Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

İLETİŞİM BOZUKLUKLARI DİL KONUŞMA BOZUKLUĞU Mersin 2012.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "İLETİŞİM BOZUKLUKLARI DİL KONUŞMA BOZUKLUĞU Mersin 2012."— Sunum transkripti:

1 İLETİŞİM BOZUKLUKLARI DİL KONUŞMA BOZUKLUĞU Mersin 2012

2 Dil ve konuşma sorunlarının son derece yaygın olmasından ve erken dönem dil ve iletişim sorunlarının genel gelişimi olumsuz olarak etkileyeceğinden erken tanılama ve eğitim son derece önemlidir. Ayrıca erken dönem iletişim sorunlarının giderilmesi ileri yaşlarda ortaya çıkabilecek akademik başarısızlık ve duygusal sorunların da önüne geçebilmekte ya da en azından hafifletebilmektedir

3  Dünya sağlık örgütünün verileri dikkate alındığında, özür gurupları içersinde en yüksek oranı dil ve konuşma güçlüğü yaşayan çocuklar oluşturmaktadır. Başbakanlık özürlüler idaresi ve devlet istatistik enstitüsünün birlikte yürüttükleri araştırmada ülkemizde engelli çocuk oranının %12.95 olduğu ifade edilmektedir. Dil konuşma güçlüğü olan ve yaşları 0–18 yaş arasında olan çocuklar bu oranın %3,5 ini oluşturmaktadır.

4 Konuşma dilin sözlü anlatımı olup kişinin kendisi ve çevresiyle dengeli ilişkiler kurma ve sürdürmesine yarayan, geleneksel sesli sembollerin yer aldığı ve tüm bedensel tepkiye dayalı bir iletişim dizgesidir. Konuşma için özel tek bir organ yoktur. Konuşma birçok organın birlikte eşgüdüm içersinde çalışmasıyla oluşan bir iletişim sürecidir ve zamanla otomatik duruma gelir. İnsanın sonradan kazandığı, öğrendiği bir beceridir. Bu öğrenme genellikle taklit yoluyla olur. Bu nedenle çocuklar genellikle yakınlarından ve özellikle annelerinden konuşmayı öğrenirler.

5 Konuşma; Düşünleri ifade etme aracı olarak kullandığımız sembolik bir araç olan sözel dilin, akciğerden gelen havanın boğaz, ağız ve burun yolunda şekillenmesi sonucunda oluşan seslere dönüştürülerek karşımızdaki insan(lar)ın kulakları tarafından alabilecekleri bir biçime dönüştürülmesi işlemidir. Dil ve konuşma güçlüğü; Dil gelişiminde beklenen aşamalarda gecikmeler olması, konuşmanın dikkati konuşana çekecek kadar normalden farklılık göstermesi ve iletişimin bozulduğu, koptuğu durumlardır. Konuşma bozukluklarında konuşmanın akışında, ritminde, tizliğinde, sesbilimlerinin çıkarılışında ve anlaşılmasında bozukluk görülebilir.

6 Dil konuşma güçlü ğ ü nedenleri; Yapısal nedenler: Konuşma bozukluklarının bazıları; konuşma organlarının yeteri kadar işlevsel olmamasından ve bazı yetersizliklerden kaynaklanır. Örne ğ in; dudak damak yarıklı ğ ı, diş problemleri, dilaltı ba ğ ının uzun olması, çene kasları, sinir sistemi zedelenmeleri (CP), görme ve işitme yetersizli ğ i, zihinsel yetersizlik… Vb Sosyal ve Psikolojik Nedenler: Bazen konuşma bozukluklarında, konuşma organları normal gelişimde oldu ğ u halde konuşma görevlerini gere ğ i gibi yapamamaktadırlar. Bunun nedenleri arasında; evde konuşulan dilin niteli ğ inin bozuk olması, yabancı dil kullanılması, model olacak kişilerin azlı ğ ı, uyaran yetersizli ğ i, yanlış ö ğ renmeler ve alışkanlıklar, aile içi şiddetli çatışmalar, uyum problemleri, içe kapanıklık, ekonomik ve göç sorunları… Vb

7 Dil ve Konuşma Güçlü ğ ü Türleri: Gecikmiş Konuşma: Çocu ğ un bebeklik döneminde geçirmesi gereken konuşma evrelerinden birine takılması veya o aşamalardan birine geri dönüşü sonucunda oluşan, takvim yaşı ile konuşma gelişimi arasındaki ciddi farkla ifade edilebilir. Gecikmiş konuşmada hiç konuşmama veya sözcük darcı ğ ının birkaç kelimeden oluşması, ifade güçlü ğ ü, anlamlı cümleler kuramama… Vb özellikler görülebilir. Gecikmiş konuşma genellikle zihinsel ve işitme yetersizlikleri, ciddi sa ğ lık problemleri ve şiddetli aile içi çatışmalarla beraber görülür. Ke-ke-me-lik : Kişinin tekrar kekeleme endişesi ile konuşma sesi, hece, sözcük ve deyimlerde irkilme, duraklama, uzatma, patlama, tekrarlama ve bazen bunların yanında bir takım el, kol, yüz ve vücut hareketlerinin de eşlik etti ğ i, konuşmanın ritim ve akıcılı ğ ında meydana gelen bozukluktur. Ço ğ unlukla genetik yatkınlık ve/veya psikolojik ve sosyal travmalar sonucunda oluşur.

8 Artikülasyon bozuklu ğ u: Artikülasyon: Konuşma seslerini çıkarma işlemine denir. Artikülasyon bozuklu ğ u: Konuşma seslerinin çıkarılış yeri, biçimi, hızı, zamanlaması ve basıncının hatalı üretimine dayalı sorunlar. Örne ğ in kaş yerine kaç, kız yerine kıs, resim yerine yesim, balık yerine bayık, … Vb Not: Artikülasyon bozuklu ğ unda bir sesin hiçbir kelimede kullanılamaması söz konusudur. Fonoloji bozuklu ğ u: Konuşma temelini oluşturan dil kurallarına ait bilgiyi – ses bilgisini – edinme güçlü ğ üdür. Fonolojik bozuklukta ses birimlerin do ğ ru motor devinimi yoluyla artikülasyonu üretim yönünden bozuk de ğ ildir. Ses birimlerin dil kullanımına uygun dizilememesi söz konusudur. Örne ğ in çocuk: Çiçek kelimesini do ğ ru söyleyebiliyorken( Ç sesi başta ve ortada) saç yerine saş, havuç yerine havuş diyor. Burada ‘Ç’ sesi sadece kelime sonunda söylenememektedir. Not: artikülasyon bozuklu ğ u ve fonetik bozukluk, konuşma bozuklukları içersinde en sık rastlanan iki bozukluktur.

9 Artikülasyon bozukluğu ve fonetik bozukluk yaşayan öğrencilerin öğretmenlerine (okul içersinde yapılabilecekler konusunda) öneriler: * Çocuktaki bozukluk türünün doğru tespit edilmesi ve bozuk olan seslerin belirlenmesi gerekir. Öğretmen bu tespitler için rehberlik araştırma merkezi dil ve konuşma güçlüğü biriminden yardım alabilir. * Çocuktaki bozukluk türünün doğru tespit edilmesi ve bozuk olan seslerin belirlenmesi gerekir. Öğretmen bu tespitler için rehberlik araştırma merkezi dil ve konuşma güçlüğü biriminden yardım alabilir. * Organik – biyolojik nedenlere bağlı konuşma bozukluklarında, çocuk gerekli tıbbi müdahaleler için sağlık kuruluşlarına yönlendirilmelidir. * Organik – biyolojik nedenlere bağlı konuşma bozukluklarında, çocuk gerekli tıbbi müdahaleler için sağlık kuruluşlarına yönlendirilmelidir. * Öğrenci ile birebir konuşup bozuk olan seslerin ona fark ettirilmesi ve yapılacak çalışmalardan öğrenciyi haberdar edip, çalışma programını beraber hazırlamak bozukluğun giderilmesi için yaralıdır. * Öğrenci ile birebir konuşup bozuk olan seslerin ona fark ettirilmesi ve yapılacak çalışmalardan öğrenciyi haberdar edip, çalışma programını beraber hazırlamak bozukluğun giderilmesi için yaralıdır. * Bozukluğu giderilmesinde; dil, dudak, çene, yanak kaslarını geliştirme ve nefes egzersizleri uygulanabilir * Bozukluğu giderilmesinde; dil, dudak, çene, yanak kaslarını geliştirme ve nefes egzersizleri uygulanabilir

10 a.-Dil egzersizleri: Dili hızlı bir şekilde sağa sola hareket ettirme, —Dili burna ve çeneye doğru uzatma, b.-Dudak egzersizleri: İki dudağı ağız içine alma, - Ruj dağıtır gibi dudakları birbirine sürtme, c.- Yanak egzersizleri: İki yanağı aynı anda şişirme, —Dil ile sağ ve sol yanağı şişirme, d.-Çene egzersizleri: Çeneyi sağa sola hareket ettirme, —Çeneyi gergin tutup ağız açma- kapama e.-Nefes egzersizleri: Mum söndürme, —Balon şişirme, üflemeli bir enstrüman çalma… Not: Burada verilen egzersizler örnek egzersizlerdir. Her konuşma bozukluğu olan bireylere bu egzersizlerin uygulanması uygun olmayabilir.

11 * Bozuk olan sesin orijinal halini çocu ğ un duyabilmesi ve hafızasında yer edinmesi için do ğ adan yansıma sesler kullanılabilir. ( örne ğ in : ‘G’ sesini çıkaramayan çocu ğ a, ilk olarak ^ gı gı gı ^ sesi verilir ardından tavuk nasıl ses çıkarır diye sorularak ^ gıt gıt gıdak ^ söylenebilir.) * Tespit edilen bozukluk konuşma terapisi gerektirmeyecek düzeyde hafifse yani ö ğ rencinin konuşmasının anlaşılabilirlik düzeyi yüksekse bozuk olan ses veya seslere yönelik egzersiz programları hazırlanabilir. ( bozuk sesin hece başında, ortasında, sonunda kelime ve cümle içersindeki kullanımlarını kapsayacak egzersiz programları)

12 * İ yi bir dinleyici olunuz, konuşma bozuklu ğ u olan çocukları dinlemek ve sınıfta dinlenilmesini sa ğ lamak e ğ itimleri açısından önemlidir. * Çocukların konuşmasını sa ğ layınız. Sınıf içinde ve dışında kasıtlı durumlar oluşturarak çocu ğ un konuşturulmaya çalışılması yararlıdır. Çünkü ço ğ u zaman bu çocuklarda çekingenlik sorunu vardır ve kendileri iletişim başlatamazlar. Bu konuşturma çabasında çocu ğ un iyi oldu ğ u alanlarda konuşturulması önemlidir. * Çocu ğ a iyi bir model olun; ö ğ retmen konuşma tarzı, tonu ve dili etkili kullanma becerisi ile ö ğ renciye iyi bir örnektir. * Çocu ğ un konuşması ile asla alay etmeyin; bu durum çocu ğ un sosyal olarak içe kapanmasına ve di ğ er ö ğ rencilerin alay etme davranışı sergilemesine neden olur. * Sabırlı olun; konuşma bozukluklarının sa ğ altımı ço ğ unlukla uzun zaman alır. * Ö ğ rencinin yanlış söyledi ğ i kelimelerin do ğ rusunu söyleyin ve çocu ğ un tekrarlamasını isteyin.(bu süreci sevenlikle yapmak önemlidir). Ö ğ renci bir iki seferde do ğ ru telaffuzu yapamazsa ısrarcı olmayın. * Okuma parçaları okutulabilir veya ö ğ retmen kendisi okuyarak, çocu ğ un bozukluk gösterdi ğ i sesi bilerek çocuk gibi okur ve ö ğ renciden hatalı okumaları bulmasını isteyebilir.

13 * Çalışmalarda okul psikolojik danışmanı ve aile ile iş birli ğ i sa ğ lanması, çalışmalar hakkında bilgi verilerek onların da yardımlarının alınması iyileştirme sürecini hızlandırır. * Konuşma bozuklu ğ u olan çocu ğ a sınıf içerisinde çeşitli sorumluluklar verilerek, çocukta öz-güveninin gelişmesi sa ğ lanabilir. Not: Unutulmaması gereken bir nokta; konuşma terapistli ğ i bir uzmanlık alanıdır; psikolojik danışman veya sınıf ö ğ retmeni sınırlı seviyede çalışmalar yapabilir, ileri düzey konuşma bozuklu ğ u olan çocukların uzmanlara yönlendirilmesi önemlidir. Kaynakça: Topbaş, S.S. (2005). Dil ve Kavram Gelişimi. Ankara: Kök Yayıncılık Topbaş, S.S. (2005). Sesletim Sesbilgisi Testi Kullanım Yönergesi. Ankara:4.Akşam Sanat Okulu Matbaası Özgür, İ.(2004). Engelli Çocuklar ve E ğ itimi Özel E ğ itim. Adana: Karahan Kitapevi Enç, M., Do ğ an, Ç.,Özsoy,Y.(1987). Özel E ğ itime Giriş. Ankara: Ankara Üniversitesi Basımevi Bilir, Ş. (1986). Özürlü Çocuklar ve E ğ itimleri. Ankara: Ayyıldız Matbaası Karatepe, H. (2003). Okul Öncesi Dönemde Konuşma Bozuklu ğ u Olan Çocuklar. Ankara: Karatepe Yayınları To ğ ram, B. Dil ve İ letişim Becerilerinin Ö ğ retiminde Kullanılan Yaklaşımlar

14 KATKI VE İLGİNİZE TEŞEKKÜR EDERİZ


"İLETİŞİM BOZUKLUKLARI DİL KONUŞMA BOZUKLUĞU Mersin 2012." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları