Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Acil Serviste Pulmoner Emboli Tanısında Gecikme: Önemli Bir Sorun Mu? Müge Aydoğdu*, Nurettin Özgür Doğan**, Nazlı Topbaşı Sinanoğlu***, İpek Kıvılcım.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Acil Serviste Pulmoner Emboli Tanısında Gecikme: Önemli Bir Sorun Mu? Müge Aydoğdu*, Nurettin Özgür Doğan**, Nazlı Topbaşı Sinanoğlu***, İpek Kıvılcım."— Sunum transkripti:

1 Acil Serviste Pulmoner Emboli Tanısında Gecikme: Önemli Bir Sorun Mu? Müge Aydoğdu*, Nurettin Özgür Doğan**, Nazlı Topbaşı Sinanoğlu***, İpek Kıvılcım Oğuzülgen*, Ahmet Demircan****, Fikret Bildik****, Numan Nadir Ekim* *Gazi Üni. Tıp Fak. Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, Ankara **Etlik İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Servisi,Ankara ***Osmancık Devlet Hastanesi, Çorum ****Gazi Üni. Tıp Fak Acil Tıp Anabilim Dalı, Ankara

2 GİRİŞ Pulmoner emboli (PE) acil tanı koyulup tedavi edilmediği takdirde ölümle sonuçlanabilen ciddi bir hastalıktır. Geç tanı alan veya atlanan DVT ve PE olgularında ölümlerin çoğu ilk 1-2 saat içinde gerçekleşir Geç tanı konması uzun dönemde pulmoner hipertansiyona ve sağ kalp yetmezliğine bağlı morbidite ve mortaliteye neden olabilir

3 Pulmoner Emboli Tanısında Gecikme Nedenleri Radyoloji departmanı çalışma saatleri

4 AMAÇ BT anjiyografi ve klinik prediksiyon kurallarının günlük kullanıma girdiği üniversitemiz Acil Servisinde halen PE tanısında gecikme olup olmadığını belirlemek Tanıya kadar geçen gecikme süresini ve gecikmeye yol açan faktörleri değerlendirmek

5 METOD Prospektif gözlemsel kohort çalışması Gazi Üni Tıp Fak. Acil Servisinde Eylül 2008- Eylül 2010 tarihleri arasında gerçekleştirildi.

6 Hasta Kabul ve Dışlanma Kriterleri

7 METOD

8 METOD

9 TANIMLAR

10 BULGULAR

11 ÖzellikN=53 Ort±SS Yaş (yıl)65±17 Cinsiyet (kadın), n(%)29 (55) Evli, n(%)44 (83) Eğitim, n(%) Okur yazar değil İlkokul Ortaokul Lise Üniversite 3 (6) 34 (64) 1 (2) 13 (25) 2 (4) Sosyal durum, n(%) Ailesiyle yaşıyor Yalnız yaşıyor Huzurevinde yaşıyor 46 (87) 2 (4) 5 (9) Komorbidite, n(%) Obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH,Astım) Diabetes Mellitus Koroner Arter Hastalığı Malinite Serebrovasküler olay Hipertansiyon Konjestif Kalp Yetmezliği Alzheimer 42 (79) 11 (21) 9 (17) 19 (36) 9 (17) 19 (36) 4 (8) 5 (9) Tablo 1-Çalışma grubunun demografik, sosyal özellikleri ve komorbiditeleri

12 Toplam gecikme süresi (gün) (Ort: 6.8±7.7 gün, Median: 4 gün) 32,0029,0018,0014,0010,007,004,002,00,00 8 6 4 2 0 Şekil 1. PE tanısında toplam gecikme süresi

13 Hasta ilişkili faktörler nedeniyle gecikme(gün) (ort±ss:4.6±6.5,Median: 2 gün) 28,0020,0014,0010,006,004,002,00,00 F rekans 20 15 10 5 0 Şekil 2. Hasta ilişkili faktörler nedeniyle PE tanısında gecikme süresi

14 Doktor ilişkili faktörler nedeniyle gecikme(gün) (ort±ss:1.5±2.7, Median:0 gün) 12,009,008,007,005,004,003,002,001,00,00 Frekans 40 30 20 10 0 Şekil 3. Doktor ilişkili faktörler nedeniyle PE tanısında gecikme süresi

15 Hastane ilişkili faktörler nedeniyle gecikme(gün) (ort±ss: 0.7±0.9 gün, Median:0) 4,003,002,001,00,00 30 20 10 0 Şekil 4. Hastane ilişkili faktörler nedeniyle PE tanısında gecikme süresi

16 Hastaneye başvuru sonrası gecikme (gün) (Mean: 2.2±2.9 gün, Median: 1 gün) 14,009,008,007,005,004,003,002,001,00,00 Frekans 20 15 10 5 0 Şekil 5. Hastane+doktor ilişkili faktörler nedeniyle PE tanısında gecikme süresi

17 Özellik Gecikme (+) N=33 N (%) Gecikme (-) N=20 N (%) p OR (Odds Ratio) %95 CI (Confidence Interval) Demografik ve sosyal özellikler Yaş>5026 (79)15 (75)0.5010.8080.218-2.999 Cinsiyet (kadın)*21 (64)8 (40)0.0520.3810.122-1.193 Evlilik durumu (bekar)*9 (27)00.0091.8331.400-2.401 Düşük eğitim düzeyi (okuryazar değil, ilk ve ortaokul ) 22 (66)13 (65)0.5301.1820.331-4.224 Yalnız yaşıyor/huzur evinde yaşıyor* 7 (21)00.0281.7691.373-2.280 Komorbiditeler Komorbidite26 (79)16 (80)0.6020.9290.234-3.681 Malinite*9 (27)10 (50)0.0850.3750.117-1.201 Alzheimer*5 (15)00.0830.5830.459-0.741 Risk faktörleri Sigara18 (55)11 (55)0.6000.9820.322-2.997 Yakın zamanda operasyon6 (18)4 (20)0.5711.1270.275-4.600 Geçirilmiş DVT or PTE5 (15)3 (15)0.6370.9530.201-4.511 Oral kontraseptif kullanımı1 (3)00.6231.6251.311-2.015 Solunum sayısı (/dak) (ort±SS)23±523±60.349 Pa0 2 (mmHg) (ort±SS)53±1157±180.425 Tablo 2- PE’li hastalarda hasta ilişkili gecikme faktörlerinin analizi

18 Semptomlar Bacak çap farkı11 (33)5 (25)0.3740.6670.192-2.314 Hemoptzi4 (12)1 (5)0.3680.3820.040-3.680 Göğüs ağrısı*16 (48)6 (30)0.0152.1960.678-7.111 Dispne24 (73)13 (65)0.3841.4360.434-4.750 Ateş6 (18)3 (15)0.5391.2590.277-5.717 Senkop*4 (12)6 (30)0.0110.3220.078-1.327 Öksürük*13 (39)4 (20)0.0222.60.709-9.53 Fizik muayene bulguları Kan basıncı,sistolik (mmHg) (ort±SS) 128±23111±190.011 Kan basıncı diastolik (mmHg) (ort±SS) 78±1669±130.033 Ortalama Kan Basıncı* (sist+2diast/3) 95±1883±140.016 ÖzellikGecikme (+) N=33 N (%) Gecikme (-) N=20 N (%) pOR (Odds Ratio) %95 CI (Confidence Interval) Tablo 2- PE’li hastalarda hasta ilişkili gecikme faktörlerinin analizi

19 ÖzellikGecikme (+) N=20 n (%) Gecikme (-) N=33 n (%) pOR%95 CI Wells (ortalama±ss)4.72±2.76.5±2.50.017 Düşük Wells (<2)4 (20)00.0173.0632.049-4.578 Orta Wells Skoru (2-6)10 (50)16 (48)0.5701.0630.350-3.227 Yüksek Wells Skoru(>6)6 (30)17 (52)0.1060.4030.125-1.306 D-dimer düzeyi (ort.±ss)4624±32254501±29760.957 Komorbidite17 (85)25 (76)0.3311.8130.420-7.831 Malinite6 (30)13 (39)0.3490.6590.202-2.155 Alzheimer*4 (20)1 (3)0.0618.000.825-77.590 Hipertansiyon*12 (60)7 (21)0.0055.5711.639-18.937 Atrial fibrilasyon3 (15)2 (6)0.2712.7350.416-18.005 Sigara *8 (40)21 (64)0.0820.3810.122-1.193 Semptom Göğüs ağrısı6 (30)16 (48)0.1500.4550.141-1.475 Dispne13 (65)24 (73)0.3840.6960.211-2.304 Ateş4 (20)5 (15)0.4611.4000.328-5.975 Senkop5 (25)5 (15)0.2951.8670.465-7.488 Öksürük8 (40)9 (27)0.2541.7780.547-5.773 Tablo 3 –PE’li hastalarda doktor ilişkili gecikme nedenlerinin analizi

20 Akciğer grafisi bulguları Diyafram elevasyonu8 (40)10 (30)0.3341.5330.479-4.904 Lineer atelektazi4 (20)5 (15)0.4611.4000.328-5.975 Plevral efüzyon4 (20)6 (18)0.5711.1250.275-4.600 Hiler dolgunluk9 (45)10 (30)0.2151.8820.595-5.955 İnfiltrasyon3 (15)9 (27)0.2470.4710.111-2.000 CT anjiografi bulguları Bilateral ana pulmoner arterlerde* 4 (20)13 (39)0.1070.3650.099-1.345 Bilateral segmental pulmoner arterlerde 2 (10)1 (3)0.3273.4440.291-40.710 Bilateral parsiyel oklüzyon*8 (40)2 (6)0.00410.001.849-54.082 Unilateral ana pulmoner arterde1 (5)2 (6)0.6730.7890.067-9.317 Unilateral segmental pulmoner arterde 4 (20)9 (27)0.3760.6390.167-2.439 Unilateral parsiyel oklüzyon1 (5)5 (15)0.2420.2840.031-2.632 ÖzellikGecikme (+) N=20 N (%) Gecikme (-) N=33 N (%) pOR%95 CI Tablo 3 –PE’li hastalarda doktor ilişkili gecikme nedenlerinin analizi

21 ÖzellikGecikme (+) N=20 N (%) Gecikme (-) N=33 N (%) pOR%95 CI EKG BULGULARI Normal sinus ritmi19 (95)31 (94)0.6841.2260.104-14.455 Taşikardi6 (30)7 (21)0.3441.5920.447-5.664 S1Q3T3 paterni5 (25)9 (27)0.5600.8890.250-3.163 İskemi (T dalgası negatifliği)7 (35)16 (48)0.2510.5720.182-1.797 ARTER KAN GAZI ANALİZİ pH (ort±ss)7.42±0.17.43±0.050.575 PaO 2,mmHg (ort±ss)55±1254±150.819 PaCO 2,mmHg (ort±ss)34±1032±90.700

22 ParametrepOdds Ratio%95 Confidence Interval Hasta ilişkili gecikme (Hastanın medikal yardım almada gecikmesine neden olan faktörler) Cinsiyet (kadın)0.0334.7921.134-20.250 Göğüs ağrısı0.0434.4591.047-18.993 Öksürük0.0474.0290.875-18.561 Doktor ilişkili gecikme (Doktorun tanıda gecikmemesini sağlayan faktöler) Bacak çap farkı0.0616.9010.916-51.997 Yakın zamanda geçirilmiş operasyon0.05413.8560.951-201.797 Hipertansiyon (komorbidite)0.0250.1000.013-0.746 Daha önce geçirilmiş DVT veya PE0.07610.0000.593-168.620 Tablo 4- Doktor ve hasta ilişkili gecikme için multivaryant regresyon analizi

23 TARTIŞMA Bu çalışmanın sonuçları; Acil Serviste PE tanısındaki gecikmenin günümüz şartlarında da halen önemli bir sorun olduğunu ortaya koymaktadır.

24 TARTIŞMA Bu çalışmada akut PE’de tanı gecikmesi %93 hastada (+) Bu yüksek oran tanım ile ilişkili (semptom başlangıcından ilk 24 saat sonra tanı konulması) Daha önceki çalışmalarda semptom başlangıcından 5-7 gün sonra tanı konulması gecikme olarak tanımlanmıştır Bizim hasta grubumuzda %34 hastada >5 gün gecikme, %28 hastada >7 gün gecikme mevcuttur. Ama erken tanı ve tedavi PE’de hayati öneme sahip!!!!

25 TARTIŞMA Hasta ilişkili gecikme nedenleri; Bayan cinsiyet Bekar olma, yalnız yaşama İstatistiksek olarak anlamlı olmamakla birlikte Alzheimer hastalarında ve eğitim düzeyi düşük hastalarda gecikme oranı daha yüksek (63% vs 37%). Göğüs ağrısı ve öksürük hastaların gecikmesine sebep olurken, senkop ve hipotansiyon gibi semptomlar daha hızlı hastane başvurusu ile sonuçlanıyor.

26 *Jimenez Castro D ve ark. Prognostic significance of delays in diagnosis of pulmonary embolism. Thrombosis Resarch 2007; 121: 153-8 *Kline JA ve ark. Prospective study of the clinical features and outcomes of emergency department patients with delayed diagnosis of pulmonary embolism. Academic Emergency Medicine 2007; 14: 592-598 *Ageno W ve ark. Factors associated with the timing of diagnosis of venous thromboembolism: Results from the MASTER Investigators. Thrombosis Research 2008; 121: 751-756 **Bulbul Y ve ark. Time delay between onset of symptoms and diagnosis in pulmonary thrombembolism. Respiration 2009;78:36-41 **Bulbul Y ve ark. The relationship between socio-demographic characteristics of patients and diagnostic delay in acute pulmonary thromboembolism. Ups J Med Sci. 2011 Mar;116(1):72-6. Epub 2010 Nov 11 Daha önceki çalışmalarda da klinik durumu (senkop, hipotansiyon, takipne, ateş) daha ağır olan hastaların daha çabuk medikal yardım aldıkları ortaya konmuştur*. Bulbul Y ve ark; aktif sigara içicisi olma,yüksek eğitim düzeyi, komorbiditeler daha geç hasta başvurusu ile ilişkili; hipotansiyon, senkop, yakın zamanda geçirilmiş cerrahi/travma daha kısa hastane başvurusu ile ilişkili**

27 Daha önceki çalışmalarda doktor ilişkili gecikme nedenleri araştırılmamıştır. Bu çalışmada; ◦bacak çap farkı olması, ◦yakın zamanda geçirilmiş operasyon ◦daha önce VTE öyküsü olması doktorun PE tanısında gecikmemesini sağlarken; ◦HT gibi bir komorbiditesinin bulunması doktorun tanıda gecikmesine neden olmuştur.

28 Çalışmamızın önemli bir diğer sonucu da 27 (%51) hastada hastane ilişkili faktörler nedeniyle gecikme olmasıdır. Hasta ilişkili gecikme tamamen ekarte edildiğinde hastane ve doktor ilişkili gecikme 40 (%75) hastada saptanmıştır Hasta ve doktor ilişkili gecikmeyi tamamen ortadan kaldırmak imkansız En azından hastane ilişkili gecikme ortadan kaldırılarak %51 hastaya daha erken tanı konabilir

29 ÇALIŞMANIN EKSİK NOKTALARI Tek merkezli, az hasta sayısı Gecikmiş PE tanısının bu hastalarda yarattığı etkiler, mortalite ve morbiditeleri değerlendirilmedi.

30 SONUÇ

31


"Acil Serviste Pulmoner Emboli Tanısında Gecikme: Önemli Bir Sorun Mu? Müge Aydoğdu*, Nurettin Özgür Doğan**, Nazlı Topbaşı Sinanoğlu***, İpek Kıvılcım." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları