Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

GERİATRİK HASTALARDA ANESTEZİ Prof.Dr.Tayfun Güler Ç.Ü. Tıp Fakültesi Anesteziyoloji Anabilim Dalı.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "GERİATRİK HASTALARDA ANESTEZİ Prof.Dr.Tayfun Güler Ç.Ü. Tıp Fakültesi Anesteziyoloji Anabilim Dalı."— Sunum transkripti:

1 GERİATRİK HASTALARDA ANESTEZİ Prof.Dr.Tayfun Güler Ç.Ü. Tıp Fakültesi Anesteziyoloji Anabilim Dalı

2 GERİATRİK HASTALARDA CERRAHİ Hasta > 65 yaş Toplumun %11.3 Sağlık giderlerinin %33’ü Hastane yatağı işgali %38 Cerrahi girişimlerin %21 Ölmeden önce yaklaşık %50’si cerrahi girişim görecek Barash, Cullen: Clinical anesthesia

3 GERİATRİK OFTALMİK CERRAHİ

4 GERİATRİK OFTALMİK OPERASYONLAR STRATEJİ: Preoperatif medikal durumun stabilizasyonu ve optimizasyonu Uygun intraoperatif anestezi tekniğinin seçilmesi ve uygun yönetimi Erken postoperatif durumun stabilizasyonu Postoperatif ağrı tedavisi

5 GERİATRİK OFTALMİK OPERASYONLAR STRATEJİ: Preoperatif medikal durumun stabilizasyonu ve optimizasyonu Uygun intraoperatif anestezi tekniğinin seçilmesi ve uygun yönetimi Erken postoperatif durumun stabilizasyonu Postoperatif ağrı tedavisi

6 PREOPERATİF DÖNEM Fonksiyonel durum Kardiyovasküler sistem Solunum sistemi Santral sinir sistemi Diğer organ sistemleri Laboratuar testleri Premedikasyon

7 KARDİYOVASKÜLER SİSTEM Kardiyak output depresyonu Koroner arter hastalığı Hipertansiyon Diyastolik fonksiyon bozukluğu Kardiyak ritm bozuklukları

8 İLERİ TETKİK GEREKSİNİMİ Koroner arter hastalığı Atriyal fibrilasyon Semptomatik bradikardi Kalp bloğu Yüksek dereceli bloklar Sol dal bloğu Ciddi aort stenozu

9 SOLUNUM SİSTEMİ Yapısal değişiklikler: Akciğer parenkiminde fiziksel değişiklikler Gaz değişiminin etkinliğinde azalma Anatomik ve ölü boşluk miktarında artış Sık görülen akciğer hastalıkları Kronik obstrüktif akciğer hastalıkları Perioperatif oksijen uygulaması zorunluluğu Yaş > 70

10 SİNİR SİSTEMİ Santral sinir sistemi Beyin kitlesinde azalma Senil nörolojik disfonksiyon Periferik sinir sistemi Görme, işitme, koku, pozisyon algılama, periferik ağrı ve sıcaklık algılama eşiğinde yükselme Otonom sinir sistemi Otonomik refleks yanıtta bozulma

11 HEPATORENAL SİSTEM Karaciğer Karaciğer kitlesinde azalma Splanknik kan akımında azalma Karaciğer fonksiyon testleri normal Böbrekler Böbrek kitlesinde azalma Böbrek kan akımında azalma

12 METABOLİZMA - ENDOKRİN Obezite: Hipertansiyon, inme, diyabet için risk faktörü Preoperatif değerlendirme: Yandaş hastalıkların aranması Diyabet Koroner arter hastalığı riski Kalp yetersizliği riski Preoperatif değerlendirme: Kardiyovasküler, renal, nörolojik

13 PREOPERATİF LABORATUAR TESTLERİ Rutin preoperatif testler Hemoglobin – hematokrit Serum glukoz konsantrasyonu Renal fonksiyon Elektrokardiyografi Göğüs grafisi

14 PREOPERATİF LABORATUAR TESTLERİ Yaşlılarda sık görülen farklılıklar: Anemi: % 10 Yüksek kreatinin düzeyi: % 12 Hiperglisemi : % 7 Rutin testlerin endikasyonları: Cerrahinin tipi Eşlik eden hastalıklar Perioperatif yönetime olan etkisi Dzankic S, Pastor D, Gonzalez C, et al: Prevalence and prognostic value of abnormal laboratory tests in elderly surgical patients. Anesth Analg 2000; 90:S166.

15 PREMEDİKASYON İstenen: Antiemezis Anterograd amnezi Sedasyon Analjezi Ağrılı girişimler: Şaşılık cerrahisi Retina cerrahisi Kriyocerrahi

16 PREMEDİKASYON Benzodiazepinler Diazepam, midazolam Fenotiazin türevleri Prometazin Antihistaminikler Hidroksizin Opioidler: Morfin, meperidin, fentanil

17 GERİATRİK OFTALMİK OPERASYONLAR STRATEJİ: Preoperatif medikal durumun stabilizasyonu ve optimizasyonu Uygun intraoperatif anestezi tekniğinin seçilmesi ve uygun yönetimi Erken postoperatif durumun stabilizasyonu Postoperatif ağrı tedavisi

18 OFTALMİK CERRAHİDE ANESTEZİ Lokal anestezi Topikal anestezi Retrobulber anestezi Peribulber anestezi Sub-tenon anestezisi Genel anestezi İnhalasyon anestezisi İntravenöz anestezi

19 ANESTEZİ YÖNTEMİNİN SEÇİLMESİ Topikal anestezi Kolay, ucuz Sedasyon / analjezi gereksinimi Rejyonel anestezi Analjezi, anestezi, akinezi Sedasyon / analjezi gereksinimi Genel anestezi Ekipman, ekip, risk, maliyet

20 OFTALMİK CERRAHİDE ANESTEZİDEN BEKLENTİLER Hasta güvenliği Hareketsizlik Analjezi Minimal kanama Okülokardiyak refleksin önlenmesi İntraoküler basıncın kontrolü

21 İNTRAOKÜLER BASINCIN KONTROLÜ Tetikleyen faktörler Laringoskopi, endotrakeal intübasyon Süksinilkolin Hipoventilasyon Yüzeyel anestezi Ikınma, hareket etme, öksürme Hipertansif ataklar Hasta pozisyonu

22 İNTRAOKÜLER BASINCIN KONTROLÜ İnhalasyon anestezikleri Barbitüratlar Nöroleptikler Opioidler Tranklizanlar Hipnotikler Propofol, etomidat

23 OKÜLOKARDİYAK REFLEKSİN ÖNLENMESİ Antikolinerjikler Atropin, glikopirolat Derin anestezi düzeyleri İnhalasyon anestezikleri Retrobulber blok Komplikasyon potansiyeli Her olguda uygulanabilirlik ?

24 TOPİKAL/REJYONEL ANESTEZİ Preoperatif sedasyon: Enjeksiyon konforu Hareketsizlik Anksiyetenin giderilmesi Amnezi İntraoperatif sedasyon: Anksiyetenin giderilmesi Hareketsizlik

25 PERİOPERATİF SEDASYON Amaç: Sakin, uyumlu ve uyanık hasta Reflekslerin baskılanmaması Havayolu açıklığının korunması Sedasyon düzeyleri * Minimal sedasyon (anksiyoliz) Orta düzey sedasyon/analjezi (bilinçli sedasyon) Derin sedasyon ve analjezi * American Society of Anesthesiologists

26 SEDASYON DÜZEYLERİ OPİOİDMİNİMALBİLİNÇLİDERİN BilinçAçıkKapalı Uyarıya yanıt++- HavayoluAçık Tehlikede VentilasyonNormal  KardiyovaskülerNormal 

27 UYGULAMA YOLLARI Tercih edilen uygulamalar İntravenöz Oral İnhalasyon Tercih edilmeyen uygulamalar Enteral Subkütan İntramusküler

28 İLAÇ SEÇİMİ İki ana grup Sedatifler Analjezikler Kombinasyonda sinerjistik etki Doz titrasyonuna dikkat Gereksinim olup olmadığına dikkat: Hastanın hareketlenmesinin nedeni? Yetersiz blok, ağrı Anksiyete

29 SEDATİFLER Benzodiazepinler Propofol Ketamin Barbitüratlar Kloral hidrat Deksmedetomidin

30 BENZODİAZEPİNLER SSS üzerine etkileri: Hipnotik Anksiyolitik Amnestik Göz içi basıncında azalma Kardiyovasküler sisteme etkileri minimal Aşırı dozlarda solunum depresyonu olası

31 BENZODİAZEPİNLER Diazepam Yarılanma ömrü:20-50 saat Doz: 0.01 – 0.1 mg/kg, iv Midazolam Yarılanma ömrü: saat Doz: 0.01 – 0.1 mg/kg, iv Lorazepam Etkisi yavaş başlar, uzun sürer Sedatif etkisi fazla

32 PROPOFOL Nonbarbitürat sedatif – hipnotik Ciddi solunum depresyonu riski Analjezik etkisi yok İntraoküler basınçta azalma Sürekli iv infüzyon (1) Hasta kontrollü sedasyon (2) (1)J Cataract Refract Surg 2001;27:1372– 9. (2) Can J Anaesth 1996;43:1014–8.

33 KETAMİN Sedatif-hipnotik-analjezik Disosiyatif tablo Derin analjezi Gözler açık, korneal refleksler intakt Spontan solunum intakt Pupiller dilatasyon Nistagmus Uyanırken ajitasyon, öfori, konfüzyon

34 DEKSMEDETOMİDİN Alfa-2 adrenerjik agonist Sedatif-hipnotik-analjezik Kardiyovasküler etkileri: Kalp hızında azalma Sistemik vasküler dirençte azalma Sistemik kan basıncında azalma

35 OPİOİD ANALJEZİKLER Analjezik gereksinimi: Lokal anestezik enjeksiyonunda ağrı İntraoperatif ağrı İris manüplasyonu İrigasyon – aspirasyon İntraoküler lens manüplasyonu Opioid analjezikler Fentanil Alfentanil Remifentanil

36 OPİOİD ANALJEZİKLER OPİOİDDOZ (mcg) ETKİ BAŞLAMA ETKİ SÜRESİ Fentanil dk1/2 - 3 saat Alfentanil dk1 - 2 saat Remifentanil25-50½-1 dk dk

37 SEDATİF-OPİOİD KOMBİNASYONU Amaç Doz azaltımı Yan etkilerden kaçınma Sinerjistik etki Yaşlı hastalarda Solunum depresyonu Kardiyovasküler depresyon

38 SEDASYON İÇİN UYGUN OLMAYAN HASTALAR Kronik spontan öksürük Düz yatarken nefes darlığı Parkinson tipi titreme Alzheimer hastaları Klostrofobik hastalar

39 ANESTEZİ YÖNETİMİ Genel anestezi Yandaş hastalıkların getirdiği ilave risk Koroner arter hastalığı, hipertansiyon Kronik obstrüktif akciğer hastalıkları İlaçlara abartılı yanıt Kardiyovasküler sistem Respiratuar sistem Santral sinir sistemi

40 İNTRAOPERATİF YÖNETİM Topikal / rejyonel anestezi Monitörizasyon EKG, SpO2 Oksijenasyon Havayolu açıklığı kontrolü Verbal iletişim

41 İNTRAOPERATİF YÖNETİM Genel anestezi: Cilt Eklemler – basınç noktaları Havayolu İlaçların etki süresi Hipotermi İntraoküler basınç

42 CİLT Bağ dokusu kaybı Çabuk hasarlanma Flaster ve EKG elektrodları Turnikeler ve kan basıncı manşonu Isıtıcı blanketler yanık oluşturabilir

43 EKLEMLER VE BASINÇ NOKTALARI Sinir gerilmesine bağlı hasar Brakiyal pleksus yaralanması Ulnar sinir yaralanması Boyun yaralanması Göz yaralanması

44 GÜÇ HAVAYOLU Sert boyun ve çene Kötü dişler Maskenin yüze oturtulmasında güçlük Aspirasyon riski

45 İLAÇLARIN DOZ VE ETKİ SÜRESİ Vücut kompozisyonunda değişiklik Kan volümünde azalma Kas kitlesinde azalma Plazma proteinlerinde azalma Dolaşım zamanında azalma Metabolizma ve klirenste azalma

46 HİPOTERMİ Bazal metabolizma hızında azalma Isı oluşturma kapasitesinde azalma Çıplak hasta Soğuk bekleme ve operasyon odası Soğuk sıvılar ile yıkama Vazodilatasyon

47 HİPOTERMİ ZARARLI MI? Titreme enerji gerektirir Oksijen tüketimi Miyokard iskemisi İlaç metabolizmasında yavaşlama Yaşlı hastalarda hipotermi bekleyin ve ısıtmayı planlayın

48 GERİATRİK OLGULARDA TOPİKAL MEDİKASYONLAR Midriyatik ilaçlar Fenilefrin (sempatik agonist) Hipertansiyon & Refleks bradikardi Epinefrin (sempatik agonist) Hipertansiyon & Taşikardi Siklopentolat (antikolinerjik) SSS toksisitesi Atropin, skopolamin (antikolinerjik) Santral antikolinerjik sendrom

49 GERİATRİK OLGULARDA TOPİKAL MEDİKASYONLAR Miyotik ilaçlar Pilokarpin (kolinerjik agonist) Bradikardi, terleme Asetilkolin (kolinerjik agonist) Bronkospazm, Hipotansiyon & Bradikardi Ekotiyofat (kolinesteraz inhibitörü) Süksinilkolinin etkisinde uzama

50 GERİATRİK OLGULARDA TOPİKAL MEDİKASYONLAR Intraoküler basıncı azaltan ilaçlar Timolol, betaksolol (beta adrenerjik antagonist) Bradikardi, Hipotansiyon, Konjestif kalp yetersizliği, Bronkospazm

51 İLAÇ ETKİLEŞİMİ Topikal oküler ilaçlar: Asetilkolin Antikolinesteraz Kokain Epinefrin Fenilefrin Timolol

52 POSTOPERATİF YÖNETİM Erken postoperatif komplikasyonlar Komplikasyonların %25’i Postoperatif ağrının kontrolü Derlenme odasından transfer Taburcu

53 SIK GÖRÜLEN POSTOPERATİF KOMPLİKASYONLAR Ağrı Bulantı- kusma Solunumsal sorunlar Kardiyovasküler dengesizlik Sıcaklık değişiklikleri Sıvı ve elektrolit dengesizlikleri Serebral fonksiyon bozukluğu Derlenme Odası

54 POSTOPERATİF AĞRI KONTROLÜ Postoperatif ağrı mutad değil Ağrılı girişimler Skleral buckling Enükleasyon Rüptüre glob onarımı Postoperatif ağrının diğer nedenleri: İntraoküler hipertansiyon Korneal abrazyon Diğer komplikasyonlar

55 GERİATRİK HASTALARDA AĞRI KONTROLÜ Lokal anestezik infiltrasyonu Opioidler Morfin Meperidin Non-Steroidal anti-inflamatuar ilaçlar Diklofenak sodyum, iv, im Parasetamol, iv Steroidler Deksametazon, iv

56 AĞRI TEDAVİSİNİN KOMPLİKASYONLARI Aşırı sedasyon Solunum depresyonu Ajitasyon Üriner retansiyon Bulantı ve kusma

57 BULANTI VE KUSMA Başlıca nedenler: Cerrahi işlemin tipi Anestezik ilaçlar Erken oral sıvı alımı Hareket Ağrı

58 BULANTININ ÖNLENMESİ Oral alımın geciktirilmesi Hareketlenmenin geciktirilmesi Ağrı kontrolü Antiemetik ilaçlar Oksijen uygulaması

59 SOLUNUMSAL KOMPLİKASYONLAR Hipoksemi SaO2 < %90 PaO2 < 55 mmHg Önemli bir kısmı (%95) tanınmayabilir Yaşlı hastaların PaO2 düzeyleri daha düşüktür

60 HİPOKSEMİ İÇİN RİSK FAKTÖRLERİ Anestezi süresi Cerrahinin yeri Hastanın yaşı Sigara öyküsü Anestezi tipi

61 DİĞER SOLUNUMSAL KOMPLİKASYONLAR Bronkospazm KOAH Allerji/anafilaksi Pulmoner embolim Resüsitasyon Pulmoner ödem Aspirasyon

62 KARDİYOVASKÜLER SORUNLAR Hipotansiyon Anesteziklerin artık etkisi Stimülasyon olmayışı Sıvı dengesinde bozulma Hipovolemi Hipervolemi Miyokard iskemisi

63 KARDİYOVASKÜLER SORUNLAR Hipertansiyon Miyokard iskemisini tetikleyebilir. Etyolojik faktörler Yaşlı hastalarda daha sık Postoperatif ağrısı Hipoksemi Hiperkarbi Dolu mesane

64 KARDİYOVASKÜLER SORUNLAR Aritmiler Yaşlı hastalarda daha sık Tehlikeli aritmiler Sık prematüre ventriküler vurular Ciddi bradikardi Ciddi taşikardi Ayırıcı tanı: Akut miyokard infarktüsü

65 MENTAL DURUM DEĞİŞİKLİKLERİ Uyanmada gecikme Postoperatif deliryum Etyolojik nedenler İlaç etkileşimi ve yan etkisi Depresyon Serebral vasküler yetersizlik Metabolik dengesizlik Önlemler Polifarmasiden kaçıma Oksijenasyon

66 SONUÇ

67 DİYABETİK HASTALAR Preoperatif kan glukoz düzeyinin kontrol altına alınması İnsüline bağımlı diyabetiklerin sabah ameliyata alınması İntraoperatif glisemi kontrolü (saatlik) Glisemi < 100 mg/dl  Dekstroz, iv Glisemi > 200 mg/dl  İnsülin,0.1 U/kg, iv Postoperatif aç kalma süresinin kısaltılması

68 SONUÇ Sedasyon/analjezi Güvenli ve etkin yöntem Strateji seçimi: Hastanın öncelikleri Yan etki olasılığının değerlendirilmesi Başarının anahtarı Preoperatif değerlendirme Hastanın hazırlanması


"GERİATRİK HASTALARDA ANESTEZİ Prof.Dr.Tayfun Güler Ç.Ü. Tıp Fakültesi Anesteziyoloji Anabilim Dalı." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları