Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

9. Sınıf Dil ve Anlatım 10-14 MART. Bildirdikleri Kiplere göre Cümleler ○ Haber. İstek,DilekCümleleri: ○ HABER CÜMLELERİ: Haber cümleleri daha çok anlatmaya.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "9. Sınıf Dil ve Anlatım 10-14 MART. Bildirdikleri Kiplere göre Cümleler ○ Haber. İstek,DilekCümleleri: ○ HABER CÜMLELERİ: Haber cümleleri daha çok anlatmaya."— Sunum transkripti:

1 9. Sınıf Dil ve Anlatım MART

2 Bildirdikleri Kiplere göre Cümleler ○ Haber. İstek,DilekCümleleri: ○ HABER CÜMLELERİ: Haber cümleleri daha çok anlatmaya bağlı bilgi vermek,aydınlat ○ mak amacıyla yazılan metinlerde kullanılır. Burada kişinin duyduğu, bildiği olaylar anlatılır. ○ Eylemin bildirdiği anlam geçmişle, şimdiyle ve gelecekle ilgili bildirme görevi yerine getirir. Eylem kök ve gövdelerine çeşitli zaman ekleriyle zaman; kişi ekleri getirilerek de kimin yaptığı belirtilir. 2

3 Haber Cümleleri ○ ÖRNEĞİN: ○ Yaz-acak-sın yaz fiil kökü, -acak zaman eki,-sın kişi ekidir. 3

4 DİLEK, İSTEK CÜMLELERİ ○ Bir dileği, bir isteği,bir gerekliliği ya da bir emri bildiren cümlelere dilek- istek cümleleri denir. ○ Dilek, istek cümleleri şu gruplarda incelenir: ○ 1) DİLEK ŞART CÜMLELERİ: ○ Fiil kök ve gövdelerine se-sa ekleri getirilerek yapılır. Gel-se-m Koş-sa-m ○ Şarta bağlı eylem gerçekleştirilir. ○ 2) İSTEK CÜMLELERİ: ○ Fiil kök ve gövdelerine e-a ekleri getirilerek yapılır. 4

5 DİLEK- İSTEK CÜMLELERİ ○ İstek cümleleri kişinin kendi kendine yapmak istediği eylemi ifade eder. ○ Örnek: ○ “Kalkayım eve gideyim.” ○ “Burada iki gün kalalım.” ○ GEREKLİLİK CÜMLELERİ: Mutlaka yapılması gerektiğini ifade eder. Fiil kök ve gövdesine – meli- malı ekleri getirilerek yapılır. 5

6 GEREKLİLİK CÜMLELERİ ○ Örnek: ○ “Başarmak için çalışmalıyım.” ○ “Eve dönmeliyim.” ○ EMİR CÜMLELERİ: ○ Bir buyruğu, emri ifade eder. ○ ÖRNEK: ○ Çalış, Oku, Gel

7 Haber ve Dilek Kiplerinde Soru Cümleleri ○ Soru ifade edn cümlelere soru cümlesi denir. Soru cümleleri soru sıfatı, soru zamiri, soru zarfı ve soru edatıyla yapılır. ÖRNEK: ○ Beni arayan sen miydin? (soru edatı) ○ Ne zaman geleceksin? (soru zarfı) ○ Bana ne aldın? (soru zamiri) ○ Hangi kalem senin?(soru sıfatı) ○ Bu tür cümlelere mutlaka cevap verilmesi beklenir. Bunlara gerçek soru cümleleri denir. 7

8 SÖZDE SORU CÜMLELERİ ○ Cevap beklenmeyen, duygu düşünceyi daha iyi ifade etmek için kurulan cümlelere sözde soru ○ cümleleri denir. ○ ÖRNEK: ○ “Şu kitabı bana verir misiniz?” ○ ”Onu ben mi almışım?” ○ “Bana ne aldın?” 8

9 ÜNLEM CÜMLESİ ○ Coşku ve heyecan ifade eden cümlelere denir. ○ ÖRNEK: ○ “Neydi o güzellik.” ○ “Süper bir iş buldum.” ○ “Eyvah, ne yer ne yar kaldı.” 9

10 Haber ve Dilek Kiplerinde Olumlulukve Olumsuzluk ○ OLUMLU CÜMLELER: Yüklemin bildirdiği eylemin yapıldığını, yapılacağını ya da yapılmakta olduğunu anlatan cümlelerdir. ○ ÖRNEK: ○ “O günler çok güzeldi.” (olumlu isim cümlesi) ○ “Hep seni bekledim.” (olumlu fiil cümlesi) 10

11 OLUMSUZ CÜMLELER Yüklemin bildirdiği işin gerçekleşmediğini anlatan cümlelerdir. Fiil cümleleri –me,-ma ekleriyle ;İsim cümleleri (yok - değil) sözcükleriyle olumsuz yapılır.ÖRNEK: “Kapıyı çalan ben değildim.”(olumsuz- isim cümlesi) “Orada kimse yok.”(olumsuz isim cümlesi) “Bize uğramadı.” (olumsuz fiil cümlesi) 11

12 BİÇİMCE OLUMLU ANLAMCA OLUMSUZ CÜMLELER ○ “Haydi bu işi yapabilirsen yap.”(yapamazsın.) ○ (biçimce olumlu, anlamca olumsuz.) ○ “Gel de bu işin içinden çık.” (çıkamazsın ○ (biçimce olumlu, anlamca olumsuz.) ○ “Ne arayanım var ne de soranım.” (yok) ○ (biçimce olumlu,anlamca olumsuz) 12

13 Biçimce Olumsuz Anlamca Olumlu Cümleler ○ “Seni sevmiyor değilim.” (seviyorum.) ○ (Biçimce olumsuz, anlamca olumlu.) ○ “Böyle güzel yerlerde yaşanmaz mı.” (yaşanır) ○ (biçimce olumsuz, anlamca olumlu) ○ “Sanki bilmiyorum neler olduğunu.” (biliyorum.) ○ (biçimce olumsuz,anlamca olumlu) 13


"9. Sınıf Dil ve Anlatım 10-14 MART. Bildirdikleri Kiplere göre Cümleler ○ Haber. İstek,DilekCümleleri: ○ HABER CÜMLELERİ: Haber cümleleri daha çok anlatmaya." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları