Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Dr.Gülay Şahin.  Depresyon birinci basamakta sık rastlanan yaygın bir hastalıktır.  Major depresyonu olan hastaların %60’ı psikiyatri uzmanı yerine.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Dr.Gülay Şahin.  Depresyon birinci basamakta sık rastlanan yaygın bir hastalıktır.  Major depresyonu olan hastaların %60’ı psikiyatri uzmanı yerine."— Sunum transkripti:

1 Dr.Gülay Şahin

2  Depresyon birinci basamakta sık rastlanan yaygın bir hastalıktır.  Major depresyonu olan hastaların %60’ı psikiyatri uzmanı yerine birinci basamak hekiminden yardım istemektedir. *Salazar,1996

3  BBH’ne başvuran hastaların %50’sinde depresif belirtilere rastlanırken,bu hastaların %5-10’u major depresyon tanı ölçütlerini karşılar. *Chambers et al.,2001;İlivicky,1999

4  Fiziksel hastalığa rastlama oranı depresif hastalarda, depresif olmayanlara göre daha yüksektir.  Benzer şekilde, sağlık hizmetlerini kullanma sıklığı depresif hastalarda depresif olmayanlara göre daha fazladır. *Greenberg et al.,1990

5  Sağlık hizmeti birimlerine başvuru sıklığı ile ilgili yapılan bir çalışmada,sık başvurunun başlıca belirleyicisi fiziksel yakınmalardan çok depresif belirtilerdir. * Dowrick et al.,2000

6  Majör depresif bozukluğun yaşam boyu yaygınlığı, K ; %10-25 E ; % 5-12  Yaygınlık oranları etnik köken,eğitim durumu,medeni durum ve gelir durumu ile ilişkisizdir.

7

8  Depresyon olgularının çoğunda tanı atlanmaktadır.  Tanı konmuş olan depresyon hastalarında ise uygulanan tedavi yetersizdir.  Coyne ve arkadaşlarına göre major depresyonu olan hastalarda BBH tarafından tanı konulduktan sonra yeterli ve uygun tedavi düzenlenme oranı %34. *Coyne et al.,1995

9 Depresyon tanısının atlanmasına olumsuz katkıda bulunan birçok unsur vardır;  ‘Psikiyatri çok gizemli bir bilimdir, BBH psikiyatrik hastalıkları anlayamaz.’  ‘Depresyon ilaçlarının çok fazla yan etkisi vardır,dolayısıyla depresyon tanısı kolay konulmamalı ve antidepresan kullanımından kaçınılmalıdır.’

10  ‘Fiziksel belirti ve bulgulara odaklanılmalı, çünkü kişiyi psikiyatrik hastalıkla etiketlemeye gerek yoktur.’  ‘Depresyon çoğu zaman çevresel etkenlerle açıklanabilir, bu yüzden patolojik bir durum değildir ve tedaviye gerek yoktur.’

11  Depresif mizaç  Önemli ölçüde ilgi ve haz kaybı  Kilo alımı/kaybı  İştah artışı/kaybı  Uykusuzluk/aşırı uyku  Yorgunluk  Değersizlik hissi  Aşırı veya uygunsuz suçluluk hissi  Düşünme veya yoğunlaşma becerisinde azalma  Ölüm düşüncesi, intihar fikri/girişimi

12

13  BBH’nin depresif semptomlarla başvuran hastada ayırıcı tanı yapması gerekir.  Genel tıbbi durum,ilaçlar ve madde kullanımı gözden geçirilmelidir.

14

15

16  En az 2 yıl süreyle birbirini takip eden,  2 aydan daha kısa süren iyilik halinin olabildiği,  Majör depresyon ölçütlerinin tam karşılanmadığı ancak en az 2 ölçütün karşılandığı kronik bir üzüntü durumudur. Antidepresanlara yanıt verir.Ve morbidite tedaviyle azalır. *Charney et al.,1995

17 Yas tutan kişi majör depresif atak belirtilerini sergileyebilir,ancak majör depresyon olarak ele alınması için aşağıdakilerin de olması gerekir;  Kayıptan sonra 2 ay geçtiği halde belirtilerin gerilememesi,  Aşırı suçluluk duyguları,  Ölüm düşünceleri,(ölenin yerine ölmüş olmayı isteme veya ölenle beraber ölmeyi arzulama dışında)

18  Değersizlik duygularıyla aşırı uğraşma,  Belirgin psikomotor retardasyon,  İşlevsellikte ciddi bozulma,  Varsanılar(ara ara ölenin sesini duyma veya görüntüsünü görme dışında)

19  Yas reaksiyonu gösteren kişiler birinci basamağa iştah ve uyku problemleri için başvurabilir.Bu durumda yukarda belirtilmiş olan özellikler değerlendirilip,majör depresyon atağı tanı ölçütlerinin karşılanmadığından emin olmak gerekir.  Yas reaksiyonu tedavi gerektirmezken, uzamış yas ve depresyonun eşlik ettiği yas hastalarında tedavi için hastayı psikiyatri uzmanına sevk etmek gerekir.

20  Hastaların çoğunda majör depresyon yaşam boyu süren,çok sayıda düzelme ve nükslerin eşlik ettiği, tekrarlayan ataklarla seyreden bir hastalıktır.  Atakların çoğu 6-8 ayda iyileşir.Ancak hastaların %10’unda atak gerilemez.Majör depresyon hastalarının yaklaşık %20’si nükslerin olması ve tam iyileşmenin sağlanamaması sebebiyle kronik bir seyir takip eder. *Mueller et al.,1996

21  Akut belirtiler kontrol altına alınsa da,iş alanında yaşanan güçlükler,eşle ilişkide yaşanan sorunlar,cinsel yaşamdaki doyumda azalma,artmış intihar riski gibi devam eden sorunlarla karşı karşıyadır.  Tanıyı koyup tedavi edilmesi önemlidir ancak aynı zamanda takip görüşmelerini sürdürmek ve hastaları kontrol muayenelerine çağırmak da önemlidir.

22  Bir depresyon atağı geçiren bir kişinin yaşam boyu ikinci bir depresyon atağı geçirme olasılığı %50 dir.  İki depresif atak geçirenin yeni atak geçirme olasılığı %70’e yükselir.  Üç depresif atak geçirenin yeni atak geçirme olasılığı %90 *Depression Guideline Panel,1993

23  Bazen depresyon hastaları somatik şikayetlerle başvurabilir.Şüpheli ve çok sayıda somatik yakınmalar BBH’ni depresyon olasılığı açısından uyarmalıdır.  Tanıyı araştırırken hastaların depresif hislerini inkar edebilecekleri akıldan çıkarılmamalıdır.

24

25  Depresif bir hastayı değerlendirirken ve tedavi ederken 4 temel hedef vardır: 1)Hastanın güvenliğini sağlamak öncelikli hedeftir.İntihar fikirleri değerlendirilmeli,buna göre tedavi yaklaşımı düzenlenmelidir. 2)Depresif belirtilere neden genel tıbbi durumların,ilaç tedavilerinin değerlendirilmesi yapılarak ayırıcı tanıda bu olasılıkların dışlanması gerekir. *Kaplan et al.,1996

26 3)Tedavi planı hem hastanın o anki belirtilerini iyileştirmeli,hem de uzun dönemde iyilik halinin sürdürülmesi sağlanmalıdır. Mümkünse hastanın hayatındaki olumsuz yaşam olayları saptanmalıdır,çünkü stresli yaşam olayları depresyonun tekrarlama riskini arttırır. *Kaplan et al.,1996

27 4)Depresif atakla gelen her hastada manik ve hipomanik ataklar araştırılmalıdır.Bipolar bozukluğu olan hastalar psikiyatri uzmanına sevk edilmelidir. *Kaplan et al.,1996

28  Empatik ve destekleyici olarak hastaya ulaşmak gerekir.  Hastaya yardım edebileceğinizi, depresyonun iyileşebilen bir hastalık olduğunu söyleyin  ‘Neşelen’ ’kafana takma’ gibi aşırı iyimser ifadeleri kullanmayın.Hasta bunları empatik bulmayacaktır.

29  Depresyonun hipertansiyon gibi bir hastalık olduğunu ve ilaçla tedavisinin mümkün olduğunu anlatın.  Depresif hastaları değerlendirirken yakınlarından bilgi almak da değerlidir.  Depresyonun tekrarlama olasılığı olduğundan, hastayı ve ailesini gelecekte ne yapmaları gerektiği konusunda bilgilendirin.

30  Antidepresan tedavi almanın ‘zayıflık’ ya da ‘deli damgası yemek’ anlamına geldiğiyle ilgili yanlış inançları düzeltin.  Antidepresanların bağımlılık yapmadığını belirtin.  Antidepresan tedavi ve olası yan etkiler hakkında bilgi verin.Hasta yan etkilerle karşılaştığında ne yapması gerektiğini anlatın.

31  Hastaları tedavi süresi ve kontrol muayeneleri hakkında bilgilendirip,kararlara aktif biçimde katılmalarını sağlayın.  Antidepresan tedavinin etkinliğinin ortaya çıkmasının zaman alabileceği hakkında hastayı ve yakınlarını bilgilendirin. *Kaplan et al.,1996

32  Tedavinin amacı,hastanın semptomlarını başlangıçta hafifletmek,daha sonra tamamen ortadan kaldırmak,hastayı hastalık öncesi konumuna getirmek,depresyon ataklarının tekrarlanmasını engellemektir.  Bu hedefler için antidepresan ilaçlar,psikoterapi veya kombine tedaviler kullanılır.

33  Tedaviye öncelikle SSRI grubu bir ilaçla başlayın(daha önceden kullanılmış ve yanıt elde edilmiş antidepresan tedavisi araştrılmalı)  Ağır şiddette depresyon,yüksek intihar riski,madde kullanım bozukluğu varsa psikiyatriste sevk edin.  Tedaviye başladığınız hastayı 15 gün sonra kontrole çağırın.Uyku,iştah gibi belirtilerde düzelmeyi sorgulayın,olası yan etkileri araştırın.

34  Tam yanıt elde edildiyse 6 hafta tedaviye devam edin.Kısmi yanıt varsa 1-2 haftada bir kontrole çağırın ve ilacın dozunu yükseltin.4. haftada ilaç yüksek doz kullanıldığı halde hiç yanıt elde edilemediyse ilacı değiştirin.  6. haftada belirtilerde tamamen iyileşme olup olmadığını değerlendirin.Kısmi yanıt varsa ya da hiç yanıt elde edilmediyse ilaç değişikliği yapın ya da psikiyatriste sevk edin.

35  Tam iyileşme varsa tedaviye 6-12 ay devam edin.Bu süre sonunda ilacı 4 hafta içinde keserek tedaviyi sonlandırın. * British Association for Psychopharmacology

36 Akut tedavi;  Remisyonun hedeflendiği dönemdir.Yanıt için en az 3-4 hafta beklemek gereklidir.Tipik olarak uyku ve iştahla ilgili şikayetler duygudurumdan önce düzelmeye başlar. *Katon et al.,1992

37  Hastaları ilk 6-8 haftada 15 günde bir kontrole çağırmak yeterlidir.Remisyona ulaşılırsa 4-12 hafta arayla görüşmek yeterlidir.  Kontrol muayenelerinde gerekirse en yüksek tedavi dozuna yükseltilebilir. *Salazar,1996

38 Sürdürme tedavisi;  ilk depresif atağı geçiren ya da en son depresif atağı 5 yıl önce geçirmiş olan hastalarda,remisyon sağlandıktan sonra antidepresan tedaviye aynı dozda 6ay-1 yıl devam edilmelidir.  Plasebo ile karşılaştırmalı yapılan çalışmalar sürdürme tedavisinin relaps oranını %50 azalttığını göstermiştir. *Charney et al.,1995

39 İdame tedavisi;  Son 5 yıl içinde birden fazla depresif atak geçirmiş olan hastalarda tedaviye tam doz devam edilmelidir.  Sık tekrarlayan atakları olan hastalar yaşam boyu tedaviye ihtiyacı olabilir. *İlivicky,1999

40  Bütün antidepresanlar depresyon tedavisinde eşit etkinliğe sahiptir,ancak yanıt bir hastadan ötekine değişir.  Meta analiz sonuçları,tüm antidepresanların etki ettikleri hasta yüzdesi bakımından benzer olduklarını göstermektedir. *Salazar,1996

41  Bir antidepresanın diğerine tercih edilmesinde farklı yan etki profilleri,daha önce kullanılan antidepresanlara verilen yanıt,ilaç etkileşimleri,eşlik eden fiziksel hastalıklar,maliyet vb. unsurlar rol oynar.

42  BBH’ne başvuran hastaların yaklaşık %35’i tedavinin ilk ayında ilaç kullanmayı bırakmaktadır. *Salazar,1996,Simon et al.,1993 Tedaviyi bırakma nedenleri en sık; 1)Yan etki 2)Depresif belirtilerin şiddetlenmesi 3)Erken iyileşme(remisyon) *Schatzberg et al,1997,Hyman et al.,1995

43  İdeal bir antidepresan ilaç seçilirken şunlara dikkat edilmeli; 1)Etkili olmalı 2)Emniyetli olmalı 3)Kullanımı kolay olmalı

44  Hangi tedavi seçeneğinin hastaya uygun olduğunu belirlemede,bazı koşulların gözden geçirilmesi gereklidir; 1)Hastanın yaşı, 2)Eşlik eden psikiyatrik ve genel tıbbi durumlar ile hastanın kullandığı ilaçlar, 3)Önceki ve şimdiki tedavi yanıtları

45  SSRI ve TSA grubu ilaçların yan etki profilleri,tedaviyi bırakma oranları,tolere edilebilme oranları bakımından farklılık gösterir.  SSRI’ların daha iyi tolere edilebildiği bilinmektedir,ancak bu her zaman SSRI’ların birinci tercih olacakları anlamına gelmez.

46  Genellikle SSRI,venlafaksin,mirtazepin kullanım kolaylığı,daha iyi tolere edilmeleri ve yüksek dozda güvenli olmaları sebebiyle akut komplike olmamış majör depresyonda ilk seçilecek tedavi seçenekleridir. *Barton 2001;Nemeroff et al.,2001

47

48  Depresif hastaların tedavisinde belirtilerde bir an evvel düzelme endişesiyle benzodiazepinler bazen bir antidepresanla reçete edilmekte, hatta aylarca kullanılmaktadır.  Bu yanlış uygulma hastalarda bağımlılığa sebep olabilmekte,ayrıca uzun süreli BZ kullanımı ikincil depresyona sebep olabilmektedir.

49  Depresif hastalarda intihar riski yüksek olduğundan iyi bir tercih değildir.Özellikle madde kötüye kullanım öyküsü olan hastalarda kesinlikle reçete edilmemelidir. *İlivicky,1999

50  Antidepresanlar bağımlılık yapmazlar ancak tedavi sonlandırılacağı zaman ilaç dozu en az 4 haftada yavaş yavaş azaltılmalıdır.Aksi takdirde çekilme belirtileri ortaya çıkar. *Chambers et al.,2001,Nemeroff et al.,2001

51  En sık görülen çekilme belirtileri; 1.Grip benzeri belirtiler, 2.Sersemlik, 3.Bulantı, 4.Paresteziler, 5.Tremor,çarpıntı 6.Baş ağrısı,baş dönmesi 7.İnsomnia 8.Depresif belirtilerde yeniden artma(rebound)

52  Hastanın intihar riski varsa,  Depresyona psikotik belirtiler eşlik ediyorsa,  Hastanın işlevselliğinde ileri derecede bozulma varsa,  Bipolar bozukluk tanısı/şüphesi varsa,  Hekim kendisini yetersiz hissediyorsa,  Etkin doz ve sürede iki tedavi denemesine rağmen hasta düzelmiyorsa ya da sadece kısmi yanıt veriyorsa,

53  Hastada karmaşık psikososyal unsurlar baskınsa,  Depresif atağın şiddeti ağırsa,  Yineleyen depresyonlar varsa ve hastalık özellikle ani başlayıp kısa sürede derinleşen ataklarla seyrediyorsa,  Hastada yas tepkisine depresyon eşlik ediyorsa ya da uzamış yas tablosu varsa

54  TEŞEKKÜRLER…


"Dr.Gülay Şahin.  Depresyon birinci basamakta sık rastlanan yaygın bir hastalıktır.  Major depresyonu olan hastaların %60’ı psikiyatri uzmanı yerine." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları