Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sosyal Güvenlik Sistemi (Sorunları ve Reform Süreci) Bireysel Emeklilik ve Genel Sağlık Sigortası Sunumun ana versiyonu Sosyal Güvenlik Kurumu eski Başkanı.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Sosyal Güvenlik Sistemi (Sorunları ve Reform Süreci) Bireysel Emeklilik ve Genel Sağlık Sigortası Sunumun ana versiyonu Sosyal Güvenlik Kurumu eski Başkanı."— Sunum transkripti:

1 Sosyal Güvenlik Sistemi (Sorunları ve Reform Süreci) Bireysel Emeklilik ve Genel Sağlık Sigortası Sunumun ana versiyonu Sosyal Güvenlik Kurumu eski Başkanı Sn. A.Tuncay TEKSÖZ tarafından hazırlanmış, bazı bölümler R. Hakan ÖZYILDIZ tarafından eklenmiştir. 2012

2 BÜTÇEYE YÜKÜ Sosyal güvelik neden dersimizin konusu? 2www.hozyildiz.com

3 Sosyal güvelik harcamaları Faiz dışı harcamaların 1/4 ‘ü kadar. Hemen hemen kamunun toplam yatırımlarına eşit. 3www.hozyildiz.com

4 Bütçe harcamları esnek değil Gelirleri dolaylı vergilere, yani harcamalara bağlı olan bütçenin harcamaları esnek değil. Ekonomi küçüldükçe gelirler azalırken, harcamalarda esneklik olmadığı için azalmıyor. Aksine bütçe açığı büyüyor. Büyüyen açığı finanse etmek için daha fazla borçlanmak gerekiyor. 4www.hozyildiz.com

5 Sistemin yükü her geçen yıl büyüyor Sosyal devlet vatandaşının geleceğini, emekliliğini, sağlığını düşünmek zorundadır. Ama ne kadar? 5www.hozyildiz.com

6 Türkiye yine önde...

7 Devletlerin emeklilik için harcamaları büyüyor 7www.hozyildiz.com

8 Finansman Açığı Ekonomik İstikrarı Tehdit Edecek Büyüklükte… Sistemin son oniki yıllık açığı faizde değerlendirilseydi ne olurdu? 2006 sonu (Milyar YTL) SSK, BK ve ES’nın arası açıklarının Hazine borçlanma faizleriyle güncellenmiş değeri 687 Toplam kamu borç stoku363 GSMH576 8www.hozyildiz.com

9 Dünya yaşlanıyor, sorun büyüyor

10 Ancak, ağırlıkla fonlu sistemlerle yönetilen gelişmiş ekonomilerde nüfus gittikçe yaşlanıyor. Emeklilik sonrası hayat beklentisi artıyor. Bu durum emeklilik fonlarını daha fazla getiri elde etmeye zorluyordu. Bu nedenle daha çok risk almalarına göz yumuldu. 10www.hozyildiz.com

11 Dünyada durum farklı Emeklilik sistemleri fonlara dayalı. Ancak son kriz onların dengesini de bozdu. Sistemde büyük sorunlar var. 11www.hozyildiz.com

12 Emeklilik fonlarının varlıkları küresel likidite için çok önemli ve yıllar itibariyle artıyor. Fonların % 70’i ABD, İngiltere, Japonya’ya ait. 12www.hozyildiz.com

13 Emeklilik fonları sanayileşmiş ekonomilerde hayati önem taşıyorlar. Ülke tasarruflarının büyük bir bölümünü oluşturuyorlar. Büyük yatırımlar için gereken uzun vadeli krediler bu fonlardan sağlanıyor. 13www.hozyildiz.com

14 Emeklilik Fonlarının paraları borsalarda Son kriz kamu borçlarını büyüttü. Bu nedenle faizlerin yükselmesi kamu dengelerini ve yatırım kararlarını olumsuz etkiliyor. Ancak, emeklilik fonlarının da daha yüksek getiriye ihtiyaçları var. 14www.hozyildiz.com

15 Ekonomide bu kadar büyük yer tutan fonlar kayba uğrayınca, ekonomiye etkisi olumlu olmaz. 15www.hozyildiz.com

16 Emeklilik fonlarının dengeleri bozuk 1998 yılında 100 birim olan varlıkları, 2010 yılı itibariyle; 140’lar düzeyine çıkabilirken, yükümlülükleri 195’ler düzeyine ulaştı. Denge, yaşlanan nüfus nedeniyle, gittikçe daha da bozulacak. 16www.hozyildiz.com

17 ABD’nin işi çok zor Eğer tedbir alınmazsa, 2025 yılında söz verilen sosyal ödemeler + faiz ödemeleri, toplam bütçe gelirlerine eşit olacak. Yani diğer (maaş, askeri vb.) harcamalar için ABD borç bulmak zorunda. 17www.hozyildiz.com

18 SOSYAL GÜVENLİK NEDİR?

19 Sosyal Güvenliğin Temel Esasları Sosyal güvenlik terimi neyi ifade eder? Sosyal güvenlik sistemlerine neden ihtiyaç duyulur? Sosyal güvenliğin hedef kitlesi kimlerdir? Sosyal güvenliğin sunulma yöntemleri nelerdir? Sosyal güvenlik yardımlarının (ivazlarının) yapısı ve amaçları nelerdir? 19www.hozyildiz.com

20 Sosyal güvenlik terimi neyi ifade eder? Sosyal Politika; “gelir dağılımını ve/veya gelirin yeniden dağılımını değiştirerek belirli bir gelirden sağlanan tatmini artıran ve bu sayede toplum hayatında fertler ile sosyal gruplar arasında çıkabilecek çatışmaları ve huzursuzlukları önleyerek sosyal hayatın devamlılığını ve bütünlüğünü sağlamaya yönelik tedbirler ağı ve politikalar demeti” olarak tanımlanabilir. Sosyal güvenlik ; “sebebi ne olursa olsun, tehlikeye maruz kalarak muhtaç duruma düşen fertlerin ve ailelerinin uğradıkları tehlikelerin zararlarından kurtarılarak, yaşadıkları toplum içinde, insan haysiyetine yaraşır bir hayat standardına kavuşturulmaları ve muhtaçlığa bağlı ihtiyaçlarının esiri olmaktan ve diğer insanlara bağımlı olmaktan kurtarılmaları garantisi” olarak tanımlanabilir. (Y.Alper.) 20www.hozyildiz.com

21 Sosyal Güvenliğin amacı, işlevi nedir? Ekonomik olarak aktif olunamayan dönemlerde gelir kaybını telafi etmek Yoksullukla karşı karşıya olan bireyler için asgari bir güvence oluşturmak Sağlık risklerine karşı tedavi güvencesi sağlamak Yaşlılar, engelliler, çocuklar gibi korunmaya muhtaç kesimlerin yaşam koşullarını kendilerinin ve toplumun ihtiyaçları doğrultusunda geliştirmek. 21www.hozyildiz.com

22 Sosyal Güvenliğin Kapsamı Hastalık (tedavi edici hizmetler temini) Hastalık (gelir garantisi temini) İş kazası ve meslek hastalığı Analık Malullük Yaşlılık Ölüm İşsizlik Aile gelirinin yetersizliği ILO 102 sayılı “Sosyal Güvenliğin Asgari Normları” Sözleşmesi, www.hozyildiz.com

23 Sosyal Güvenliğin Sağlanma Yöntemleri Sosyal sigortalar Sosyal yardımlar Özel Sigorta Fonları Aynı nesil içinde veya nesiller arası gelir transferi: kimden alıyor, kime veriyoruz? 23www.hozyildiz.com

24 Sosyal Sigortaların Temel Özellikleri İşçi ve işverenin ödediği primlerle finanse edilir. Katılım zorunludur. Nesiller arası ve yoksul ile varsıl arasında gelir transferine dayanır. Genellikle Tanımlanmış Fayda(DB) esasına dayanır. Yardımlardan faydalanmak prim ödeme şartına bağlıdır. Prim ve yardımın miktarı genellikle sigortalının geliri ile ilişkilidir. Devlet ilave prim veya sübvansiyon yoluyla finansmana katılabilir. Devlet garantördür. Yardımları ve idari giderleri karşılamak üzere gelirler özel bir fonda toplanır ve nemalandırılır. 24www.hozyildiz.com

25 Sosyal Yardımların Temel Özellikleri Vergilerle finanse edilir.Karşılıksızdır. Yoksulluğun olumsuz ve yıkıcı etkilerini azaltmaya yöneliktir. Gelir ve ihtiyaç testi yapılarak yoksullara verilmesi esastır. Belirlenmiş ihtiyaç kategorileri için sosyal yardım bir hak olarak tanımlanır. Sosyal yardımın miktarı, başvuranın toplam gelir seviyesini belirlenmiş asgari geçim seviyesine yükseltecek miktardır. Herkes için eşit değil ihtiyacı kadardır. Mutlak yoksulluğa karşı koruma sağlar. 25www.hozyildiz.com

26 SOSYAL GÜVENLİĞİN ARAÇLARI Kişilerin sosyal risklere karşı güvence altına alınabilmesi aşağıdaki biçimde gerçekleştirilebilir. SOSYAL GÜVENLİK SOSYAL YARDIMLAR SOSYAL HİZMETLER SOSYAL SİGORTALAR Ulusal Yardım Programları Primli Rejimler 26www.hozyildiz.com

27 Emeklilik (yaşlılık) Sigortasının Finansmanı vDAĞITIM / PAYG (PAY-AS-YOU-GO) SİSTEMİ vFONLU SİSTEM  Kamu tarafından veya özel sektörce işletilen  Bireysel hesaplarda veya topluca takip edilen v KARMA SİSTEMLER  PAYG + ZORUNLU FONLU SİSTEM  PAYG + GÖNÜLLÜ FONLU SİSTEM  PAYG + ZORUNLU FONLU SİSTEM + GÖNÜLLÜ FONLU SİSTEM 27www.hozyildiz.com

28 Emeklilik Gelirinin Tespiti Tanımlanmış Fayda (Defined Benefit) Emekli aylığının düzeyi hakkında önceden bir söz verilir.Bu sözün tutulamama riskini bir sponsor üstlenmek zorundadır. Tanımlanmış Katkı (Defined Contribution) Emekli aylığının düzeyi emeklilik öncesi toplam birikim düzeyine ve emeklilikte yaşam süresine bağlıdır. Önceden bir söz verilmemiştir. Gelirin düzeyine ilişkin risk sigortalıya aittir. 28www.hozyildiz.com

29 EMEKLİ MAAŞI HAVUZU (¼ oranı) GELİRLER= Ortalama Ücret (maaş) X Prim (=% 20) X Çalışan Sayısı GİDERLER= Emekli sayısı X Ortalama ücret X Emekli aylığı (=%80) 29www.hozyildiz.com

30 SOSYAL SİGORTA KURULUŞLARI SSK  İŞÇİLER  TARIM İŞÇİLERİ İSTEĞE BAĞLI SİGORTALILAR SANDIKLAR (SSK Yasasından kaynaklanıyor) Bankalar Sigorta Şirketleri Reasürans Şirketleri Ticaret Odaları Sanayi Odaları Borsalar BAĞ-KUR  ESNAF VE SANATKARLAR VE DİĞER BAĞIMSIZ ÇALIŞANLAR  ÇİFTÇİLER  İSTEĞE BAĞLI SİGORTALILAR *Ev hanımları *Muhtarlar EMEKLİ SANDIĞI DEVLET MEMURLARI TAMAMLAYICI SANDIKLAR  OYAK  AMELE BİRLİĞİ (Zonguldak’taki işçiler) 30www.hozyildiz.com

31 SOSYAL YARDIM PROGRAMLARI SOSYAL YARDIMLAR SOSYAL HİZMETLER VATANİ HİZMET TERTİBİNDE ÖDENEN AYLIKLAR (3292) İSTİKLAL MADALYASI ALMIŞ OLANLARA ÖDENEN AYLIKLAR (1005) SOSYAL HİZMETLER VE ÇOCUK ESİRGEME KURUMU (2828) MUHTAÇ ASKER AİLELERİNE YARDIMLAR (4109) SAĞLIK HİZMETLERİ (2 milyon kişinin yararlandığı YEŞİL KART) (3816) 65 YAŞ ÜZERİNDEKİ MUHTAÇ ve GÜÇSÜZLERE YARDIMLAR (2022) SOSYAL YARDIM VE DAYANIŞMAYI TEŞVİK FONU (3249) DERNEKLER VAKIFLAR KIZILAY GÖNÜLLÜ KURULUŞLAR 31www.hozyildiz.com

32 Sigorta kapsamı Aktif sigortalı : 16,1 milyon kişi –10 milyon işçi, –3 milyon memur Pasif sigortalı 9,5 milyon kişi 1,7 çalışan 1 emekliye bakıyor. Bağımlılar 35,5 milyon kişi Her çalışana 2,2 kişi bağımlı. Her çalışan 3 kişiye bakıyor. Sosyal güvenlik kapsamındaki nüfus 61,3 milyon kişi (% 83) 32www.hozyildiz.com

33 Aktif Sigortalı Sayıları (Milyon Kişi) 33www.hozyildiz.com

34 Emekli sayısı hızla artıyor. Aynı hızla çalışan sayısının da artması gerek. Emekli sayısı – Milyon kişi 34www.hozyildiz.com

35 Gençler iş bulamazsa, emekliler aç kalır. Bütçe açığı daha da büyür. 35www.hozyildiz.com

36 Bilginiz olsun... Gelecekte Türkiye’nin durumu vahim! 36www.hozyildiz.com

37 Genç bir nüfusa sahibiz fakat hızla yaşlanıyoruz 37www.hozyildiz.com

38 Aktif/Pasif Oranı ve Çalışabilir Nüfusun Yaşlı Nüfusa Oranı (Diğer Ülkeler ve Türkiye, 1990’lı yılların ortalaması) 38www.hozyildiz.com

39 Aktif/Pasif oranı, çalışabilir nüfusun yaşlı nüfusa oranıyla ne ölçüde uyumlu? 39www.hozyildiz.com

40 Türkiye’de Hayatta Kalma Beklentisi, 2002 (Kadın-Erkek Ortalama) 40www.hozyildiz.com

41 Demografik Fırsat Penceresi 41www.hozyildiz.com

42 Her hizmet yılı için hak edilen emekli aylığı bağlama oranı yüksek… 42www.hozyildiz.com

43 Ele geçen ücrete göre aylık bağlama oranı yüksek... SSK: % 90, BK: % 127, ES: %106 43www.hozyildiz.com

44 Mevcut emeklilerimizin büyük bir bölümü genç… 58 (K) – 60 (E) Yaşın Altındaki Emeklilerin Toplam Emekliler İçindeki Oranı 44www.hozyildiz.com

45 SOSYAL GÜVENLİK REFORMUNUN DÖRT ANA BİLEŞENİ Bileşen 1- Hak ve yükümlülüklerin eşitlendiği, mali olarak sürdürülebilir tek bir emeklilik sigortası sisteminin kurulması Bileşen 2- Nüfusun tamamına, eşit, sağlık tesislerinin ortak kullanıldığı, kolay ulaşılabilir ve kaliteli sağlık hizmeti sunumunu finanse eden genel sağlık sigortası sisteminin oluşturulması Bileşen 3- Dağınık bir halde yürütülen sosyal yardımların merkezi olarak izlenebildiği, nesnel yararlanma ölçütlerine dayalı bir sosyal yardımlar sisteminin oluşturulması ve halen sosyal güvenlik kurumları tarafından sürdürülen primsiz ödemelerin toplulaştırılması Bileşen 4- Bu üç temel işlevin mali kurum disiplini içinde, bütünleşmiş, etkin ve vatandaşlarımızın günlük hayatlarını kolaylaştıracak şekilde sunulduğu yeni kurumsal yapının oluşturulması 45www.hozyildiz.com

46 Yaşlılık Aylığı Alma Şartları Emeklilik Koşulları SSKBK (1479)ES İlk Kurulduğunda25 Yıl Gün + 60 Yaş 15 Yıl Gün Yaş 30 Yıl Gün + 50 Yaş 2000 Öncesi20-25 Yıl Gün Yıl Gün 2000 Sonrası25 Yıl Gün Yaş 25 Yıl Gün Yaş Reform Yasası7200 Gün + kademeli olarak 65 Yaş 46www.hozyildiz.com

47 ÜLKELERKADINERKEK YUNANİSTAN 65 İSPANYA* 65 İRLANDA 65 İTALYA 6065 HOLLANDA 65 PORTEKİZ 65 İSVEÇ 65 LİTVANYA 5962,5 POLONYA 6065 SLOVENYA 6365 KIBRIS 65 MACARİSTAN 62 NORVEÇ 67 İSVİÇRE 6465 AMERİKA ** 65 Kaynak: Avrupa Birliği ve Avrupa Ekonomik Alanındaki Ülkelerin Sosyal Koruma Alanında Ortak Bilgi Sistemleri, 2006, (MISSOC-2006) Edward Whitehouse " OECD, Latin Amerika/Karayipler, Doğu Avrupa/Merkez Asya Ülkelerinde Emeklilik Sistemi Analizi",OECD-2003 *İspanya'da tehlikeli işlerde çalışanların emeklilik yaşlarında farklılıklar oluşabilmektedir. ** 2027 yılına kadar kademeli olarak 67'ye yükseltilecektir. Ülkelerde Emeklilik Yaşları 47www.hozyildiz.com

48 Reformla Birlikte Emeklilik Sonrası Yaşam Beklentisi 48www.hozyildiz.com

49 Mevcut sistem5510 REFORM SSK Kazancın ait olduğu yıldan itibaren aylık tahsis talep tarihine kadar TÜFE * GSYİH kadar Ortalama prime esas günlük kazançtaki değişim oranı (DO)ile (TÜFE) değişim oranının toplamının yarısıdır. -Mevcut kamu çalışanları için son aylık, - Kanunun yürürlük tarihinden sonra göreve başlayan ve BK kapsamındaki sigortalılar için TÜFE + %25 GSYİH BK Kazancın ait olduğu yıldan itibaren aylık tahsis talep tarihine kadar TÜFE * GSYİH kadar ES En son maaşına göre Geçmiş Yıllar Kazançlarının Güncellemesi 49www.hozyildiz.com

50 ÜLKELER KAZANÇLARIN GÜNCELLENMESİ DANİMARKAEmekli aylığı geçmiş dönem kazançlarına bağlı değil. BELÇİKAFiyat Endeksi HIRVATİSTANNominal Ücret Endeksi ALMANYAÜcretten Emeklilik Katkı Payı Düşülmektedir. FRANSA1987 Öncesi Ücret, 1987'den itibaren Fiyat Endeksi İRLANDAÖdenen ortalama primlere göre emekli aylığı hesaplanıyor. Kazançlara göre belirlenmiyor. İTALYAAylığın başlangıcından önceki 5 yıllık ortalama GSYİH büyüme oranı. LÜKSEMBURGFiyat/Ücret Endeksi HOLLANDATemel Emeklilk için Net Minimum Ücret Endeksi AVUSTURYAFiyat Endeksi + Düzensiz Reel Artışlar PORTEKİZ%75 Fiyat + %25 Ücret. Bu endeks Tüketici Fiyat Endeksinin % 0,5'inden fazla olamaz. FİNLANDİYA%80 Fiyat + %20 Ücret Endeksi İSPANYASon 2 yıllık kazançları aynen, diger geçmiş yıllar kazançları için Fiyat Endeksi İSVEÇOrtalama Kazanç Artışı İNGİLTEREFiyat Endeksindeki Artış ya da %2,5 LETONYAPrime Esas Kazanç Artışı Kaynak: MISSOC www.hozyildiz.com

51 Mevcut sistem5510 TASARI SSK 4447 sayılı yasa ile bir önceki ayın TÜFE artış oranı kadar artırılması gerekir. Ancak; yıllık olarak çıkan yasalarla; 2003 yılından itibaren yapılan yasal düzenlemelerle seyyanen veya yılda 2 defa olmak üzere oransal olarak artırılmakta Bağlanan gelir ve aylıkların her yılın Ocak ve Temmuz ödeme tarihlerinden geçerli olmak üzere yılda iki defa 6 aylık TÜFE oranlarına göre. İlk defa bu Kanunun yürürlük tarihinden sonra sigortalı olan kamu görevlileri ile 4 (a) ve 4 (b) kapsamındaki sigortalılar için bağlanan gelir ve aylıkların her yılın Ocak ve Temmuz ödeme tarihlerinden geçerli olmak üzere yılda iki defa 6 aylık TÜFE oranlarına göre artması. Mevcut kamu görevlileri ile bunların emeklileri için ise memur maaşlarındaki artışa göre BK 2003 yılından itibaren yapılan yasal düzenlemelerle seyyanen veya yılda 2 defa olmak üzere oransal olarak artırılmakta ESMemur maaş katsayısına göre Emekli Aylıklarının Artışı 51www.hozyildiz.com

52 ÜLKELER EMEKLİ AYLIKLARININ ARTIRILMASI DANİMARKA Temel Emekli Aylığı için Nominal Ücret Endeksi diğerleri için ihtiyari bir artış. FRANSA Kamu Emeklilik Sistemi için Fiyat Endeksi (1993'ten beri) BELÇİKA Kamu Emeklilik Sistemi Fiyat Endeksi ALMANYA Net Ücret Endeksi SLOVENYA Net Ücret Endeksi HIRVATİSTAN Nominal Ücret Endeksi İSVEÇ TÜFE ve Reel Büyüme'den %1,6 çıkarılmaktadır. LETONYA Fiyat Endeksi İNGİLTERE Fiyat Endeksi İRLANDA Fiyat Endeksi İTALYA Fiyat Endeksi PORTEKİZ Fiyat Endeksi (ilave olarak düzensiz artışlar) HOLLANDA Temel Emekli Aylığı için Net Minimum Ücret Endeksi MACARİSTAN %50 Fiyat + %50 Ücret Endeksi İSVİÇRE %50 Fiyat + %50 Ücret Endeksi LÜKSEMBURG %50 Fiyat + %50 Ücret Endeksi ÇEK CUMHURİYETİ %70 Fiyat + % 30 Ücret Endeksi İSPANYA %75 Fiyat + %25 Ücret (sadece 1996 yılında fiyat) POLONYA %80 Fiyat + %20 Ücret Endeksi FİNLANDİYA %80 Fiyat + %20 Ücret Endeksi (1995'den beri) Kaynak: MISSOC www.hozyildiz.com

53 Mevcut Sistem 5510 TASARI SSK İlk on yıl için % 3,5, sonraki on beş yıl için % 2, sonraki yıllar için % 1 ( 25 yıl için ortalama % 2.6) Yeni sistemde geçecek her yıl için arası % sonrası % 2.0 Yeni sistemde geçecek her yıl için % 2.0 BK ES Yüzde elli baz üzerine her yıl için % 1 ilave ( 25 yıl için ortalama % 3) Aylık bağlama oranı 53www.hozyildiz.com

54 Aylık Bağlama Oranları (Kamu Çalışanları) ÜlkeYıllık OranAzami Oran İngiltere1,25%67 Belçika1,67%75 Almanya1,88%75 Kanada2%90 Fransa2%75 Norveç2,22%66 Türkiye3 %100 Türkiye - Reform 2%90 54www.hozyildiz.com

55 Emekli Aylıklarının Ortalama Ücrete Oranı (Net) (2007 verileri) ÜlkeOrt.Kazanç (SGP) Emekli Aylığı / Ortalama Ücret İngiltere $% 41,1 Belçika41.151$% 63,0 Almanya45.898$% 58,0 Fransa $% 63,1 Polonya $% 74,9 Macaristan $% 102,2 Türkiye $% 104,0 OECD Ort $% 70,1 Kaynak: OECD, Pensions At A Glance www.hozyildiz.com

56 Mevcut sistemYeni sistem SSK Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları için %20 (sigortalı % 9, işveren %11), İşkazası ve meslek hastalığı için %1,5-7 (işveren), Hastalık primi %11 (sigortalı %5, işveren %6) Analık %1 (işveren) Uzun vadeli sigorta kolları için %20 Kısa vadeli sigorta kolları için %1-6,5 GSS için %12-12,5 Devlet malullük yaşlılık ve ölüm sigortaları için % 5, Genel Sağlık Sigortası için ise %3 katkı yapacaktır. BAĞKUR Malullük yaşlılık ve ölüm sigortaları için % 20, Sağlık sigortası için %20. ES Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile aylık alanlar ve hak sahiplerinin sağlık yardımları karşılığında %36 prim (sigortalı %16, kurumu %20) Kamu görevlilerinin sağlık yardımları kurumlarınca karşılanmaktadır. Prim Oranları 56www.hozyildiz.com

57 Mevcut sistemYeni sistem SSK En az 1080 gün prim ödeyenler, Her ay 30 gün kesintisiz prim ödeyerek, Prime esas kazanç sınırları arasında kendilerince belirlenecek primin %30’u, 3 ay üst üste prim ödenmemesi halinde sona erer Zorunlu sigorta kapsamında dışında kalan herkes ve kısmi çalışanlar Diledikleri kadar gün için, Prime esas kazanç sınırları arasında kendilerince belirlenecek tutar üzerinden % 20 uzun vadeli sigorta primi ile her ay için 30 gün üzerinden %12 oranında GSS primi, BAĞKUR 18 yaşını dolduran,zorunlu sigorta kapsamında olmayan veya sosyal güvenlik kuruluşlarından gelir veya aylık almayanlarla, ev kadınları, Türkiye’de ikamet eden yabancı uyruklular, Basamak seçme ve yükseltme de aynen zorunlu sigortalılar gibi, %40 prim ödemek suretiyle, ES En az 10 yıl çalıştıktan sonra görevinden ayrılanlar, Müktesebinin karşılığı derece ve gösterge, ek gösterge karşılığı %30 prim ödeyerek, İsteğe Bağlı Sigorta 57www.hozyildiz.com

58 Sosyal Güvenlik Destek Primi (2) –Bağ-Kur a tabi çalışan emeklilerin, Aylıklarının %15’i üzerinden prim ödemesi, –SSK’ya tabi çalışan emeklilerin: %30 + %1 ilâ %6,5 Kısa Vadeli Sigorta Primi ( YTL) ödemesi –Yürürlük tarihinden sonra ilk defa sigortalı olanlar emekli olduktan sonra SSK’ya tabi çalışacakların emekli aylığının tamamen kesilmesi öngörüldü 58www.hozyildiz.com

59 Güncelleme Katsayısı ve Kapsam Değişikliğinin Emeklilik Sistemi Açıklarına Etkisi (%GSYİH) 59www.hozyildiz.com

60 Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu ile Ne Değişti? 60www.hozyildiz.com

61 Mevcut Sistem Çalışma statüsüne göre SSK Emekli Sandığı Bağ-Kur Kamu görevlileri Kendi Hesabına Çalışanlar İşçilerYoksullar Maliye ve Sağlık Bakanlıkları EmeklilikSağlıkPrimsiz Ödemeler Yeni Sistem Türkiye’de Yaşayanlar Sosyal Güvenlik Kurumu Emeklilik Sağlık Primsiz Ödemeler TC Kimlik No: www.hozyildiz.com

62 Hedef Yapı 62www.hozyildiz.com

63 BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ 63www.hozyildiz.com

64 Bireysel Bazda Gelir-Tüketim ve Tasarruf İlişkisi TüketimSeviyesi Yaş Gelir Seviyesi Gelir 1.Amaç 2.Amaç 64www.hozyildiz.com

65 Ülkemizde mevcut sistem 1.ve 2. basamakları birlikte sağlamaktadır 65www.hozyildiz.com

66 3. BASAMAK OLARAK BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ 66www.hozyildiz.com

67 GENEL YAPI 67www.hozyildiz.com

68 Sistem Nasıl Çalışıyor. Katılımcı ve varsa isteğe bağlı olarak işvereni emeklilik şirketi ile emeklilik sözleşmesi yapar. Katkılar, “bireysel emeklilik hesaplarında” izlenmek üzere “Emeklilik Yatırım Fonları”na aktarılır. Bu fonlar Portföy Yönetim Şirketleri tarafından yatırıma yönlendirilir. Varlıklar, EGM Emeklilik Gözetim Merkezi (Takasbank gibi) saklama kuruluşu bünyesinde bireysel bazda saklanır. Katılımcılar, emeklilik şirketindeki birikimleri bir başka şirkete aktarabilirler. Katkılar aynı emeklilik şirketinin farklı risk-getiri yapısına sahip emeklilik yatırım fonları arasında katılımcıların tercihlerine göre paylaştırılabilir. İsteğe bağlı olarak vefat ve maluliyet gibi risk teminatları sunulabilir. Son açıklanan hazırlıkla, şimdi devlet katkısı getirilmesi düşünlüyor. 68www.hozyildiz.com

69 Sistem Nasıl Çalışıyor. Emeklilik yaşı kadın ve erkek için 56 olarak uygulanacaktır. Sistemden emekli olabilmek için yaş ve en az 10 yıl üyelik koşulu sağlanmalıdır. Katılımcı eğer emeklilik koşullarını sağlıyorsa bireysel emeklilik hesabındaki katkılar ve bunlara ait getiriler ilave vergi avantajları ile birlikte toplu para veya ömür boyu maaş olarak ödenebilir. Katılımcı eğer emeklilik koşullarını sağlamadan sistemden ayrılıyorsa bireysel emeklilik hesabındaki kendi karkıları ve buna ilişkin getiriler birikimleri vergi avantajı olmaksızın kendisine ödenir. 69www.hozyildiz.com

70 Bireysel Emeklilik Sisteminde Güvenlik Unsurları Fon varlıklarının şirketlerin varlıklarından ayrı olarak merkezi bir kuruluşta saklanması ve üyelere ait olması Rekabeti ve sahiplik duygusunu güçlendiren bireysel hesapların şirketler arası transfer hakkı Uzmanlaşmış ve mali bünyesi güçlü şirketler Yüksek getiriyi sağlayacak portföy yönetiminde uzmanlaşma Üyelerin sürekli bilgilendirilmesi Şeffaf Denetim 70www.hozyildiz.com

71 Sosyal güvenlikte bir çok yeni açılımın altyapısını oluşturmaya aday bir sistem. Başlangıçta kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi ve güven tesisi çok önemli. Volatilite, yanlış satış ve yanlış yönlendirme en ciddi tehditler. Vergi teşviki yeterli, fakat vergisiz primi dışlayıcı yapısı nedeniyle katılımı sınırlayıcı şekilde, yeni bir düzenlemeye gereksinim var. Kamunun denetim işlevi önemli.Yatırım riski dışındaki riskler en aza indirilmeli. Bireysel emeklilik... 71www.hozyildiz.com

72 Genel Sağlık Sigortası Eski Sistemden Farkları ve Yeni Tasarı ile Karşılaştırması

73 Yeni sağlık sistemi 1 Ocak 2012 tarihinden itibaren uygulanmaya başlandı. Eskisi sisteme göre çok değişik içeriği var. Bütçe ve kamu dengeleri açısından gelen yük artıyor. Sosyal devlet bu yükleri üstlenmeli diyorsanız, gelirlerle mi yoksa borçla mı açığı kapatacağınıza karar vermeniz gerekiyor.

74 Bireyler Hastalar Sağlık Hizmeti Sunucuları (Hastaneler, Doktorlar, Eczaneler, Diğer) 74www.hozyildiz.com

75 BireylerHastalarBireylerHastalar GSS (Vatandaşların Satın Alma Gücünü Temsil Etmek) Sağlık Hizmeti Sunucuları (Hastaneler, Doktorlar, Eczaneler, Diğer) 75

76 GSS İlkeleri Çalışanlar ve Varlıklılar İçin Primle Finansman,Çalışanlar ve Varlıklılar İçin Primle Finansman, Yoksullar İçin Vergiyle FinansmanYoksullar İçin Vergiyle Finansman Üyeleri Adına Pazarlık Gücünü KullanmaÜyeleri Adına Pazarlık Gücünü Kullanma Sosyal DayanışmaSosyal Dayanışma –Zenginlerden - Fakirlere –Gençlerden -Yaşlılara –Sağlıklı Olanlardan - Hasta Olanlara –Bekar Olanlardan - Evli ve Çocuklu Olanlara Risk YönetimiRisk Yönetimi –Bireylerin Sağlıklı Olmasından Sorumlu Olma –Koruyucu Sağlık Hizmetini Önceleme –Risk Gerçekleştiğinde Tedavi Etkin Yöntemlerle Ödeme Sağlığa Ayrılan Kaynağın Garanti EdilmesiSağlığa Ayrılan Kaynağın Garanti Edilmesi 76www.hozyildiz.com

77 Eski Yapıdan Farklılıkları ve Yeni Kanun 77www.hozyildiz.com

78 Kapsanan Sağlık Hizmetleri Koruyucu sağlık hizmetleri, Hastalığa bağlı sağlık hizmetleri, Analığa bağlı sağlık hizmetleri, Diş hastalıkları, Tüp bebek, Yukarıdaki sağlık hizmetleri için gerekebilecek; ilaç, kan ve kan ürünleri, aşı, ortez, protez, tıbbi araç ve gereç, tıbbi sarf, v.d. FARKLILIK: Koruyucu Sağlık Hizmetleriyle Kapsam Genişliyor Koruyucu Sağlık Hizmetleriyle Kapsam Genişliyor Kapsamdaki Tüm Nüfusa Eşit Sağlık Hakkı Kapsamdaki Tüm Nüfusa Eşit Sağlık Hakkı YENİ TASARI: Değişiklik Yok Değişiklik Yok Devlet Memurları Aynı Koşullarda Kapsamda Devlet Memurları Aynı Koşullarda Kapsamda 78www.hozyildiz.com

79 Kapsanan Sağlık Hizmetleri Estetik amaçlı yapılan her türlü sağlık hizmeti, Estetik amaçlı ortodontik diş tedavisi, Sağlık Bakanlığınca ruhsatlandırılmayan ve tıbbi hizmet olduğu kabul edilmeyen sağlık hizmetleri. FARKLILIK: Kapsam Dışı Sağlık Hizmetleri Yasada Tanımlanarak Hakkın Kısıtlanması Engelleniyor YENİ TASARI: Yabancı Kişilerin Kapsama Alınması Öncesi Kronik Hastalıkları Kapsam Dışı 79www.hozyildiz.com

80 Kapsanan Kişiler (2006: %92) Kapsamdakiler; Doğumdan itibaren tüm vatandaşlar Türkiye’de 1 yıldan fazla ikamet eden yabancılar Vatansız ve sığınmacılar Kapsam Dışındakiler; Er ve erbaşlar, Tutuklu ve hükümlüler, Yabancı bir ülkede sosyal güvenlik kapsamında olanlar. FARKLILIK: Tüm Nüfus Kapsamda (%100) YENİ TASARI: Olimpiyat ve Avrupa Şampiyonu Sporcular Eklenmiş 80www.hozyildiz.com

81 Yol Gideri, Gündelik, Refakatçi Gideri Tedavi edilen yerleşim yeri dışına sevklerde; Ayaktan Tedavide –Hastanın ve refakatçisinin gidiş-dönüş yol gideri, –Bu süre içerisinde ödenecek gündelikler. Yatarak Tedavide; –Hastanın ve refakatçisinin gidiş-dönüş yol gideri, –Hastanın ve refakatçisinin gidiş-dönüş tarihleri için gündelikleri, –Yatarak tedavi süresince hekim raporu üzerine refakat gideri. FARKLILIK: İlk Defa Yeşil Kart ve Bağ-Kur Kapsamındakilere Uygulanacak YENİ TASARI: Değişiklik Yok 81www.hozyildiz.com

82 Yurt Dışında Tedavi İşverene Bağlı Çalışanlar Açısından; Geçici görevle yurt dışına gönderilenlere acil hallerde sağlık hizmeti, Sürekli görevle yurt dışına gönderilenlere tüm kapsamdaki sağlık hizmetleri, Yurt dışında tedavi için ödenecek tutar, yurt içindeki tutarı geçemez. Farkı işveren öder, Kurum geçici ve sürekli görevlendirmede sigorta da yaptırarak sağlık hizmetini karşılayabilir, Yol parası ve zaruri masraflar da ödenir. Tüm Kapsamdaki Kişiler Açısından; Türkiye’de tedavisi mümkün olmayan hastalıklarda, Yol parası ve zaruri masraflar da ödenir. FARKLILIK: Yeşil Kartlılar İlk Defa Yurtdışında Tedavi Kapsamına Alınıyor Diğer Kurumlar Arasındaki Farklı Uygulamalar Sona Eriyor YENİ TASARI: Değişiklik Yok 82www.hozyildiz.com

83 Sağlık Hizmetlerinden Yararlanma Koşulları Son bir yolda 30 gün GSS primi ödemek Primini kendi ödeyenlerde prim borcu olmamasıİstisnaları; 18 yaş ve altındakiler, Tıbben başkasının bakımına muhtaç kişiler, Acil haller, İş Kazası ve Meslek Hastalığı halleri, Bildirimi zorunlu bulaşıcı hastalıklar, Analığa bağlı sağlık hizmetleri, Kişisel Koruyucu Sağlık Hizmetleri, Afet ve savaş hali, Grev ve lokavt hali. FARKLILIK: İstisnalar GSS ile geliyor Bağ-Kur 240 Gün 30 Güne İniyor SSK 90 Gün 30 Güne İniyor Devlet Memuru 30 Güne Yükseliyor YENİ TASARI: Değişiklik Yok 83www.hozyildiz.com

84 Katılım Payı Alınacak Hizmetler 2 YTLAyaktan Tedavide Muayene: 2 YTL %10 ila %20Ayaktan Tedavide İlaç: %10 ila %20 %10 ila %20Ayaktan ve Yatarak Tedavide Ortez, Protez, İyileştirme Araç ve Gereçleri: %10 ila %20 %75’iÜst Limit: Asgari Ücretin %75’i Yeşil Kart sahiplerine, vatansız ve sığınmacılar ile 65 yaş ve özürlü aylığı alanlar isterlerse katılım payını Sosyal Yardımlaşma Fonundan geri alabilirler. FARKLILIK: Muayene Katılım Payı, Devlet Memurları ve Yeşil Kartlılar İçin Yeni İlaç, Ortez, Protez Kapsam ve Oranlar Aynı YENİ TASARI: 2 YTL’yi Azaltma ya da 5 Katına Kadar Çıkarma Yetkisi 84www.hozyildiz.com

85 Katılım Payında İstisnalar İş Kazası ve Meslek Hastalığı ile askeri tatbikat ve manevralarda, Afet ve savaş halinde, Aile hekimi muayeneleri, Kişisel Koruyucu Sağlık Hizmetleri, Kronik hastalıklar, hayati önemi haiz ortez, protez ve iyileştirme araç ve gereçleri, Organ nakli, Kontrol muayenesi, Vazife malulleri, Şeref aylığı alanlar, Terörle Mücadele kapsamında aylık alanlar, Koruma altındaki çocuklar, Askeri Okullarda ve Polis Okullarında Okuyan Öğrenciler. FARKLILIK: Mevcut Kurumlar İle Ayını YENİ TASARI: Doku ve Kök Hücre Nakli Eklendi 85www.hozyildiz.com

86 Hizmet Basamakları ve Sevk Zinciri Tedavi edilen yerleşim yeri dışına sevklerde; Sağlık tesislerinin –Birinci, –İkinci, –Üçüncü Basamak olarak Sağlık Bakanlığınca belirlenir. Bunlar arasında sevk zincirinin belirlenmesi Kurumca; –Tüm yurtta veya il ya da ilçe bazında, –Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak belirlenir. Sevk Zincirine Uymama; –İş Kazası, meslek hastalığı, afet ve savaş hali, acil haller dışında sevk zincirine uymama halinde; Sözleşmeli sağlık tesislerinde GSS’nin belirlediği tutarın % 30’unu hasta öder, FARKLILIK: İlk Defa Kanunda Sevk Zincirine Uyum İçin Mali Yaptırım Getirilmişti. YENİ TASARI: Sevk zincirine uymama yaptırımı tümüyle kaldırıldı. 86www.hozyildiz.com

87 Hizmet Bedellerinin Ödenmesi ESKİ GSS KANUNUDEĞİŞİKLİK Kurum SözleşmeliSözleşmesizSözleşmeliSözleşmesiz Sevk Var 100% 70%(+ Sınırsız Fark) 100% Ödeme Yapılmaz Sevk Yok 70%50%100% Ödeme Yapılmaz Acil Durum 100%100% (Acillerde)100% Götür ü Usulü Yok Kamu hastaneleri için. Fatura veya başka belge gönderilmiyor. Yok 87www.hozyildiz.com

88 Satın Alma Fiyatlarının Belirlenmesi Komisyon –Maliye Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, DPT Müsteşarlığı, Hazine Müsteşarlığı, SGK YÖK, TTB, TEB, TDB, TOBB, TSRŞB, TİSK, Konfederasyonlar v.d. Yazılı ve sözlü görüş alınması zorunlu. Fiyat Belirlemede Kullanılacak Kriterler –İl ve basamak, –Sağlık hizmetlerinin maliyeti, –Devletin doğrudan veya dolaylı sübvansiyonları, –Sağlık hizmetinin hayati öneme sahip olup olmaması, –Kanıta dayalı tıp uygulamaları, –Teşhis ve tedavi maliyetini esas alan maliyet-etkililik ölçütleri, –GSS’nin bütçesi FARKLILIK: Fiyatları SGK Yerine Bakanlıklar Müştereken Belirliyor. Sosyal Taraflardan Yazılı ve Sözlü Görüş Alınma Zorunluluğu Geliyordu. Fiyatların Belirlenmesinde İlk Defa Yasal Kriterler Getiriliyor. YENİ TASARI: Sosyal Taraflardan Yazılı ve Sözlü Görüş Alınması Zorunluluğu Yasadan Çıkarıldı. Komisyonda ÇSGB’nın Ağırlığı Artırıldı. Sağlık Hizmet Sunucuları Sınıflandırılabiliyor ve Fiyat Her Sınıf için Tek Tek veya Gruplandırarak Farklılaştırılabiliyor. 88www.hozyildiz.com

89 Rücu Uygulaması işvereneİş kazası ve meslek hastalığı halinde sağlık yardımını derhal sağlamaması ve bunun sonucu sigortalının tedavi süresinin uzamasına, malul kalmasına neden olan işverene Yapılan Tedavi Gideri işvereneSağlık raporu olmaksızın ya da sağlık durumunun elverişli olmadığı işte çalıştıran işverene Yapılan Tedavi Gideri işvereneİş kazası ve meslek hastalığının işverenin kastı, iş sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı hareketi sonucu olması halinde işverene Yapılan Tedavi Gideri üçüncü kişilereKastı veya kusurlu hareketi sonucu veya ilgili kanunlarla verilen bir görevin yapılmaması veya savsanması mahkeme kararı ile tespit edilen üçüncü kişilere Yapılan Tedavi Gideri FARKLILIK: Üçüncü Kişiler Açısından Rücu İlk Defa Geliyor İşveren Açısından Kamuya İlk Defa Geliyor YENİ TASARI: Değişiklik Yok 89www.hozyildiz.com

90 Mevcut Durum KurumHastalıkAnalık İş Kazası/Meslek Hst Toplam SSK111 1,5 – 7,0 13,5 – 19,0 Bağ-Kur Emekli Sandığı Prim Oranları FARKLILIK: Devlet Memurları İçin İlk Defa %12,5 Sağlık Primi Geliyor, Emeklilik Primi Düşüyor Yeşil Kartlılar İçin Primi Devlet Ödeyecek:%12 Bağ-Kur %20’den %12,5’e Düşüyor SSK Aynı YENİ TASARI: Değişiklik Yok 90www.hozyildiz.com

91 İdari Para Cezaları (Kurumca Ödenen Tutarın 5 Katı İPC) Sunulmayan sağlık hizmetini fatura etmek Faturayı ya da faturaya dayanak oluşturan belgeleri gerçeğe aykırı olarak düzenlemek Kapsam dışı sağlık hizmetini, kapsam içindeki gibi göstermek Sağlık hizmetine hak kazanmayan kişilerin sağlık hizmetini fatura etmek Kimlik tespiti yükümlülüğünü yerine getirmemek Yardımcı üreme yöntemlerini tıbbi etik dışında uygulanması FARKLILIK: İlk defa geliyor YENİ TASARI: Kaldırılıyor 91www.hozyildiz.com

92 İdari Yaptırımlar ve Sözleşme Feshi (Haksız Menfaat Temin Etmek Maksadıyla) Sunulmayan sağlık hizmetinin fatura edilmesi Faturanın ya da faturaya dayanak oluşturan belgenin, gerçeğe aykırı olarak düzenlenmesi Kapsam dışı sağlık hizmetinin fatura edilmesi Sağlık hizmetine hak kazanmayan kişilerin hizmetlerinin fatura edilmesi Kimlik tespitinin yapılmaması nedeniyle bir başka kişiye sağlık hizmetinin sunulması –Genel hükümlere göre takip –Yersiz ödenen tutarın faiziyle geri alınması –İlk fiilde 1 ay, ikinci fiilde 3 ay, üçüncü fiilde 1 yıl sözleşme feshi. FARKLILIK: İlk Defa Yasada Yer Alıyor Sözleşme Feshi İçin Haksız Menfaat Temin Etme Koşulu Aranıyor YENİ TASARI: 3 Yılı Geçmemek Üzere Kurumca Belirlenecek Süre 92www.hozyildiz.com


"Sosyal Güvenlik Sistemi (Sorunları ve Reform Süreci) Bireysel Emeklilik ve Genel Sağlık Sigortası Sunumun ana versiyonu Sosyal Güvenlik Kurumu eski Başkanı." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları