Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

CÜMLEDE ANLAM Cümle: Sözcüklerin yan yana gelerek bir duyguyu, bir düşünceyi, bir isteği, bir işi, kısacası bir yargıyı tam olarak anlatabilir duruma.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "CÜMLEDE ANLAM Cümle: Sözcüklerin yan yana gelerek bir duyguyu, bir düşünceyi, bir isteği, bir işi, kısacası bir yargıyı tam olarak anlatabilir duruma."— Sunum transkripti:

1

2 CÜMLEDE ANLAM

3 Cümle: Sözcüklerin yan yana gelerek bir duyguyu, bir düşünceyi, bir isteği, bir işi, kısacası bir yargıyı tam olarak anlatabilir duruma gelmiş biçimine cümle denir.

4 Öznel Anlatım Doğruluğu ya da yanlışlığı kişiden kişiye değişen, doğruluğu tartışılan düşüncelerin anlatıldığı yargılara öznel yargı denir. Bu yargıların kullanıldığı anlatıma da öznel anlatım denir. Bu cümlelerde (yargılarda) bence ifadesi vardır.

5 Öznel Anlatım (örnekler) İzmir, tarihi ve doğal güzellikleriyle eşsiz bir şehrimizdir. Şair söyleyiş güzelliğiyle türkü tadında bir şiir sunuyor bize. Konferansa katılanların saçma sapan fikirleri beni iyice sıkmıştı.

6 Nesnel Anlatım Doğruluğu ya da yanlışlığı kişiden kişiye değişmeyen, deney ve gözleme dayanan tarafsız yargılara nesnel yargı denir. Bu yargıların kullanıldığı anlatıma da nesnel anlatım denir. Nesnel yargılarda duygu ve izlenimlere yer verilmez.

7 Nesnel Anlatım (örnekler)‏ Aruz ölçüsüyle yazılan şiirde nazım birimi dörtlüktür. Dört perdede oluşan bu oyunda yazar, aile bireyleri arasındaki sorunları anlatır.

8 Nesnel Anlatımı (örnekler) Filmde olaylar küçük bir kasabada geçiyor. Eser dört bölüm halinde sinemaya uyarlanmış. Turizm gelirleri geçen yıla oranla yüzde 5’lik bir artış göstermiştir.

9 Koşula (şarta) Bağlılık Bir olayın, durumun gerçekleşmesi için daha önceden olması gereken başka bir durumun varlığına “koşulluk” denir.

10 Koşula (şarta) Bağlılık (devam)‏ Bu tip cümle anlamlarında “hangi şartla?” sorusunu temel cümleye sorduğumuzda gerçekleşmesi gereken koşulu bulabiliriz.

11 Koşula (şarta) Bağlılık (örnekler) Sanatçı yapıtında toplumu anlatırsa ölümsüzleşir. Akşam baban gelsin, alışverişe çıkarız. Müzik dinleyebilirsin ama sesini fazla açmayacaksın.

12 Koşula (şarta) Bağlılık(örnekler) Akşama geri vermek üzere bu kitabı alabilirsin. Bizim buralara yağmur yağdıkça her yer toprak kokardı. Her güneş doğduğunda beni hatırla.

13 Sebep - Sonuç (neden - sonuç) İlişkisi Aşırı sıcaklar can kaybına yol açtı. Yoğun kar yağışı nedeniyle yollar trafiğe kapatıldı. Hediye almadım diye bana darılmış.

14 Sebep - Sonuç (neden - sonuç) İlişkisi (devam) Bu tip yargıları bulmak için yükleme “niçin” sorusu sorulabilir.

15 Sebep - Sonuç (neden - sonuç) İlişkisi (örnekler)‏ Sınavda heyecanlandığı için bazı soruları yapamadı. Bakımsızlıktan ev harabeye dönmüştü. Matbaanın bulunmasıyla okuma yazma oranı arttı.

16 Amaç - Sonuç İlişkisi Öznenin işi, hareketi gerçekleştirme amacı ve sonucu cümle içinde verilir. Bu tür cümlelerde için, diye,üzere, dolayı, ötürü, maksadıyla ifadeleri sıkça geçer.

17 Amaç - Sonuç İlişkisi (devam)‏ Bu ifadelerden bazıları "sebep - sonuç" bildiren cümlelerde de geçebilir. Amaç - sonuç cümlelerinde "hangi amaçla, hangi maksatla’’ anlamları bulunabilir.

18 Amaç - Sonuç İlişkisi (örnekler)‏ Borçlarından kurtulmak için evini satmış. Ailesini görmeye Almanya’ya gitmiş. Başbakan, ticari anlaşmalar yapmak üzere yurtdışına çıkıyor. Bu, bizi birbirimize düşürmek maksadıyla söylenmiş bir sözdür.

19 Amaç - Sonuç İlişkisi (örnekler)‏ Şair, şiirinde herkes anlayabilsin diye yalın bir dil kullanmış. Yazar, eleştirmene şirin görünmek maksadıyla iki yüzlü davranıyor.

20 DOĞRUDAN ANLATIMLI CÜMLELER Herhangi bir konuda bir kişinin görüş ve düşünceleri hiçbir değişikliğe uğratılmadan verilir. Bu cümle genellikle tırnak içinde gösterilir.

21 DOĞRUDAN ANLATIMLI CÜMLELER (örnek)‏ Bu konuda atalarımız: “Cesurun bakışı, korkağın kılıcından keskindir.” der. Descartes’in: “Düşünüyorum öyleyse varım.” sözü çok ünlüdür.

22 DOLAYLI ANLATIMLI CÜMLELER Bir kişinin sözünün söylendiği biçimde değil de, bazı değişiklikler yapılarak aktarıldığı cümlelerdir.

23 DOLAYLI ANLATIMLI CÜMLELER (örnek)‏ Onunla bir daha konuşmayacağını söyledi. Bernard Shaw, düşünmenin ruhun kendisiyle konuşması olduğunu söylerdi.

24 DOLAYLI ANLATIMLI CÜMLELER (örnek)‏ Doktor, babama ilaçları mutlaka içmesi gerektiğini tembih etti. Yazar, sanatçı olunabilmek için çok çalışılması gerektiğini vurguladı.

25 ÜSLUP VE İÇERİK (KONU) CÜMLESİ Yazarın yapıtında neyi anlattığı konuya (içerik) girer. Bu konuyu işlerken kullandığı sözcükler ve cümleler de üsluba girer.

26 ÜSLUP VE İÇERİK (KONU) CÜMLESİ (örnek)‏ Yazar yapıtında 1. Dünya Savaşı yıllarındaki insanların çektiği acıları gözler önüne serer. (Konu) Betimlemelerde sıfatlara sıkça yer veren sanatçı cümleleri uzun tutmuştur. (Üslup)

27 ÜSLUP VE İÇERİK (KONU) CÜMLESİ (örnek)‏ Romanda, Batı’nın yaşam tarzına özenen bir ailenin yavaş yavaş çöküşü anlatılır. (Konu) Şairin, şiirlerinde oldukça az kullanılan sözcüklere ve deyimlere yer vermesi dikkati çeker. (Üslup)‏

28 AŞAMALI DURUM BİLDİREN CÜMLELER Bir olayın, durumun olumlu ya da olumsuz yönde giderek değiştiğini anlatan cümlelerdir.

29 AŞAMALI DURUM BİLDİREN CÜMLELER (örnek)‏ Kadın, her geçen gün biraz daha kötüleşiyor. Havalar gittikçe soğuyor. Bu çocuğun günden güne huyu değişiyor.

30 AŞAMALI DURUM BİLDİREN CÜMLELER (örnek)‏ Ülkemiz her geçen yıl biraz daha büyüyen ekonomisiyle gelecekte gelişmiş ülkeler seviyesine çıkacaktır.

31 KİNAYELİ ANLATIMLI CÜMLE Bir gerçeği ortaya koymak amacıyla sözü imalı olarak tam karşıtı gelecek biçimde kullanmaktır.

32 KİNAYELİ ANLATIMLI CÜMLE (örnek)‏ Okulunu ne kadar çok sevdiğin yirmi gün devamsızlık yapmandan belli. Eşinin gözündeki morluktan onu ne kadar çok sevdiğin anlaşılıyor.

33 ATASÖZÜ Çok önceleri söylenmiş olup dilden dile, nesilden nesile geçerek günümüze kadar gelmiş, öğüt bildiren, atalarımızın hayat tecrübelerini yansıtan ve milletin ortak malı haline gelmiş olan sözlerdir.

34 Atasözlerin Özelliklerini Şöylece Özetleyebiliriz: Atasözleri halkın ortak malıdır. Söyleyeni belli değildir. Kalıplaşmış sözlerdir. Sözcüklerin sırası değiştirilemez. Bir sözcüğün yerine başka bir sözcük konulamaz. Kısa ve özlü sözlerdir. Hep insanları ilgilendiren sözlerdir.

35 Atasözlerin Özelliklerini Şöylece Özetleyebiliriz: Atasözlerinde geçen sözcükler genellikle gerçek anlamları dışında kullanılmıştır. (Kaz gelen yerden tavuk esirgenmez.) Kimi atasözlerinde geçen sözcükler ise gerçek anlamlarıyla kullanılmıştır. (Son pişmanlık fayda vermez.)

36 ÖZDEYİŞ (VECİZE) Özdeyişler, ünlü kişilerin, devlet adamlarının, sanatçıların söylemiş oldukları kısa fakat anlamca zengin olan sözlerdir.

37 ÖZDEYİŞ (örnek) “Hayatta en hakiki mürşit ilimdir.” (Atatürk) ‏“Kargalar ötmeye başlayınca bülbüller susar.” (Hz. Mevlana)‏

38 DEYİM Bazen bir olay veya durumu ifade etmek için, o olay veya durumu birebir karşılayacak kelimeler kullanmayız da; çağrışım yaptıracak söz grupları kullanırız. Bunu da ifademize sanat ve akıcılık kazandırmak için yaparız.

39 DEYİM (devam)‏ Örneğin: Bir insanın telaşlı olduğunu anlatmak için “telaşlıdır” demeyiz de “Etekleri tutuşmuş” ifadesini kullanırız, ama herkes bu kişinin telaşlı olduğunu anlar.

40 Deyimlerin Özellikleri: Deyimler en az iki kelimeden oluşur. (Kalp kırmak) Birden fazla kelimeden oluşan, hatta cümle halinde olan deyimler de vardır. (Taşı gediğine koymak) - (Atı alan Üsküdar’ı geçti)

41 Deyimlerin Özellikleri: Deyimleri oluşturan sözcükleri çoğu zaman gerçek (sözlük) anlamlarından uzaklaşarak mecazlı bir anlatım kazanırlar. (İşler böyle giderse hapı yutarız.)‏

42 Deyimlerin Özellikleri: (devam)‏ DİKKAT: Deyimlerle ilgili soruları çözebilmek için deyimlerin ifade ettikleri anlamları bilmemiz gerekir. Bu nedenle bazı atasözü ve deyimleri gözden geçirmek gerekir.

43 TANIMLAMA Herhangi bir şeyin ne olduğunu anlatan “Bu nedir?” sorusuna cevap verebilen cümlelere “tanım cümlesi” diyoruz. “Kitap, size istediğiniz zaman ders vermeye hazır bir öğretmendir.”

44 TANIMLAMA (devam)‏ Cümlesinde “kitap nedir?” dediğimizde “İstediğiniz zaman ders vermeye hazır bir öğretmendir.” cevabını alabiliriz.

45 ÖN YARGI (Peşin Hüküm) Bir olay veya kişiyle ilgili değişik sebeplerden dolayı önceden edindiğimiz olumlu veya olumsuz yargılardır. Kısaca özetlersek ön yargı, sonuçla ilgili önceden karar vermektir. (Bu takım bu sene kesin şampiyon olacak)

46 ÖNERİ (Tavsiye) Bir konudaki eksikliğin giderilmesi için teklif getirmeye “öneri” adı veriyoruz. “Hikayede olayların yeri ve zamanı iyi tahlil edilip, yazıya aktarılmalıdır.’’ cümlesi bir öneri cümlesidir.

47 VARSAYIM Bir durumun sonucunun ne olduğunu bilmeden onu kendimize göre bir sonuca bağlamaya “varsayım” diyoruz. “Diyelim ki bu yıl sınavı kazandın.”, “Varsayalım ki aniden çıkageldi.” cümleleri varsayım cümleleridir.

48 KARŞILAŞTIRMA Aralarında anlamca ilgi (ilişki) olan iki kavramı benzerlik ya da zıtlık yönünden kıyaslamadır. “Sütten beyaz dişleri var.” cümlesindeki dişlerin beyazlığı, sütün beyazlığıyla karşılaştırılmıştır.

49 KARŞILAŞTIRMA (örnek)‏ Sinema da tiyatro gibi görsel bir sanattır. Doğu Anadolu’nun kışı Akdeniz Bölgesi’ne göre daha çetin geçer. Yahya Kemal’de Necip Fazıl’da şiirlerinde ölüm temasına çok yer vermiştir.

50 KARŞILAŞTIRMA (örnek)‏ Bu yılki ürün geçen yıla nazaran daha bereketliydi. Sanatçı, diğer çağdaşlarına göre daha sade bir dil kullanmıştır. Ressam bu yapıtında ise diğerlerine göre daha canlı renkleri kullanmıştır.

51 Onunla iki yıldır haberleşemiyorum. (Karşılıklı yapma)‏ Akşam gelin de çay içelim. (İstek)‏ Elmaları kardeş payı yaptık. (Eşitlik)‏ DİĞER ANLAM İLGİLERİ İÇERİN YARGILAR (İstek, Karşılıklı Yapma, Beğenme vb.)‏

52 YORUM Olay veya durumu bir görüşe göre değerlendirmedir. “Şairin çok severek okunulan kitap türü hikayedir” cümlesinde “bence” ifadesi vardır. Bunun için öznel bir yargı yapılmıştır. Kısaca olay veya durum kişiye göre değerlendirilmiştir.

53 DİĞER ANLAM İLGİLERİ İÇERİN YARGILAR (İstek, Karşılıklı Yapma vb.) Düğün yapmışsın da bana haber vermemişsin. (Sitem) ‏Hava bulutlu yağmur yağabilir. (İhtimal)‏ Biz öylelerini çok gördük. (Küçümseme)‏

54 DEĞERLENDİRME Herhangi bir durumun iyi ya da kötü yönlerini ortaya koymadır. Nesnel bir yargı söz konusudur. “Sanatçı, şiirlerinde yabancı sözcüklere bolca yer vermiştir.” cümlesinde nesnel bir yargı söz konusudur.

55 AYNI YA DA YAKIN ANLAMLI CÜMLELER Bu konu başlığımızla ilgili olarak, bize sorulan sorularda farklı sayıdaki cümlelerin ifade ettiği, içerdiği anlamın benzeri veya hemen hemen aynısı istenir. “Yüreğim ağzıma geldi.” cümlesiyle “Çok korktum.” cümlesi aynı anlama gelir.

56 AYNI YA DA YAKIN ANLAMLI CÜMLELER (örnek) Kıyıyı gözden kaybetmeye cesaret edemeyen insan yeni okyanuslar keşfedemez. (Andre Gide)

57 AYNI YA DA YAKIN ANLAMLI CÜMLELER (örnek)‏ Sevgi sadakatle taçlanmadıkça ömrü kızgın çöllerdeki bir damla yaş kadardır. Sadakatin olmadığı bir sevgi uzun ömürlü olamaz.


"CÜMLEDE ANLAM Cümle: Sözcüklerin yan yana gelerek bir duyguyu, bir düşünceyi, bir isteği, bir işi, kısacası bir yargıyı tam olarak anlatabilir duruma." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları