Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

DERS 5 VERGİLENDİRME & REFAH Mankiw 2007, BL. 7-8 1 ECON1221 - Ekonomi.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "DERS 5 VERGİLENDİRME & REFAH Mankiw 2007, BL. 7-8 1 ECON1221 - Ekonomi."— Sunum transkripti:

1 DERS 5 VERGİLENDİRME & REFAH Mankiw 2007, BL ECON Ekonomi

2 Kim ne demiş 2 Hayek’e göre iktisat gibi hukuk da insan tarafından dizayn edilmiş değil, insan eylemleri sonucu kendiliğinden ortaya çıkan bir düzen olarak ortaya çıkmalıdır. Kendiliğinden bir düzen olarak hukuk bir insanın veya bir komitenin bilebileceğinden daha fazla enformasyon taşır ve iletir. Bu haliyle toplumu bir kişi ya da komitenin yapabileceğinden daha iyi düzenler. Bu akıl yürütmenin doğal sonucu, yargıçlar tarafından yapılan yasaların başarısının sınırlı olacağıdır. Çünkü bir yargıcın bir kuralın diğer yasal ya da yasal olmayan kurallara bağlantısını kurma konusundaki yeteneği sınırlıdır. Ayrıca eğer kanunu yargıçlar bilinçli olarak yaparsa (yasalar kendiliğinden ortaya çıkmazsa) yöneten hukuk değil, yargıçlar olur. Hukuk kendiliğinden ortaya çıktığında ise kanunlar yönetir, yargıçlar sadece uygulayıcı olurlar.

3 Friderich Von Hayek ( ) 3

4 Giriş Hükümetler kamusal hizmetlerin finansmanı için vergi koyarlar. Fakat vergiler çoğu zaman piyasadaki aktivite miktarını düşürür.  Bir mal/hizmet vergilendiği zaman satılan miktar azalır.  Alıcılar ve satıcılar vergi yükünü paylaşırlar. Vergi yansıması piyasa katılımcıları arasında vergi yükünün nasıl paylaşıldığı inceleme biçimidir.  Vergi yansıması vergi yükünün kimin tarafında taşındığını inceler. Vergiler piyasa dengesin değişmesine yol açarlar. Vergilendirme sonucu alıcılar daha fazla öderken satıcıların cebine giren para azalır.  Verginin hangi kesime (alıcılar & satıcılar) koyulduğu bu durumu değiştirmez. 3 Aralık Dr. Emin Köksal

5 1. Vergi & piyasalar 3 Aralık 2009 Dr. Emin Köksal 5 Miktar 0 Fiyat Vergisiz fiyat Satıcıların için fiyat Vergisiz denge Vergi (0,50) Alıcıların ödediği fiyat Talep Arz 0,50 TL’lik vergi koyulduğunu düşünelim … 3,30 90 Vergi sonrası miktar 2,80 3,00 100

6 1. Vergi & piyasalar (dvm…) 3 Aralık 2009 Dr. Emin Köksal 6 İşgücü miktarı0 Ücret işgücü talebi İşgücü arzı Kesilen vergi Çalışanın aldığı ücret Firmanın ödediği ücret Vergi öncesi ücret

7 2. Vergi yükünün paylaşımı 3 Aralık 2009 Dr. Emin Köksal 7 Peki, vergi yükü hangi oranlarda paylaşılıyor?  Bu sorunu cevabı talebin ve arzın esnekliklerine bağlıdır. Örneğin politikacılar, özellikle gelir dağılımının bozuk olduğu ülkelerde, daha adaletli bir gelir dağıtımı için lüks ürünlerin vergilenmesi söylemini savunurlar.  Gerçekten lüks ürünlere konulan vergiler bu ürünün tüketicileri (zenginler) tarafından mı ödeniyor?  Vergi yükünü lüks ürün tüketicileri mi taşıyor?  Bu soruların cevabını lüks ürünlerdeki talebin ve arzın esnekliklerine bakarak cevaplamaya çalışalım.

8 2. Vergi yükünün paylaşımı (dvm…) 3 Aralık 2009 Dr. Emin Köksal 8 Miktar0 fiyat Talep Arz Vergi Satıcılar için fiyat Alıcıların ödediği fiyat Lüks ürün piyasası: esnek olmayan arz, esnek talep tüketiciler daha az bir kısmını taşırlar. 1. Talep arzdan daha esnek olduğu zaman... Vergisiz fiyat vergi yükünün büyük bir kısmını üreticiler taşırken... Sizce, böyle bir durumda lüks ürün üretiminde çalışan işçilere ne olur? Vergi yükünün daha büyük bir kısmı esnek olamayan tarafça taşınır!

9 3. Piyasalarda refah 2 Mart 2009 Dr. Emin Köksal 9 Refah Ekonomisi kaynak tahsisinin ekonomik gönenci nasıl etkilediğini araştırır. Alıcılar ve satıcılar piyasada alış-verişte bulunarak fayda sağlarlar. Piyasadaki denge alıcıların ve satıcıların toplam refahını maksimize eder. Tüketici artığı alıcılar tarafındaki ekonomik refahı gösterir. Üretici artığı satıcılar tarafındaki ekonomik refahı gösterir. Toplam artık = Tüketici artığı +Üretici artığı

10 3.1. Tüketicilerin refahı: tüketici artığı 2 Mart 2009 Dr. Emin Köksal 10 Tüketici artığı, alıcının bir ürüne atfettiği değer ile cari olarak ödediği miktar arasındaki farktır. Talep eğrisinin altında ve fiyatın üzerindeki alan, o piyasadaki tüketicilerin artığını ölçer. Miktar Fiyat Talep Arz F* M* Tüketici Artığı

11 3.2. Üreticilerin refahı: üretici artığı 2 Mart 2009 Dr. Emin Köksal 11 Üretici artığı, satıcının bir ürünü sattığı fiyat ile maliyeti arasındaki farktır. Arz eğrisinin üstünde ve fiyatın altındaki alan, o piyasadaki tüketicilerin artığını ölçer. Miktar Fiyat Talep Arz F* M* Üretici Artığı

12 3.3. Sosyal refah: toplam artık 2 Mart 2009 Dr. Emin Köksal 12 Etkinlik toplumun tüm fertlerinin toplam artıktan edinebileceğini maksimum kılan kaynak tahsisidir. Maksimum fayda, yani bir ürünün tüketicileri ve üreticileri için maksimum toplam refah, piyasa dengesinin sonucudur. Miktar Fiyat Talep Arz F* M* Tüketici Artığı Üretici Artığı

13 4. Verginin refah üzerindeki etkileri 3 Aralık 2009 Dr. Emin Köksal 13 Bir ürüne/hizmete koyulan vergi o piyasadaki katılımcıların (alıcılar & satıcılar) refahını nasıl etkiler? Herhangi bir ürüne koyulan vergi o ürünün vergi koyulmadan önceki miktarından daha az satılmasına/tüketilmesi sebep olur? Bu durum üreticileri ve tüketicilerin refahında azalmaya neden olur. Fakat vergi gelirlerinin tekrar toplum için harcandığını düşünürsek, hala bir kayıptan bahsedebilir miyiz?

14 4. Verginin refah üzerindeki etkileri (dvm…) 3 Aralık 2009 Dr. Emin Köksal 14 Vergi geliri (V × M) Satılan miktar (M) Miktar 0 Fiyat Talep Arz Vergisizmiktar Vergilimiktar Alıcıların ödediği fiyat Satıcılar için fiyat Vergi sonrası tüketici artığı Vergi sonrası üretici artığı Vergi sonrası oluşan REFAH KAYBI Vergi miktarı(V )

15 4. Verginin refah üzerindeki etkileri (dvm…) 3 Aralık 2009 Dr. Emin Köksal 15 Talep Arz Esnek olmayan talep Fiyat 0 Miktar Vergi miktarı Talep esnek olmadığı zaman, vergi sonrası oluşan refah kaybı daha azdır.

16 4. Verginin refah üzerindeki etkileri (dvm…) 3 Aralık 2009 Dr. Emin Köksal 16 Esnek talep Fiyat 0 Miktar Vergi miktarı Talep Arz Talep esnek olduğu zaman vergi sonrası oluşan refah kaybı daha fazladır.

17 5. Vergi & vergi geliri 3 Aralık 2009 Dr. Emin Köksal 17 Vergi geliri Talep Arz Miktar 0 Fiyat M1M1 Düşük vergi Refah kaybı FAFA M2M2 FSFS

18 5. Vergi & vergi geliri (dvm…) 3 Aralık 2009 Dr. Emin Köksal 18 Vergi geliri Miktar 0 Fiyat Makul vergi FAFA M2M2 FSFS Arz Talep M1M1 Refah kaybı

19 5. Vergi & vergi geliri (dvm…) 3 Aralık 2009 Dr. Emin Köksal 19 Vergi geliri Talep Arz Miktar 0 Fiyat M1M1 Yüksek vergi FAFA M2M2 FSFS Refah kaybı

20 Dersin anahtar kavramaları 3 Aralık 2009 Dr. Emin Köksal 20 Vergi (tax) Vergi yansıması (tax incidence) Vergi yükü (tax burden) Refah (welfare) Üretici / tüketici artığı (producer / consumer surplus) Refah kaybı (deadweight loss)


"DERS 5 VERGİLENDİRME & REFAH Mankiw 2007, BL. 7-8 1 ECON1221 - Ekonomi." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları