Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Yenidoğan sarılıklarına yaklaşım Dr. Ferda Özlü Çukurova Üniversitesi Yenidoğan BD.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Yenidoğan sarılıklarına yaklaşım Dr. Ferda Özlü Çukurova Üniversitesi Yenidoğan BD."— Sunum transkripti:

1 Yenidoğan sarılıklarına yaklaşım Dr. Ferda Özlü Çukurova Üniversitesi Yenidoğan BD

2 Sarılık yaşamın ilk haftası içerisinde – term bebeklerin yaklaşık %60 ında, – preterm bebeklerin ise %80 inde Hayatın ilk 2 haftasında hastaneye yeniden yatışın en sık nedenidir Erken taburculuk nedeniyle bilirubinin en yüksek olduğu zaman bebek hastane dışındadır ( saat)

3 Fazla miktarda bilirubin yapımı Bilirubinin hepatosite uptake ve transport kusuru Konjugasyonun yetersiz olması Bilirubinin ekskresyonunda kusur olması Bilirubinin barsaklardan reabsorbsiyonunun artması Fizyolojik sarılık oluşma mekanizmaları

4 İndirek hiperbilirubinemi Direk hiperbilirubinemi – İndirek hiperbilirubinemi(en sık) Patolojik olmayan – Fizyolojik sarılık – Anne sütü sarılığı Patolojik olan SINIFLANDIRMASI

5 Fizyolojik Sarılık Yaşamın 3 ve 5. günlerinde en yüksek seviyesine çıkan bilirubin değerleriyle karakterize sarılığa fizyolojik sarılık denir. kötü beslenme, yenidoğan sarılığını ciddi şekilde etkiler Bazen fizyolojik sarılık 2. hafta sonuna kadar uzayabilmektedir.

6 Vücuttan uzaklaştırılabilmesi için albumin ile transport ve konjugasyona ihtiyaç duyar ince barsak mukozasında beta-glukorinidaz enzim aktivitesi direk bilirubinin yeniden indirek bilirubine dönmesine neden olur barsaklarda bakteriyel kolonizasyonun yetersiz direk bilirubin, reabsorbe olamayan urobilin ve sterkobilinojene yeteri kadar dönemez barsaklarda bakteriyel kolonizasyonun yetersiz direk bilirubin, reabsorbe olamayan urobilin ve sterkobilinojene yeteri kadar dönemez

7 Patolojik sarılık kriterleri : 1. İlk 24 saat içersinde klinik olarak sarılık, 2. Total bilirubinin(TB) günde >5 mg/dL artması, 3. Total bilirubinin term bebekte >12.9 mg/dL, preterm bebekte >15 mg/dL olması, 4. Direkt bilirubin düzeyinin 1. TB ≤5 mg/dl olanlarda >1 mg/dl veya 2. TB >5 mg/dl olanlarda TB’nin > %20’si olması 5. Klinik olarak sarılığın term bebekte 1 hafta, preterm bebekte ise 2 haftadan fazla uzaması.

8 İndirek hiperbilirubinemili bebekte tanı ciltteki sarılık gün ışığında veya iyi aydınlatılmış bir odada sararma öncelikle yüzde görülür sefalopedal bir dağılım gösterir

9 İndirek Hiperbilirubinemi Nedenleri : 1.Fazla miktarda bilirubin yapımı : a-Kan grubu uygunsuzlukları Rh ABO Minor kan grupları b-Eritrosit enzim bozuklukları G6PD Piruvat kinaz c-Sepsis d-Eritrosit membran defektleri Sferositoz Eliptositoz Poikilositoz e-Ekstravaskular kan toplanması f-Polisitemi 2.Konjugasyon ve ekskresyon bozukluğu : a-Hormonal yetersizlik Hipotiroidizm Hipopituatirizm b-Bilirubin metabolizması bozuklukları Crigler-Najjar sendromu: Tip I Crigler-Najjar sendromu: Tip II (Arias hast) Gilbert Hastalığı Lucey-Driscoll sendromu 3.Enterohepatik dolaşımın artmış olması : İntestinal obstruksiyon, Pilor stenozu İleus Mekonyum tıkacı Kistik fibrozis

10 Bebek R Miadında 2800 gr NVY ile doğan bebek 2. günde sarılık şikayeti ile başvuruyor. TB: 20 mgr/dl Anne kan grubu: B Rh(-) Bebek kan grubu: B Rh(+) D coombs: (+) Anneye Rhogam???

11 Rh İzoimmünizasyonu İzoimmünizasyon, Rh (D)-negatif annenin Rh (D)- pozitif eritrositlerle karşılaşmasıyla olur. Anne kanının fetal eritrositlerle karşılaşması; doğum olayı, düşükler yada fetomaternal transfüzyonla olabilmektedir. 0.2 ml fetal eritrosit yeterli

12 Rh (D)-pozitif eritrositlerle annenin ilk karşılaşmasında Ig M yapısındaki antikorlar oluşur. İkinci karşılaşmada Ig G yapısındaki antikorlar ortaya çıkarlar ve plasentayı geçerek hemolizi başlatırlar.(ikinci bebekte risk artar)

13 Hafif olgularda; Coombs pozitifliği dışında, hiperbilirubinemi ve anemi belirgin değildir. Orta ağırlıktaki olgularda; Belirgin hemoliz ve hiperbilirubinemi vardır. İleri derecede ağır olgularda; Ağır anemi, hepatoselüler hasar, hipoproteinemi ve hidrops gelişir.

14 Rhogam Anti D immunglobulin Gebeliğin 7. ayında ve doğumdan sonra ilk 72 saatte Annede İDC(-) /bebekte DC(-) ise

15 Bebek O NVY ile miadında 3200 gr doğan bebek 3. günde sarılık şikayeti ile başvuruyor TB: 21 mgr/dl Anne kan grubu: O Rh(+) Bebek kan grubu: A Rh(+) D coombs: (-)

16 ABO uygunsuzluğu Genellikle anne O kan grubundandır Annedeki anti-A ve anti-B antikorlarının, fetus eritrositlerinin A ve B antijenleri ile reaksiyona girmesi ile olur, Daha sık görülmesine rağmen, daha hafif seyirlidir Sarılık, doğumdan 24 –72 saat sonra başlar

17 Bebek A Miadında 3500 gr NVY ile doğan bebek 5 günde sarılık şikayeti ile getiriliyor TB: 19 mg/dl Anne kan grubu: A Rh(+) Bebek kan grubu: A Rh(+) D Coombs: (-) CBC: normal Tiroid testleri normal İdrar tetkiki normal Metabolik taraması normal

18 Anne sütü sarılığı

19 Annesütü alan bebeklerin %6.8 de sebebi açıklanamayan hiperbilirubinemi gelişmektedir (TSB >15 mg/dl) Annesütü sarılığı; erken başlangıçlı ve geç başlangıçlı olarak ikiye ayrılmaktadır. Erken başlangıçlı sarılık, annesütü ile beslenme sarılığı (yetersiz anne sütü alımı) Geç başlangıçlı sarılık ise, annesütü sarılığı sendromu olarak da bilinir

20 Annesütü beslenme sarılığı Annesütü sarılığı sendromu Başlangıç zamanı (>7 mg/dl) 2-4 günler4-7 günler Peak bilirubin zamanı 3-6 günler5-15 günler Term yenidoğanlarda insidansı %12-13%2-4

21 Sarılık farkedildiğinde yapılacak ilk şey – sarılık patolojik mi yoksa fizyolojik mi patolojik sarılıkların erken tanınması tedavi planları bakımından çok önemlidir. Yaşamın ilk 24 saati içerisinde gözlenen sarılık genellikle ‘patolojik’ olarak kabul edilmelidir.

22 Sarılıklı bir yenidoğanda araştırılması gereken faktörler : 1.Hemolitik hastalığı düşündüren faktörler a.Ailede hemolitik hastalık hikayesi b.Sarılığın yaşamın ilk 24 saati içerisinde başlaması c.Total bilirubin seviyesinin 0.5 mg/dl/saat den fazla artış göstermesi d.Solukluk ve hepatosplenomegali bulunması e.Fototerapi ile total bilirubin seviyesinin düşme göstermemesi f.Total bilirubin seviyesinin saatten sonra ani artış göstermesi (G6PD eksikliği)

23 2. Hemoliz dışında fazla miktarda eritrosit yıkımına neden olan faktörler a.Polisitemi (Hct >65) b.Sefalhematom ve ekimozlar 3.Hiperbilirubinemi görülme riski yüksek olan durumlar a.Beslenme yetersizlikleri(idrar sıklığı??) b.Diabetik anne bebeği c.Prematürite d.SGA

24 Laboratuvar Çalışmaları 1. Sağlıklı yenidoğan :(>2500 g ve gestasyonel yaşı >37 hafta olan yenidoğanlar.) a. Annenin kan grubu (ABO ve Rh) b. Bebeğin kan grubu ve Direk Coombs testi c. Serum bilirubin seviyesi (total bilirubin) d. Hemoglobin ve hematokrit

25 25 2. Sağlık durumu şüpheli yenidoğan a. Total ve direk serum bilirubin seviyeleri b. Tam kan sayımı ve formül lökosit (enfeksiyon araştırması) c. Annenin kan grubu (ABO ve Rh) d. Direk Coombs testleri e. Retikülosit sayımı (hemolitik bebeklerde) f. Kan yayması (eritrosit morfolojisi) g. G6PD taraması (hemoliz bulguları olan Akdeniz orijinli bebekler) h. Serum elektrolit ve albumin konsantrasyonları

26 Erken taburculuk nedeniyle artık çoğunlukla “yatan” değil “ayaktan” izlenen bebeklerin sorunudur Acil servislere en sık başvuru nedenleri arasındadır Tedaviye başlamada ZAMAN ÖNEMLiDiR! Çocuk acil servislerinin/ polikliniklerin sarılıkla başvuran yenidoğanlara yönelik bir “triyaj politikası” olmalıdır. sarılık

27 Sarılıklı bebek takibinde sık yapılan hatalar “Bilirubin korkusunun” azalması ve nörotoksik potansiyelini hafife almak Sarılığın ciddiyetini tahmin etmede görsel değerlendirmeye çok güvenmek Hiperbilirubinemiyi “saat olarak postnatal yaşa göre” tanımlamamak, risk faktörlerini belirlememek Erken taburculuk sonrası 48 saat içinde kontrolü sağlayamamak Taburcu olmadan önce veya sarılıkla tekrar başvurduğunda tedaviye başlamada gecikmek

28 Sarılık için öneriler, AAP 2004 Emzirmenin desteklenmesi Sarılık riski açısından sistematik değerlendirme: Kan grubu: Klinik: G6PD eksikliği: Kernikterus için gizli tehlike

29 Göz yanılır ! Sarılığın görsel değerlendirmesi güvenilir değildir, mutlaka TSB/TcB ölçümü yapılmalıdır

30 1.Emzirme teşvik edilmeli ve desteklenmeli 2.Hiperbilirubinemi tanısı ve değerlendirilmesi için protokoller geliştirilmeli 3.İlk 24 saatte sarılığı ortaya çıkan bebeklerde TSB ölçülmeli 4.Anne-babalar yenidoğan sarılığı hakkında bilgilendirilmeli

31 Bilirubin nomogramı Bhutani VK,et al. Pediatrics 1999;103:6-14 S E R U M B İ L İ R U B İ N İ (mg/dL) 95.p 75.p 40.p Yüksek orta risk Düşük orta risk Düşük risk YAŞ (saat ) Yüksek risk

32 İzlem planı Risk persentili Kontrole çağırma zamanı > 95 pTaburcu etme, hemolizi değerlendir, tedavi et > 75 pHemolizi değerlendir, 8-24 st sonra TSB bak > 40 p48 saat içinde TSB bak < 40 p48 saat içinde klinik izlem, TSB de bakılabilir

33 İzlem planı Taburcu edilme zamanıKontrole çağırma zamanı* < 24 saat72 saat içinde 24 ile 47.9 saat arası 96 saat içinde 48 ile 72 saat arası120 saat içinde *Daha çok risk faktörü olan bebekler daha erken (24-48 saat içinde) kontrole çağrılmalı *Coğrafi, iklimsel, sosyo-ekonomik veya başka nedenlerle bebeğin kontrole getirilmesinden emin olunamıyorsa ve ciddi hipebilirubinemi gelişme riski yüksek bulunmuşsa taburculuk ertelenmeli (72-96 saate kadar)

34 Hiperbilirubinemi tedavisi;Fototerapi

35 Fototerapinin etki mekanizması Direk ışık enerjisi kullanılır Deri ve derialtı dokulara yerleşmiş bilirubin üzerinde etkilidir. Konjugasyona ihtiyaç duymadan bilirubinin vücuttan uzaklaşmasını sağlar.

36 Fototerapi etkinliği Dalga boyu İrradiyans Mesafe Yüzey alanı ile ilişkilidir.  En etkin spektrum: mavi-yeşil nm “Peak”: 460±10 nm

37 15-20 cm

38 Evde fototerapi ?  Yüksek bilirubin değerlerinde uygun değil Gün ışığı ile fototerapi ?  Önerilmez LED fototerapi cihazları konvansiyonel ışık kaynaklarına göre birçok avantajları vardır. Özellikle mavi ışıklı LEDler dar spektrumda yüksek yoğunluklu ışık yayarlar.

39 Düşük riskli bebek (≥ 38 hf ve sağlıklı) Orta riskli bebek (≥38hf+risk faktörleri veya /7hf ve sağlıklı) Yüksek riskli bebek ( /7 hf + risk faktörleri) 24 st48 st 72 st 96 st 5 gün 6 gün 7 günDoğum Yaş  35 haftalık yenidoğanlarda fototerapi önerileri

40

41

42 Kernikterus Albümine bağlı olmayan serbest bilirubinin serumda artması ve kan-beyin bariyerini geçen indirek bilirubinin beyin hücrelerinde birikmesi Sağlıklı hemolizi olmayan term bebeklerde 25 mg/dL indirek bilirubin seviyelerine kadar kernikterus çok nadir görülen bir durumdur.

43 Ölüm Akut bilirubin ensefalopatisi Kronik bilirubin ensefalopatisi Daha hafif nörolojik bulgular Erken ve etkin tedavi ile KERNİKTERUS ÖNLENEBİLİR

44 FT sınırı TSB düzeyine göre değerlendirme takip

45 İVİG  İzoimmun hemolitik hastalıkta TB yoğun fototerapiye rağmen yükseliyorsa  KD sınırının 2-3mg/dl altında ise 0,5-1gr/kg, gerekirse 12 saat sonra tekrar İVİG kullanımı kan değişimi gereksinimini azaltabilir, ancak rutin önerilmemektedir...

46 Fenobarbital Bilirubin klirensi için metabolik yolun hızlandırılması Hepatik UGT aktivitesini ve bilirubin konjugasyonunu   Y proteinin düzeyini arttırarak bilirubin alımını ve bilirubinin safra yollarına atılımını   Safra akımını   Rutin kullanımı önerilmez !!!(kognitif fonksiyonlar)

47 İndirekt hiperbilirubinemi olan hemen her bebekte mutlaka idrar tetkiki yapılarak idrar yolu enfeksiyonları ekarte edilmelidir.

48 Konjenital hipotiroidizm

49 Uzamış sarılık; termlerde 14 günü, pretermlerde 21 günü geçen 10 mg/dl üzerindeki bilirubin değerlerinde uzamış sarılıktan bahsedilir. Bu direk veya indirekt olabilir.

50 Bebek D C/S ile miadında 3400 gr doğan bebek 14. günde sarılık şikayeti ile başvuruyor. TB: 15 mgr/dl Anne kan grubu: A Rh(+) Bebek kan grubu: O Rh(-) D Coomb: (-) Direkt Bilirubin: 4mgr/dl

51 Kolestaz nedenleri Neonatal hepatit sendromları Biliyer Atrezi Sepsis Konjenital Enfeksiyonlar Metabolik Hastalık Kistik Fibrozis Viral Hepatitler Alfa-1 Antitripsin Eksikliği

52


"Yenidoğan sarılıklarına yaklaşım Dr. Ferda Özlü Çukurova Üniversitesi Yenidoğan BD." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları