Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Alifatik Yapılı Organik Bileşikler (2 saat) Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2008.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Alifatik Yapılı Organik Bileşikler (2 saat) Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2008."— Sunum transkripti:

1 Alifatik Yapılı Organik Bileşikler (2 saat) Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2008

2 Alifatik aminler Aminler, amonyağın organik deriveleridirler.

3 Amonyağın hidrojenleri yerine bir, iki, üç veya dört alkil grubu bağlanabilir ve sırasıyla primer aminler (R  NH 2 ), sekonder aminler (R 2 NH), tersiyer aminler (R 3 N) ve kuarterner amonyum katyonu (R 4 N + ) meydana gelir.

4 Metilamin, etilamin, dimetil amin, trimetilamin gibi küçük moleküllü aminler oda sıcaklığında gaz, diğerleri sıvıdır. Küçük moleküllü aminler suda çözünür; molekül büyüdükçe suda çözünme azalır. Aminlerin hepsi eter, alkol, benzen, kloroform gibi çok kullanılan organik çözücülerde çözünürler.

5 Aminler, amonyağın alkil türevi olduklarından baz özelliği gösterirler. Serbest elektron çifti, maddeye bazik özellik verir; madde kolayca proton alır. Aminler, güçlü asitlerle tuz oluştururlar.

6 Primer aminler, aldehit ve ketonlarla Schiff bazı (  CH  N  ) oluştururlar.

7 Sekonder aminler, aldehit ve ketonlarla enaminleri oluştururlar.

8 Soğukta ve asitli ortamda nitröz asitle (HNO 2 ) primer aminler, diazonyum iyonu; sekonder aminler, N  nitrozaminleri oluştururlar.

9 Kuarterner amonyum tuzları, amonyum katyonunun tetra alkil türevleridirler.

10 Kuarterner amonyum tuzları, erime noktaları yüksek olan katı ve kristalli bileşiklerdir; suda ve birçok organik çözücüde çözünürler; çözeltileri elektriği iletir, bundan yararlanılarak organik çözücüler iletken hale getirilebilir ve bunlarla elektrokimyasal çalışmalar yapılabilir.

11 Nitroalkanlar Nitroalkanlar, azotun en yüksek yükseltgenme basamağı olan nitrik asidin (HNO 3 ) türevleridirler ve oldukça kararlı bileşiklerdir.

12 R  CH 2  NO 2 primer nitroalkan, R 2 CH  NO 2 sekonder nitroalkan, R 3 C  NO 2 tersiyer nitroalkanlardır. Küçük moleküllü nitroalkanlar renksiz veya hafif sarı, özel kokulu sıvılardır; suda biraz çözünürler. Büyük moleküllü olanlar suda daha az çözünürler.

13 Organik kükürt bileşikleri Kükürt, periyodik çizelgede 6.grupta oksijenin hemen altındadır.

14 Daha önce tanıdığımız oksijen bileşiklerinin kükürt karşılıkları olan organik bileşikler vardır.

15 Tiyoller (merkaptanlar), alkollerin kükürt karşılığıdırlar.

16 Merkaptan adı, cıva yakalayıcısı anlamındaki Latince “Mercurium captans” dan gelir. Merkaptanlar, cıva iyonları ve diğer ağır metal iyonlarıyla çökelti oluşturmak üzere tepkimeye girerler.

17 BAL simgesi ile gösterilen British Anti Lewisite [HO  CH 2  CH(SH)CH 2  SH], savaş gazı olarak kullanılan zehirli arsenik bileşikleri için etkili bir panzehir olarak bilinir.

18 Tiyollerin kaynama noktaları alkollerinkinden daha düşüktür ve suda çözünmezler. Düşük molekül kütleli tiyoller, genellikle hoşa gitmeyen kokuları ile tanınırlar.

19 Tiyoller, ılımlı yükseltgenme reaktifleriyle tepkimeye girdiklerinde yükseltgenmeli kenetlenme tepkimeleri verirler. Tepkime ürünü bir disülfürdür.

20 Tiyoller ve disülfürler, canlı hücrelerde önemli olan bileşiklerdir; birçok biyolojik yükseltgenme indirgenme tepkimelerinde birbirlerine dönüşürler.

21 Koenzim A, canlı hücrelerde önemli bir tiyoldür.

22 Tiyol esterleri, tiyol ve açil klorürlerin tepkimelerinden elde edilirler.

23 Tiyol esterler, canlı hücrelerde oluşan sentezlerde büyük öneme sahiptir. Biyokimyada önemli tiyol esterlerden biri “asetil-koenzim A (Asetil-KoA)”dır.

24 Organik fosfor bileşikleri Organizmada fosfor, genellikle fosfat bileşikleri halinde bulunur.

25 Metabolizmada şeker fosfatları önemlidir.

26 Canlıların temel bileşiklerinden nükleik asitler fosforik asidin  (HO) 3 PO  diesterleridirler.

27 Biyolojik enerji taşıyıcısı ATP, bir fosfor bileşiğidir.

28 Fosforik asidin ester ve/veya tiyoesterleri yapısında insektisitler (tarımsal böcek savaş ilaçları) vardır; bunların en önemlileri paratiyon, malatiyon ve paroksandır.

29 Sinir gazlarının bazıları, DEP (diizopropil-fluorfosfat), SARİN (P-metil-izopropil-fluorfosfat), TABUN (etil- dimetilamidosiyanofosfat)’tır.

30 Organik silisyum bileşikleri Silisyum (Si), karbon gibi IV. Grup elementidir. Hidrojen, oksijen, azot elementleriyle, karbonun yaptığı gibi bir takım bileşikler yapabilir.

31 Organik silisyum bileşikleri, karbon bileşikleri kadar kararlı değildir.

32 Dialkilsilandiollerin değişik özelliklerde siloksanlara dönüşmeleri, endüstriyel bir reaksiyondur; polimerleşme derecesine göre oldukça kararlı olan ve silikon denen sıvı, jel veya katı maddeler elde edilebilir.

33 Silikonlar, kimyasal reaksiyonlara karşı olağanüstü inert yani tembeldirler, hiçbir zehirli etkileri yoktur. Uygun özellikleri nedeniyle silikonların geniş kullanım alanları vardır. Meme ameliyatlarında dolgu maddesi olarak kullanılabilirler.

34 Karbonik asidin organik türevleri Karbondioksit (CO 2 ), suda çok az miktarda CO 2 molekülleri halinde çözünür. Bunun çok az bir kısmına su (H 2 O) katılarak dengede bir miktar karbonik asit ve bunun ayrışmasıyla bikarbonat anyonu ve proton oluşur.

35 Karbonik asidin her iki OH grubu başka gruplarla değişirse kararlı bileşikler meydana gelir.

36 Fosgen, dietil karbonat, etilklor karbonat, karbamil klorür, uretan, üre, tiyoüre, guanidin, karbonik asidin kararlı organik türevleridirler.

37 Fosgen, oda sıcaklığında gaz olan çok zehirli bir bileşiktir. Birinci dünya savaşında, Almanlar tarafından Fransızlara karşı savaş gazı olarak kullanılmıştır.

38 Fosgen, yeni biçilmiş çimen kokusundadır; solunduğunda akciğer hücrelerinin içine geçer ve hidrolizi sonucu oluşan HCl, hücrenin yıkılmasına neden olduğundan solunum güçleşir.

39 Üre, ilk sentezlenen organik ve biyokimyasal bileşiktir. Alman bilgini Wöhler, 1828’de katı amonyum siyanatı ısıtarak üreye dönüştürmeyi başarmıştır.

40 Günümüzde üre, azotlu gübre olarak ve bazı sentezlerde çıkış maddesi olarak kullanılan önemli bir bileşiktir.

41 Üre, molekülündeki rezonans ve tautomerlikten dolayı çok polar bir bileşiktir.

42 Üre, asitli veya bazlı ortamda ısıtıldığında ve üreaz enzimiyle oda sıcaklığında hidrolizlenebilir; karbondioksit ve amonyak meydana gelir.

43 Üre, soğukta nitröz asitle (HNO 2 ), sıcakta sodyum hipobromitle (NaOBr) azot vererek parçalanır. Bu reaksiyonlarda oluşan azotun hacmi bir gaz büretinde ölçülerek volümetrik nicel üre tayini yapılabilir.

44 Üre, erime noktasının (132 o C) biraz üstünde ısıtıldığında amonyak çıkar ve biüret meydana gelir.

45 Biüret, Cu 2+ iyonlarıyla, koyu mavi renkli bir kompleks verir.

46 Ürenin halkalı kondensasyon ürünleri, parabanik asit, barbitürik asit (malonilüre), pirimidin, imidazol ve purin türevleridir.

47 Guanidin, bir imino üredir.

48 Birden çok fonksiyonel grubu olan organik bileşikler Dioller ve polialkoller Hidroksi aldehit ve hidroksi ketonlar Dikarbonil bileşikleri Hidroksi asitler Keto asitler Dikarboksilik asitler

49 Dioller ve polioller (polialkoller) Etilen glikol, antifiriz olarak kullanılır. Gliserol, köken bakımından biyokimyasal bir bileşiktir; bitkisel ve hayvansal yağların bileşiminde bulunur.

50 Hidroksi aldehitler ve hidroksi ketonlar Hidroksi aldehitler ve hidroksi ketonlar, molekülünde  OH ve karbonil (>C=O) bulunan bileşiklerdir.

51 Dikarbonil bileşikleri Dikarbonil bileşikleri, dialdehitler, aldehit-ketonlar ve diketonlardır.

52 Hidroksi asitler Hidroksi asitler, hem  OH hem de  COOH grubu içeren bileşiklerdir. Küçük moleküllü hidroksi asitler biyokimyasal bileşiklerdir; bunların metabolizmada rolleri vardır

53 Laktik asit (süt asidi), doğal bir bileşiktir.

54 Tartarik asit (tortu asidi), şarap tortusu asididir; üzümde ve diğer meyvelerde bulunur. Saf tartarik asit, gazoz tipi karbondioksitli içeceklere katkı maddesi olarak katılabilir. Gümüş aynası yapımında kullanılır. Saf potasyum mono-tartarat, pasta kabartma tozu olarak kullanılır. Tartarik asitten Fehling belirteci yapılır.

55 Malik asit (elma asidi), ham elma başta olmak üzere diğer meyvelerde bulunur.

56 Malik asit ısıtılırsa, molekül içi su yitirerek iki doymamış asit yani maleik asit (cis-) ve fumarik asit (trans-) meydana gelir.

57 Sitrik asit (limon asidi), limon ve diğer turunçgillerde bulunan bir trikarboksilik asittir.

58 Sitrik asit, glukoz metabolizmasında Krebs döngüsünün bir öğesidir.

59 Keto asitler Keto asitler, molekülünde  C=O grubu bulunan karboksilik asitlerdir.

60 Pirüvik asit,  -ketopropiyonik asittir; oldukça güçlü doğal bir asittir.

61 Pirüvik asit, glikoliz olayının son ürünüdür ve Krebs döngüsüne giren asetil-CoA’yı oluşturan ürün olması bakımından karbonhidrat metabolizmasının anahtar bileşiğidir.

62 Asetoasetik asit, önemli bir biyokimyasal bileşiktir. Plazmada bulunan serbest asetoasetik asit anyonu, keton cismi olarak adlandırılır.

63 Dikarboksilik asitler Dikarboksilik asitler, molekülünde iki karboksilik asit grubu bulunan organik asitlerdir.

64 Oksalik asit, doğal bir maddedir; kuzukulağı bitkisinde monopotasyum tuzu, ıspanakta sodyum tuzu halinde bulunur.

65 Oksalik asidin kalsiyum tuzu suda az çözündüğünden, böbreklerde süzülen oksalik asit Ca 2+ ile birleşerek bazan kalsiyum oksalat olarak idrar yollarında veya mesanede idrar yolları taşı oluşturur.

66 Malonik asit, suda en çok çözünen dikarboksilik asittir; alkolde de çok çözünür. Malonik asit, doğal bir üründür.

67 Süksinik asit, doğal bir bileşiktir; glukoz metabolizmasında Krebs döngüsünün bir öğesidir.

68 Glutarik asit, suda az çözünen zayıf bir asittir.

69 Adipik asit, suda az, alkolde çok çözünen zayıf bir asittir.


"Alifatik Yapılı Organik Bileşikler (2 saat) Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2008." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları