Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

1 SMM. 2 SORU 1: SORU 1: (AB) Üretim İşletmesinde döneme ilişkin bilgiler şöyledir: Dönem içi Direkt İlk Madde ve Mlz1.500 Kullanılabilir Direkt İlk Madde.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "1 SMM. 2 SORU 1: SORU 1: (AB) Üretim İşletmesinde döneme ilişkin bilgiler şöyledir: Dönem içi Direkt İlk Madde ve Mlz1.500 Kullanılabilir Direkt İlk Madde."— Sunum transkripti:

1 1 SMM

2 2 SORU 1: SORU 1: (AB) Üretim İşletmesinde döneme ilişkin bilgiler şöyledir: Dönem içi Direkt İlk Madde ve Mlz1.500 Kullanılabilir Direkt İlk Madde ve Mlz2.100 Dönemsonu Direkt İlk Madde ve Mlz 550 Üretimde Kullanılan Direkt İşçilik1.750 Dönemsonu Endirekt İlk Madde ve Mlz300 Endirekt Malzeme Alışları 900 Buna göre “ Toplam Üretim Maliyeti ” aşağıdakilerden hangisidir? A) 4.500 YTL B) 3.750 YTL C) 3.300 YTL D) 4.200 YTL E) 3.900 YTL

3 3 Toplam Üretim Maliyeti 3.900 Dönem içi Direkt İlk Madde ve Mlz1.500 Kullanılabilir Direkt İlk Madde ve Mlz2.100 Dönemsonu Direkt İlk Madde ve Mlz 550 Üretimde Kullanılan Direkt İşçilik1.750 Dönemsonu Endirekt İlk Madde ve Mlz300 Endirekt Malzeme Alışları 900 (+) Dönembaşı Direkt İlk Madde ve Mlz600 (+) Dönem içi Direkt İlk Md. ve Mlz. Alış1.500 Kullanılabilir Direkt İlk Madde ve Mlz2.100 (-) Dönemsonu Direkt İlk Madde ve Mlz (550) I. Üretimde Kullanılan Direkt İlk Md. Mlz1.550 II. Üretimde Kullanılan Direkt İşçilik1.750 (+) Endirekt Malzeme Alışları 900 (-) Dönemsonu Endirekt İlk Madde ve Mlz (300) III. Genel Üretim Maliyeti600

4 4

5 5 Dönembaşı İlk Madde ve Malzeme Stokları Maliyeti 1.000.000.- Dönem İçinde Satın Alınan İ.M.M. Stokları Maliyeti 5.000.000.- Kullanılabilir İlk Madde ve Malzeme Stokları Maliyeti 6.000.000.- Dönemsonu İlk Madde ve Malzeme Stokları Maliyeti (3.000.000.-) I. Kullanılan İlk Madde ve Malzeme Stokları Maliyeti 3.000.000.- II. Direkt İşçilik Maliyeti ………………………………….. 4.000.000.- III. Genel Üretim Maliyeti …………………….………….. 2.000.000.- TOPLAM ÜRETİM MALİYETİ 9.000.000.- Dönembaşı Yarı Mamul Stoklarının Maliyeti 2.000.000.- DÖNEMİN ÜRETİM MALİYETİ 11.000.000.- Dönemsonu Yarı Mamul Stoklarının Maliyeti (1.500.000.-) ÜRETİLEN MAMULLERİN MALİYETİ 9.500.000.- Dönembaşı Mamul Stoklarının Maliyeti 4.000.000.- SATILABİLİR MAMULLERİN MALİYETİ 13.500.000.- Dönemsonu Mamul Stoklarının Maliyeti (5.000.000.-) SATILAN MAMULLERİN MALİYETİ 8.500.000.-

6 6 2.200.000.- Top.Ür.Mly 800.000.- 900.000.- 500.000.- 100.000.- 150.000.- 2.300.000.- Dön.Ür.Mly 2.150.000.- Ür.Mam.Mly 300.000.- 150.000.- 2.450.000.- S.Mam.Mly 2.300.000.- S.M.M

7 7

8 8

9 9 Dönembaşı İlk Madde ve Malzeme Stokları Maliyeti 300.- Dönem İçinde Satın Alınan İ.M.M. Stokları Maliyeti 1.250.- Kullanılabilir İlk Madde ve Malzeme Stokları Maliyeti 1.550.- Dönemsonu İlk Madde ve Malzeme Stokları Maliyeti (400.-) I. Kullanılan İlk Madde ve Malzeme Stokları Maliyeti 1.150.- II. Direkt İşçilik Maliyeti ………………………………….. 900.- III. Genel Üretim Maliyeti …………………….…………...- TOPLAM ÜRETİM MALİYETİ 2.050.- Dönembaşı Yarı Mamul Stoklarının Maliyeti 450.- DÖNEMİN ÜRETİM MALİYETİ 2.550.- Dönemsonu Yarı Mamul Stoklarının Maliyeti (370.-) ÜRETİLEN MAMULLERİN MALİYETİ 2.180.- Dönembaşı Mamul Stoklarının Maliyeti 1.000.- SATILABİLİR MAMULLERİN MALİYETİ 3.180.- Dönemsonu Mamul Stoklarının Maliyeti (1.200.-) SATILAN MAMULLERİN MALİYETİ 1.980.-

10 10 SORU 2: SORU 2: (A) Üretim İşletmesinde döneme ilişkin bilgiler şöyledir: Dönembaşı Mamul Stokları35.000 Dönemsonu Mamul Stokları20.000 Dönembaşı Yarı Mamul Stokları 10.000 Dönemsonu Yarı Mamul Stokları 45.000 Toplam Üretim Maliyeti 195.000 Bu bilgilere göre “ satılan mamullerin maliyeti ” aşağıdakilerden hangisidir? A) 195.000 YTL B) 175.000 YTL C) 180.000 YTL D) 170.000 YTL E) 205.000 YTL

11 11 Satılan Mamullerin Maliyeti175.000 Dönembaşı Mamul Stokları35.000 Dönemsonu Mamul Stokları20.000 Dönembaşı Yarı Mamul Stokları 10.000 Dönemsonu Yarı Mamul Stokları 45.000 Toplam Üretim Maliyeti 195.000 (+) Dönembaşı Yarı Mamul Stokları 10.000 (-) Dönemsonu Yarı Mamul Stokları (45.000) Üretilen Mamullerin Maliyeti160.000 (+) Dönembaşı Mamul Stokları35.000 Dönemin Üretim Maliyeti205.000 Satılabilir Mamullerin Maliyeti195.000 (-) Dönemsonu Mamul Stokları(20.000)

12 12 3. 3. İmalat işletmesinin döneme ilişkin bilgileri şöyledir. Dönemiçi Hammadde alışları200.000.- lira Dönembaşı yarı mamul stokları150.000.- lira Dönemsonu hammadde stokları 20.000.- lira Dönemsonu mamul stokları100.000.- lira Dönembaşı hammadde stokları 70.000.- lira Bu verilere göre “dönem içinde üretimde kullanılan hammadde maliyeti” aşağıdakilerden hangisidir? A) 250.000.- lira B) 270.000.- lira C) 290.000.- lira D) 300.000.- lira E) 400.000.- lira Dönembaşı Ham. Stokları 70 Dönemiçi Hammadde alışları 200 Üretime verilen Ham. Miktarı 270 (-) Dönemsonu Ham.stokları (20) Üretimde Kullanılan 250

13 13 4. 4. Aşağıdaki verileri kullanarak dönem sonu mamul stoklarının maliyetini belirleyiniz. Satılan Mamullerin Maliyeti500.000.-lira Tamamlanan Mamullerin Maliyeti 600.000.-lira Dönem Başı Mamullerin Maliyeti200.000.-lira İmalata Yüklenen Maliyetler400.000.-lira a) 200.000.-lira b) 300.000.-lira c) 400.000.-lira d) 500.000.-lira e) 600.000.-lira Tamamlanan Mamullerin Maliyeti600 (+)Dönem Başı Mamullerin Maliyeti200 Satılabilir Mamul Maliyeti800 (-) Dönem Sonu Mamullerin Maliyeti( ? ) 500 Satılan Mamullerin Maliyeti500

14 14 5) 5) Bir üretim işletmesinin döneme ilişkin bazı bilgileri şöyledir: A)500.000 lira B)300.000 lira C)1.500.000 lira D)1.000.000 lira E) 700.000 lira Dönem içinde üretime yüklenen maliyetler 400.000.- Dönem başı mamul stoğu 500.000.- Dönem başı yarı mamul stoğu 200.000.- Dönem sonu mamul stoğu300.000.- Dönem sonu yarı mamul stoğu100.000.- Bu bilgilere göre “satılabilir mamullerin maliyeti” aşağıdakilerden hangisidir? (+) 600 (-) 500 Dönemin Üretim Maliyeti Üretilen Mamulün Maliyeti 1.000 Satılabilir Mamulün Maliyeti (+)

15 15 SORU 6. (A) Üretim İşletmesinde döneme ilişkin bilgiler şöyledir: Dönembaşı Mamul Stokları 25.000 Dönemsonu Mamul Stokları 50.000 Dönembaşı Yarı Mamul Stokları 15.000 Üretilen Mamullerin Maliyeti 175.000 Bu bilgilere göre “satılan mamullerin maliyeti” aşağıdakilerden hangisidir? a) 150.000 YTL b) 200.000 YTL c) 250.000 YTL d) 125.000 YTL e) 165.000 YTL Üretilen Mamullerin Maliyeti175 (+)Dönem Başı Mamullerin Maliyeti 25 Satılabilir Mamul Maliyeti200 (-) Dönem Sonu Mamullerin Maliyeti( 50 ) 150 Satılan Mamullerin Maliyeti150

16 16 A İşletmesinin bir yıllık üretim dönemine ilişkin bazı veriler şöyledir 1.1.99 31.12.99 İlk Madde ve Malzeme (hammadde) 48.500 64.800 Yarı Mamul 39.400 52.750 Mamul 79.500 101.800 Dönem içinde Satın alınan258.000 Dönem içinde direkt işçilik158.000 GÜM126.400 Satışların Toplamı529.600 SMM Tablosunu düzenleyiniz? İşletmede dönem içinde 10.000 adet mamul üretildiğine göre toplam ve birim maliyeti bulunuz? Brüt satış karını hesaplayınız? DBDS 241.700 526.100 512.750 490.450

17 17 (+) Dönembaşı İlk Madde ve Malzeme Stok. Maliyeti (+) Dönemiçi İlk Madde ve Malzeme Alış Maliyeti Kullanılabilir İlk Madde ve Malzeme Stokları Maliyeti (-) Dönemsonu İlk Madde ve Malzeme Stok. Maliyeti I.Üretimde Kullanılan İlk Madde ve Malzeme Stok. Mly II. Direkt İşçilik Maliyetleri III. Genel Üretim Maliyetleri TOPLAM ÜRETİM MALİYETLERİ (+) Dönembaşı Yarı Mamul Stoklarının Maliyeti DÖNEMİN ÜRETİM MALİYETLERİ (-) Dönemsonu Yarı Mamul Stoklarının Maliyeti ÜRETİLEN MAMULLERİN MALİYETİ (+) Dönembaşı Mamul Stoklarının Maliyeti SATILABİLİR MAMULLERİN MALİYETİ (-) Dönemsonu Mamul Stoklarının Maliyeti SATILAN MAMULLERİN MALİYETİ 48.500 258.000 306.500 64.800 241.700 158.000 126.400 526.100 39.400 565.500 52.750 512.750 79.500 592.250 101.800 490.450

18 18 Bir işletmenin hesapları üzerinde yürütülen çalışmalarda bazı hesaplara ilişkin aşağıdaki bilgiler toplanmıştır. Önceki dönemSonraki dönem 150 İlk madde ve Malzeme1.000.0003.000.000 151 Yarı Mamuller Üretim 2.000.0001.500.000 152 Mamuller4.000.0005.000.000 710 Direkt İlk madde ve Mal.Gid 2.000.0003.000.000 720 Direkt İşçilik Giderleri3.000.0004.000.000 730 Genel Üretim Giderleri1.500.0002.000.000 740 Hizmet Üretim Maly. 500.000 750.000 760 Pazarlama, Satış ve Dağ. Gid. 300.000 400.000 770 Genel Yönetim Giderleri 500.000 700.000 İstenen: Cari döneme ilişkin “Satılan Mamullerin Maliyeti Tablosunu düzenleyiniz

19 19 1.500 4.000 5.000 (+) Dönembaşı İlk Madde ve Malzeme Stok. Maliyeti (+) Dönemiçi İlk Madde ve Malzeme Alış Maliyeti Kullanılabilir İlk Madde ve Malzeme Stokları Maliyeti (-) Dönemsonu İlk Madde ve Malzeme Stok. Maliyeti I.Üretimde Kullanılan İlk Madde ve Malzeme Stok. Mly II. Direkt İşçilik Maliyetleri III. Genel Üretim Maliyetleri TOPLAM ÜRETİM MALİYETLERİ (+) Dönembaşı Yarı Mamul Stoklarının Maliyeti DÖNEMİN ÜRETİM MALİYETLERİ (-) Dönemsonu Yarı Mamul Stoklarının Maliyeti ÜRETİLEN MAMULLERİN MALİYETİ (+) Dönembaşı Mamul Stoklarının Maliyeti SATILABİLİR MAMULLERİN MALİYETİ (-) Dönemsonu Mamul Stoklarının Maliyeti SATILAN MAMULLERİN MALİYETİ 1.000 0 -2.000 1.000 500 2.500 2.000 1.000 2.000 0 710 720 730 DB 2.000 DB 3.000 DB 1.500 4.000 3.000 2.000 DS 3.000 2.000 1.000 151 710 720 730 1.000 500 2.500 151152 DB 2.000 DB 4.000 1.500 5.000 7.000 3.000 4.500

20 20 SORU 1: Tek bir mamül üretip satan bir işletmenin, 2006 yılı faaliyet sonuçlarına ilişkin bazı bilgiler aşağıdaki gibidir. Brüt Satışlar 6.700 Dönembaşı İlk Madde ve Malzeme stokları 300 Satış İndirimleri 200 Dönem Başı Yarı Mamul stok 450 Çalışmayan Kısım Giderleri 50 Brüt Satış Kârı 3.200 Dönem Sonu İlk madde ve Malzeme Stokları 400 Genel Üretim Gideri 350 Dönem Başı Mamul Stok 1.000 Faaliyet Kârı 2.000 Direkt işçilik giderleri 900 Dönem İçi ilk Madde ve Malzeme Alışları 1.250 Dönem Sonu Yarı Mamul Stok 370 Dönem Sonu Mamul Stok 1.200 İstenenler: İşletmenin satışların maliyeti tablosunu düzenleyiniz. 18 Mart 2007 300 1.250 1.550 400 1.150 900 350 2.350 1.000 3.350 370 3.980 300 1.000 1.200 3.780

21 21 Tekdüzen

22 22 A işletmesinin Ocak 2000 dönemine ilişkin ilk madde ve malzeme tüketimleri aşağıdaki gibi gerçekleşmektedir: EÜMYYÜMYGYGToplam Hammadde3.580.000-------- Kırtasiye Mlz.1.2002.00010.00013.200 Yardımcı Mlz.630.00034.000----664.000 İşletme Malz.50.000145.0005.000200.000 İstenen: İşletmenin ilk madde ve malzeme tüketimine ilişkin muhasebe kaydını, eşzamanlı kayıtlama yöntemine göre 7A Seçeneğine göre yapınız.

23 23 Maliyet sınıflaması Tam, Değişken, Normal Maliyet

24 24 Dönemin üretim giderlerinin tamamının, direkt, endirekt, sabit, değişken vb olmasını dikkate almaksızın üretilen mamullerin maliyetine yüklenmesidir. MALİYETLERİN KAPSAMINA GÖRE –Tam Maliyet Yöntemi Direkt İlk Madde ve Malzeme Maliyetleri10.000.- Direkt İşçilik Maliyetleri22.000.- Genel Üretim Maliyetleri:13.000.- Değişken GÜM4.000.- Sabit GÜM9.000.- ÜRETİLEN MAMULLERİN MALİYETİ45.000.-

25 25 Dönemin üretim giderlerin sadece değişken maliyetlerin esas alınarak hesaplanan yöntemdir. MALİYETLERİN KAPSAMINA GÖRE – Değişken Maliyet Yöntemi Direkt İlk Madde ve Malzeme Maliyetleri10.000.- Direkt İşçilik Maliyetleri22.000.- Genel Üretim Maliyetleri:13.000.- Değişken GÜM4.000.- Sabit GÜM9.000.- ÜRETİLEN MAMULLERİN MALİYETİ45.000.- Sabit GÜM9.000.- 4.000.- 36.000.-

26 26 Dönemin üretim giderlerinin hesaplanmasında üretimle ilgili tüm değişken maliyetler ile kullanılan kapasiteye bağlı olarak sabit maliyetleri kapsayan yöntemdir. Kullanılmayan kapasite sonuç hesaplarında izlenir. MALİYETLERİN KAPSAMINA GÖRE – Normal Maliyet Yöntemi Direkt İlk Madde ve Malzeme Maliyetleri10.000.- Direkt İşçilik Maliyetleri22.000.- Genel Üretim Maliyetleri:13.000.- Değişken GÜM4.000.- Sabit GÜM9.000.- ÜRETİLEN MAMULLERİN MALİYETİ45.000.- Sabit GÜM 2.000.- 11.000.- 43.000.- (Kullanılan Kapasite) 7.000.-

27 27  Tam maliyet yöntemine göre üretim maliyeti 25.000  Normal maliyet yöntemine göre üretim maliyeti24.200  Değişken maliyet yöntemine göre üretim maliyeti21.000  Asal maliyet yöntemine göre üretim maliyeti15.000 Direkt İlk Madde ve Malzeme Maliyetleri Direkt İşçilik Maliyetleri Genel Üretim Maliyetleri: Değişken GÜM Sabit GÜM ÜRETİLEN MAMULLERİN MALİYETİ 25.000.- Tam Maliyet Yöntemine Göre 15.000.- 10.000.- 21.000.- 6.000.- 4.000.- Kullanılan 3.200.- Asal Maliyet Yöntemine GöreDeğişken Maliyet Yöntemine GöreNormal Maliyet Yöntemine Göre

28 28  Tam maliyet yöntemine göre üretim maliyeti 25.000  Normal maliyet yöntemine göre üretim maliyeti24.200  Değişken maliyet yöntemine göre üretim maliyeti21.000 Tırsan AŞ’nin yıllık üretim kapasitesi 100 adettir. İşletme 2005 yılında 80 adet üretim yapmıştır. 2005 yılında toplam 30.000 TL bedelle 75 adet satış yapılmıştır. İşletmede işçilere parça başına ücret ödenmektedir. SATIŞLAR 30.000 ( - ) SMM [ (21.000 TL ÷ 80 adet) x 75 adet ] (19.687,5) BRÜT SATIŞ KARI 10.312,5

29 29 30 EYLÜL 2000

30 30 8.000.000 TAM Değişken 2.000.000 3.000.000 2.000.000 7.000.000 Normal 2.000.000 3.000.000 800.000 7.800.000 %80 8751.000 975 2.000.000

31 31 500.000

32 32 24.000.000 ÷ 10.000 2.400 2.400 X 8.000 = 19.200.000

33 33

34 34

35 35 Tırsan AŞ’nin yıllık üretim kapasitesi 100 adettir. İşletme 2005 yılında 80 adet üretim yapmıştır. 2005 yılında toplam 30.000 TL bedelle 75 adet satış yapılmıştır. İşletmede işçilere parça başına ücret ödenmektedir. İşletmenin çeşitli yöntemlere göre tespit edilmiş 2005 yılı için üretim maliyeti aşağıdaki gibidir:  Tam maliyet yöntemine göre üretim maliyeti 25.000  Normal maliyet yöntemine göre üretim maliyeti24.200  Değişken maliyet yöntemine göre üretim maliyeti21.000  Asal maliyet yöntemine göre üretim maliyeti15.000 Değişken ve Sabit GÜG tutarı ne kadardır? İşletmenin stok takibinde LIFO yöntemini kullandığını varsayarak brüt satış karı tutarını değişken maliyet yöntemine göre hesaplayınız.

36 36

37 37 Bir işletmenin 1999 dönemine ait gelir tablosu aşağıdaki gibidir. İşletme maliyetlerini tam maliyet yöntemine göre hesaplamaktadır. İşletmede dönem başı yarı mamul ve mamul stoğu bulunmamaktadır. Dönemde ise 10.000 adet mamul üretilmiş olup bunun 8.000 adedi satılmıştır. İşletmede üretimi tamamlanmamış mamul yoktur. Brüt Satışlar (10.000 adet x 60.000 TL/adet) 600.000.000 (-) Satıştan İndirimler ---- Net Satışlar600.000.000 (-) Satışların Maliyeti(480.000.000) Direkt İlk madde ve Malzeme Gider 200.000.000 Direkt İşçilik Giderleri160.000.000 Genel Üretim Giderleri120.000.000 Sabit 80.000.000 Değişken 40.000.000. Brüt Satış Karı120.000.000 İşletmenin gelir tablosunu değişken maliyet yöntemine göre yeniden düzenleyiniz. 200.000.000 160.000.000 40.000.000 400.000.000

38 38 Bir işletmenin dönem sonu itibariyle üretim giderleri aşağıdaki gibidir. Direkt İlk madde ve Malzeme Gider 2.000.000 Direkt İşçilik Giderleri3.000.000 Genel Üretim Giderleri3.000.000 Sabit 1.000.000 Değişken 2.000.000 İşletmenin üretim kapasitesi 10.000 adet mamuldür. İşletme sözkonusu dönemde 8.000 adet mamul üretmiş ve satmıştır. İstenen: Yukarıdaki bilgileri esas alarak, işletmenin; A)Tam maliyet, B)Normal maliyet, C)Değişken maliyet yöntemlerine göre mamul birim maliyetini hesaplayınız.

39 39 Stok Kartı

40 40 FIFO 3.2004.800.000 1.500 3.200 1.5003.500 4.800.000 5.250.000 14.850.000 LIFO 1.500 2.0007.000.000 4.800.000 11.800.000

41 41 FIFO’ya Göre 15 3 3 x 1100 = 3300.- 5 x 1150 = 5750.- 9.050.- LIFO’ya Göre 5 8 8 x 1000 = 8.000.-

42 42 dönembaşı Dönem içi stokları SMM 152 MAMULLER HS. DB 150.000.000 1.200.000.000 x %20 x 1/12 = 20.000.000.- (Mak.amort.gid) 730 GENEL ÜR. MLY. HS. 20.000.000 151 YARI MAMUL-ÜR. HS. 20.000.000 20.000.000 20.000.000 20.000.000 620 SAT. MAMUL.MLY. HS. 20.000.000 170.000.000 500 Adet 60.000.000 20.000.000 60.000.000 400 Adet 150.000.000 ÷ 1000 adet x 400 adet = 60.000.000.- 80.000.000 80.000.000

43 43 TarihGirenÇıkanKalan Adet Br.Fiyat TutarAdet Br.Fiyat TutarAdet Br.Fiyat Tutar 1.12800250200.000800250200.000 3.1220030060.000800 200 250 300 260.000 4.12400250100.000400 200 250 300 160.000 13.1220035070.000400 200 250 300 350 230.000 22.1230025075.000100 200 250 300 350 155.000 İlgili dönemde 250.000 TL direkt işçilik ve 280.000 TL’lik GÜG de tahakkuk etmiştir. Söz konusu dönemde 30.000 TL dönembaşı yarı mamul ve 45.000 lira dönemsonu yarı mamul stoğu bulunmaktadır. a)Şef yeni alınan muhasebe elemanının gayretini takdir etmiş ancak direkt ilk madde ve malzeme maliyetinin LIFO yöntemine göre belirlenmesini istemiştir. b) SMM Tablosunu düzenleyiniz. 24 Nisan 1998

44 44 TarihGirenÇıkanKalan Adet Br.Fiyat TutarAdet Br.Fiyat TutarAdet Br.Fiyat Tutar 1.12800250200.000800250200.000 3.1220030060.000800 200 250 300 260.000 4.12200 300 250110.000 600250150.000 13.1220035070.000600 200 250 350 220.000 22.12200 100 350 25095.000 500250125.000 1200330.000700205.000 Son Giren İlk Çıkar Maliyet Yöntemi

45 45 (+) Dönembaşı İlk Madde ve Malzeme Stok. Maliyeti (+) Dönemiçi İlk Madde ve Malzeme Alış Maliyeti Kullanılabilir İlk Madde ve Malzeme Stokları Maliyeti (-) Dönemsonu İlk Madde ve Malzeme Stok. Maliyeti I.Üretimde Kullanılan İlk Madde ve Malzeme Stok. Mly II. Direkt İşçilik Maliyetleri III. Genel Üretim Maliyetleri TOPLAM ÜRETİM MALİYETLERİ (+) Dönembaşı Yarı Mamul Stoklarının Maliyeti DÖNEMİN ÜRETİM MALİYETLERİ (-) Dönemsonu Yarı Mamul Stoklarının Maliyeti ÜRETİLEN MAMULLERİN MALİYETİ (+) Dönembaşı Mamul Stoklarının Maliyeti SATILABİLİR MAMULLERİN MALİYETİ (-) Dönemsonu Mamul Stoklarının Maliyeti SATILAN MAMULLERİN MALİYETİ 200.000 130.000 330.000 125.000 205.000 250.000 280.000 735.000 30.000 765.000 45.000 720.000 0 0 İlgili dönemde 250.000 TL direkt işçilik ve 280.000 TL’lik GÜG de tahakkuk etmiştir. Söz konusu dönemde 30.000 TL dönembaşı yarı mamul ve 45.000 lira dönemsonu yarı mamul stoğu bulunmaktadır.

46 46 İşçilik

47 47

48 48 genel üretim giderleri ii) Fazla çalışma kapasite eksikliği nedeniyle üretim darboğazını aşmak üzere yapılıyorsa, ek ödeme farkı endirekt işçilik olarak kabul edilip genel üretim giderleri içine kayıtlanmalıdır. İŞÇİLİK GİDERLERİYLE İLGİLİ ÖZEL KONULAR Fazla Çalışma Karşılığı Ek Ödemeler Normal çalışma saatleri dışında yapılan çalışmalar için ödenen ek ücretlerdir. Ek ödemeler; direkt işçilik mi, endirekt işçilik mi? i) Fazla çalışma, belirli bir siparişin yetişmesi için yapılıyorsa ve bu fazla çalışmanın yarattığı maliyet artışı müşteri tarafından kabul ediliyorsa, ek ödeme farkı direkt işçilik olarak kabul edilmelidir.

49 49

50 50 i) Eğer boş işçiliği ortaya çıkaran neden, işletme yönetimi tarafından önlenebilir nedenlerden meydana geliyorsa, boş işçilik karşılığı ücret genel üretim giderlerine kaydedilmektedir. ii) Boş işçiliği ortaya çıkaran neden, enerji kısıntısı, grev, yangın, sel vb.’den kaynaklanıyorsa (işletme yönetimi tarafından önlenemez) boş işçilik karşılığı ödenen ücret, sonuç hesapları aracılığıyla dönem sonuçlarına (Kâr / Zarar) aktarılır. İŞÇİLİK GİDERLERİYLE İLGİLİ ÖZEL KONULAR Boşa Geçen Zaman Karşılığı Ücretler Bir işçinin işinin başında olup da, çeşitli nedenlerle üretim faaliyetinde bulunmadan geçirdiği zaman boşa geçen zamanı ifade etmektedir. Boş işçilik karşılığı ücret giderlerinin muhasebeleştirilmesinde

51 51 A İşletmesinde mayıs ayında 25 gün üretim yapılmış ve 5 gün grev nedeniyle üretime ara verilmiştir. Mayıs ayına ilişkin ücretlerin dağılımı şöyledir: Direkt işçilik 3.000.000 Endirekt işçilik 2.500.000 Pazarlama İşçilikleri 1.000.000 Genel Yönetim işçilikleri 1.500.000 İstenen: a)Mayıs ayına ilişkin ücret tahakkukunu ve bu ücretlerin ilgili hesaplara yansıtılmasına ilişkin muhasebe kayıtlarının 7/A seçeneğine göre yapınız b)Üretime yıllık olarak yapılan mutat bakım nedeniyle 5 günlük ara verildiğini varsayarak (a) şıkkındaki soruyu tekrar cevaplayınız. (vergi kesintileri ve SSK kesintileri dikkate alınmayacaktır) 28 KASIM 2004 / 30 X 25 = 2.500.000 + 500.000 = 3.000.000 710 730 770 760 B

52 52 6 ürün x 5 işçi = 30 ürün x 1000 TL = 30.000.- TL 1 ürün x 5 işçi = 5 ürün x 1200 TL = 6.000.- TL Direkt İşçilik Maliyeti Haftalık Direkt İşçilik Maliyeti 36.000.- TL Mühendis ustabaşı olarak çalıştığı için Genel Üretim Maliyeti olarak kabul edilir. Direkt İşçilik Maliyeti 36.000 x 4 = 144.000.- TL Genel Üretim Maliyeti 10.000 + 2000 = 12.000.- TL

53 53 Bir işletmede 5 işçi ve 1 mühendis çalışmaktadır. İşçilere parça başına 1000 TL ücret ödenmektedir. Mühendise ise aylık 10.000 TL ödeme yapılmaktadır. İşletmede Mayıs ayında her bir işçi hafta içi çalışarak 6 adet üretim yapmıştır. Ayrıca, bir hafta sonu Cumartesi ve Pazar günü de müşteriden gelen özel bir siparişin yetiştirilmesi için çalışılmış ve her işçi 1 adet üretim yapmıştır (toplam 5 adet üretim yapılmıştır). İşçilere bu üretimlerine karşılık parça başına 1.200 TL ödenecektir. Mühendise ise hafta sonu çalışması karşılığında 2.000 TL ödenecektir. SSK işveren primi %20, SSK işçi primi %14’dür. Ücretlerden %15 oranında gelir vergisi kesintisi yapılmaktadır. (damga vergisi ve işsizlik sigortası dikkate alınmamaktadır) İstenen: İşletmenin Mayıs ayı ücret tahakkukunu yapınız. 17 TEMMUZ 2005

54 54 Bay A, X işletmesinde, EÜG yerinde çalışmakta olan bir işçidir. Bay A’nın Mayıs 2000 ayına ilişkin ücret bilgileri aşağıdaki gibidir: Çalışma gün sayısı 30 gün Saat ücreti 1.000.000 TL/saat (günde 8 saat çalışmaktadır) Fazla çalışma 6 saat Fazla çalışma ücreti 1.500.000 TL/saat (%50 zamlı) Gelir Vergisi %15 SSK Tabanı 150.000.000 TL SSK Tavanı 450.000.000 TL SSK İşçi Payı %14 SSK İşveren Payı %19,5 Bay A’nın tarafından gerçekleştirilen, fazla çalışma işlerin genel sıkışıklığından kaynaklanmaktadır. İstenen: İşçinin, Mayıs ayı ücretine ilişkin tahakkuk kaydını yasal kesintileri de dikkate alarak yapınız. 01 Temmuz 2000

55 55 Normal Ücret : 30 gün x 8 saat x 1.000.000 TL = 240.000.000 TL Fazla Çalışma : 6 saat x 1.500.000 TL = 9.000.000 TL BRÜT ÜCRET…………………………………….. 249.000.000 TL BRÜT ÜCRET…………………………………….. 249.000.000 TL BRÜT ÜCRET.. 249.000.000 TL SSK İşçi Primi : 249.000.000 x %14= 34.860.000 TL Gelir Vergisi : ( 249.000.000 – 6.720 ) x %15 = 6.192 TL KESİNTİLER TOPLAMI ………………….. 22.512 TL KESİNTİLER TOPLAMI ………………….. 22.512 TL NET ÜCRET ……………………………….. 25.488 TL NET ÜCRET ……………………………….. 25.488 TL SSK İşv.Primi : 249.000.000 x %19,5= 9.600 TL 710 730 710 730 360 361 335

56 56 Birleşik Maliyetler

57 57 Ek maliyetler X Y YZ. Satışlar ( 1000 kg x 400.000 TL) 400.000.000 ( 700 kg x 500.000 TL) 350.000.000 TOPLAM SATIŞLAR 750.000.000 %53,3 %46,7 BİRLEŞİK MAL. 420.000.000 224.000.000 196.000.000 %53,3 %46,7 EK MALİYETLER --- 100.000.000 TOPLAM MALİYETLER 224.000.000 296.000.000 BİRİM MALİYETLER 224.000.- 422.857,-

58 58

59 59

60 60 Kimyasal maddeler üreten bir işletme, aynı üretim sürecinde, aynı anda, üç adet ürün elde etmektedir. Bu ürünlerden X ve Y ortak ürün, XY ise yan ürün niteliğindedir. Mayıs ayında, sözkonusu ürünlerin ayrılma noktasına kadar yapılan ortak giderler 200.000 TL olarak gerçekleşmiştir. Ayrılma noktasından sonra, X ürünü için 16.000 TL, Y ürünü için 29.000 TL, XY ürünü için ise 10.000 TL ek gider yapılmış ve 1000 litre X, 1500 litre Y ve 500 litre XY ürünü elde edilmiştir. X ürünün satış fiyatı 310 TL/lt, Y ürünün satış fiyatı 150 TL/lt ve XY ürünün satış fiyatı ise 15.000 TL’dir. İşletmede, yan ürün maliyetine sadece tamamlayıcı giderler yüklenmektedir. Ortak giderler ise, ürünlere net satış değeri oranında dağıtılmaktadır. İstenen: Her bir ürünün toplam maliyetini ve birim maliyetini bulunuz. 16 Eylül 2000 - af

61 61 Satış DeğeriEk Maliyet Net Satış Değeri Değişim OranıOrtak Maliyet Ortak Gider Payı X 310.000(16.000)294.000%60 (294 / 490) 200.000120.000 Y 225.000(29.000)196.000%40 (196 / 490) 200.00080.000 490.000200.000 ÜrünlerinMaliyeti Ortak GiderEk Maliyet Toplam Maliyet Üretim MiktarıBirim Maliyet X 120.00016.000136.0001.000 lt136 TL Y 80.00029.000109.0001.500 lt72,6 TL XY ---10.000 500 lt20 TL 200.000 55.000

62 62 Bir işletme A ve B adlı ortak ürün niteliğinde iki mamul üretmektedir. Bu iki mamul bir aşamaya kadar bir üretim hattında üretilmektedir. Ayrılma noktasından sonra ise mamullerin tamamlanması için ek işlemler yapılmaktadır. Temmuz ayında, 2.000 adet A Mamulü ve 4000 adet B Mamulü üretilmiştir. Ayrılma noktasından sonra A için 1.000.000 TL, B için ise 4.000.000 TL ek gider yapılmıştır. A mamulünün satış fiyatı 4.500.000 TL ve B mamulünün ise 6.750.000 liradır. Fiziksel miktarlara göre dağıtım yöntemi kullanılarak tespit edilen birim maliyetleri A için 3.000 TL, B için ise 3.500 TL’dir. İstenen: a)Mamuller için yapılan ortak gider tutarlarını hesaplayınız. b)A ve B mamullerinin birim maliyetlerini Net Satış Değerleri Oranında Dağıtım Yöntemi’ni kullanılarak tespit ediniz.

63 63 GENEL ÜRETİM MALİYETLERİ DAĞITIM

64 64 Fab.Bina Amort.Yük.Oranı = 75000 ÷ 500 m 2 = 150 TL/ m 2 150 x 200 30.000 150 x 250 37.500 150 x 40 6.000 150 x 10 1.500 55.000 I. Dağıtım Toplamı 72.50018.00016.500162.000 1.2. (18.000) Yemekhane 120 55 / 12060 / 120 5 / 120 % 45,83% 50% 4,17 8.2509.000750 450 200 / 450250 / 450% 44,4% 55,6 (17.250) 7.667 9.583 70.917 91.083

65 65 40 x 200 8.000 40 x 250 10.000 40 x 40 1.600 40 x 10 400 33.000 I. Dağıtım Toplamı 45.000 11.600 15.400105.000 Fab.Bina Amort.Yük.Oranı = 20.000 ÷ 500 m 2 = 40 TL/ m 2 33.000 I. Dağıtım Toplamı 45.000 11.600 15.400105.000 Isıtma Y.hane Y = 11.600 + 0,08 I I = 15.400 + 0,04 Y Y = 11.600 + 0,08 (15.400 + 0,04 Y) Y = 11.600 + 1.232 + 0,0032 Y 0,9968 Y = 12.832 Y = 12.873,194 I = 15.400 + 0,04 (12.873,194) I = 15.914, 928 K = (12873,194 x %46) + (15914,928 x %41) = 12.446,79 D = (12873,194 x %50) + (15914,928 x %51) = 14.553,21

66 66

67 67

68 68

69 69 150 %50%40%10 180 %50%33,33%16,67 Y = 2.000.000 + 0,1667 B B = 3.000.000 + 0,10 Y Y = 2.542.372, 88 B = 3.254.237,29 10 = (2.542.372, 88 x %50) + (3.254.237,29 x %50) = 2.898.305,08 11 = (2.542.372, 88 x %40) + (3.254.237,29 x %33) = 2.386.440,68 1.271.186,441.627.118,64 1.016.949,151.084.745,76

70 70 Y.hane B.onar 10 11 I.Dağıtım Top. 2.000.000 3.000.000 7.000.000 5.000.000 Yemekhane 2.542.372, 88 254.237,29 1.271.186,44 1.016.949,15 Bakım Onar 542.372, 88 3.254.237,29 1.627.118,65 1.084.745,76 II. Gider Dağıtımı Toplamı 9.898.305,09 7.101.694,91 17.000.000

71 71

72 72

73 73

74 74

75 75 Sos.Tes. Yükleme Oranı = Sos.Tes. Maliyeti / (İşçi sayısı – Sos.Tes. İşçi sayısı) 110.000.000 / 58 işçi - 3 işçi = 2.000.000 TL/işçi Bak-On. Yükleme Oranı = Bak-Onar Maliyeti / (B.onar Saati – B.Onar ait Saat) 65.000.000 / 350 Bs - 25 Bs = 200.000 TL/Bs Muhtelif İdari İşler = M.İ.İşl. Maliyeti / (İşçi Sayısı – M.İ.İşler İşçi Sayısı) Yükleme Oranı45.000.000 / 58 işçi - 5 işçi = 849.056,6 TL/işçi Enerji Yükleme Oranı = Enerji Maliyeti / ( Kws – Enerjinin Kws) 162.500.000 / 3600 kws - 350 kws = 50.000 TL/kws

76 76 kesimdikim Boya- Ambalaj Sos- Tesis bakım- O. Muh.İd.İş.EnerjiToplam Sos.Tes.YO1318123255 58 Bak-On YO307560402520100 350 Mİİ YO1318123255 58 Enerji YO900800650150450300350 3600 kesimdikim Boya- AmbalajSos-Tesisbakım-O.Muh.İd.İş.EnerjiToplam Sos.Tes.YO26.000.00036.000.00024.000.000 4.000.00010.000.000 110.000.000 Bak-Onar YO6.000.00015.000.00012.000.0008.000.000 4.000.00020.000.00065.000.000 Mİİ YO11.037.73615.283.01910.188.6792.547.1701.698.113 4.245.28345.000.000 Enerji YO45.000.00040.000.00032.500.0007.500.00022.500.00015.000.000 162.500.000

77 77 kesimdikim Boya- AmbalajSos-Tesisbakım-O.Muh.İd.İş.EnerjiToplam I.Gid.Dağ.700.000.000600.000.000500.000.000100.000.00060.000.00050.000.000110.000.0002.120.000.000 Sos.Tes.YO26.000.00036.000.00024.000.000 110.000.000 4.000.00010.000.000 Bütçelenen Bak-Onar YO6.000.00015.000.00012.000.0008.000.000 65.000.000 4.000.00020.000.000 Mİİ YO11.037.73615.283.01910.188.6792.547.1701.698.113 45.000.000 4.245.283 Enerji YO45.000.00040.000.00032.500.0007.500.00022.500.00015.000.000 162.500.000 II. Gider Top.788.037.736706.283.019578.688.679118.047.17088.198.11379.000.000144.245.283Toplam Fark Eksik Fazla Eksik Fiili Maliyetler ile Bütçelenen Maliyetler arasındaki fark -8.047.170-23.198.113-34.000.00018.254.717-46.990.566 Farkların40% 20% Dağıtımı 18.796.226 9.398.113 TOP. MLY806.833.962725.079.245588.086.792

78 78 Sipariş Maliyeti Sistemi

79 79 Bir işletme 10-Kesim ve 20-Montaj EÜMY’ne Yemek odası ve Genç odası takımı olmak üzere iki ürün üretmektedir. Her iki üründe hem kesim hem de montaj atölyesinde işlem görmektedir. İşletme Aralık 2001 ayında 20 adet Yemek odası ve 15 adet Genç odası takımının üretimine başlamıştır. Aralık 2002 dönemine ait maliyet bilgiler şöyledir: 10-Kesim Atölyesi 20-Montaj Atölyesi Yemek O. Genç O. Yemek O. Genç O. Dir. İlk Md. Ve Mlz. Mly 650.000 750.000 250.000 150.000 Direkt İşçilik Maliyeti 850.000 550.000 750.000 350.000 Genel üretim giderleri ise 1.350.000 liradır. GÜG’nin 700.000 liralık kısmı 10-Kesim atölyesiyle, 200.000 liralık kısmı ise 20-Montaj atölyesiyle doğrudan ilişkilidir. İşletmede, GÜG siparişlere, direkt ilk madde ve malzeme giderleri esas alınarak yüklenmektedir. Mayıs ayı sonunda itibariyle Yemek odası ve Genç Odası takımlarının üretimi tamamlanmış ve mamul ambarına gönderilmiştir. İstenen: Yemek odası ve genç odası takımlarının toplam ve birim maliyetlerini hesaplayınız. Yemek odası takımının 10 adedi 200.000 TL + %18 KDV ile nakden satıldığına göre muhasebe kayıtlarını yapınız. 2 Şubat 2002

80 80 10-Kesim Atölyesi 20-Montaj Atölyesi Yemek O. Genç O. Yemek O. Genç O. Dir. İlk Md. Ve Mlz. Mly 650.000 750.000 250.000 150.000 Direkt İşçilik Maliyeti 850.000 550.000 750.000 350.000 Genel Üretim Mly (Direkt) 700.000 200.000 Genel Ü. Mly (Endirekt) 450.000 Toplam Üretim Maliyet 1.987.500 1.862.500 1.187.500 612.500 1.400.000 400.000 325.000 375.000 125.000 75.000 + = 1.800.000 162.500 187.500 62.500 37.500 Yemek Odası Top. Mly = 3.175.000 TL ÷ 20 Adet = 158.750 TL Genç Odası Top. Mly = 2.475.000 TL ÷ 15 Adet = 165.000 TL Yemek Odası Satışları = (200.000 TL x 1,18) x 10 Adet = 2.360.000 TL (―) Yemek Odası SMM = 158.750 x 10 Adet = (1.587.500 TL ) Yemek Odası Brüt Satış Karı 772.500 TL

81 81

82 82 Bir işletem 10 ve 11 nolu EÜMY’nde A ve B adlı iki ürün üretmektedir. A ürünü, 10 nolu gider yerinde, B ürününü ise 10 ve 11 nolu gider yerinde üretilmektedir. İşletme Mayıs ayında, 5 adet A ve 10 adet B ürününün üretimine başlamıştır. Mayıs dönemine ilişkin bilgiler şöyledir: 10 Nolu Gid.Yeri 11 Nolu Gider Yeri A B A B A B A B. Dir. İlk Md. Mlz. Mly 500.000 400.000 --- 100.000 Direkt İşçilik Maliyeti 200.000 300.000 --- 50.000 Genel üretim giderleri ise 800.000 liradır. GÜG’nin 180.000 liralık kısmı 10 nolu gider yeriyle, 120.000 liralık kısmı ise 11 nolu gider yeriyle doğrudan ilişkilidir. İşletmede, GÜG siparişlere, direkt ilk madde ve malzeme giderleri esas alınarak yüklenmektedir. Mayıs ayı sonunda itibariyle A ve B ürünlerinin üretimi tamamlanmış ve mamul ambarına gönderilmiştir. A ve B ürünlerinin toplam ve birim maliyetlerini hesaplayınız. İstenen: A ve B ürünlerinin toplam ve birim maliyetlerini hesaplayınız. 01 Temmuz 2000 Genel Üretim Mly (Direkt) 180.000 120.000 Genel Ü. Mly (Endirekt) 500.000 900.000 180.000 = 0,20 TL 100.000 80.000 --- 120.000 1.000.000 500.000 = 0,5 TL 250.000 200.000 --- 50.000 Toplam Üretim Mly 1.050.000 980.000 --- 320.000 1.300.000

83 83

84 84

85 85 Safha Maliyeti Sistemi

86 86 Dönembaşı Yarı Mamul St Tamamlanan 20.000 Dönemiçinde Tamamlanan (80.000 – 20.000) 60.000 Dönemsonu Yarı Mamul St Tamamlanan 40.000 Üretimden Çıkan miktar 120.000 DİMM Şekillen. --- 8.000 60.000 40.000 24.000 100.000 92.000

87 87

88 88 1. Fiziki Akım Tablosu DB Yarı Mam. St. Miktarı Üretimine Yeni Başlanan Üretime Giren Üretimi Tamamlanan DS Yarı Mam.St.Miktarı Normal Fireler Anormal Fireler Üretimden Çıkan 2Eşdeğer Mam.Miktarı 2. Eşdeğer Mam.Miktarı DİMM Şekillendirme DİMM Şekillendirme 3. Toplam DİMM Şekillendirme DB Yarı Mam.St. Maliyeti Cari Dönem Maliyetleri Toplam (÷) EDM.Miktarı (=) Br.EDM.Maliyeti 4. Toplam DİMM Şekillendirme Üretimi Tamamlanan DS Yarı Mam.St Mly Normal Fireler Anormal Fireler Toplam 2.000 10.000 12.000 9.000 1.000 12.000 900 100 2.000 9.000 900 100 1.500 9.000 900 100 12.00011.500 41.00036.000 232.000228.500 77.000 460.500 537.500273.000264.500 12.00011.500 22,75 23 + 45,75 = (9.000 x 45,75)411.750 (2.000 x 22,75) + (1500x23)80.000 (900 x 45,75)41.175 (100 x 45,75)4.575 537.500 ORTALAMA MALİYET

89 89

90 90

91 91

92 92 1. Fiziki Akım Tablosu DB Yarı Mam. St. Miktarı Üretimine Yeni Başlanan Üretime Giren DB Yarı Mam.St.Miktarı Üretimi Tamamlanan DS Yarı Mam.St.Miktarı Normal Fireler Anormal Fireler Üretimden Çıkan 2Eşdeğer Mam.Miktarı 2. Eşdeğer Mam.Miktarı DİMM Şekillendirme DİMM Şekillendirme 3. Toplam DİMM Şekillendirme DB Yarı Mam.St. Maliyeti Cari Dönem Maliyetleri Toplam (÷) EDM.Miktarı (=) Br.EDM.Maliyeti 4. Toplam DİMM Şekillendirme DB Y. Mam.Mly (Önceki) DB Y. Mam.Mly (Cari) Üretimi Tamamlanan DS Yarı Mam.St Mly Normal Fireler Anormal Fireler Toplam 1.000 7.000 9.000 10.000 1.000 --- 10.000 2.000 --- 7.000 --- 2.000 --- 7.000 400 1.400 --- 9.0008.800 105.000102.000 495.000748.000 207.000 1.243.000 1.450.000495.000748.000 9.0008.800 55 85 + 140 = 207.000 ---- (400 x 85)34.000 (7.000 x 140)980.000 (2.000 x 55) + (1.400 x 85)229.000 1.450.000 FIFO ---- ---

93 93

94 94 1. Fiziki Akım Tablosu DB Yarı Mam. St. Miktarı Üretimine Yeni Başlanan Üretime Giren Üretimi Tamamlanan DS Yarı Mam.St.Miktarı Normal Fireler Anormal Fireler Üretimden Çıkan 2Eşdeğer Mam.Miktarı 2. Eşdeğer Mam.Miktarı DİMM Şekillendirme DİMM Şekillendirme 3. Toplam DİMM Şekillendirme DB Yarı Mam.St. Maliyeti Cari Dönem Maliyetleri Toplam (÷) EDM.Miktarı (=) Br.EDM.Maliyeti 4. Toplam DİMM Şekillendirme Üretimi Tamamlanan DS Yarı Mam.St Mly Normal Fireler Anormal Fireler Toplam --- 5.000 1.000 5.000 --- ---- 5.000 ---- 5.000 ---- 5.000 --- 50.00055.000 ---- 105.000 50.00055.000 5.000 10 11 + 21 = (5.000 x 21)105.000 ---- 105.000 ORTALAMA MALİYET 1.Safha Açık İşletme

95 95 1. Fiziki Akım Tablosu DB Yarı Mam. St. Miktarı Üretimine Yeni Başlanan Üretime Giren Üretimi Tamamlanan DS Yarı Mam.St.Miktarı Normal Fireler Anormal Fireler Üretimden Çıkan 2Eşdeğer Mam.Miktarı 2. Eşdeğer Mam.Miktarı Devralınan DİMM Şekillendirme 3. Toplam Devralınan DİMM Şekillendirme DB Yarı Mam.St. Maliyeti Cari Dönem Maliyetleri Toplam (÷) EDM.Miktarı (=) Br.EDM.Maliyeti 4. Toplam DİMM Şekillendirme Üretimi Tamamlanan DS Yarı Mam.St Mly Normal Fireler Anormal Fireler Toplam --- 1.000 5.000 4.000 1.000 5.000 --- 1.000 4.000 ---- 1.000 4.000 ---- 5.000 --- 3.00032.200 ---- 35.200 3.00032.200 5.0004.400 21 0,6 + 28,918 = (4.000 x 28,918)115.673 (1.000 x 21) + (1.000 x 0,6) + (400 x 7,318) 24.527 ---- 140.200 ORTALAMA MALİYET 2.Safha Kırma-Yıkama 400 4.000 ---- 4.400 --- 5.000 105.000 7,318 + 140.200

96 96

97 97 1. Fiziki Akım Tablosu DB Yarı Mam. St. Miktarı Üretimine Yeni Başlanan Üretime Giren Üretimi Tamamlanan DS Yarı Mam.St.Miktarı Normal Fireler Anormal Fireler Üretimden Çıkan 2Eşdeğer Mam.Miktarı 2. Eşdeğer Mam.Miktarı DİMM Şekillendirme DİMM Şekillendirme 3. Toplam DİMM Şekillendirme DB Yarı Mam.St. Maliyeti Cari Dönem Maliyetleri Toplam (÷) EDM.Miktarı (=) Br.EDM.Maliyeti 4. Toplam DİMM Şekillendirme Üretimi Tamamlanan DS Yarı Mam.St Mly Normal Fireler Anormal Fireler Toplam ---- 5.000 20.000 15.000 20.000 ---- 5.000 15.000 ---- 2.000 15.000 ---- 20.00017.000 ---- 700.000640.000 ---- 1.340.000 700.000640.000 20.00017.000 35 37,647 + 72,647 = (15.000 x 37,647)1.089.706 (5.000 x 35) + (2.000 x 37,647)250.294 ( ---- ) ---- ( ---- ) ---- 1.340.000 ORTALAMA MALİYET

98 98 s.385

99 99 1. Fiziki Akım Tablosu DB Yarı Mam. St. Miktarı Üretimine Yeni Başlanan Üretime Giren Üretimi Tamamlanan DS Yarı Mam.St.Miktarı Normal Fireler Anormal Fireler Üretimden Çıkan 2Eşdeğer Mam.Miktarı 2. Eşdeğer Mam.Miktarı DİMM Şekillendirme DİMM Şekillendirme 3. Toplam DİMM Şekillendirme DB Yarı Mam.St. Maliyeti Cari Dönem Maliyetleri Toplam (÷) EDM.Miktarı (=) Br.EDM.Maliyeti 4. Toplam DİMM Şekillendirme Üretimi Tamamlanan DS Yarı Mam.St Mly Normal Fireler Anormal Fireler Toplam 1.000 500 3.000 4.000 3.000 4.000 300 200 500 3.000 300 200 300 3.000 300 200 4.000 3.800 200.000406.000 400.000734.000 606.000 1.134.000 1.740.000600.0001.140.000 4.000 3.800 150 300 + 450 = (3.000 x 450)1.350.000 (500 x 150) + (300 x 300)165.000 ( 300 x 450 ) 135.000 ( 200 x 450 ) 90.000 1.740.000 ORTALAMA MALİYET

100 100

101 101

102 102

103 103 Sapma Analizi

104 104 Standart maliyet yöntemini uygulamakta olan bir işletmenin dönem sonu itibariyle hesaplarının durumu aşağıdaki gibidir: Borçalacak 151 Üretim Yarı Mamul12.00010.000 152 Mamuller14.00013.000 620 Satılan Mamullerin Maliyeti13.000--- 710 Direkt İlk Madde ve Malzeme Gid.2.000--- 711 Dir. İlk Madde ve Malz. Gid. Yns.---2.100 720 Direkt İşçilik Giderleri3.000--- 720 Direkt İşçilik Giderleri Yansıtma---2.950 730 Genel Üretim Giderleri7.200--- 731 Genel Üretim Giderleri Yansıtma---6.950 Dönembaşında tahmin edilen ilk madde ve malzeme fiyatları ile işçilik saat ücretleri yıl içerisinde aynen gerçekleşmiştir. Genel Üretim giderleri sapmasının %40’nın bütçe, geri kalanının ise kapasite sapması olduğu bilinmektedir. a)Sapma tutarlarını hesaplayınız ve türlerini belirtiniz b)Sapma tutarlarının dağıtımını yapınız. 17 Temmuz 2005

105 105 Sapmalar Direkt İlk Madde ve Malzeme Direkt İşçilik GÜG. –Sabit GÜG (6.950 – 7.200) 250 Olumsuz Fiyat Sapması Miktar Sapması (2.100 – 2.000) 100 O.lu Ücret Sapması Verim Sapma (2.950 – 3.000) 50 O.suz Bütçe Sapması (250 x %40 ) 100 O.suz Kapasite Sapması (250 – %60) 150 O.suz 200 Olumsuz

106 106 Toplam 16.000.- Yarı Mam-Ür.Mamuller Hs.SMM Hs. 12.00010.00014.00013.000 Yarı Mamuller Üretim 2.000.- Mamuller Üretim 1.000.- Satılan Mam.Mly 13.000.- % 100 % 12,5 % 6,25 % 81,25 200 25 12,5 162,5 Olumsuz Fark 200

107 107 s.371

108 108 DİMM: Fiyat Sapması (Fiili Fiyat x Fiili Miktar) (Standart Fiyat x Fiili Miktar) DİMM Fiyat Sapması 71.000 TL x 3,1 m (1.100.500.000÷15500m) 71.000 TL x 3,1 m (15.500÷5000 adet) 70.000 x 3,1 m 70.000 x 3,1 m (1000 TL x 3,1 m) = 3.100 TL Olumsuz Sapma Olumsuz Sapma

109 109 DİMM: Miktar Sapması (Standart Fiyat x Fiili Miktar) (Standart Fiyat x Standart Miktar) DİMM Miktar Sapması 70.000 TL x 3,1 m 70.000 TL x 3 m (70.000 TL x 0,10 m) = 7.000 TL Olumsuz Sapma Olumsuz Sapma

110 110 Direkt İşçilik: Ücret Sapması (Fiili Ücret x Fiili Süre) (Standart Ücret x Fiili Süre) Direkt İşçilik Ücret Sapması 82.000 TL x 3,8 DİS 82.000 TL x 3,8 DİS (19000 Dis ÷5000) (1.558.000.000÷19000 DİS) (19000 Dis ÷5000) 80.000 TL x 3,8 DİS 80.000 TL x 3,8 DİS (2.000 TL x 3,8 DİS) = 7.600 TL Olumsuz Sapma Olumsuz Sapma

111 111 Direkt İşçilik: Verim (süre) Sapması (Standart Ücret x Fiili Süre) (Standart Ücret x Standart Süre) Direkt İşçilik Ücret Sapması 80.000 TL x 3,8 DİS 80.000 TL x 3,8 DİS 80.000 TL x 4 DİS 80.000 TL x 4 DİS (80.000 TL x 0,2 DİS) = 16.000TL Olumlu Sapma Olumlu Sapma

112 112 s.341

113 113 DİMM: Fiyat Sapması (FF x FM) (SF x FM) (SF x FM) DİMM Fiyat Sapması 105.000 TL x 2,05 kg 52.000 x 2,95 kg (41.000kg÷20000 br) (59.000kg÷20000 br) 100.000 TL x 2,05 kg 50.000 x 2,95 kg (5.000 TL x 2,05 kg) (2.000 TL x 2,95 kg) (5.000 TL x 2,05 kg) (2.000 TL x 2,95 kg) 10.250 TL 5.900 TL 10.250 TL 5.900 TL Olumsuz Sapma Olumsuz Sapma Olumsuz Sapma Olumsuz Sapma A Hammaddesi B Hammaddesi 16.150 TL Olumsuz Sapma

114 114 DİMM: Miktar Sapması (SF x FM) (SF x SM) DİMM Miktar Sapması 100.000 TL x 2 kg 50.000 x 3 kg (100.000 TL x 0,05 kg) (50.000 TL x 0,05 kg) (100.000 TL x 0,05 kg) (50.000 TL x 0,05 kg) 5.000 TL 2.500 TL 5.000 TL 2.500 TL Olumsuz Sapma Olumlu Sapma Olumsuz Sapma Olumlu Sapma A Hammaddesi B Hammaddesi 2.500 TL Olumsuz Sapma 100.000 TL x 2,05 kg 50.000 x 2,95 kg

115 115 DİMM: Miktar Sapması (Standart Fiyat x Fiili Miktar) (Standart Fiyat x Standart Miktar) DİMM Miktar Sapması 70.000 TL x 2,05m 70.000 TL x 3 m (70.000 TL x 0,10 m) = 7.000 TL Olumsuz Sapma Olumsuz Sapma

116 116 Direkt İşçilik: Ücret Sapması (Fiili Ücret x Fiili Süre) (Standart Ücret x Fiili Süre) Direkt İşçilik Ücret Sapması 60.000 TL x 1,95 DİS 60.000 TL x 1,95 DİS (39000 Dis ÷20000) (2.340.000.000÷39000 DİS) (39000 Dis ÷20000) 50.000 TL x 1,95 DİS 50.000 TL x 1,95 DİS (10.000 TL x 1,95 DİS) = 19.500 TL Olumsuz Sapma Olumsuz Sapma

117 117 Direkt İşçilik: Verim (süre) Sapması (Standart Ücret x Fiili Süre) (Standart Ücret x Standart Süre) Direkt İşçilik Ücret Sapması 50.000 TL x 1,95 DİS 50.000 TL x 1,95 DİS 50.000 TL x 2,00 DİS 50.000 TL x 2,00 DİS (50.000 TL x 0,05 DİS) = 2.500TL Olumlu Sapma Olumlu Sapma

118 118 SORU 2: Standart maliyet yöntemini uygulamakta olan bir işletmenin standart maliyet kartından aşağıdaki bilgiler saptanmıştır. Direkt ilk madde ve malzeme giderleri 300 Hammaddesi =2 kg/birim x 150 YTL Direkt işçilik giderleri 120 2 saat /birim x 60 YTL/kg Genel üretim giderleri 50 Değişken GÜG 2 saat/birim x 10 YTL/saat Sabit GÜG 2 saat/birim x 15 YTL/saat _________ Birim Maliyet 470 Söz konusu işletmenin 2006 yılına ilişkin fiili çalışma sonuçları ise aşağıdaki gibi gerçekleşmiştir Üretilen miktar 20.000 birim Çalışılan süre 44.000 saat Direkt ilk madde ve malzeme giderleri 6.355.000 YTL (41.000 kg x 155 YTL/kg) Direkt işçilik giderleri(39.000 saat) 2.148.000 YTL Genel Üretim Giderleri 1.050.000 YTL İstenilenler: İşletmenin direkt ilk madde ve malzeme direkt işçilik farklarını hesaplayınız?

119 119 DİMM: Fiyat Sapması (Fiili Fiyat x Fiili Miktar) (Standart Fiyat x Fiili Miktar) DİMM Fiyat Sapması 155 YTL x 2,05 kg 155 YTL x 2,05 kg (41.000÷20000 KG) 150 YTL x 2,05 kg 150 YTL x 2,05 kg (5 YTL x 0,05 kg) = 10,25 YTL Olumsuz Sapma Olumsuz Sapma

120 120 DİMM: Miktar Sapması (Standart Fiyat x Fiili Miktar) (Standart Fiyat x Standart Miktar) DİMM Miktar Sapması 150 TL x 2,05 kg 150 TL x 2,05 kg 150 TL x 2,00 kg 150 TL x 2,00 kg (150 TL x 0,05 kg) = 7,5 YTL Olumsuz Sapma Olumsuz Sapma

121 121 Direkt İşçilik: Ücret Sapması (Fiili Ücret x Fiili Süre) (Standart Ücret x Fiili Süre) Direkt İşçilik Ücret Sapması 55,08 YTL x 1,95 DİS 55,08 YTL x 1,95 DİS (39000 Dis ÷20000 birim) (2.148.000÷39000 DİS) (39000 Dis ÷20000 birim) 60 YTL x 1,95 DİS 60 YTL x 1,95 DİS (4,92 YTL x 1,95 DİS) = 9.600 YTL Olumlu Sapma Olumlu Sapma

122 122 Direkt İşçilik: Verim (süre) Sapması (Standart Ücret x Fiili Süre) (Standart Ücret x Standart Süre) Direkt İşçilik Ücret Sapması 60 YTL x 1,95 DİS 60 YTL x 1,95 DİS 60 YTL x 2,00 DİS 60 YTL x 2,00 DİS (60 TL x 0,05 DİS) = 3 YTL Olumlu Sapma Olumlu Sapma

123 123 SORU 2: Bir yatak fabrikasının üretmiş olduğu bir yatağın, standart maliyet kartı aşağıdaki gibidir: D. İlk Madde ve Malzeme Gideri 270 Sünger (30 kg x 4 YTL = 120 YTL) Kumaş (15 metre x 10 YTL = 150 D.İşçilik Gideri 50 (25 YTLx 2 saat) Genel Üretim Gideri 80 (40 YTL x 2 Direkt İşçilik Saati) Toplam Standart Maliyet 400 İşletmede, dönemde 5.000 adet yatak üretilmiş, saat başı 25 YTL ödenerek 11.000 direkt işçilik saati çalışılmış, 4 YTL/kg’den 145.000 kg sünger, 9,5 YTL/m’den 80.000 metre kumaş kullanılmıştır. Aynı yıla ilişkin genel üretim giderleri ise, 430.000 YTL olarak gerçekleşmiştir. İstenenler: İşletmenin, a) Direkt ilk madde ve malzeme gideri sapmasını unsurları ile, b) Direkt işçilik gideri sapmasını ile ve c) Genel üretim gideri sapmasını hesaplayınız. 18 Mart 2007

124 124 D. İlk Madde ve Malzeme Gideri 270 Sünger (30 kg x 4 YTL = 120 YTL Kumaş (15 metre x 10 YTL) = 150 YTL 4 YTL/kg’den 145.000 kg sünger, 9,5 YTL/m’den 80.000 metre kumaş kullanılmıştır. Standart FİİLİ. Fiili Fiyat x Fiili Miktar = 4 YTL x 145.000 kg = 580.000 Stand. Fiyat x Fiili Miktar = 4 YTL x 145.000 kg = 580.000 Fiyat Farkı 0 YTL Stand. Fiyat x Stand. Miktar = 4 YTL x (30 kg x 5000) = 600.000 20.000 YTL Miktar Farkı (olumlu) Fiili Fiyat x Fiili Miktar = 9,5 YTL x 80.000 kg = 760.000 Stand. Fiyat x Fiili Miktar = 10 YTL x 80.000 kg = 800.000 Fiyat Farkı 40.000 YTL (olumlu) St. Fiyat x Stand. Miktar = 10 YTL x (15 kg x 5000) = 750.000 50.000 YTL Miktar Farkı (olumsuz)

125 125 D.İşçilik Gideri 50 (STANDART) (25 YTLx 2 saat) dönemde 5.000 adet yatak üretilmiş, saat başı 25 YTL (FİİLİ) ödenerek 11.000 direkt işçilik saati çalışılmış Fiili Ücret x Fiili Süre = 25 YTL x 11.000 sa = 275.000.- Stand. Ücret x Fiili Süre = 25 YTL x 11.000 sa = 275.000.- Ücret Farkı 0 YTL Stand. Ücr. x Stand. Süre = 25 YTL x 2 sa x 5.000 adet) = 250.000.- 25.000 YTL Miktar Farkı (olumsuz)

126 126 Genel Üretim Gideri 80 (STANDART) (40 YTL x 2 Direkt İşçilik Saati) Genel Üretim Giderleri 430.000 YTL ( FİİLİ ) Bütçelenen GÜG = 40 x 11000 = 440 000 YTL Fiili GÜG = 430 000 YTL ------------------ GÜG Bütçe Farkı 10.000 YTL (olumlu)

127 127 Kullanılan Direkt İlk Madde Maliyeti = (

128 128 100 TL Olumlu 50 TL Olumsuz 250 TL Olumlu DİMM Miktar Sapması Dİşç Süre Sapması GÜM Bütçe Sapması= 250 x %40 = 100 TL GÜM Kapasite Sap.= 250 x %60 = 150 TL 300 TL Olumlu Bakiye 2.000 1.000 13.000 Bakiye %13,3 %6,6 %86,6 Yarı Mamul-Üretim : 300 TL x %13,3 = 40 TL Mamuller : 300 TL x %6,6 = 20 TL Satılan Mamul Mly : 300 TL x %86,6 = 260 TL Dağıtılan olumlu sapma toplamı 300 TL

129 129

130 130 sipariş


"1 SMM. 2 SORU 1: SORU 1: (AB) Üretim İşletmesinde döneme ilişkin bilgiler şöyledir: Dönem içi Direkt İlk Madde ve Mlz1.500 Kullanılabilir Direkt İlk Madde." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları