Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

AFETLERLE YAŞAMAK YA DA AFET YAŞAMAMAK O Doğu Teknik Üniversitesi Psikoloji Bölümü 14. ULUSAL PSİKOLOJİ KONGRESİ 8 Eylül,2006 Orta Doğu Teknik Üniversitesi.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "AFETLERLE YAŞAMAK YA DA AFET YAŞAMAMAK O Doğu Teknik Üniversitesi Psikoloji Bölümü 14. ULUSAL PSİKOLOJİ KONGRESİ 8 Eylül,2006 Orta Doğu Teknik Üniversitesi."— Sunum transkripti:

1

2 AFETLERLE YAŞAMAK YA DA AFET YAŞAMAMAK O Doğu Teknik Üniversitesi Psikoloji Bölümü 14. ULUSAL PSİKOLOJİ KONGRESİ 8 Eylül,2006 Orta Doğu Teknik Üniversitesi Psikoloji Bölümü 14. ULUSAL PSİKOLOJİ KONGRESİ 8 Eylül,2006 Nuray Karancı

3 Kapsam I:Zarar Azaltmak ve Hazırlıklı Olmak Afet tanımı Acil Destek Vakfı Filmi Afet Yönetimi-Risk Yönetimi Halk katılımı ve eğitimi II.Afet Sonrası Destek Afet Sonrası Psikolojik Tepkiler Psiko-sosyal destek III. Psikologların Yeri EFPA Görevler: Psikologlar Derneği ve Üniversiteler Örgütlenme ve İşbirliği Protokolları IV: Öneriler

4 AFET NEDİR ? Belirli bir coğrafi bölgede nispeten aniden ortaya çıkan, kolektif stres yaratan, önemli ölçüde kayıp yaratan ve toplumun yaşantısını sekteye uğratan olaylardır. (Tierney, K)

5 AFETLERE SOSYAL BİLİMLERİN YAKLAŞIMI FİZİKSEL OLAY ÇEVRE Doğal ve yapılandırılmış FİZİKSEL OLAY ÇEVRE Doğal ve yapılandırılmış SOSYAL YAPI AFET AFET

6 Risk Yönetimi Risk Yönetimi Tehlikeler Zarar görebilirlik × Afet Yönetimi

7 ETKİN RİSK YÖNETİMİ Çok sektörlü-disiplinli Sürdürülebilir Katılımlı (STK-Yerel-Merkezi) Kurumsallaşmış Halk katılımı afetin boyutlarını ve afet sonrası psikolojik sıkıntıları azaltacaktır

8 AFET DÖNGÜSÜ Afet öncesi : Zarar azaltma Hazırlıklı olma Afet Sırası ve Sonrası: Arama – Kurtarma-İlk Yardım Geçici iskan İyileştirme

9 Zarar Azaltma ve Hazırlıklı Olma: Genel Çerçeve Afetlerin yaratabileceği zararların en aza indirilmesi (örn: İmar planları revizyonu; Binaların depreme dayanımını arttırmak (güçlendirme) ; Eşya sabitleme ; Yasal düzenlemeler; Sigorta, vs) Afet anı ve sonrası için hazır hale gelinmesi (örn: Acil durum planları; ilk yardım becerileri; malzeme stoklamak (yiyecek, içecek, fener, giysi) gibi

10 AFET ZARARLARINI AZALTMAK VE HAZIRLIKLI OLMAK Çok Boyutlu: fiziksel/yapısal; Örgütsel; Yasal; Psikolojik Çok Paydaşlı : Birey-aile- mahalle-STK-yerel yönetim- bölgesel-ulusal-uluslararası Paydaşlar arasında koordinasyon ve işbirliği

11 17 Ağustos, 2006, Radikal

12 ZARAR AZALTMA VE HAZIRLIKLI OLMA: Bilişsel Davranışçı Model İkincil Değerlendirme: Tehlike ile başa çıkılabilir mi ? : Bir şeyler yapılabilir mi ? Kaynaklarım yeterli mi ? Neler ? ; Kimin sorumluluğu ? Kaynaklarım yeterli mi ? Neler ? ; Kimin sorumluluğu ? Bireysel düzey: Başa çıkma becerileri; sosyal destek; Bireysel düzey: Başa çıkma becerileri; sosyal destek; kontrol inancı; öz yeterlilik, vb. kontrol inancı; öz yeterlilik, vb. Hazırlıklı olma: Tehlike =< Bireysel başa çıkma, kaynak Birincil Değerlendirme: Tehlike var mı ? Deprem olur mu ?,Ne zaman olabilir ?; Olursa can-mal kaybım olur mu ? (KRİTİK FARKINDALIK)

13 Afetlere Hazırlık Modeli Paton, Smith & Johnston, 2003 Kritik Farkındalık Risk: Tehdit Algısı Afet kaygısı 1 (Tehlike) Afet Kaygısı 2 (Genel afet) Genel Yeterlilik Etkililik Öz Yeterlilik Aktif başa çıkma Afetlere Hazırlık Güven(-) Süre (-) -

14 TEHLİKE VAR MI?: Kritik Farkındalık/ Risk Algısı Büyük çoğunluk EVET (Erzincan, Dinar ve İstanbul örneklemlerinde)

15 (Bakırköy) İstanbul ‘da Seçilmiş Konutların Takviye Edilmesine Yönelik Fizibilite Çalışması İstanbul, 2005 (Bakırköy, 2400 hane): (Bakırköy) İstanbul ‘da Seçilmiş Konutların Takviye Edilmesine Yönelik Fizibilite Çalışması İstanbul, 2005 (Bakırköy, 2400 hane):

16

17

18

19

20

21

22

23 Bakırköy Özet Depremi erteleme- “gerçekçi olmayan iyimserlik” Tehlike/Zarar algısı yüksek Genel yeterlilik ( % 83) Öz yeterlilik (% 50) Güçlendirme faydalı Maliyet ve taşınma en önemli zorluklar Yasal değişiklik (kat malikleri) ve kredi desteği

24 ZARAR AZALTMAK İÇİN BİR ŞEYLER YAPILABİLİR Mİ ? Önlem alınabilir mi ( Genel Yeterlilik ) ? (Yordayan: Eğitim) Erzincan : % 82 Dinar: % 71 Siz bir şeyler yapabilir misiniz ? (Öz - Yeterlilik) Erzincan: % 47 Dinar: % 46

25 ZARAR AZALTMAK İÇİN ÖNLEM ALMAK KİMİN SORUMLULUĞU ? Erzincan Karancı ve ark,1994 ( % ) ( % )Dinar Karancı ve ark,1996 ( % ) ( % )Marmara Kasapoğlu ve Ecevit, 2004 ( % ) ( % ) Devlet Belediye3139 Vatandaş3326 Valilik23 7 Müteahhit146

26 HAZIRLIK YAPTINIZ MI ? Erzincan (Karancı ve ark,1993) : % 30 Dinar (Karancı ve ark, 1996): % 13 Çankırı (Karancı ve ark, 2005) : % 13 İstanbul (Fişek ve ark, 2002): % 2 - % 30 İstanbul (Karancı ve Şakiroğlu, 2004): % 19 (yeterli hazırlık yaptım)

27 Neden yeterli hazırlık yapmadınız ? (İstanbul ; Karancı ve Şakiroğlu, 2004) Hazırlık yapmama nedeni % İhmal45.4 Binama güveniyorum 29.8 Yeterli param yok 25.7 Kiracıyım19.7 Yeterli zamanım yok 16.5 Bu evden taşınacağım 14.7 Ne yapacağımı bilmiyorum 13.8 Tanrı bilir, gerek yok 11.5 Deprem olmaz 6.4

28 İyimserlik yanlılığı: Yaygın ve yanlış varsayımlar Başkalarına olabilir ama bana bir şey olmaz Benim olduğum yerde olmaz Olursa bile bana bir şey olmaz Ben herkesden daha çok hazırlıklıyım (Burger ve Palmer, 1992; Spittal ve ark, 2005)

29 Hazırlıklı olma ile ilişkili değişkenler Korku/kaygı Korku/kaygı Kontrol algısı ve Kontrol Odağı Kontrol algısı ve Kontrol Odağı Eğitim Eğitim Gelir Gelir Yaş Yaş Tehdit algısı Tehdit algısı Öz Yeterlilik Öz Yeterlilik Afet deneyimi ? Afet deneyimi ? Gelir/Tehdit algısı (Yüksek gelir) Gelir/Tehdit algısı (Yüksek gelir) (Fişek ve ark, 2002 ;Karancı, Akşit, Dirik, 2002; Karancı ve Rüstemli, 1993; Karancı ve Şakiroğlu,2004; Sattler ve ark., 2000)

30 HAZIRLIKLI OLMAK NASIL SAĞLANIR ?

31 ÇANKIRI: AFETLERE HAZIR OLMA:Yerel Eğiticilerden Halka (Karancı, Akşit & Dirik, 2002)

32 Zarar azaltma ve hazırlıklı olma bilincini vermek (Risk kültürü) Somut eylem planları geliştirtmek Yerel kapasitenin güçlendirilmesi Bilinçlenme-hazırlık-eylem planları ve eylem GENEL AMAÇ

33 ÇANKIRI DERSLERİ Yerel sahiplenme

34 GÖNÜLLÜ GÖREVLİ Yerel katılımcıların ilgisi

35 MOTİVASYON Plaket ve sertifika töreni

36 ÇANKIRI’DA EĞİTİM ALANLARIN İZLENMESİ-EĞİTİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ Eğitim alanlarda 400 ve kontrol grubu olarak 400 yetişkin kontrol grubu olarak 400 yetişkin Eğitim Programından bir yıl sonra Değerlendirme amaçlı 800 kişiye anket uygulanması anket uygulanması

37 ÇANKIRI’DA AFET OLMA RİSKİ Önümüzdeki Yıl İçerisinde Çankırı’da Afet Olma Riski Ne Kadardır? Ortalamatp Eğitim almayanlar (N=395) 2,30-3,57*,000 Eğitim alanlar (N=397) 2,45 * p<0.001 düzeyinde anlamlıdır. Afet olma riski 3’lü ölçek üzerinde değerlendirilmiştir. 1) Afet riski hiç yok, 2) Afet riski biraz var, 3) Afet olma riski çok yüksek

38 ÇANKIRI’DA AFET OLMASINDAN DUYULAN ENDİŞE Önümüzdeki Yıl İçerisinde Çankırı’da Afet Olmasından Ne Kadar Endişe Ediyorsunuz? Ortalamatp Eğitim almayanlar (N=398) 2,18-3,80*,000 Eğitim alanlar (N=398) 2,34 * p<0.001 düzeyinde anlamlıdır. Afet olmasından duyulan endişe 3’lü ölçek üzerinde değerlendirilmiştir. 1) Hiç endişe etmiyorum, 2) Biraz endişe ediyorum, 3) Çok endişe ediyorum

39 ÇANKIRI’DA AFET KAYIPLARI BEKLENTİSİ Çankırı’da Afet Olması Durumunda Ne Kadar Kayıp Bekliyorsunuz? Ortalamatp Eğitim almayanlar (N=384) 2,19-2,82*,005 Eğitim alanlar (N=386) 2,32 * p<0.001 düzeyinde anlamlıdır. Kayıp beklentileri 3’lü ölçek üzerinde değerlendirilmiştir. 1) Hiç kaybımız olmaz, 2) Biraz kaybımız olur, 3) Çok kaybımız olur

40 AFETLERE HAZIRLIK YAPABİLMEK Afetlere Hazırlıklı Olmak İçin Bir Şeyler Yapılabilir mi? Ortalamatp Eğitim almayanlar (N=397) 2,08-3,03**,003 Eğitim alanlar (N=400) 2,21 ** p<0.01 düzeyinde anlamlıdır. Afetlere hazırlıklı olmak için yapılabilecekler 3’lü ölçek üzerinde değerlendirilmiştir. 1) Hiç bir şey yapılamaz, 2) Bazı hazırlıklar yapılabilir, 3) Kesinlikle hazırlık yapılabilir

41 OLABİLECEK AFETLERE KARŞI HAZIRLIK İleride Olabilecek Afetlere Karşı Hazırlık Yaptınız mı? Eğitim AlanlarEğitim Almayanlar Frekans( % )Frekans( % ) Evet Hayır Toplam

42 EĞİTİME KATILANLAR ÖĞRETİLENLERİ NE KADAR UYGULADI Frekans Frekans ( % ) ( % ) Bazılarını uygulamaya koydum Hiçbirini uygulamaya koymadım Hepsini uygulamaya koydum 164 Toplam398100

43 EĞİTİME KATILANLAR ÖĞRETİLENLERDEN HANGİLERİNİ UYGULADI Frekans ( % ) Ev içi hazırlık (düdük, el feneri, vs, aileiçi eğitim) Evde ve/veya işyerinde tatbikat yapıldı 105 Binamı sağlamlaştırdım 42 Yeni eve taşındım 52 Deprem sigortası 31 Sığınak yaptırdım 11 Toplam209100

44 ÖĞRETİLENLERİ UYGULAMAMA NEDENLERİ Frekans ( % ) Önemsemiyorum, ihmal 5736 Zamanım yok, işlerim yoğun 4226 Ekonomik durumum yeterli değil 2113 Eğitim yetersiz olduğundan uygulamaya koyamadım 1812 Ev benim değil, değişiklik yapamıyorum 75 Gerek duymadım çünkü evim uygun 75 Bu uygulamaların faydası olmaz 42,5 Ekonomik kriz her şeyi unutturdu 10,5 Toplam

45 SONUÇLAR Eğitim endişeyi, kayıp beklentisini, hazırlıklı olma tutumunu ve risk algısını etkiliyor Ancak, davranış değişikliği daha güç elde ediliyor Eğitim yöntemleri, malzemesi, kültürel uygunluk ve sürekliliği (Dünya Bankası Projesi) İzleme ve değerlendirme

46 AFETLERLE BAŞA ÇIKMAK Bireysel ve toplumsal gelişim Afet öncesi, sırası ve sonrası Risk belirleme –zarar azaltma kültürü Çok disiplinli yaklaşım Örgütlenme : Bireyden-yerel topluma- merkezi idareye Süreklilik

47 AFET SONRASI PSİKOLOJİK TEPKİLER

48 AKUT DÖNEM Fizyolojik uyarılma Mantıklı düşünememe Her şey gerçek dışı Duygularda karmaşa (kaygı, korku, öfke, sinirlilik, çaresizlik, üzüntü) Şok Suçluluk; kaygı, güvensizlik

49 Davranışsal: Yerinde duramama; uyku bozukluğu; iştahta değişim; içki/sigara Bilişsel: bellek ve dikkat sorunları Afet ile ilgili yinelenen düşünce ve hayaller PSİKOLOJİK TEPKİLER: AKUT DÖNEM

50 TEPKİ DÖNEMİ Afeti hatırlatan durum ve uyaranlardan kaçınma Gerginlik, korku Huzursuzluk-depresyon Kendini kopuk ve yalnız hissetme Korkutucu rüya ve kabuslar Suçluluk duyguları

51 İYİLEŞME Tepkilerin şiddeti azalır Günlük yaşama ilgi Gelecekle ilgili planlar Duygusal açıdan toparlanma

52 TRAVMA SONRASI STRES BOZUKLUĞU (TSSB) Travmatik bir olayla karşılaşmak: Ölüm/ ölüm tehdidi yaşamak ve aşırı korku-çaresizlik ölüm tehdidi yaşamak ve aşırı korku-çaresizlik Olayı çeşitli şekillerde yeniden yaşamak Olay ile ilgili durumlardan kaçınma; tepkisizlik; içe dönme tepkisizlik; içe dönme Aşırı uyarılmışlık belirtileri (öfke/gerginlik; uyku ve dikkat sorunları) (öfke/gerginlik; uyku ve dikkat sorunları) Belirtilerin bir aydan uzun süre görünmesi; % % 10-15

53 RİSK FAKTÖRLERİ Yoğun kayıp-afet etkisine maruz-ölüm korkusu Kadın olmak Sosyal destek eksikliği Yakın geçmişte kayıp yaşamış olmak Psikiyatrik hastalık öyküsü Psiko-sosyal sorunları olmak Aile problemleri Başa çıkma yolları Kişilik özellikleri (iyimserlik; yeterlilik; Kontrol; Öz saygı gibi) Afet sonrası olumsuz koşullar/olaylar

54 ANORMALLİK YANLILIĞI Afetlerin tüm sonuçları olumsuz değildir Bireysel ve toplumsal gelişim/güçlenme olabilir Afetler sonrası topluluklarda kenetlenme, sosyal yardımlaşma ve destek artar Marmara-Düzce depremi sonrası örnekler (STK lar; TPD Kapasite geliştirme; Kızılay ortak protokolü, Yasal düzenlemeler, vs)

55 TRAVMA SONRASI GELİŞİM

56 TSG NEDİR ? Travmatik bir olayla mücadele çabaları sonucunda ortaya çıkan olumlu (bilişsel, duygusal, davranışsal) dönüşüm. Süreç ve sonuç

57 Travma Sonrası Gelişim (TSG) Tedeschi, Park & Calhoun TSG Süreç ve Sonuç Travmatik Olay (Psikolojik sismik olay) Varsayımlar: Zarar görebilirlik; Anlam ve amaçlar; öz saygı-güven Bilişsel İşlemleme (Yeniden yapılandırma) TSG (bilişsel, Duygusal, davranışsal) ”strese bağlı gelişim” Sıkıntı/ Stres

58 TRAVMAYA BAĞLI GELİŞİM ALANLARI 1. Kendilik Algısı: Öz-güven; Öz- yeterlilik; Başa çıkma becerileri; zarar görebilirlik algısı,anı yaşama,güçlenme 2. Kişilerarası ilişkiler: Başkalarına sevgi-şefkat; yakınlık, empati, fedakarlık, yardım; açılım, destek 3. Yaşam Felsefesi: Öncelikler; yaşamım kıymetini bilme; yaşamı bir hediye olarak alma; Anlam ve amaçlar; manevi gelişim; bilgelik

59 Travma Sonrası Gelişim: Kavramsal Model Schaefer & Moos, 1992 I Çevresel sistem kaynakları II Bireysel Kaynaklar III Yaşam krizleri veya geçişler Olayla ilgili faktörler IV Bilişsel değerlendirme (kontrol; stres; şiddet) ve Başa çıkma V Olumlu sonuçlar ve dönüşümler

60 Uyumu Yordayıcı Çok Yönlü Risk Modeli (Freedy ve Kilpatrick, 1993 ) Afet-ÖncesiAfet-Sırası Afet Sonrası Ruh Sağlığı Sonuçları Hafif/geçici veya Şiddetli/kalıcı; Olumsuz/Olumlu Demografik özellikler (kadın; çocuk; yaşlı; eğitim) Ruh sağlığı tarihçesi (kaygı) Şiddetli yaşam olayları Düşük şiddetli yaşam olayları Afete maruz kalma (ani; yaşamsal tehdit; zararın istenerek verilmesi; dehşet sahneleri) Afetin değerlendirilişi (Kontrol; Tahmin edilebilirlik ; Yaşamsal tehdit algısı) Temel ihtiyaçlar İlk stres düzeyi ( Şartlanmış duygusal tepkiler) Stresli yaşam olayları ((Akut & süregelen) Kaynak kaybı (obje; Durum; kişilik; enerji) Başa çıkma stratejileri Sosyal Destek DepresyonKaygı Bedensel Yakınmalar Madde kötü kullanımı PTSD OLUMLU GELİŞİM

61 Çalışmalarda kullandığımız ölçekler Strese Bağlı Gelişim Ölçeği SRGS (Park, Cohen ve Murch, 1996) Örnek Maddeler: “Sizin için ne derece geçerli ? (Hiç.....Çok)(1-3) (50 madde) Düşündüğümden daha güçlü olduğumu öğrendim Düşündüğümden daha güçlü olduğumu öğrendim Yaptıklarım için daha fazla sorumluluk almayı öğrendim Yaptıklarım için daha fazla sorumluluk almayı öğrendim

62 Travma Sonrası Gelişim Ölçeği (PTGI) Tedeschi & Calhoon, 1996 “......” dolayı yaşanan değişikliğin derecesi ? “Hiç yaşamadım”____ Çok fazla yaşadım (0-5) (21 Madde) Alanlar: Başkaları ile ilişkiler: “İlişkilerimde gayret göstermeyi öğrendim” Yeni Olanaklar: “Önüme daha önce karşılaşmadığım fırsatlar çıktı” Bireysel güçlülük: “Kendime daha fazla güvenmeye başladım” Manevi Değişim: “Dini inancım daha güçlendi” Hayatın kıymetini anlama: “Yaşamımın değerini daha iyi anladım”

63 Yapılan Çalışmalar ÇalışmaÖrneklemSRGS (Park ve ark.)(1-3) Korelasyonlar Stres Belirtileri Güneş, 2001 Marmara Depremi (336) Adapazarı (6 ay sonra) 2.36 (.47) (Alfa:.94) IES (.26 **) SCL-40 (.13 * ) Yaşam teh. (.13*) Tanrıdağlı, 2005 MAG/NMAG (200) (Gölcük – İzmit)(4.5 yıl sonra) 2.46 (.04)MAG 2.37 (.04) NMAG (Alfa:.95) Kayıp algısı(.22 **) Yaşam teh. (.23**) Kesimci, 2003 Meme Kanseri (100) (ameliyat ort :19 ay (1-156) 2.86 (.25) (Alfa:.95) BDI: -.58** Umutsuzl.( -.60**) Birol,2004 Trafik kazası (200)( min. 6 ay) 2.18 (.59) (Alfa:.98) IES (.21**) Elçi,2004 Otistik Çocuk ebeveyn (136) (çoc.yaş: 8.9 (5.2) PTGI (0-5) 3.08 Anne; 2.72 Baba (Alfa:.88) Tükenmişlik F1(kişisel yetersizlik) (-.22 *)

64 Travma Sonrası Gelişim’in Yordayıcıları

65 ÖrneklemÖncesiSırasıSonrası Gelişi m Marmara Depremi- Adapazarı (336) + Problem od/iyimser + intrusive düşünce(IES) + SCL SRGS R 2 =.28 MAG –MAG olmayan(200) + Problem od +Kaderci + MAG SRGS R 2 =.35 Meme Kanseri (100 kadın) - Gelir düzeyi + Problem od + Sosyal Destek - Depres SRGS R 2 =.61 Trafik kazası (200) - Sosyal Güvence + Yaşamsal tehdit + Problem od/iyimser +KaderciSRGS R 2 =.53 Otistik Çocuk ebeveyn (136) -evlilik yılı (b) + yaş (b) + Sosyal Destek (b;a) + Problem od/iyimser(b;a) PTGI R 2 =.25 anne;.30 baba

66 Sonuçlar İyi-Kötü bir arada: Travma sonrası gelişim ve travmanın şiddeti/sıkıntısı Depresyon (-) Sıkıntı/stres gelişime giden bir yol olarak da yorumlanabilir Olumsuzluk yanlılığı ? Travma yaşayanlarla yapılan çalışmalarda olumluyu dinlemek, duymak, odaklanmak ve güçlendirmek

67 NormalleştirmePaylaşım Afet sonrası olumsuz olayların azaltılması BilgilendirmeKatılım-kontrol Afet yaşayanların yakınları Afet çalışanları Psikolojik Destek

68 Başa çıkma yollarının önemi : Güçlendirme ; toplum/afet yaşayan temelli yaklaşımlar Katılım, hazırlıklı olma, zarar azaltma Sadece afet sonrası değil, öncesi döneme de odaklanmak Psikososyal Yaklaşım: Aktif, kendi kaynakları olan afet yaşamış bireyler (Survivor vs Victim) Çaresizliği azaltmak Tarama çalışmaları ve gerekli profesyonellere yönlendirme (TSSB, Major depresyon gibi )

69 PSİKOLOGLAR OLARAK HAZIR MIYIZ ?

70 EFPA, Afet, Kriz ve Travma Psikolojisi Komitesi

71 Afet, Kriz ve Travma Psikolojisi Çalışma Alanları Afet zararlarını azaltma ve hazırlıklı olma konularında halkın/STK bilınçlendirilmesi ve eğitimi Afetler öncesi eğitim çalışmaları Afet ve krizlere erken müdahale Afet ve kriz durumlarında uygulanacak psikososyal destek programları planlanması ve yürütülmesi Özel gruplar için psikososyal destek (engelliler, çocuklar, yaşlılar, göçmenler, türistler, gibi) Akut Stres Bozukluğu ve Travma Sonrası Stres bozukluğu tanıma ve tedavi Travma Sonrası Gelişimi hızlandırma teknikleri

72 Üye ülkelerde Afet-Travma çalışma gruplarının oluşturulması Eğitimin psikoloji lisans/Y.Lisans programlarında dersler olarak yer alması :” tüm psikologların afet, kriz ve travma psikolojisi konularında temel bilgilerle donatılmasını sağlamak” Geçmiş afetlerden dersler: İyi-kötü örnekler Avrupa afet ağının kurulması ve afetler sonrası gözlem/değerlendirme Ölçekler ve araştırma ilkeleri/etik Afet/Travma konusunda eğitimler düzenlemek ( hedef gruplar;Düzeyler ;Yöntemler ;Standartlar (örn; Finlandiya 50 saat)

73 Eğitim hedef kitleler ve Düzeyler: Profesyonel olmayanlara (STK üyeleri, mahalle gönüllüleri gibi) :Psikolojik ilk yardım; Öz bakım Profesyonellere : Psikolojik İlk Yardım; Öz bakım; anlamlandırma toplantıları yönetimi; Psikososyal destek programları Travma uzmanlık alanında çalışanlara Afet Yöneticilerine (Zarar azaltma ve hazırlıklı olma programları)

74 Öneriler TPD Kriz ve Travma Komisyonu : Güçlendirmek, genişletmek (Sosyal Psikoloji gibi) ve Etkinleştirmek Şubeler arası koordinasyon ve örgütlenme Eğitim düzeyleri, hedef kitlelerin (psikolog; diğer meslek grupları, STK lar; afet çalışanları gibi) ve Standartların belirlenmesi Tarama ve takip çalışmaları için değerlendirme araçları paketleri Üniversitelerde “Afet Psikolojisi” dersleri

75 Afetler öncesi zarar azaltma ve hazırlıklı olma konularında çalışmalar Diğer disiplinlerle işbirliği (Mühendisler, Mimarlar, jeologlar, kamu yöneticileri, Belediyeler, gibi) Çalışmaların sistemli olarak tüm afetlere yaygınlaştırılması Afet sonrası yapılacaklarla ilgili eylem planları Uygulamalar sonrası izleme ve değerlendirme

76 Teşekkürler


"AFETLERLE YAŞAMAK YA DA AFET YAŞAMAMAK O Doğu Teknik Üniversitesi Psikoloji Bölümü 14. ULUSAL PSİKOLOJİ KONGRESİ 8 Eylül,2006 Orta Doğu Teknik Üniversitesi." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları