Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA ISG Yrd.Doç.Dr. H. Murat ÜNVER Elk.-Eltr. Yük. Müh.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA ISG Yrd.Doç.Dr. H. Murat ÜNVER Elk.-Eltr. Yük. Müh."— Sunum transkripti:

1 ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA ISG Yrd.Doç.Dr. H. Murat ÜNVER Elk.-Eltr. Yük. Müh

2 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 2 Sunum Planı  Elektriğin tarihçesi  Elektriğin tanımı  Statik elektrik  Topraklama  Elektrik akımının insan üzerine etkisi  Elektrik kazalarının nedenleri  Elektriğin güvenli kullanımı

3 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 3 ELEKTRİĞİN TANIMI Elektrik Tarihi Antik YunanAntik Yunan'da kehribarın (Yunanca ήλεκτρον-ilektron) sürtünmesi ile diğer nesneleri çektiğini gözlemlemiş ve bu güce elektrik adını vermişlerdir.kehribarınYunanca Yüzyıllar sonra, 1752'de, Benjamin Franklin elektrik üzerine deneyler gerçekleştirmiş ve yıldırım ile statik elektrik arasındaki bağı tanınmış uçurtma deneyi ile incelemiştir. Luigi Galvani ( ), Alessandro Volta ( ), Michael Faraday ( ), André-Marie Ampère ( ), ve Georg Simon Ohm ( ) çalışmaları ile elektriğin anlaşılmasında önemli katkıda bulunmuşlardır.Benjamin Franklin Luigi GalvaniAlessandro VoltaMichael FaradayAndré-Marie AmpèreGeorg Simon Ohm 20 yüzyılların başlarnda ise, elektrik mühendisliği tarihinin en önemli isimlerinden bazıları belirmiştir: Nikola Tesla ( floresan lamba, hız ölçer, otomobillerdeki ateşleme sistemini, radarın temellerini, elektron mikroskobu, mikrodalga fırın, 700 patent), Samuel Morse, Thomas Edison, George Westinghouse, Werner von Siemens, ve Alexander Graham Bell.Nikola TeslaSamuel MorseThomas Edison George WestinghouseWerner von SiemensAlexander Graham Bell

4 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 4 ELEKTRİĞİN TANIMI Madde Yapısı Maddenin yapı taşları olan atomlar, çekirdekte nötron ve proton ile bunların çevresinde dönen elektronlardan oluşur Bir elektron yükü é= -1.6x Coulomb’dur. Proton ise bunun pozitif değerlisidir.

5 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 5 ELEKTRİĞİN TANIMI Madde Yapısı Atomların kendi aralarında birleşip molekülleri oluşturmaları, elektriksel çekim kuvveti sayesinde gerçekleşir. Örneğin tuzlarda atomları elektriksel çekim kuvveti (iyonik bağ) bir arada tutar.

6 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 6 ELEKTRİĞİN TANIMI Madde Yapısı Ayrıca gezegenimizin de çevresindeki manyetik alan da, çekirdeğinde yer alan elektrik akımlarından doğar.elektrik akımlarından

7 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 7 ELEKTRİĞİN TANIMI Elektriksel Yük Elektrik ayırt edici bir özellik olup, fizikçiler tarafından maddenin davranışlarını tanımlamak için kullanılır. Hiç kimse doğrudan bir elektriksel yük görmemiştir, ancak bazı parçacıkları inceleyerek, benzerliklerden varlığı saptanmıştır. Biri diğerinin tersi davranışlar sergileyen iki tür elektriksel yükten söz edilir, bunlar artı (veya pozitif) yük ve eksi (veya negatif) yük diye adlandırılırlar.

8 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 8 ELEKTRİĞİN TANIMI Elektriksel Yük Farklı türden iki yük ise birbirini çeker aynı türden iki yük ise birbirini iter. Parçacıklar arasındaki bu kuvvetin nicel değerlendirilmesi ise Coulomb yasası ile hesaplanmaktadır. F=kq 1 q 2 /r 2Coulomb yasası Eşit miktarda artı ve eksi yüke sahip parçacıklar ise, biri diğerini bastırdığından, yüksüz veya nötr olarak adlandırılırlar.

9 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 9 ELEKTRİĞİN TANIMI Elektriksel Gerilim (gerilim = potansiyel farkı = voltaj ) İki konum arasındaki elektriksel gerilim, artı yüklü bir noktasal yükü bu iki konum arasında ilerletmek için üretilen iş olarak tanımlanır.noktasal yüküiş (1 volt = 1 joule/coulomb). Elektriksel gerilimin ölçüm birimi volt'tur, voltmetre ile ölçülür.volt

10 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 10 ELEKTRİĞİN TANIMI Elektriksel Gerilim (gerilim = potansiyel farkı = voltaj ) Bu kavram, sıcaklığa benzetilebilir. Uzayın her hangi bir konumu için bir sıcaklık değeri söz konusudur ve iki konum arasındaki fark ısının hangi yön ve miktarda değişeceğini gösterir. Benzer biçimde, uzayın her konumu elektriksel gerilim değerine sahiptir ve iki konum arasındaki gerilim farkı, bu iki nokta arasındaki elektron hareketinin yönünü ve miktarını ifade eder.

11 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 11 ELEKTRİĞİN TANIMI Elektrik Akımı Elektrik akımıElektrik akımı, elektriksel yükün akışı olup, birimi amperdir, ampermetre ile ölçülür.elektriksel yükünamperdir Herkes tarafından bilinen akım tanımı, elektronların metal tel gibi bir iletken içerisinde hareketidir.iletken Bir diğer örnek, elektrolizdir. Burada yüklü atomlar (iyonlar) sıvının içerisinde hareket ederler.elektrolizdiratomlar

12 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 12 ELEKTRİĞİN TANIMI Elektrik Akımı Elektrik akımı kavramlarından doğru akımdoğru akım (DC), yüklerin tek yönlü hareketini tanımlarken, alternatif akımalternatif akım (AC) düzenli olarak akış yönünün tersine çevrildiği akımı tanımlar.

13 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 13 ELEKTRİĞİN TANIMI Elektrik Akımı Alternatif akım

14 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 14 ELEKTRİĞİN TANIMI Elektrik Akımı Ohm yasasıOhm yasası elektrik akımı ile gerilimi bağlayan önemli bir bağıntıdır. I [A]= U[V] / R[  ile ifade edilir. Burada görüldüğü gibi akım gerilim ne kadar yükselirse, direnç ne kadar düşerse akım o denli fazla olur.

15 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 15 ELEKTRİĞİN TANIMI Statik Elektrik; atomlar arasında Elektronların atomlar arasında hareket etmesiyle ortaya çıkan enerji olarak düşünülebilir. atomlar arasındaki hareketidir Buradaki hareket, elektronların çekirdek etrafındaki hareketi değil, farklı atomlar arasındaki hareketidir. yıldırım Statik elektrik deşarjı için en iyi örnek yıldırım düşmesi’dir

16 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 16 ELEKTRİĞİN TANIMI Statik Elektrik; Kısaca statik elektrik; sürtünme sonucu oluşan, genel olarak bir işe yaramayan ve zaman zaman arklar şeklinde boşalan bir elektrik enerjisidir. genelde kontrol altına alınamazçok önemli bir yangın çıkış ve patlama sebebidir. Bu boşalma genelde kontrol altına alınamaz dolayısıyla çok önemli bir yangın çıkış ve patlama sebebidir. statik elektrikten faydalanılamaz. Ayrıca birkaç uygulama dışında statik elektrikten faydalanılamaz.

17 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 17 ELEKTRİĞİN TANIMI Statik Elektrik; her zaman buna eşit miktar ama zıt işaretli yükler bulunur. Unutulmamalıdır ki: Herhangi bir madde statik elektrik ile yüklenmişse, ortamda her zaman buna eşit miktar ama zıt işaretli yükler bulunur. Dikkat:artık yükler birbirine yönelmeye başlar. Dikkat: Yüklenmenin sona ermesi ile artık yükler birbirine yönelmeye başlar.

18 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 18 ELEKTRİĞİN TANIMI Yük boşalması işlemi, yüklü maddenin direncine ve topraklama durumuna bağlıdır. Plastik malzemeler için bu yük boşalması saatler hatta günler alabilirken, gaz/buharlarda yük boşalması(deşarj) diğer sıvı ve katı maddelere göre daha süratli olur.maddenin direncinetopraklama durumuna Bu nedenle, yanıcı gazlar ile işlem yapılırken çok dikkatli olmak gerekir.

19 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 19 ELEKTRİĞİN TANIMI Statik Elektrik Uygulamaları Endüstriyel ve ticari işlemlerde statik elektrik ile; taşıma işlerinde, konveyör bantlarında, kaplama işlemlerinde, örtme ve doldurma işlemlerinde, basım ve matbaa işlemlerinde, karıştırma işlemlerinde ve sprey uygulamaları gibi birçok yerde karşılaşılmaktadır.

20 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 20 ELEKTRİĞİN TANIMI Statik Elektrik Uygulamaları Laser yazıcı çalışma prensibi *******

21 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 21 TOPRAKLAMA TOPRAKLAMA NEDİR? toprak potansiyelinin Elektrik akımının insana zarar vermemesi amacıyla toprak potansiyelinin ihtiyaç duyulan noktaya taşınmasıdır. Paratoner tesisatları da topraklama tesisatıdır.

22 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 22 TOPRAKLAMA TOPRAKLAMA NASIL YAPILIR? Genelde topraklama tesisatları aşağıdaki türlerden biri ile yapılır.  Çubuk elektrot  Kazayağı  Levha elektrot (tercih edilmez)  Şerit elektrot  Metal elektrot  Metal yer altı su boruları  Bina ihata elektrodu

23 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 23 TOPRAKLAMA TOPRAKLAMA NASIL YAPILIR? Özellikle insanların ve hayvanların bulunduğu alanlarda toprağa geçiş direncinin mümkün olduğunca küçük tutulması önemli ve hayatidir. Yıldırımdan korunma tesislerinde ise topraklama direncinin mümkün olduğu kadar küçük olması, yıldırım düşmesi halinde meydana gelecek yan atlamaları ve tehlikeleri azaltacağından bu hususa ayrıca önem verilmelidir.topraklama direncinin

24 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 24 TOPRAKLAMA TOPRAKLAMA NASIL YAPILIR? Pratik nedenlerle, insanlar ve hayvanlar için tehlike bulunan yerlerde her bir toprak elektrodu sisteminin toprağa geçiş direncinin en çok 10 ohm değerinde olması istenir. Ancak bu değerin ne kadar altına inilebilinirse o kadar avantaj sağlanır. Bu değerin altına inilemeyen zeminlerde (kum, çakıl, kuruluk vs) iletkenliği artırıcı tedbirler alınabilir. (özel iletken malzemeler, kömür tozu, tuz kullanımı, nemlendirme, et toprak taşınımı vs)

25 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 25 TOPRAKLAMA Binanın toprak tesisatı ile paratoner topraklamasının eş potansiyelde olması sağlanmalı ve her ikisi birbirine irtibatlandırılmalıdır. (???) Eğer binanın genel topraklama tesisatına bilgisayar gibi hassas cihazlar bağlanmış ise; bu takdirde iki topraklamanın bağımsız olması düşünülebilir. İki topraklama tesisatının birbirinden tam anlamıyla izole edilmesi için aralarındaki uzaklık en az 10 m olmalıdır.

26 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 26 TOPRAKLAMA Elektrik topraklama yönetmeliği Madde 18 e göre Koruma düzeninin anma akımı Bakır iletkenin min.kesiti Amper. mm A. e kadar 2,5 35 A. e kadar 4,0 50 A. e kadar 6,0 63 A. e kadar10,0 125 A. e kadar16,0 160 A. e kadar25,0 224 A. e kadar35,0 250 A. e kadar50,0 630 A. e kadar70,0 800 A. e kadar95, A. e kadar 120,0

27 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 27 ELEKTRİK AKIMININ İNSAN ÜZERİNE ETKİSİ Elektrik akımı ile meydana gelen kazalar, tesir bakımından üç ana gruba ayrılabilirler. 1) Elektrik akımının doğrudan doğruya sinirler, adaleler ve kalbin çalışması üzerine tesiri, 2) Elektrik akımının sebep olduğu ısınmadan kaynaklanan zararlar, mesela arkın sebep olduğu yanmalar. 3) İnsan için zararlı olmayan çok küçük akımlarda, korku sebebi ile mesela düşme, çarpma vb. gibi mekanik zararlar. Bu tesirlerden en önemlisi, elektrik akımının sinirler ve adaleler üzerine direkt tesiridir.

28 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 28 ELEKTRİK AKIMININ İNSAN ÜZERİNE ETKİSİ DEVREYE UYGULANAN GERİLİM: Çarpma akımı, birinci derecede devreye uygulanan gerilim değerine bağlıdır. Her ne kadar akan akımın şiddeti, devreye uygulanan gerilime bağlı ise de, hayati tehlikeye yol açan sebep gerilim değil, insan vücudundan geçen akımdır. Etkin değeri 50 V’un üstündeki gerilimler tehlikeli gerilimlerdir.

29 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 29 ELEKTRİK AKIMININ İNSAN ÜZERİNE ETKİSİ DEVREYE UYGULANAN GERİLİM: 1001 V ve üstü yüksek gerilim altı alçak gerilimdir. Eski Gerilim Tasnifi  Küçük Gerilim: 0-50 V arası gerilimdir.  Alçak Gerilim: V arası gerilimdir.  Orta gerilim : Volt arası  Yüksek gerilim : Volt arası  Çok Yüksek gerilim : Volt ve yukarısı Yaklaşma mesafeleri kV  30 cm kV  60 cm kV  90 cm kV  150 cm kV  300 cm kV  400 cm

30 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 30 ELEKTRİK AKIMININ İNSAN ÜZERİNE ETKİSİ AKIMIN ETKİSİ Elektrik akımı insan vücudu üzerinden geçtiğinde, sinir yolu ile adalelerin kasılmasına yol açar; bu, bilinen fizyolojik bir olaydır. Arızalı bir elektrik cihazını tutan bir insan, vücudundan geçen belirli bir akım şiddetinden sonra, adalelerin kasılması sebebiyle artık bu cihazı elinden bırakamaz. Elektrik akımının en zararlı belirtisi, kalp adaleleri üzerine olan tesirdir.

31 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 31 ELEKTRİK AKIMININ İNSAN ÜZERİNE ETKİSİ AKIMIN ETKİSİ Kalbin, çarpma akımının yolu üzerinde bulunması halinde, vücudun diğer adaleleri gibi, kalp adaleleri de kasılırlar ve kalbin kumanda sistemi bozulur. Kalp her ne kadar yine atmaya devam etse de bu artık düzenli değildir. Kalbin bu şartlar altındaki anlamsız atışlarına “ ventriküler fibrilasyon” denir. Fibrilasyon halinde kalp artık normal çalışamaz ve kan pompalama görevini yapamaz. En tehlikeli durum, akımın sol elden girip göğüsten çıkmasıdır.

32 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 32 ELEKTRİK AKIMININ İNSAN ÜZERİNE ETKİSİ 1. Bölge Akım sadece hissedilir, ölüm tehlikesi yoktur. Bayanlarda 6 mA ve erkeklerde 9 mA adalelerinde kasılmaya sebep olur ve şahıs tuttuğu iletkeni artık kendiliğinden bırakamaz. 20 mA den büyük akımlarda nefes alma organlarında kramp başlar.

33 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 33 ELEKTRİK AKIMININ İNSAN ÜZERİNE ETKİSİ 2. Bölge Tansiyon yükselir, teneffüs zorlaşır, kalp düzensiz çalışır. Kısa süreli çarpmalar, korku ve şok tesiri yapar, fakat zararlı değildir.

34 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 34 ELEKTRİK AKIMININ İNSAN ÜZERİNE ETKİSİ 2. Bölge Kalpte baş gösteren fibrilasyon reverzibldir. Kısa süre içinde tesiri ortadan kalkarsa ve gerekirse suni teneffüs yaptırılarak, kazazede kısa zamanda normal durumuna döner Eğer elektrik çarpmasının süresi uzun olursa, mesela otuz saniyeden sonra hasta şuurunu kaybeder ve bundan sonra ölüm baş gösterebilir.

35 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 35 ELEKTRİK AKIMININ İNSAN ÜZERİNE ETKİSİ 2. Bölge Eğer derhal suni teneffüs yaptırılmazsa, kalbin düzensiz çalışması sebebiyle beyin hücrelerinin temiz kanla beslenmesi mümkün olmayacağından, dört dakikadan sonra beyinde hayati merkezler felç olur: kısmi felç, bitkisel hayat yahut kaza ölümle sonuçlanır. Buna beyin ölümü denir.

36 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 36 ELEKTRİK AKIMININ İNSAN ÜZERİNE ETKİSİ 3. Bölge Tehlikeli bölgedir: Tehlikeli kalp fibrilasyonları bu bölgedeki akım değerlerinde meydana gelir. Akımın belirli bir süre tesir etmesi halinde kalp bundan zarar görür ve ölüm baş gösterir: Buna kalp ölümü denir.

37 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 37 ELEKTRİK AKIMININ İNSAN ÜZERİNE ETKİSİ 3. Bölge Çoğu zaman bu olay reverzibl değildir: Kazazedeyi suni teneffüsle kurtarmak mümkün olamaz. Ancak bu bölgelerin sınırları kesin olmadığından ve akımın tesiri şahıslara göre çok büyük farklar gösterdiğinden, kazazedelere mutlaka kurtarma tedbirleri uygulanmalıdır.

38 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 38 ELEKTRİK AKIMININ İNSAN ÜZERİNE ETKİSİ 3. Bölge İnsan vücudunun direncinin en az 1000 ohm olduğu kabul edilirse, 220 V şebeke geriliminde insan vücudundan 220 mA gibi bir akım geçer ki, bu da üçüncü bölgeye isabet eder. 0,3 saniyeden daha uzun bir süre tesir ettiği takdirde bu akım, ölümle sonuçlanan kalp fibrilasyonlarına yol açar.

39 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 39 ELEKTRİK AKIMININ İNSAN ÜZERİNE ETKİSİ 4. Bölge Daha ziyade yüksek gerilim kazalarında söz konusu olur. İncelenen çok sayıdaki olayda gözlenmiştir ki; tehlikeli fibrilasyon üçüncü bölgede baş gösterdiği halde dördüncü bölgede buna her zaman rastlanmamıştır:

40 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 40 ELEKTRİK AKIMININ İNSAN ÜZERİNE ETKİSİ 4. Bölge Bu çok enteresan bir sonuçtur. 6 kV luk bir yüksek gerilim tesisinde baş gösteren bir kazada insan vücudundan 6 A gibi büyük bir akım geçer: Bu değer dördüncü akım bölgesine girer. Bu akımın sebep olacağı yanma ve benzeri zararların dışında, reverzibl kalp durması sebebiyle, bu kazazedenin kurtulma şansı daha büyüktür.

41 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 41 ELEKTRİK AKIMININ İNSAN ÜZERİNE ETKİSİ

42 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 42 ELEKTRİK AKIMININ İNSAN ÜZERİNE ETKİSİ Hata süresi Vücut akımı s” mA. 0, , , , , , , ,00 50 Hata süresi Temas Gerilimi s” V. 10, , , , , , , , Topraklama yönetmeliği Ek - C

43 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 43 ELEKTRİK AKIMININ İNSAN ÜZERİNE ETKİSİ UNUTMAYALIM!!! Bir elektrik çarpması olayında mutlaka acil olarak kazazedeye ilk yardım uygulanmalıdır. Kalp ve beyin ölümünün maksimum süresi 4 dakikadır. Elektrik çarpmalarında tesir süresinin önemi çok büyüktür. Süre uzadıkça tehlike büyür.

44 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 44 ELEKTRİK AKIMININ İNSAN ÜZERİNE ETKİSİ UNUTMAYALIM!!! Vücudun elektrik şokuna dayanımı şahıstan şahısa göre büyük farklar gösterir. Kalp üzerinden 0,3 sn’den daha uzun süre 80 mA ve daha üstünde akım geçerse kalp adaleleri kasılarak tehlikeli fibrilasyon başlar ve olay çoğu zaman ölümle sonuçlanır. Kalbin normal çalışma periyodu 750 ms‘dir. 750 ms ‘den daha uzun süre tesir eden akımlar özellikle tehlikelidir.

45 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 45 ELEKTRİK ÇARPILMASI SIRASINDA YAPILACAKLAR 1-) Acilen girişten elektrik akımı kesilmeli (sigorta, şalter vs) 2-) Fiş çekilerek, acil durdurma kullanarak vs. elektrik kesilmeli 3-) Çarpılmaya maruz kalan kişi kuru zemindeyse uzun bir cisimle itilerek veya çekilerek kurtarılmalı 4-) Kişi -üstünde kuru elbiseler varsa, arkadan yaklaşılarak- elbisesinden çekilmek suretiyle elektrikten uzaklaştırılmalı 5-) Bunların hiçbiri yapılamazsa kesinlikle kendinizi tehlikeye atmayınız

46 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 46 ELEKTRİK AKIMININ İNSAN ÜZERİNE ETKİSİ ELEKTRİĞE ÇARPILAN KİMSEYE YAPILACAK İLK YARDIM Üzerinden elektrik akımı geçerek elektriğe çarpılan bir kimseye uygulanacak ilk yardım tedbirleri şunlardır: · Kazazedenin maruz kaldığı hatalı akım devresi derhal kesilir; bunun için mesela anahtar açılır, fiş prizden çekilir, sigorta çıkarılır. Bunlar mümkün olmazsa kazazede yalıtkan cisimler yardımı ile (kuru elbise, kuru tahta vb.) veya elbisesinden çekerek gerilim altında bulunan kısımlardan uzaklaştırılır. · Yardımcıların da hayatı tehlikeye düşmeyecek şekilde kazazede tehlike alanından uzaklaştırılır. · Suni teneffüs yaptırılır. Son yıllarda ağızdan ağıza veya ağızdan buruna nefes verme metodu tercih edilmektedir. Nefes verme olayı dakikada yaklaşık 12 defa tekrarlanır. Kalbin durması halinde suni teneffüsle birlikte ayrıca derhal dışardan kalp masajı yapılmalıdır; bunun için göğüs üzerine basılıp bırakılır. Gerekli hallerde suni teneffüs uzun zaman uygulanmalıdır. · Bu arada kazazedeyi bir hastaneye nakletmek için ambulans çağırılır; hastanın nakli esnasında da suni teneffüse devam olunur, eğer varsa oksijen verilir. · Kalp normal çalışmaya başlayıp kazazede kendiliğinden normal nefes alıp verirse, suni teneffüs başarıyla sonuçlanmış sayılır. · Yangın başlangıcı varsa, kazazede yere yatırılır ve ilkin yaygın söndürülür. · Yanık yaraları mikropsuz, temiz bezle örtülür. Yaraya pudra, yağ veya merhem sürülmez. · Kazazede derhal hastaneye kaldırılmalıdır. *******

47 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 47 ELEKTRİK KAZALARININ NEDENLERİ Elektrik bağlantılarındaki kötü temas Elektrik izolasyonunun bozulması Elektrik kısa devresinin meydana gelmesi Statik elektrik oluşmasının önlenmemesi Statik elektrik topraklaması yapılmaması Manyetik alan koruması yapılmaması

48 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 48 ELEKTRİK KAZALARININ NEDENLERİ  Elektrik tesisatının, cins ve hacmine göre yetkili ehliyete sahip kişilerce yapılmaması, Makina veya aletlerin çıplak metal kısımlarının topraklanmamış ya da gerekli yalıtımın yapılmamış olması, Topraklamanın muayene edilmemesi sonucu, topraklaması yapılmış olduğu sanılan alet veya makinaların, zaman bağlı olarak veya dış etkenler sonucu topraklamasının bozulmuş olması, Çalışanlara yeterli kişisel koruyucu, yeterli güvenlik malzemesi verilmemesi veya çalışanların bunları kullanmamaları,

49 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 49 ELEKTRİK KAZALARININ NEDENLERİ Çalışanların gerekli talimatları almadan veya görevleri dışında arızaya müdahale etmeleri, Çalışanların elektrik enerjisi hakkında gerekli eğitim, bilgi ve deneyime sahip olmamaları Çalışanların veya çalıştıranların işlerini benimsememeleri İş disiplinine uymamak (şakalaşmak,verilen emre uymamak vs.) Kendine aşırı güvenmek.

50 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 50 ELEKTRİK KAZALARININ NEDENLERİ Yetersiz veya hatalı araç gereç, makineler kullanmak. Yer altı kablolarının alçak gerilimde yüzeyden 60 cm aşağıda, yüksek gerilimde ise yüzeyden 1,5-2 m aşağıda döşenmemiş olması. Çalışanlara iş sağlığı ve güvenliği konularında gerekli bilgilerin verilmemesi ve bu konuda sürekli olarak uyarılmamaları

51 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 51 Makine yakınındaki elektrik kaçağı ile madeni kısımları’nın elektriklenmesi sonucu oluşan kazalar%26 İzolasyon hatalarından oluşan kazalar%23 Enerji iletim hatlarıyla temas sonucunda oluşan kazalar %20 Elektrik direkleri üzerinde veya yakınında oluşan kazalar %12 Gerilim yakınındaki işlerde oluşan kazalar %5,5 Patlama sonucu oluşan kazalar %5,9 Elektrik kısa devreler sonucu yangın%7,6 ELEKTRİK KAZALARININ NEDENLERİ

52 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 52 ELEKTRİĞİN GÜVENLİ KULLANIMI Elektrik en önemli enerji kaynaklarımızdan biridir. Aydınlatma, ısıtma, soğutma ve çok çeşitli makinaların çalıştırılması gibi yüzlerce şeyi yapmada ona bağımlıyız. Elektrik yaptığı bütün iyi şeylere karşın tehlikeli de olabilmekte, hatta insanları öldürebilmektedir. A.B.D.'de yapılan her yıl yarım milyondan fazla elektriksel nedenli yangın meydana gelmektedir, buna bağlı milyonlarca dolarlık mal-mülk hasarı olmaktadır ve yaklaşık 1100 kişi elektrik çarpmalarından ölmektedir.

53 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 53 ELEKTRİĞİN GÜVENLİ KULLANIMI Bazı insanlar 110 volt'luk elektriğin şok tehlikesi/riski yaratmadığını sanmaktadır. Bu inanış doğru değildir. 50 Volt'dan yukarısı daima risklidir. Elektrik akımı en az dirençli yolu tercih ederek bir yerden başka bir yere akar Eğer insan vücudu bu yolu sağlarsa, bir elektrik şokuna maruz kalınabilir. Nemlilik ise etkiyi artırıcı bir rol oynar.

54 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 54 ELEKTRİĞİN GÜVENLİ KULLANIMI Elektriğin güvenli kullanımı için şu hususlara dikkat etmek gereklidir. 1-) Elektrik tesisatında TSE standartlarına uygun malzemelerin kullanılmasına özen gösterilmelidir. 2-) Atölyelerde bulunan makina ve tezgahların ayrı ayrı durdurma tertibatından başka, atölyedeki veya kısımdaki tezgahları tamamen durduracak bir ana şalter bulunmalıdır.

55 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 55 ELEKTRİĞİN GÜVENLİ KULLANIMI 3-) Elektrik panolarının ön kısımlarında geçişi güçleştirecek malzeme bırakılmamalıdır. 4-) Kazı yapan çalışanların yer altı kablolarından korunabilmesi için kullandıkları kazıcı aletlerin saplarının mutlaka izoleli olması ve çalışırken mutlaka izole eldiven giymeleri gerekir. 5-) Elektrik kabloları muntazaman döşenmiş olmalı, kırık fiş ve prizler onarılmalı, sigortalar kapalı dolap içerisinde bulundurulmalıdır ancak dolap kilitlenme(me)lidir

56 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 56 ELEKTRİĞİN GÜVENLİ KULLANIMI 6-) Elektrikli teçhizatı kullanmaya başlamadan önce ellerin ve ayakların kuru olduğundan emin olunmalıdır. Eğer nemli veya ıslak bir zeminde çalışma zorunluluğu doğarsa, bir kaçak akım rölesi kullanılmalıdır. Ayrıca, giyilen ayakkabının yalıtkan olduğundan emin olunmalıdır veya kuru tahtalar ya da bir paspas üzerinde durulmalıdır.

57 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 57 ELEKTRİĞİN GÜVENLİ KULLANIMI 7-) Çeşitli cihazların veya lambaların enerji kablolarının fişini prize takmadan önce bu teçhizat veya lambanın kapalı (off/0) olduğu kontrol edilmelidir. Kabloların duy'a/prize veya el aletlerine giriş yerlerinde yıpranma olup olmadığını kontrol ederek güvenli bir şekilde bağlandığından emin olunmalıdır.

58 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 58 ELEKTRİĞİN GÜVENLİ KULLANIMI 8-) Kullanırken kablonun korunmuş olduğundan emin olunmalıdır. Kabloyu karşıdan karşıya geçirirken olabildiğince baş seviyesinin daha üstünden geçirilmesine dikkat edilmelidir.

59 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 59 ELEKTRİĞİN GÜVENLİ KULLANIMI 9-) Prizlerin emniyet kapaklı olması tercih edilmelidir. 10-) Mutlaka topraklı priz kullanılmalıdır. 11-) Buşonlu sigortalara asla tel sararak onarım yapılmamalıdır. Mümkünse otomatik sigorta kullanılmalıdır.

60 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 60 ELEKTRİĞİN GÜVENLİ KULLANIMI 12-) Kaçak akım röleleri kullanılmalı ve enaz ayda bir kez çalışması kontrol edilmelidir. 13-) Herhangi bir elektrikli teçhizatı onarmaya kalkışılmamalıdır. Elektrik işi bu konuda eğitilmiş ve deneyim kazanmış elektrikçiye bırakılmalıdır. 14-) Her türlü cihazın kullanım klavuzu mutlaka dikkatle incelenmeli ve mutlaka uygun şartlar altında kullanılmalıdır.

61 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 61 ELEKTRİĞİN GÜVENLİ KULLANIMI Sonuç olarak; Elektrik kazaları ve yangınlarını önlemek hiç de zor değildir. Elektrik hakkında bilgi edinilmeli, gerekli güvenlik önlemleri alınarak riskler kontrol altında tutulmalıdır.

62 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 62

63

64 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 64

65 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 65

66 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 66

67 ÜNVER Elektrikle Çalışmalarda ISG 67 ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA İSG Teşekkür ederim… İletişim : Yrd. Doç.Dr. H. Murat ÜNVER


"ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA ISG Yrd.Doç.Dr. H. Murat ÜNVER Elk.-Eltr. Yük. Müh." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları