağış Sıcaklık Oranına Dayananlar Linsser,"— Sunum transkripti:

1 İKLİMLERİN SINIFLANDIRILMASI İklimlerin Sınıflandırılmasında Kullanılan Yaklaşımlar -Yağış etkenliği indisleri a.Yağış Sıcaklık Oranına Dayananlar Linsser, Lang, Köppen, de Martonne, Emberger (a), Crowther, McKibbin, Angström, Selyaninof, Giacobbe, Gardner, Gorczynski, Bagnouls- Gaussen, Erinç formülleri b.Yağış-Buharlaşma veya Buharlaşma-Yağış Oranına Dayananlar Transeau, Penck, Prescott, Thornthwaite, Wilson, Trumble, Stenz, Crove, Broudyko formülleri c.Yağış-Doygunluk Açığı Oranına Dayananlar Köppen, Oldekop, Szymkievicz, Meyer formülleri c.Yağış Rejimine Dayananlar Walter, Emberger (b)

2 Trabzon Meteoroloji İstasyonu’na Ait İklim Verileri

3 Bir Bölgenin İklim Tipini Veren Bazı Formüller Crowe Formülü (1957) Etr = 7.3 * (T-6) Formülde; Etr = Aylık evapotranspirasyon (mm) T = Aylık ortalama yüksek sıcaklık (oC) p= Aylık yağış miktarı (mm) Nemli ay : Etr < p Kuraklaşan : Etr ≥ p < 3 p Kurak ay : Etr ≥ 3 p < 6 p Çok kurak ay: Etr ≥ 6 p

4 De Martonne Formülü (1935) Yıllık kuraklık indisi; P = Yıllık yağış miktarı (mm) T = Yıllık ortalama sıcaklık (oC) Aylık kuraklık indisi; P = En kurak ayın yağış miktarı (mm) t = En kurak ayın ortalama sıcaklığı (oC) I = Kuraklık İndisi I < 5Kurak 5 < I < 10Yarı kurak 10 < I < 20 Yarınemli I > 20Nemli

5 Thornthwaite Formülü Im: Nemlilik göstergesi s : Yıllık su fazlası (cm) d : Yıllık su eksikliği (cm) n: Yıllık potansiyel evapotranspirasyon miktarı (cm) Imİklim Sınıfı 100 <Çoknemli 100 – 20Nemli 20 – 0 Yarınemli (0) – (-20)Yarınemli-kurak (-20)-(-40)Yarıkurak (-40) >Tamkurak

6 Walter Formülü y = 2 s y : Yağış (mm) s : Sıcaklık (oC) Su Noksanı Su Fazlası

7 Erinç Formülü Im = Yağış etkenliği indisi P = Yıllık ortalama yağış miktarı (mm) Tom= Yıllık ortalama yüksek sıcaklık (oC) Yağış Etkenliği SınıfıYağış Etkenliği İndisi (Im)Bitki Örtüsü KurakIm < 8Çöl Yarı Kurak8 < Im < 23Step Yarı Nemli23 < Im < 40Park Görünümlü Kurak Orman Nemli40 < Im < 55Nemcil Orman Çok NemliIm > 55Çok Nemcil Orman Yağış Etkenliği Sınıfları

8 Erinç Formülü’nün M.D. Kantarcı Tarafından Yeniden Düzenlenmesi Im = Kuraklık indisi GET = Aylık ortalama gerçek evapotranspirasyon (mm) Tom= Yıllık ortalama yüksek sıcaklık (oC) Kuraklık SınıfıKuraklık İndisi (Im)Bitki Örtüsü KurakIm < 8Çöl Yarı Kurak8 < Im < 23Step Yarı Nemli23 < Im < 40Park Görünümlü Kurak Orman Nemli40 < Im < 55Nemcil Orman Çok NemliIm > 55Çok Nemcil Orman Kuraklık Sınıfları

9 Bilanço Elemanları A Y L A R YILLIK IIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXII Sıcaklık oCoC 6,47,18,112,617,221,823,8 20,916,412,88,815,0 Sıcaklık indisi i 1,451,702,084,056,499,2910,62 8,726,044,152,467,56 Düzeltilmemiş PE mm. 14,915,121,042,069,599,8114,0114,993,063,044,523,7 Güneş.sür.göre PE tashih ems. 0,840,831,031,111,241,251,271,181,040,960,830,81 Düzeltilmiş PE PET 12,5 21,646,686,2124,7144,8135,696,760,536,919,2797,8 Yağış y 93,172,567,447,029,919,818,726,744,461,176,4106,4663,4 Depo Değişikliği Dd ,3-43,7---0,639,559,9 Depolama D 100,0 43,7----0,640,1100,0 Gerçek Evapotransprasyon GET 12,5 21,646,686,263,518,726,744,460,536,919,2449,3 Su Noksanı Sn ,2126,1108,952, ,5 Su Fazlası Sf 80,660,045,80, ,3214,1 Yüzeysel Akış Yü 47,153,649,725,112,66,33,21,60,80,40,213,7214,1 Nemlilik Oranı Ne 6,44,82,10,0-0,7-0,8-0,9-0,8-0,50,01,14,5

10 Depodan Harcanan Su (mm) Su Noksanı (mm) Su Fazlası (mm) Su Fazlası (mm) Depo EdilenSu (mm)

11 Thornthwaite Yönteminin Uygulanması Sıcaklık İndisi - Tablo III. Sıcaklık indis değerlerinin bulunmasında kullanılan tablo Düzeltilmemiş Potansiyel Evapotranspirasyon (mm) -Şekil I ve Şekil II (ortalama sıcaklıkları düşük aylar için) ‘deki nomogramlar (abaklar) Yıllık sıcaklık indisi değerinden kesişme noktasına doğru çizilir. -Aylara ait ortalama sıcaklık değerleri sağ taraftaki düşey eksende bulunur, çizilen doğruya yatay olarak çizgi çekilir, kesişme noktasından yatay eksene dikme inilir ve düzeltilmemiş PE bulunur. Düzeltilmiş Potansiyel Evapotranspirasyon (mm) -Tablo IV. Enlem derecelerine göre düzenlenmiş ve her ayın güneşlenme katsayılarını gösteren tablo’dan güneşlenme katsayısı bulunur. Düzeltilmiş PE değeri = Güneşlenme katsayısı x Düzeltilmemiş PE

12 Aylık ve Yıllık Yağış Miktarları (mm) -Meteoroloji bültenindeki iklim verilerinden Toprakta Depo Edilen Suyun Aylık Değişimi -Hesaplamaya kurak aylar sonundaki yağışın PET’dan fazla olduğu aydan başlanır. Depo edilecek su olmadığı için yağış < PET olduğu aylardan başlanmaz. -Yağış miktarından, düzeltilmiş PE değeri çıkarılır, aradaki fark hem depo edilen suyun aylık değişim hanesine hem de depo edilen su hanesine kaydedilir. -Sonraki aydan itibaren işlemler tekrarlanır. Bir sonraki ayda Yağış – PET değeri depo edilen suyun aylık değişim hanesine kaydedilir. Bir önceki ayın depo edilen su miktarına bu ayın depo edilen suyun aylık değişim miktarı eklenerek bu aya ait depo edilen su miktarı hanesine kaydedilir. Dikkat edilecek husus, depo edilen su 100 mm’yi (Kabul edilen) geçemeyeceğinden buna göre hesaplama yapılır.

13 Toprakta Depo Edilen Suyun Aylık Değişimi (mm) -Sonraki aylarda Yağış > PET olduğu durumlarda, depo edilen su miktarı 100 ise depo değişikliği 0 olarak alınır. Yağış < PET olduğu durumlarda PET’i karşılayabilmek için depo edilen sudan kullanılır. Gerçek Evapotranspirasyon (GET) (mm) A.GET = PE olabilmesi için, 1.Yağış > PE, 2.Toprakta 100 mm depo edilen suyun olması, 3.Yağış < PE, buna karşılık Yağış + Depo Edilen Suyun PE’yi karşılaması B.Bu özellikleri taşımayan aylar için GET = Toprakta depo edilen su + Yağış miktarıdır. Şayet toprakta depo edilen su kalmamış ise, bu durumda GET = Yağış miktarı

14 Su Noksanı (mm) -Toprakta depo edilen suyun tükenmesi, -Toprakta depo edilen su + yağış miktarının PE’yi karşılayamaması durumunda Su Noksanı = Düzeltilmiş PE - GET Su Fazlası (mm) -Toprakta depo edilen suyun 100 mm olduğu ayların, depo edilen suyun aylık değişim hanelerinde suyun aylık değişim miktarı 0 (sıfır) ise, Su Fazlası = Aylık Yağış – Aylık Düzeltilmiş PE -Toprakta depo edilen suyun 100 mm olduğu ayların, depo edilen suyun aylık değişim hanelerinde bir değer var ise, Su Fazlası = Aylık Yağış – (Depo edilen suyun aylık değişim miktarı + Aylık Düzeltilmiş PE)

15 Yüzeysel Akış (mm) -Su Fazlasının olduğu aylar için hesaplanır. -Hesaplamaya su fazlasının ilk olarak görüldüğü aydan başlanır ve bu aya ait su fazlasının ikiye bölünmesiyle elde edilen değer o ayın akış hanesine yazılır. Diğer yarısı, bir sonraki ayın su fazlası ile toplanarak, ikiye bölünmesiyle o ayın yüzeysel akış kısmına kaydedilir. İşlemler devam eder. Nemlilik Oranı -Aşağıdaki formülden yararlanılır. P = Aylık yağış miktarı (mm) e = Aylık düzeltilmiş PE (mm)

16


"İKLİMLERİN SINIFLANDIRILMASI İklimlerin Sınıflandırılmasında Kullanılan Yaklaşımlar -Yağış etkenliği indisleri a.Yağış Sıcaklık Oranına Dayananlar Linsser," indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları