Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Türk Musikisinde Seyir Belirleme İçin Bir Algoritma M. Kemal Karaosmanoğlu Yıldız Teknik Üniversitesi, VEKOM Türk Musikisinde Seyir Olayı Semineri 8 Ekim.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Türk Musikisinde Seyir Belirleme İçin Bir Algoritma M. Kemal Karaosmanoğlu Yıldız Teknik Üniversitesi, VEKOM Türk Musikisinde Seyir Olayı Semineri 8 Ekim."— Sunum transkripti:

1 Türk Musikisinde Seyir Belirleme İçin Bir Algoritma M. Kemal Karaosmanoğlu Yıldız Teknik Üniversitesi, VEKOM Türk Musikisinde Seyir Olayı Semineri 8 Ekim 2010

2 Dizi ve Seyir  Türk musikisinde bir makamı belirleyen iki önemli etmen, dizi ve seyirdir.  Aynı diziyi kullanan birçok makam olabildiği için, seyir probleminin çözümü önem taşır.  Cinuçen Tanrıkorur dizinin % 20, seyrin % 80 ağırlıkta olduğunu belirtmiştir.

3 Bir İcranın/Makamın Dizisini Belirlemek Bu konuda birçok çalışma yapılmıştır.  İlk kez Dr. Can Akkoç tarafından histogramlar oluşturulmuştur.  YTÜ Sanat Tasarım Fakültesinin Türk Makam Müziği Perdelerini Çalabilen Piyano İmali projesi kapsamında 300 dolayında icra incelenmiştir.  İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsünün Otomatik Makam Tanıma ve Notaya Dökme projesinde analiz edilen kayıtlar 1500’ü bulmuştur. Bu problemin çözüldüğü kabul edilebilir.

4 Histogramlar  Bir icrada kullanılan perdeleri bulmak için, icra boyunca kullanılan tüm frekansların süreleri toplanır ve bunlar bir grafikle gösterilir.  Bu sunumda, konuyu yalınlaştırmak için basılı notalar üzerinden örnek verilecektir.

5 Hüseynî Örnek-öz En kısa yoldan makam seyrini anlatan bir örnek

6 Veriler NoPerdePayPayda Süre ( Kaç Adet 16’lık) 1Mi Re Mi5182 4Do5182 5Re5144 6Fa5#3144 7Sol5182 8La5182 9Sol …... 11…... 12…...

7 Hüseynî Örnek-öz’de Kullanılan Perdelerin Yüzde Cinsinden Süreleri PerdeTop. Süre (%) Dügâh12.5 Segâh7.8 Çargâh9.4 Nevâ12.5 Hüseynî31.3 Eviç12.5 Gerdâniye9.4 Muhayyer4.7

8 Hüseynî Örnek-öz’ün Histogramı

9 Bir Başka “Örnek-öz”

10 Bir Örnek-öz’de Kullanılan Perdelerin Süreleri PerdeTop. Süre (%) Dügâh12.5 Segâh7.8 Çargâh9.4 Nevâ12.5 Hüseynî31.3 Eviç12.5 Gerdâniye9.4 Muhayyer4.7

11 Bir Örnek-öz’ün Histogramı

12 Sorun Görüldüğü gibi, seyirler farklı olduğu halde histogramlar aynıdır. Çünkü bu örnekte yalnızca Hüseynî Örnek-öz’ün bazı perdelerinin yerleri değiştirilmiştir!

13 Seyir Bilgisi için Çözüm Önerisi: Ağırlıklı Süreler Bir notanın eserin neresinde bulunduğu ile ilgili bilgi de hesaba katılır: Nota eserin en başındaysa süre değeri % 50 azaltılır, ortasındaysa aynen bırakılır, en sonundaysa süre değeri % 50 artırılır. Aradaki süreler de bunlarla orantılı olarak değiştirilir. Bunun için, normal süre değerleri, t eserin yüzde kaçıncı ânında bulunulduğunu göstermek üzere şu değerle çarpılır:

14 Süre Dönüştürme: Grafiği

15 Örnek NotaPerdeSüre% SüreAğ.Süre Mi5Hüseynî40%2 Re5Nevâ425%3 Do5Çargâh450%4 Si4Bûselik475%5 La4Dügâh4100%6 İlk ölçünün ağırlıklı süreleri, ikinci ölçünün normal süreleri gibidir.

16 Örnek Histogramı Normal süreler aynı, ağırlıklı süreler farklı

17 Örnek Değişim Grafiği (Normal / Ağırlıklı - 1) Çargâh (Do5) perdesi tam ortada olduğu için ondaki değişim sıfırdır.)

18 Hüseynî Örnek-öz’ün Normal ve Ağırlıklı Histogramı

19 Hüseynî Örnek-öz’ün Değişim Grafiği: Normal / Ağırlıklı_Süreler - 1 Çubuğu aşağı bakan perdelerin eserin sonlarında, yukarı bakanların ise başlarında daha yoğunlaştığı düşünülmelidir.

20 Bir Örnek-öz’ün Normal ve Ağırlıklı Histogramı

21 Bir Örnek-öz’ün Değişim Grafiği: Normal / Ağırlıklı_Süreler - 1

22 Hüseynî Seyir (Şefik Gürmeriç)

23 Hüseynî Seyir Normal ve Ağırlıklı Histogramı

24 Hüseynî Seyir Değişim Grafiği

25 Muhayyer Seyir (Şefik Gürmeriç)

26 Muhayyer Seyir Normal ve Ağırlıklı Histogramı

27 Muhayyer Seyir Değişim Grafiği

28 Toplu Grafikler Şefik Gürmeriç’inkilere ek olarak Ahmet Avni Konuk ve Erol Bingöl’ün Hüseynî ve Muhayyer makamlarında ikişer didaktik seyri de incelenmiş ve elde edilen toplu sayısal sonuçlar iki grafikte toplanmıştır.

29 Üç Hüseynî Eserin Toplu Değişim Grafiği (Toplu histogramlarda en çok yinelenen perdeler alınmıştır.)

30 Üç Muhayyer Eserin Toplu Değişim Grafiği (Toplu histogramlarda en çok yinelenen perdeler alınmıştır.)

31 Yorum İki grafikteki genel görünüm benzemekle birlikte, ayrıntıda bazı farklar göze çarpmaktadır:  Hüseynî grafiğinde dönüm noktası Nevâda (Re5’te) iken, Muhayyer grafiğinde Hüseynî – Eviç (Mi5 – Fa5#3) arasındadır. Bu, Hüseynî makamında Nevâ perdesinin, Muhayyer makamında ise Hüseynî – Eviç perdelerinin eserlerin ortasında yoğun olduğuna işaret etmektedir.  Muhayyer makamında çubukların min. ve max. noktalarının doğrusal biçimde sıralandığı, Hüseynî makamında ise farklı dağılımlar oluşturduğu gözlenmektedir.  Çubukların uzunlukları arasındaki farklardan da çeşitli yorumlar yapılabilir.

32 Düşünceler  Elde edilen sonuç vektör şeklinde bırakılmayıp Seyrin Çıkıcılık/İnicilik Katsayısı gibi bir veya iki sayı ile ifade edilebilir. Bunun için örneğin Hüseynî makamı sonucunda negatif yöndeki çubukların boyları toplamı olan -0.4 ile pozitif yöndeki çubukların boyları toplamı olan +0.5 sayılarından yararlanılabilir (Muhayyer makamı için bu sayılar sırasıyla -1.1 ve +0.6’dır).  Şarkı, sazsemâîsi, peşrev gibi formlardaki eserler 4’e, 8’e vb. bölünerek her bir bölüm ayrı ayrı incelenebilir.  Muvakkat karar perdeleri ek ipuçları içerebilir.  Bu yöntem çok sayıda esere topluca uygulanırsa daha anlamlı sonuçlar alınabilir.

33 Sorular, Öneriler


"Türk Musikisinde Seyir Belirleme İçin Bir Algoritma M. Kemal Karaosmanoğlu Yıldız Teknik Üniversitesi, VEKOM Türk Musikisinde Seyir Olayı Semineri 8 Ekim." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları