Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

/ 611 Doç. Dr. Zekeriya Aktürk 10 Ekim 2005 Hizmetlerinde Sağlık Kalite.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "/ 611 Doç. Dr. Zekeriya Aktürk 10 Ekim 2005 Hizmetlerinde Sağlık Kalite."— Sunum transkripti:

1 / 611 Doç. Dr. Zekeriya Aktürk 10 Ekim 2005 Hizmetlerinde Sağlık Kalite

2 / 612 Konu: Sağlık Hizmetlerinde Kalite Amaç : Bu dersin sonunda katılımcıların Kalite kavramı ve ilişkili faktörler hakkında bilgi sahibi olmaları amaçlanmaktadır. Özel amaçlar : Katılımcılar bu oturum sonunda; Kalite kavramını tanımlayabilmeli Kalitenin ortaya çıkış sürecini bilmeli Kalitenin yararlarını öğrenmeli Sağlık hizmetlerinde kalite geliştirme yollarını bilmeli. Eğitim Metodları : Anlatma, Soru-Cevap,Tartışma, Ödev Araç-Gereç : Projeksiyon Cihazı,Ders Notları Süre: 45 dakika

3 / 613 M.Ö. 2000: Al, bu kökü ye... M.S. 1000: O kök kötü...Gel, bu duayı oku... M.S. 1850: O dua batıl inanç...Al, bu iksiri iç... M.S. 1940: O iksir yılan yağı...Al, bu hapı yut... M.S. 1985: O hap etkisiz...Gel, bu antibiyotiği al.. M.S. 2000: O antibiyotik artık işe yaramıyor..."Al, bu kökü ye..." İlacın Tarihçesi

4 / 614 KALİTE NEDİR?

5 / 615 Latince qualis = gerçekte öyle olmak bir şeyin ya da birinin doğası, niteliği, bir şeyin iyi ya da kötü olma özelliği, herhangi bir bakımdan üstünlük, eksiksizlik Kalite

6 / 616 Kullanıma uygunluktur. (Dr. J.M. Juran) Kalite

7 / 617 Şartlara uygunluktur. (P.B.Crosby) Kalite

8 / 618 İhtiyaçların karşılanabilme oranıdır. Kalite

9 / 619 İstenen şartlara ilk defada, her defasında ve zamanında uymaktır. Kalite

10 / 6110 Müşteri memnuniyetidir. Kalite

11 / 6111 Bir ürün veya hizmetin belirlenen veya olabilecek ihtiyaçları karşılama kabiliyetine dayanan özelliklerin toplamıdır. (TS9005) Kalite

12 / 6112 Toplam Kalite Yönetimi Yönetim ve bütün çalışanların katılımı ile müşteri isteklerinin karşılanmasıdır.

13 / 6113 TARAFLAR Hastalar Yöneticiler KALİTE Çalışanlar

14 / 6114 Sağlık hizmeti sunumu sürecinde kurumu oluşturan birimlerin ortaya koyduğu yarar ve zarar dengelerinin yargısı neticesinde varılan maksimum bir iyileşme beklentisidir. Avedis Donabedian Sağlık Hizmeti Kalitesi

15 / 6115 KALİTE, günün bilgileri ışığında verilen bakımın, hastalardan istenen sonuçların alınmasını artırma ve muhtemel istenmeyen sonuçları azaltma derecesidir Sağlık Hizmeti Kalitesi Amerikan Sağlık Örgütleri Akreditasyon Komitesi

16 / 6116 Teknoloji (Özellikle iletişim) Sınırların azalması Yarışma ortamı Daha iyi hizmet Toplam Kalite Yönetimi İnsan

17 / 6117 TARİHÇE  Hammurabi kanunları, Mısır papirüsleri, Aristo  Esnaf locaları, Ahi teşkilatı  2. dünya savaşı sonrası  Japon sanayisi  Prof. William Edwards Deming (www.deming.org)  1954 J.M. Juran (www.juran.com)  Dr. Kaoru Ishikawa  İlk toplantı: 1962 Tokyo  1985 ABD’de en büyük sanayi şirketlerinin %90’ı  Türkiye: 1969 yılında sağlık ocağı sağlık kurulları

18 / 6118 Farklı görüşler ORTAK PAYDA

19 / 6119 Donabedian’a göre Kaliteyi belirleyen 7 faktör: Etkinlik (efficient; randımanlı) Etkililik (effective) Verimlilik Optimallik Kabul edilebilirlik Meşruluk Eşitlik (adil) Güvenli, Hasta merkezli ve Zamanında hizmet +

20 / 6120 Kalite Döngüsü W. Edwards Deming

21 / 6121

22 / 6122 Kalite Bir Süreçtir

23 / 6123 Düzeltici Sistem Müşteri istekleri analizi Düzeltici faaliyetler Sürecin kontrolü Pazarlama ve satış Kalite Yaklaşımları

24 / 6124 Önleyici Sistem Müşteri istekleri analizi Tasarım ve geliştirme Sürecin kontrolü Pazarlama ve satış Kalite Yaklaşımları

25 / 6125 HASTA OLARAK (ÖĞRENCİ OLARAK) NE GİBİ KALİTE BEKLENTİLERİMİZ VAR?

26 / 6126 Kalitenin Sağlanması Kalite Güvence Sistemleri Kalite Yönetim Ekipleri Kalite Çemberleri

27 / 6127

28 / 6128

29 / 6129

30 / 6130 ISO 9000 Kalite Yönetimi ile ilgili standartları içerir ISO nedir?  International Organization for Standardization  Standardizasyon için kurulmuş uluslararası bir örgüttür  145 ülkenin katılımı var  180 teknik komitesi var  Her teknik komite bir özel alanla ilgilenir (örn. Asbestoz, çinko)  Amacı uluslararası ürün ve hizmet değişimini ve entellektüel, bilimsel, teknolojik ve ekonomik aktivitelerde kooperasyonu kolaylaştırmak için standartlar oluşturmaktır

31 / 6131 ISO 9000 standartlar serisi bir mükem- mellik seviyesi olmayıp, bir işletmede kalite yönetim sisteminin kurulması için asgari şartları belirleyen bir kılavuz niteliğindedir !!

32 / 6132 ISO 9000 standarları serisini kim oluşturur?  176 numaralı teknik komite  Ülkeler kendi örgütlerinin temsilcileri ile bu komiteye fikir sunarlar  Türkiye’den TSE

33 / 6133  İlk seri 1987’de oluşturulmuştur  ISO 9001  ISO 9002  ISO 9003  1994 ve 2000 yılında revizyonlar yapıldı  ISO 9000/2000 versiyonunda;  9001, 9002, 9003 standartları 9001 başlığı altında teke indirgenmiştir ISO 9000 Standartları

34 / 6134  Bilgilerini artırma  Birlikte çalışmayı öğrenme  Etkileşimi öğrenme  Moral yüksekliği  Özgüven yüksekliği  Sistematik çalışma  Etkinlikleri planlama  Problem çözme tekniklerini öğrenme  Problemleri önleyebilme  Daha başarılı tanı koyma  Daha etkin ve ekonomik ilaç kullanımı  Gizli kalmış yeteneklerin ortaya çıkması  İş tatmininda artma  Yeni beceriler kazanma  İşinde terfi etme imkanı Liderlik özelliklerinin gelişmesi Toplam Kalite Yönetiminin Yararları Çalışanlara

35 / 6135 Toplam Kalite Yönetiminin Yararları İşverene  Maddi tasarruf  Daha az işten çıkarma  Çalışanların işe gelmeme oranlarında azalma  Ürünün hızlı ulaştırılması  Ürün kalitesinde artma  Araç ve gereçlerin etkin kullanımı

36 / 6136 Toplam Kalite Yönetiminin Yararları Genel  Ürün kalitesinde artma  İletişimde artma  Daha iyi eğitilmiş iş gücü  Daha etkili ekip çalışması  Güven ortamı oluşması  İşe katılım ve motivasyon  İş güvenliğinde artma

37 / 6137 Kalite Ölçülebilir mi? Kalite Belirteçleri (Endikatörleri) Performans (aktivite) endikatörleri

38 / 6138 ÖZETLEYELİM Kalite nedir? Kalite açısından sağlığın hangi özellikleri vardır? Kalite uygulamalarının çalışanlara ne gibi yararları vardır? Kalite güvence sistemlerinden ne anlıyoruz?

39 / 6139 SORU Hangisi önleyici kalite yaklaşımı sisteminin özelliklerinden değildir? a. Müşteri isteklerinin tespiti (Pazar araştırması) b. Tasarım ve geliştirme faaliyetleri c. Karşılaşılan hataların düzeltilmesi d. Proses kontrol e. Pazarlama ve satış

40 / 6140

41 / 6141 TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I ÖĞRENCİLERİNDE KALİTE ÇEMBERLERİ Konu ve Amaç Amaç : Bu dersin sonunda katılımcıların Kalite çemberleri hakkında bilgi sahibi olmaları ve fakültemizde dönem 1 öğrencileri arasında bir kalite çemberi oluşturulması amaçlanmaktadır. Özel amaçlar : Bu oturum sonunda; Katılımcılar geçmiş dönemde fakültemizde yapılan kalite çemberi uygulamaları hakkında bilgi sahibi olacaklar. Kalite çemberinde görev almak isteyen gönüllü öğrenci listesi belirlenecektir. Eğitim Metodları : Anlatma, Soru-Cevap,Tartışma Araç-Gereç : Projeksiyon Cihazı,Ders Notları Süre: 25 dakika

42 / 6142 Neden Kalite Çemberleri ? Kalite çemberi iş ve iş yeri ile ilgili ürünlerin, hizmetlerin vs. iyileşmesi için çalışan aynı iş yerindeki bir ekiptir. Giriş İşçiler İş yeriÜrün Öğrenciler EğitimOkul

43 / 6143 Kalite Çemberlerinin Örgütlenme Şekli

44 / 6144 Amaç Kurumun gelişmesi İnsani ilişkilere saygı ve iş tatmini Çalışanların potansiyellerini ortaya koyma

45 / 6145 Balık Kılçığı Diyagramı Probleme yol açan etki ve nedenleri sistematik bir şekilde incelemeye yarar –4 M: Methods, Machines, Materials, Manpower 4 P: Place, Procedure, People, Policies 4 S: Surroundings, Suppliers, Systems, Skills

46 / 6146

47 / 6147 Kalite Çemberlerinin İşleyiş Şekli 7-10 kişi 1 moderatör Haftada 1 toplantı İşle ilgili problemlerin ortaya konması Çözüm üretilmesi Çözümlerin yönetime sunulması Sonuçların değerlendirilmesi

48 / 6148 Kalite Çemberlerinin İşleyişi

49 / Dönemi Öğrencilerin katılımı öğrenme kalitesini artırıyor mu? Öğrencilerin ne tür problemleri var? Öğrencilerin araştırmalara dahil edilmesi Öğrencilerle ileriye dönük iletişim kurulması Amaç

50 / 6150 Nasıl Çalıştık? Dönem başında kalite çemberlerini anlatan ders sunuldu Gönüllüler: 26 kişi Her toplantıya 6 üye Her toplantıda bir moderatör Fasilitatör: aile hekimliği öğretim üyesi Haftada bir toplantılar Problemler ve çözüm önerileri dekan beye iletildi Metod

51 / 6151 Kalite Çemberi Toplantıları Üyeler

52 / 6152 Kalite Çemberi Toplantıları Üyeler

53 / 6153 Hangi Problemler Var? Kasım Mayıs 2001: 14 toplantı Problem havuzu: 50 problem –22 eğitimle ilgili –28 konaklama vs ile ilgili Bulgular

54 / 6154 Problemlerin Önem Derecesi Likert skalası En Önemli 10 problem: Bulgular Sosyal aktiviteler77 % Hastane hizmetleri77 % Bilgisayar lab. Ve internet servisi75 % Ders notları75 % Derslerden önce ders notu verilmesi75 % Yemekhane ile ilgili problemler67 % Tuvalet ve lavaboların temizliği66 % Eğitimin içeriği60 % Sınavların zorluk derecesi55 % TürkanSabancı’daki Konferansların zamanı55 %

55 / 6155 Hangi Problemler Tartışıldı? 14 toplantıda 7 problem –Tuvaletlerin temizliği –Kantin hizmetleri –Yemekhane servisleri –Anfilerin fiziksel durumları –Eğitim sistemi –Briç kulübü kurulması –Eğitim kaynakları Bulgular

56 / 6156 Herhangi Bir Değişim Sağlanabildi mi? Kalite Değerlendirme Anketi –Eğitimin çeşitli yönlerini değerlendiren bir anket uygulandı –21 soru, 5 dereceli Değerlendirme

57 / 6157 Kalite Değerlendirme Anketi –Aralık 2000: 2.80  0.52 –Mayıs 2001: 3.20  –Fark anlamlı: t=3.506, p= Değerlendirme Herhangi Bir Değişim Sağlanabildi mi?

58 / 6158 Kalite Çemberi Neler Kazandırdı? Artılar Başarılı Olunan Noktalar –Problemler çözüldü –Öğrenci motivasyonu sağlandı –Öğrenciler için araştırma imkanları –Öğrenci-öğretim üyesi yakınlaşması sağlandı –Kalite kavramı fakültede tartışılmaya başlandı

59 / 6159 Karşılaşılan Engeller Engeller –Yönetimin güvenini kazanmak –Süre ksıtlılığı –Yetersiz kaynaklar –Kalite kültürünün olmayışı

60 / 6160 EDİRNE’Lİ ERGENLERİN BESLENME ALIŞKANLIKLARI Eda Arş*, Nalan Öztürk*, Zekeriya Aktürk** GİRİŞ ve AMAÇ Beslenmenin temel amacı organizmanın enerji ihtiyacını karşılamak için gerekli öğeleri dengeli bir şekilde sağlamaktır. Bir gereksinim olmaktan çok geleneklerin biçimlendirdiği yemek yeme alışkanlığı hızlı yemek yiyerek, yemek sırasında başka şeylerle ilgilenerek, ya da zamansızlıktan yakınıp geçiştirilerekyeni alışkanlıklara dönüşüyor.Gençlerin morbiditelerinden sorumlu olan hastalıkla- rın en önemli 6 nedeninden biri beslen- meyle ilgili davranışlardır. Bu hastalıklar arsında kalp hastalıkları (%34), kanser (%23) ve inme (%7) başta gelmektedir (1). Ülkemiz gençliğinin kültüründe de hızlı bir batılılaşma gözlendiğinden beslenme alış- kanlıkları da buna paralel olarak değiş- mektedir. Edirneli ergenlerin beslenme alışkanlıklarını öğrenmek, böylece karşı karşıya oldukları riskleri saptamak ama- cıyla Edirne il merkezindeki ortaokul ve liseli gençler üzerinde bir araştırma yapıldı. MATERYAL ve METOT Araştırma Edirne il merkezindeki toplam 28 ortaokul ve lisedeki öğrenci üzerinde yapılmıştır. Evreni oluşturan öğrencilerden okullara ve cinsiyete göre tabakalandırılarak öğrenci (% 9.23) rasgele örnekleme yöntemiyle seçildi. Örneklem sayısına ve cinsiyet dağılımına uygun olacak şekilde her sınıfın bir şubesi seçildi ve bu sınıftaki bütün öğrencilere araştırmacıların geliştirdikleri bir anket uygulandı. Araştırma sonunda toplam 883 öğrenciye (% 6.83) ait verilere ulaşıldı. Dörder kişilik iki araştırma ekibi oluşturuldu. Ekiplere anketle ilgili eğitim verildi ve bir öğrenci grubuna deneme anketi uygulandı. Araştırmacılar okullara giderek belirlenen sınıflardaki bütün öğrencilere araştırmacıların hazırladığı ve öğrencilerin demografik özellikleri ile sosyoekonomik durumları ve beslenme durumlarını sorgulayan bir anket uyguladı. Sosyoekonomik durum Neyzi ölçeği (2) ile ölçüldü. Anketler sınıftaki bütün öğrencilere aynı anda, araştırmacıların gözetiminde, kendi kendine doldurma yöntemiyle uygulandı. Sonuçlar bilgisayar ortamında SPSS paket programı kullanılarak değerlendirildi. KAYNAKLAR N% Cinsiyet Kız Erkek Yaşadığı yer Ailesiyle Akrabalarıyla Yabancı aileyle Arkadaşlarla Özel yurtta Kamu yurdu Yetiştirme y. Yalnız Diğer Toplam BULGULAR 1. Center for disease control and prevention, National center for health statistics. Advanced report of final mortality statistics Monthly vital statistics report 1992;40(8): Neyzi O, Alp H, Orhon A. Sex Maturation in Turkish girls. Annals of Human Bioloji, 1975;2:49-59 SONUÇ Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi *Dönem I Öğrencileri, **Aile Hekimliği AD Yrd. Doç. Dr. Grafik 1: Ergenlerin haftalık fast-food yeme alışkanlıkları Grafik 2. Ergenlerin haftalık sebze yeme durumları Grafik 3: Ergenlerin haftalık et yeme durumları Tablo 1: Ergenlerin demografik özellikleri Ergenlerin haftalık fast food, sebze ve et yeme durumları tablo 2’de görülmektedir. NMin.Max.Ort.SS Fast food Sebze Et Tablo 2: Ergenlerin haftalık fast food, sebze ve et yeme sıklıkları Haftalık meyve yeme sıklıklarına bakıldığında 1 öğrencinin hiç yemediği, 154 öğrencininnadiren yedikleri, 367 öğrencinin sık Grafik 4: Ergenlerin haftalık meyve yeme sıklıkları Ergenlerin sosyoekonomik durumlarına göre fast-food, sebze ve et yeme durumlarının karşılaştırıldığında SED arttıkça fast food yeme sıklığının da arttığı, sebze ve et yeme sıklığının ise azaldığı görüldü (Grafik 6). Sebze yeme ile SED arasında istatistiksel bir ilişki varken (F=3.409, p=0.017), et ve fast food yeme arasında herhangi bir ilişki saptanmadı (sırasıyla F=1.073, p=0.360; F=0.607, p=0.186). Grafik 7: Ergenlerin yaş gruplarına göre fast-food, sebze ve et yeme durumlarının karşılaştırılması Grafik 5: Ergenlerin ailelerinin yanında yaşama durumlarına göre fast food, sebze ve et yeme durumları istatistiksel bir ilişki saptanmadı (sırasıyla F=0,356, p=0.551; F=0.080, p=0.777; F=1.069, p=0.302) (Grafik 5). Grafik 6: Ergenlerin SED’ları ile fast food, sebze ve et yeme durumlarının karşılaştırılması Ergenlerin yaş gruplarına göre fast food, sebze ve et yeme durumları karşılaştırıldığında 16 yaş ve üzerindeki ergenlerde fast food ve sebze yeme sıklığının arttığı, et yeme sıklığının ise azaldığı görüldü. Yaş ile birlikte fast food yeme sıklığı anlamlı oranda artarken (F=4.794, p=0.029) sebze ve et yeme sıklıkları arasında istatistiksel bir fark saptanmadı (sırasıyla F=0.024, p=0.878; F=0.324, p=0.569) (Grafik 7). Tablo 3: Ergenlerin cinsiyetlerine göre fast-food, sebze ve et yeme durumlarının karşılaştırılması Fast foodSebzeEt KızOrt N SS ErkekOrt N SS Top.Ort N SS t P Grafik 8: Ergenlerin cinsiyetlerine göre fast-food, sebze ve et yeme durumlarının karşılaştırılması sık yedikleri, 295 öğrencinin ise her gün meyve yedikleri görüldü. Ailesiyle birlikte yaşayan ergenlerin ailesiyle birlikte yaşamayan-lara göre haftalık fast food, sebze ve et yeme sıklıkları arasında Bulgularımız ergenlerin fast food, sebze ve et yeme oranlarının dengeli olduğunu göstermektedir (Tablo 2). Her ne kadar haftada 6 öğünden fazla fast food yiyenlerin oranı %13.9 ise de bu oranın beklediğimizden az olması sevindiricidir. Bunun yanı sıra ergenlerin %19’unun nadiren meyve yemesi ve %1’inin hiç meyve yememesi düşündürücüdür. İstatistiksel açıdan bir fark saptanmamış olsa da ailesiyle birlikte yaşayanların daha az fast food, fakat daha fazla et ve sebze yedikleri görülmektedir. Bu bulgu, beklenin aksine ailelerin beslenme konusunda ergenlere yeterince olumlu etkilerinin olmadığını göstermektedir. Diğer taraftan bu bulgu Türk mutfağının dengeli beslenmeye uygunluk açısından sorgulanması gerektiğini de akla getirmektedir. Kesin yorum ancak ailenin genel beslenmesi hakkıında araştırmalar yapılarak gösterilebilir. 16 yaş ve üzerindeki ergenlerin fast food yeme sıklığının fazla olmasının sebebi olarak arkadaş çevresi ve ergenlik dönmeinin kendine özgü ruh halinin etkisinin olduğu düşünülmüştür. Önemli hastalıkların altında yatan sebeplerin başında gelen beslenme alışkanlığı, dengeli beslenmeden giderek uzaklaşıp yerini yeni yeme alışkanlıklarına bırakmaktadır. Bu nedenle dengeli beslenmenin bir ifadesi olan herşeyden bir parça, biraz her şeyden sloganını uygulmayı öneriyoruz. - herşeyden bir parça, biraz her şeyden -

61 / 6161 EDİRNE’Lİ ERGENLERDE OBEZİTE Fulya Karaman*, Tuğcan Alp*, Zekeriya Aktürk** GİRİŞ ve AMAÇ Obezite vücutta fazla miktarda yağ birikmesi sonucu ortaya çıkan ve mutlaka tedavi edilmesi gereken bir hastalıktır. Besinlerle alınan enerji miktarının, metabolizma ve fizik aktivite ile tüketilen enerji miktarını aştığı durumda ortaya çıkar. Obezite insan vücudunda kalp ve damar sistemi, solunum sistemi, hormonal sistem, sindirim sistemi gibi sistemleri etkileyen ve birçok önemli rahatsızlığa zemin hazırlayan bir hastalıktır. Kalp hastalıkları, yüksek tansiyon, şeker hastalığı, yüksek kolesterol, solunum rahatsızlıkları, eklem hastalıkları, adet düzensizlikleri, kısırlık, iktidarsızlık, safra kesesi hastalıkları, taş oluşumu ve bazı kanser türleri obezite ile doğrudan ilişkilidir (1). Amerika’da yapılan araştırmalarda yaş arası ölümlerin %60’ının, akut ve kronik hastalıkların ise büyük çoğunluğunun sadece 3 nedene bağlı olduğu görülmüştür: kalp hastalıkları (%34), kanser (%23) ve inme (%7). Bu 3 nedene yol açan davranışlar; tütün kullanımı, sağlıksız beslenme ve fizik aktivite eksikliğidir (2). Sağlıksız beslenme ve fizik aktivite eksikliği ise obezitenin en önemli nedenleridir. Ülkemizde; Kadın nüfusun 1/3’ü Erkek nüfusun 1/5’i OBEZDİR. İnsanların morbidite ve mortaliteleri açısından bu kadar önemli olan ve sıklığının da her geçen gün arttığını bildiğimiz bu hastalığın önlenmesi için prevalansına yönelik sağlam verilerin bulunması gerekir. Bu nedenle eğitime ve değişime en uygun populasyon olan ergenlerin Edirne ili için obezite prevalanaslarını saptamak amacıyla bir araştırma yapıldı. MATERYAL ve METOT Araştırma Edirne il merkezindeki toplam 28 ortaokul ve lisedeki öğrenci üzerinde yapıldı. Evreni oluşturan öğrencilerden okullara ve cinsiyete göre tabakalandırılarak öğrenci (% 9.23) rasgele örnekleme yöntemiyle seçildi. Örneklem sayısına ve cinsiyet dağılımına uygun olacak şekilde her sınıfın bir şubesi seçildi ve bu sınıftaki bütün öğrencilere araştırmacıların geliştirdikleri bir anket uygulandı. Araştırma sonunda toplam 883 öğrenciye (% 6.83) ait verilere ulaşıldı. Dörder kişilik iki araştırma ekibi oluşturuldu. Ekiplere anketle ilgili eğitim verildi ve bir öğrenci grubuna deneme anketi uygulandı. Araştırmacılar okullara giderek belirlenen sınıflardaki bütün öğrencilere araştırmacıların hazırladığı ve öğrencilerin demografik özelliklerini sorgulayan bir anket uyguladı. Her öğrencinin boy ve ağırlıkları ölçüldü. Boy ölçümleri ayakkabılar çıkarılmış şekilde duvara monte mezuro kullanılarak yapıldı. Ağırlık, ceket ve ayakkabılar çıkarılarak sanyo marka yer baskülü ile ölçüldü. Anketler sınıftaki bütün öğrencilere aynı anda, araştırmacıların gözetiminde, kendi kendine doldurma yöntemiyle uygulandı. Her birey için ağırlık/(boy) 2 formülü ile vücut kitle endeksi (VKİ) hesaplandı. Vücut kitle endeksine göre obezite sınırları şekil 2’de görülmektedir. Hesaplamalarda 25’in üstü obezite için sınır olarak kabul edildi. Şekil 2: Vücut kitle endeksine göre obezite sınırları Sonuçlar bilgisayar ortamında SPSS paket programı kullanılarak değerlendirildi. < ≥ 40 Şekil 1: Ülkemizde cinsiyete göre obezite prevalansı KAYNAKLAR N% Cinsiyet Kız Erkek Yaşadığı yer Ailesiyle Akrabalarıyla Yabancı aileyle Arkadaşlarla Özel yurtta Kamu yurdu Yetiştirme y. Yalnız Diğer Toplam BULGULAR Öğrencilerin yaş ortalamaları  1.80 (Min. 11, Max. 19) olarak hesaplandı. Diğer demografik özellikler tablo 1’de görülmektedir. Grafik 2: Öğrencilerin boy dağılımları Grafik 3: Öğrencilerin ağırlık dağılımları Ailesiyle birlikte yaşayan ergenlerin diğerlerine oranla anlamlı derecede daha obez oldukları saptandı (Ki kare=7.870, p=0.005) (Tablo 2). Grafik 1: Vücut kitle endeksine göre obezite dağılımları Kolbe LJ, Kann L, Collins, JL. Overview of the youth risk behavior surveillance system. Public Health Reports 1993;108(Supp 1): Boreham CA, Twisk J, Savage MJ, Cran GW, Physical activity, sports participation, and risk factors in adolescents. Medicine & Science in Sports & Exercise 1997;97: Guinn B, Semper T, Jorgensen L, Skaggs S. Body image perception in female Mexican-American adolescents. Journal of School Health 1997;67(3): VKİ15 yaş ve altı 16 ve üzeri Topl. 20'den az Toplam AilesiyleDiğerToplam Obez değil % 86.6% 13.4% Obez65166 % 98.5% 1.5% % 87.5% 12.5% Cinsiyete göre vücut kitle endeksleri karşılaştırıldığında aralarında istatistiksel bir farklılık bulunamadı (Ki kare = 2.973, p= 0.396) (Tablo 3) VKİKız (%)Erkek(%)Toplam 20'den az270 (56.5)240(61.5)510 (53.7) (34.9)125(32.8)292 (33.6) (7.6)21(5.4)57 (5.6) (1)4 (1.7)9 (1.1) Toplam478 (100)390 (100)868 (100) SONUÇ Bulgularımız Edirne’li ergenlerin %8’inin obez olduklarını göstermektedir. Ülkemizin erişkin nüfusunda obezite prevalansının %20-33 arasında olduğu göz önüne alınırsa (1) Edirne’li ergenlerdeki obezite prevalansının düşük olduğunu söyleyebiliriz. Örneklemimizdeki kızların obezite prevalansı erkeklere göre hafif fazla olmakla birlikte bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Diğer taraftan 15 yaş ve altındakilerin diğerlerine oranla daha obez oldukları saptanmıştır. Bu farklılıkların ergenlik döneminde fizik aktivitenin daha fazla olması (3) ve vücut görünümüne önem verilmesinden (4) kaynaklandığını düşünüyoruz. 15 yaş altındaki ergenlerin diğerlerine oranla daha obez olmaları da bu yaş grubu için vücut görünümünün daha önemsiz olmasından kaynaklanabilir. Diğer taraftan ailesiyle birlikte yaşayanların anlamlı oranda daha obez oldukları görülmektedir. Bu bulgu, kültürel yapı nedeniyle ülkemizdeki ebeveynlerin çocukların beslenmesi konusundaki titizlikleriyle paralellik göstermektedir. Obezite gibi sağlığı tehdit eden davranışlar genellikle gençlik çağında kazanılır ve erişkinde devam eder. Bizim bulgularımız da ergenlik döneminde müdahale edildiğinde erişkinlikteki obezite prevalanslarının düşürülebileceğini göstermektedir. Bunun sağlanabilmesi ise ancak gençlere dengeli beslenme ve düzenli fizik aktivite imkanlarının sağlanması ve dengeli beslenmenin önemi konusunda eğitim verilmesiyle mümkün olacaktır. Bütün aşamalarda ailenin de sürece dahil edilmesi ihmal edilmemelidir. Tablo 1: Öğrencilerin demografik özellikleri Vücut kitle indeksine göre %7’si hafif olmak üzere ergenlerin %8’inin obez olduğu saptandı (Grafik 1). Örneklemimiz içerisinde morbid obezite vakasına rastlanmadı. Toplam Ergenlerin boy ortalamaları  10.01cm, ağırlık ortalamaları 54.7  kg olarak saptandı (Grafik 3 ve 4) Tablo 3: Cinsiyetle vücut kitle endeksi arasındaki ilişki Yaşla vücut kitle endeksleri karşılaştırıldığında 15 yaş ve altındaki öğrencilerin istatistiksel olarak anlamlı derecede daha obez oldukları saptandı (Ki kare = , p=0.000) (Tablo 4). Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi *Dönem I Öğrencileri, **Aile Hekimliği AD Yrd. Doç. Dr. Tablo 2: Ergenlerin aileleriyle birlikte yaşama durumlarına göre obezite prevalansları Tablo 4: Yaş gruplarına göre vücut kitle endeksleri


"/ 611 Doç. Dr. Zekeriya Aktürk 10 Ekim 2005 Hizmetlerinde Sağlık Kalite." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları