Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunuindir.blogspot.com FİİLDE(EYLEMDE) ÇATI 1- Nesnelerine göre fiiller 1- Nesnelerine göre fiiller 2- Öznelerine göre fiiller 2- Öznelerine göre fiiller.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Sunuindir.blogspot.com FİİLDE(EYLEMDE) ÇATI 1- Nesnelerine göre fiiller 1- Nesnelerine göre fiiller 2- Öznelerine göre fiiller 2- Öznelerine göre fiiller."— Sunum transkripti:

1 sunuindir.blogspot.com FİİLDE(EYLEMDE) ÇATI 1- Nesnelerine göre fiiller 1- Nesnelerine göre fiiller 2- Öznelerine göre fiiller 2- Öznelerine göre fiiller

2 sunuindir.blogspot.com Öznelerine göre fiiller Geçişli Fiiller Geçişli Fiiller Geçişsiz Fiiller Geçişsiz Fiiller Oldurgan Fiiller Oldurgan Fiiller Ettirgen Fiiller Ettirgen Fiiller Etken Fiiller Edilgen Fiiller Dönüşlü Fiiller İşteş Fiiller Nesnelerine göre fiiller

3 sunuindir.blogspot.com 1-Nesnelerine Göre Filler A) Geçişli Fiiller Nesne alabilen fiillere geçişli fiiller denir.Bunu anlamak için yükleme “neyi, kimi” sorularını yöneltiriz..Bir diğer yöntem ise şudur:Fiilin başına “onu” zamirini getirebiliyorsak fiil geçişlidir,getiremiyorsak fiil geçişsizdir. Nesne alabilen fiillere geçişli fiiller denir.Bunu anlamak için yükleme “neyi, kimi” sorularını yöneltiriz..Bir diğer yöntem ise şudur:Fiilin başına “onu” zamirini getirebiliyorsak fiil geçişlidir,getiremiyorsak fiil geçişsizdir.

4 sunuindir.blogspot.com -Belirtili ya da belirtisiz nesne alabilen fiillerdir. -Bu fiillere “ne?, neyi?, kimi?” soruları sorulduğunda belirtili ya da belirtisiz nesne bulunur. -İş, kılış fiilleri geçişlidir.

5 Örnek-1: Örnek-1: Seni duyuyorum. ( “kimi duyuyorum?” ya da “onu duyuyorum”) (geçişli) Seni duyuyorum. ( “kimi duyuyorum?” ya da “onu duyuyorum”) (geçişli) Örnek-2: Örnek-2: Kitabı verir misin? (“neyi verir misin?” ya da “onu verir misin?” (geçişli) Kitabı verir misin? (“neyi verir misin?” ya da “onu verir misin?” (geçişli)

6 sunuindir.blogspot.com Örnek-3: Örnek-3: Titizlikle elindeki yazıları inceliyordu. Titizlikle elindeki yazıları inceliyordu. (neyi inceliyordu-yazıları) (geçişli) Örnek-4: Örnek-4: Dün akşam anaktarını kaybetti. Dün akşam anaktarını kaybetti. (neyi kaybetti-anahtarı) (geçişli)

7 sunuindir.blogspot.com B) Geçişsiz Fiiller B) Geçişsiz Fiiller Nesne alamayan fiillere ise geçişsiz fiiller denir. Nesne alamayan fiillere ise geçişsiz fiiller denir.

8 sunuindir.blogspot.com - Nesne alamayan fiillerdir. - Nesne alamayan fiillerdir. - Oluş ve durum fiilleri geçişsizdir. - Oluş ve durum fiilleri geçişsizdir. -Yükleme nesneyi bulmak için sorulan “ne?, neyi?, kimi?” sorularının cevabı yoktur. -Yükleme nesneyi bulmak için sorulan “ne?, neyi?, kimi?” sorularının cevabı yoktur.

9 sunuindir.blogspot.com Örnek-1: Örnek-1: Lütfen otur. ( “neyi otur? Ya da “onu otur” ) (geçişsiz) Lütfen otur. ( “neyi otur? Ya da “onu otur” ) (geçişsiz) Örnek-2: Örnek-2: Burası ne güzel kokuyor. (“neyi kokuyor?” ya da “onu kokuyor”) (geçişsiz) Burası ne güzel kokuyor. (“neyi kokuyor?” ya da “onu kokuyor”) (geçişsiz)

10 sunuindir.blogspot.com Örnek-3: Dün geç saatte uyudum. (ne uyudum-cevap yok) (geçişsiz) Örnek-4: Dün gece dışarıda kaldım. (ne kaldım-cevap yok) (geçişsiz)

11 NOT: Bir fiilin geçişli olabilmesi için cümlede mutlaka nesne olması şart değildir.Cümlede nesne olmasa bile cümle geçişli olabilir.Önemli olan “neyi, kimi” sorularını sorup soramadığımızdır. *Gördüm; ama söyleyemedim.(Geçişli)

12 C) Oldurgan Fiiller Geçişsiz bir fiilin üzerine “-r,-t,-tır” eklerinden birinin getirilerek fiilin geçişli yapılmasına “oldurgan” çatılı fiil denir Geçişsiz bir fiilin üzerine “-r,-t,-tır” eklerinden birinin getirilerek fiilin geçişli yapılmasına “oldurgan” çatılı fiil denir

13 sunuindir.blogspot.com Yatmak › yatırmak Ötmek › öttürmek Uyumak › uyutmak Gezmek › gezdirmek. Kaçmak › kaçırmak

14 Örnek-1: Örnek-1: Adam öldü (geçişsiz) Adam öldü (geçişsiz) Adamı öldürdü. (oldurgan) Adamı öldürdü. (oldurgan) Örnek-2: Örnek-2: Araba durdu.(geçişsiz) Araba durdu.(geçişsiz) Arabayı durdurdu (oldurgan) Arabayı durdurdu (oldurgan)

15 sunuindir.blogspot.com Örnek-3: Örnek-3: Çocuk yattı.(geçişsiz) Çocuk yattı.(geçişsiz) Çocuğu yatırdı.(oldurgan) Çocuğu yatırdı.(oldurgan) Örnek-4: Örnek-4: Bebek uyudu.(geçişsiz) Bebek uyudu.(geçişsiz) Bebeği uyuttu.(oldurgan) Bebeği uyuttu.(oldurgan)

16 sunuindir.blogspot.com D)Ettirgen Fiiller *Geçişli olduğu hâlde “-dİr, -t, -r” ekleriyle tekrar geçişli yapılan fillerdir. Geçişlilik dereceleri artırılmıştır. *Fiili bir başkasına yaptırma söz konusudur. *Geçişli olduğu hâlde “-dİr, -t, -r” ekleriyle tekrar geçişli yapılan fillerdir. Geçişlilik dereceleri artırılmıştır. *Fiili bir başkasına yaptırma söz konusudur. *Oldurgan fiiller ettirgen hâle getirilebilir. *Oldurgan fiiller ettirgen hâle getirilebilir.

17 sunuindir.blogspot.com Gazete aldı › aldırdı › aldırttı Elbiseyi yıkadı › yıkattı › yıkattırdı İçmek › içirmek › içirtmek

18 sunuindir.blogspot.com Örnek-1: Örnek-1: Her şeyi kırdım (geçişli) Her şeyi kırdım (geçişli) Her şeyi kırdırdım (ettirgen) Her şeyi kırdırdım (ettirgen) Örnek-2: Örnek-2: Yeni aldığım daireyi boyadım.(geçişli) Yeni aldığım daireyi boyadım.(geçişli) Yeni aldığım daireyi boyattım (ettirgen) Yeni aldığım daireyi boyattım (ettirgen)

19 sunuindir.blogspot.com Örnek-3: Örnek-3: Bilgisayar ödevini yaptım.(geçişli) Bilgisayar ödevini yaptım.(geçişli) Bilgisayar ödevini yaptırdım.(ettirgen) Bilgisayar ödevini yaptırdım.(ettirgen) Örnek-4: Örnek-4: Kitabı okudum.(geçişli) Kitabı okudum.(geçişli) Kitabı okuttum.(ettirgen) Kitabı okuttum.(ettirgen)

20 sunuindir.blogspot.com 2-Öznelerine Göre Fiiller A)Etgen Fiiller -Etken fiilin belirttiği işi, oluşu, hareketi, durumu ve kılışı yapan öznenin kendisidir. -Özne gerçek öznedir.

21 Örnek-1: Evi güzelce temizledi.(evi temizleyen kim? “o”, geçek öznesi var, o halde etkendir.) Örnek-2: KK aaaa dddd ıııı nnnn, bulaşığı yıkadı.(bulaşık kim tarafından yıkandı? “kadın” eylemi yapan belli olduğu için etken)

22 sunuindir.blogspot.com Örnek-3: Yaşlı nine, çocuktan kendisini karşı tarafa geçirmesini istedi.(etgen) Ç Çocuk da öğrenciliğin verdiği bir bilinçle seve seve ona yardım etti.(etgen)

23 sunuindir.blogspot.com B) Edilgen Fiiller -Gerçek öznesi söylenmeyen (ve bilinmeyen) fiillerdir. -Gerçek öznesi söylenmeyen (ve bilinmeyen) fiillerdir. -Fiile “-l, -n” ekleri getirilerek yapılır. -Fiile “-l, -n” ekleri getirilerek yapılır.

24 sunuindir.blogspot.com Örnek-1: Örnek-1: Ev temizlendi. (ev kim tarafından temizlendi?cevap alamıyoruz, eylemi yapan belli değil o halde edilgen) Ev temizlendi. (ev kim tarafından temizlendi?cevap alamıyoruz, eylemi yapan belli değil o halde edilgen) Örnek-2: Örnek-2: Bulaşık, yıkandı. (bulaşık kim tarafından yıkandı?belli değil,cevap alamıyoruz, o halde edilgen) Bulaşık, yıkandı. (bulaşık kim tarafından yıkandı?belli değil,cevap alamıyoruz, o halde edilgen)

25 sunuindir.blogspot.com Örnek-3: Örnek-3: Kapı açıldı.(edilgen) Kapı açıldı.(edilgen) Araba yıkandı.(edilgen) Araba yıkandı.(edilgen) Örnek-4: Örnek-4: İnşaat tamamlandı.(edilgen) İnşaat tamamlandı.(edilgen) Resimler çıkarıldı.(edilgen) Resimler çıkarıldı.(edilgen)

26 sunuindir.blogspot.com C) Dönüşlü Fiiller -Öznenin işi yaparken aynı zamanda o işten etkilendiğini gösteren fiillerdir. -Özne gerçek öznedir. -Nesne yoktur. - Fiile “-l, -n” ekleri getirilerek yapılır.

27 Örnek-1: Örnek-1: Kızlar süslendi; delikanlılar güzelce giyindi. Kızlar süslendi; delikanlılar güzelce giyindi. Örnek-2: Örnek-2: Sıcaklardan dolayı gölün suyu çekildi. Sıcaklardan dolayı gölün suyu çekildi.

28 sunuindir.blogspot.com Örnek-3: Öğleye doğru hava açıldı. Havalar ısınınca buzlar çözüldü. Örnek-4: Edebiyat dersinde çok sıkıldı. Büyük ikramiyeyi kazanınca çok sevindi.

29 D)İşteş Fiiller -Fiilde bildirilen işin birden fazla kişi tarafından yapıldığını; işi beraber ya da karşılıklı yaptıklarını bildiren fiillerdir. -Fiilde bildirilen işin birden fazla kişi tarafından yapıldığını; işi beraber ya da karşılıklı yaptıklarını bildiren fiillerdir. “-ş” ekiyle yapılır. “-ş” ekiyle yapılır.

30 sunuindir.blogspot.com Örnek-1: Örnek-1: Kuşlar yüksekten uçuşuyorlardı.(birliktelik anlamı var) Kuşlar yüksekten uçuşuyorlardı.(birliktelik anlamı var) Örnek-2: Örnek-2: Dün akşam eski arkadaşıyla görüştü.(karşılıklı anlamı var) Dün akşam eski arkadaşıyla görüştü.(karşılıklı anlamı var)

31 sunuindir.blogspot.com Örnek-3: İki çocuk biraz önce dövüştü.(karşılıklı) Örnek-4: Dün arkadaşımla görüştüm.(karşılıklı)

32 Hazırlayan Mahmut KALE


"Sunuindir.blogspot.com FİİLDE(EYLEMDE) ÇATI 1- Nesnelerine göre fiiller 1- Nesnelerine göre fiiller 2- Öznelerine göre fiiller 2- Öznelerine göre fiiller." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları