Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Gestalt Kuramı Psk. Dan. Dr. Ş.Gonca ZEREN A ğ rı Da ğ ı Üniversitesi E ğ itim Fakültesi

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Gestalt Kuramı Psk. Dan. Dr. Ş.Gonca ZEREN A ğ rı Da ğ ı Üniversitesi E ğ itim Fakültesi"— Sunum transkripti:

1 Gestalt Kuramı Psk. Dan. Dr. Ş.Gonca ZEREN A ğ rı Da ğ ı Üniversitesi E ğ itim Fakültesi

2 Zeren, 2007 Gestalt Almanca bir kelime olan Gestalt; “durum, figür, sima, ş ekil, form” gibi anlamlara kar ş ılık gelmektedir.

3 Zeren, 2007 Gestalt Kuramının Tarihçesi Gestalt Kuramı, 1912 yılında, Max Wertheimer’in çalı ş maları ile ba ş lamı ş tır.

4 Zeren, 2007 Gestalt Kuramının Tarihçesi Kuram; Kurt Koffka, Wolfgang Köhler ve Kurt Lewin tarafından geli ş tirilmi ş tir.

5 Zeren, 2007 Gestalt Kuramına Göre, Bütün, kendisi olu ş turan parçalardan daha fazla anlam ta ş ımaktadır. İ nsanlar uyarıcıları bütün ve eksiksiz olarak algılama e ğ ilimindedirler. Bütünü olu ş turan parçalardan çok, bu parçalar arasındaki ili ş kiler önemlidir.

6 Zeren, 2007 Gestalt Kuramında Algılama Çevreyi algılama biçimi, uyaranları anlamlandırmada en önemli faktördür. Algı bir tür örgütlemedir. Duyu organlarına gelen uyarıcılar, gruplanır, yorumlanır ve örgütlenir.

7 Zeren, 2007 Phi fenomen Gerçekte bir hareket olmadı ğ ı halde gidip gelen bir hareket görürüz.

8 Zeren, 2007 Phi fenomen: Görünü ş te hareket Beyaz noktalar hareket ediyormu ş gibi görünüyor. Tıpkı ı ş ıklı ilan panolarında ı ş ı ğ ın, hareket ediyormu ş görüntüsü vermesi gibi...

9 Zeren, 2007 Prägnanz Yasası Prägnanz Yasası, zihnimizin uyarıcıları algılarken, mümkün oldu ğ unca en iyi, en basit ve en anlamlı biçime dönü ş türme e ğ ilimidir.

10 Zeren, 2007 Prägnanz Yasasına ait alt yasalar vardır. Bunlar: 1.Ş ekil- zemin ili ş kisi 2.Yakınlık yasası 3.Benzerlik yasası 4.Tamamlama yasası 5.Süreklilik yasası 6.Basitlik yasası

11 Zeren, Ş ekil- zemin ili ş kisi Yandaki resme bakınca vazo mu görüyorsunuz, yoksa yüz yüze bakan iki insan mı? Algı alanımıza giren temel uyarıcıyı “ ş ekil”, onu çevreleyen ortamı da “zemin” olarak algılarız. h_Gestalt_talk.pdf

12 Zeren, Ş ekil- zemin ili ş kisi

13 Zeren, Ş ekil- zemin ili ş kisi

14 Zeren, 2007 Ş ekil- zemin ili ş kisi

15 Zeren, Yakınlık Yasası Birbirine yakın olan uyarıcıları bir grup gibi algılarız.

16 Zeren, 2007 Yakınlık Yasası Ortadaki kadın hangi adamla birlikte?

17 Zeren, Benzerlik Yasası Birbirine benzer özellikleri olan uyarıcılar, algısal bir bütünlük kazanırlar ve tek bir grup gibi algılanırlar.

18 Zeren, 2007 Benzerlik Yasası Peki ya uyarıcıların tamamı birbirine benzer ama biri farklıysa? Farklı olanı hemen öbürlerinden ayırd ederiz!

19 Zeren, Tamamlama Yasası Tamamlanmamı ş etkinlikler, biçimler ve sesler tamamlanarak algılanmaktadır.

20 Zeren, 2007 Tamamlama Yasası Tanıdık bir marka! Eksik mi tam mı? Yoksa siz mi tamamladınız?

21 Zeren, Süreklilik / Devamlılık Yasası Aynı yönde giden noktalar, çizgiler vb. birimler birlikte gruplanarak birbirinin devamı gibi algılanırlar.

22 Zeren, 2007 Süreklilik / Devamlılık Yasası

23 Zeren, Basitlik Yasası Öteki unsurlar e ş it oldu ğ unda, birey, basit ve düzenli bir biçimde organize edilmi ş figürleri algılar.

24 Zeren, 2007 Algısal De ğ i ş mezlik Bir objeyi farklı ko ş ullara ra ğ men aynı obje olarak görmemize “algısal de ğ i ş mezlik” denir. Gözümüzün retina tabakasına gelen görüntü ile, zihnimizin yorumladı ğ ı görüntü aynı de ğ ildir.

25 Zeren, 2007 Algısal De ğ i ş mezlik Uzaktaki çocu ğ u küçük, yakındakini büyük görürüz ama ikisini de aynı boyda olarak algılarız.

26 Zeren, 2007 Algısal De ğ i ş mezlik Yukarıdaki küplere bakın. Aynı küp, sabah ve ak ş am gözümüze farklı renklerde görünür. Oysa biz renkler hiç de ğ i ş memi ş gibi algılarız.

27 Zeren, 2007 Algısal De ğ i ş mezlik

28 Zeren, 2007 Algısal De ğ i ş mezlik

29 Zeren, 2007 Davranı ş ın Belirleyicileri 1.Fiziksel çevre 2.Psikolojik çevre

30 Zeren, Fiziksel çevre Yolda yürürken yüzümüze çarpan hava, gördü ğ ümüz tabelalar, insanların yüzleri, bastı ğ ımız zeminin sertli ğ i, ayakkabımızın rahatlı ğ ı ya da rahatsızlı ğ ı, lokantadan gelen yemek kokusu, dizimize sürtünerek yanımızdan geçen kedinin yumu ş aklı ğ ı gibi milyonlarca uyarıcı fiziksel çevreyi olu ş turmaktadır.

31 Zeren, Psikolojik çevre Fiziksel çevreden gelen uyarıcılar, algı yasaları ve algısal de ğ i ş mezlik ilkelerinden etkilenmektedir. Uyarıcılar algılanırken bireyin inançları, dü ş ünceleri, ihtiyaçları ve tutumları algılamayı etkilemektedir. Fiziksel çevreden gelen uyarıcılar oldukları gibi algılanmazlar, bireyin psikolojik çevresi sanki bir süzgeçmi ş gibi süzülerek algılanırlar.

32 Zeren, 2007 Bellek süreci ve bellek izi Çevresel ya ş antının, beyinde meydana getirdi ğ i etkinli ğ e “bellek süreci” ; Bu etkinlik bitti ğ inde kalan ize de “bellek izi” adı verilir.

33 Zeren, 2007 Unutma Gestaltçılara göre unutmanın iki temel nedeni vardır: 1.Geriye getirmedeki ba ş arısızlık ve 2.iz sitemindeki bozulma.

34 Zeren, 2007 İ çgörüsel Ö ğ renme = Kavrama Yoluyla Ö ğ renme = Sezi ş Yoluyla Ö ğ renme

35 Zeren, 2007 İ çgörüsel Ö ğ renme En temel özelli ğ i, bireyin problemin çözümünü bir süre dü ş ündükten sonra aniden bulmasıdır.

36 Zeren, 2007 İ çgörüsel Ö ğ renme Köhler yaptı ğ ı deneylerde, genellikle maymunları kullanmı ş, kafesin içine sopa, kutu ve baston gibi çe ş itli araç- gereç koymu ş tur.

37 Zeren, 2007 İ çgörüsel Ö ğ renme Hayvanlar için, yiyeceklere ula ş malarını içeren, bir bakı ş ta çözemeyecekleri, problem durumları olu ş turmu ş tur.

38 Zeren, 2007 İ çgörüsel Ö ğ renme Hayvan önce problemin çözümü için yollar denemi ş, ardından bir süre dü ş ündükten sonra aniden bu araç gereci kullanarak yiyeceklere ula ş mı ş tır.

39 Zeren, 2007 İ çgörüsel Ö ğ renme

40 Zeren, 2007 İ çgörüsel Ö ğ renme İ çgörüsel ö ğ renme, bili ş sel bir yapıya i ş aret etmektedir. Deneylerde olu ş turulan problem durumunu çözen maymunlar, benzer durumlarla kar ş ıla ş tıklarında, önceki çözümleri ve benzerlerini kullanmı ş lardır. Bir di ğ er deyi ş le, problemin çözümüne ili ş kin içgörü kazanmı ş lardır.

41 Zeren, 2007 Üretici Dü ş ünme Wertheimer, problemleri iki biçimde çözdü ğ ümüzü ifade etmektedir: A türü çözümler; yaratıcılık ve içgörünün oldu ğ u çözümlerdir; B türü çözümler ise; anlamadan kuralları ezberlemeye dayalı çözümlerdir.

42 Zeren, 2007 Üretici Dü ş ünme Üretici dü ş ünme, A türü çözümler üretebilmeyi gerektirir. B türü çözümler, ezbere dayalı oldu ğ u için yeni durumlarda kullanılamazlar.

43 Zeren, 2007 A ş a ğ ıdaki sayı dizisine 15 saniye bakın. Sayıları bakmadan do ğ ru sırayla hatırlayabilir misiniz?

44 Zeren, 2007 Wertheimer tarafından yapılan deneyde, deneklerden ço ğ u ancak bir-iki rakamı hatırlayabilmi ş, deneyin üzerinden birkaç hafta geçtikten sonra ise, deneklerin ço ğ u hiçbir rakamı hatırlayamamı ş lar.

45 Zeren, 2007 Ba ş ka bir denek grubuna ise sayıların bir araya getirili ş ilkesini bulmaları söylenmi ş. Birden dokuza kadar olan rakamların karelerinden olu ş turulmu ş bu diziyi çözen bu gruptaki denekler, deneyin üzerinden haftalar geçtikten sonra bile sayıları do ğ ru olarak hatırlayabilmi ş ler.

46 Zeren, 2007 E ğ itsel Sonuçlar ve Ö ğ retmenlere Öneriler

47 Zeren, 2007 E ğ itsel Sonuçlar ve Ö ğ retmenlere Öneriler Derslerin bütünlük içinde yürütülmesi algılamayı, zihinde tutmayı ve hatırlamayı kolayla ş tıraca ğ ından ö ğ retmenlerin; dersi planlamaları, konuları basitten karma ş ı ğ a do ğ ru basamaklandırmaları, konuları mümkün oldu ğ unca yarım bırakmadan ele almaları, yeni konulara geçerken eski konularla ba ğ lantı kurmaları, her derse bir önceki dersin tekrarı ile ba ş lamaları önerilir.

48 Zeren, 2007 E ğ itsel Sonuçlar ve Ö ğ retmenlere Öneriler Etkili bir ö ğ retmen, ö ğ rencilerini tanıyan ya da tanımaya çalı ş an ö ğ retmendir. Bu nedenle ö ğ retmenlerin; ö ğ rencilerin belli davranı ş larına bakarak onları etiketlememeleri, davranı ş larını de ğ erlendirirken onları bütüncül bir yakla ş ımla ele almaları önerilir.

49 Zeren, 2007 E ğ itsel Sonuçlar ve Ö ğ retmenlere Öneriler Algıyı bireyin fiziksel çevresinden çok psikolojik çevresi etkilemektedir. Bu nedenle, ö ğ retmenlerin; her bir ö ğ rencinin olayları, konuları algılama ve anlamlandırma biçimlerinin farklı olabilece ğ ini unutmamaları, ö ğ rencilerinin psikolojik yapılarını tanımaya çalı ş maları, onların ihtiyaçlarına dönük düzenlemeler yapmaları önerilir.

50 Zeren, 2007 E ğ itsel Sonuçlar ve Ö ğ retmenlere Öneriler Gestalt Kuramında ş ekil- zemin ili ş kisi önemli yasalardan biridir. Ö ğ retmenin “ ş ekil” konumunu kaybetmemesi için; derste monoton olmaması, de ğ i ş ik materyaller ve dikkat çekme yöntemlerini kullanması önerilir.

51 Zeren, 2007 E ğ itsel Sonuçlar ve Ö ğ retmenlere Öneriler Yakınlık yasasına göre, birbirine yakın olan uyarıcıları, benzerlik yasasına göre de birbirine benzer uyarıcıları, zihnimiz gruplandırarak bir bütün halinde algılama e ğ ilimindedir. Ö ğ retmenlerin; ö ğ rencilerden hatırlamalarını istedi ğ i konulardan birbirine yakın ve benzer olanları gruplayarak zihinlerinde tutmalarına yardımcı olması önerilebilir.

52 Zeren, 2007 E ğ itsel Sonuçlar ve Ö ğ retmenlere Öneriler Bireyin problemin çözümünü bir süre dü ş ündükten sonra aniden bulması, içgörüsel ö ğ renmeye i ş aret etmektedir. Okulda ö ğ retmenlerin; gerekli malzemeyi hazırlayarak, ö ğ rencilerin çe ş itli problemlere çözümler üretmelerini istemeleri, ö ğ rencilere problemi iyi anlamaları, birimler arasındaki ili ş kileri fark etmeleri ve olası çözüm yollarını bulmaları için rehberlik etmeleri, bu sırada ö ğ rencilere yeterli zamanı vermeleri, gerekirse onları cesaretlendirmeleri önerilir.

53 Zeren, 2007 E ğ itsel Sonuçlar ve Ö ğ retmenlere Öneriler Gestaltçılar ö ğ renilenlerin beyinde meydana getirdi ğ i etkinli ğ e “bellek süreci” ; bu etkinlik bitti ğ inde kalan ize de “bellek izi” demektedirler. Ö ğ retmenlerin; bellek izine ula ş amamayı, yani unutmayı önlemek için, sınıfta konuları belli aralıklarla tekrarlamaları, evde tekrar etmeleri için ö ğ rencileri yönlendirmeleri önerilebilir.

54 Zeren, 2007 E ğ itsel Sonuçlar ve Ö ğ retmenlere Öneriler Gestalt Kuramcıları, ezbere dayalı ö ğ renme yerine üretici dü ş ünmenin önemini vurgulamaktadırlar. Ö ğ retmenlerin; ö ğ rencilere olayları ve olguları ezberletmek yerine nedenlerini anlatması ya da nedenlerini bulmaları için ö ğ rencileri yönlendirmesi, sınıfta bu konularda tartı ş maların yürütülmesini özendirmesi önerilir.

55 Zeren, 2007 Kaynakça Bilge, F. (2002). Gestalt ve insancıl yakla ş ımda ö ğ renme, (Edt. B. Ye ş ilyaprak), Geli ş im ve ö ğ renme psikolojisi, PegemA Yayıncılık, Ankara. Child, D. (2007). Psychology and the teacher, Continuum International Publishing Group, New York. Cücelo ğ lu, D. (1999). İ nsan ve davranı ş ı, Remzi Kitabevi, İ stanbul. Dictionary Portal. (2007). Almanca- Türkçe çeviri. adresinden 30 A ğ ustos 2007 tarihinde elde edilmi ş tir. Elliott, S.N., Kratochwill, T.R., Cook, J.L. &Travers, J.F. (2000). Educational psychology: effective teaching, effective learning, Mc Graw Hill, Boston. Esher, M.C. (2007). Fishes and birds, perceiving pattern and shape. adresinden 30 A ğ ustos 2007 tarihinde elde edilmi ş tir. Hohn, R.L. (1995). Classroom learning and teaching, Longman Publishers, USA. Kaygusuz, C. (2007). Gestalt ö ğ renme kuramı (Edt. A. Kaya), E ğ itim psikolojisi, PegemA Yayıncılık, Ankara. Köhler, W. (1925). The mentality of apes. CvLUp8GnH5HYo#PPP1,M1 adresinden 12 A ğ ustos 2007 tarihinde elde edilmi ş tir. CvLUp8GnH5HYo#PPP1,M1 Köhler, W. (1947). Gestalt psychology (reissued 1992), Liveright, New York. Özakpınar, Y. (2007). Bili ş sel psikoloji. adresinden 30 A ğ ustos 2007 tarihinde elde edilmi ş tir.http://dis.fatih.edu.tr/store/docs/66656EWXszetY.doc Senemo ğ lu, N. (2004). Geli ş im ö ğ renme ve ö ğ retim, Gazi Kitabevi, Ankara. Sözlük. (2007). From language to language. adresinden 30 A ğ ustos 2007 tarihinde elde edilmi ş tir.http://www.sozluk.de/ Süper Sözlük. (2007). Almanca- Türkçe Sözlük. adresinden 30 A ğ ustos 2007 tarihinde elde edilmi ş tir.http://mydictionary.dyndns.org/dict/seek/translator Ünver, G. (2007). Bili ş sel yakla ş ım Gestalt kuramı, (Edt. A. Ulusoy), E ğ itim psikolojisi, Anı Yayıncılık, Ankara. Woolfolk, A.E. (1998). Educational psychology, Allyn and Bacon, Boston.


"Gestalt Kuramı Psk. Dan. Dr. Ş.Gonca ZEREN A ğ rı Da ğ ı Üniversitesi E ğ itim Fakültesi" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları