Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

KARAYOLU ELEMANLARI İ LE İ LG İ L İ GENEL TANIMLAMALAR 12832110 BURAK ONUR.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "KARAYOLU ELEMANLARI İ LE İ LG İ L İ GENEL TANIMLAMALAR 12832110 BURAK ONUR."— Sunum transkripti:

1 KARAYOLU ELEMANLARI İ LE İ LG İ L İ GENEL TANIMLAMALAR BURAK ONUR

2 KARAYOLU – KARAYOLU TRAF İĞİ Karayolu; Her türlü taşıt ve yaya ulaşımı için kamunun yararlanmasına açık olan arazi şeridi, köprüler ve alanlara denir. Karayolu Trafi ğ i: Karayolunu ulaşım amacı ile kullanan motorlu ve motorsuz taşıtlar ile yayaların yol üzerindeki hareketleri, karayolu trafi ğ ini oluşturur.

3 GEÇK İ – PLAN – BOYKES İ T Bir yolun arazi üzerinde izledi ğ i do ğ rultuya bu yolun geçkisi (güzergahı) denir. Yolun yatay bir düzlem üzerindeki izdüşümü ise plan olarak tanımlanır. Bir yolun ekseni, planda düz giden kısımlar ile bunlar arasında kalan e ğ ri kısımlardan oluşur. Düz kısımlara alinyiman, e ğ ri kısımlara da kurba (kurp) denir. Plandaki yol ekseni bir do ğ ru boyunca açılır ve bunun düşey bir düzlem üzerinde izdüşümü alınırsa boykesit (profil) elde edilir. Boykesit de e ğ imli olarak devam eden düz kısımlar ile bunları birbirine ba ğ layan e ğ rilerden oluşur. E ğ ri kısımlara düşey kurba adı verilir. Bu düşey kurbalar dairesel veya paraboliktir.

4 TOPRAK İ Ş İ – TESV İ YE – TESV İ YE YÜZEY İ – İ NCE TESV İ YE Taşıt ve yayaların ulaşımları sırasında karayolunu kolaylıkla kullanabilmeleri için do ğ al zeminin belli bir enkesit şekline dönüştürülmesi gerekir. Bu amaçla yol enkesitinde bazı yerler kazılır, bazı yerler doldurulur. Bu kazma ve doldurma işlemine toprak işi adı verilir. Do ğ al zeminin düzeltilmesinden ibaret olan bu işe uygulamada çok zaman toprak tesviyesi ya da kısaca tesviye de denir. Toprak işi sonucu ortaya çıkan yüzey tesviye yüzeyidir. Tesviye yüzeyinin uygun enine ve boyuna e ğ im de verilerek bir greyder yardımı ile son olarak düzeltilmesi işlemine ince tesviye (reglaj) denir.

5 ALT YAPI - ÜST YAPI - YOL TABANI Yolun, tesviye sonunda, daha önceden saptanan kot ve enkesit şekline getirilmiş kısmına altyapı denir. Sanat yapıları da altyapı içine girer. Altyapı yolun esas taşıyıcı kısmıdır. Yolun, trafik yüklerini taşımak ve bu yükü taban zemininin taşıma gücünü aşmayacak şekilde taban yüzeyine da ğ ıtmak üzere altyapı üzerine inşa olan ve temel altı, temel, kaplama tabakalarından oluşan kısmı ise üst yapı olarak tanımlanır. Altyapı ve üst yapıdan oluşan yol gövdesinin oturdu ğ u do ğ al zemin ise yol tabanıdır.

6 TEMEL ALTI - TEMEL - KAPLAMA Temel altı (alt temel) tabakası; tesviye yüzeyi üzerine serilen ve genellikle kum, çakıl, taş kırı ğ ı, yüksek fırın cürufu gibi malzemelerden inşa olan tabakadır. Trafik yükünün temel üzerine yayılmasında temel tabakasına yardımı yanında su ve don tesirlerine karşı tampon bölge vazifesi de görür.

7 Temel tabakası; temel altı tabakası ile kaplama tabakası arasına yerleştirilen do ğ al kum, do ğ al çakıl veya kırmataş ile az miktarda ba ğ layıcı ince malzemeden oluşan tabakadır. Başlıca görevi trafik yükünü temel üzerine yaymak, bu arada trafi ğ in darbe tesirlerini yok etmektir.

8 Temel tabakası üzerine inşa olan ve trafi ğ in do ğ rudan do ğ ruya temas etti ğ i genellikle beton, parke vb malzeme ile yapılan tabakaya da kaplama (döşeme) adı verilir. Esas görevi düzgün bir yuvarlanma yüzeyi oluşturmaktır. Bir ya da birkaç tabaka halinde inşa olunur. Bunlardan en üstte bulunan tabaka trafi ğ in ve iklim koşullarının bozucu etkisine karşı koyan aşınma tabakasıdır. Bunun altındaki tabaka ise binder tabakasıdır.

9

10 BANKET Yol kaplamasının iki yanında, kaplamaya bitişik ve kaplama kenarı ile şev başı arasında kalan kısma banket denir. Arıza vb ola ğ an dışı hallerde taşıtların durmasına ayrılmış olup ayrıca kaplamayı yandan desteklemek suretiyle da ğ ılma yolu ile bozulmayı geciktirir. Banket teşkili sırasında dikkate alınacak başlıca hususlar; banket genişli ğ inin yeterli olması ve yol boyunca sürekli olarak bu genişli ğ ini muhafaza etmesidir.

11 Taşıt kullananların kolaylıkla farkedebilmesi için banket farklı dokuda veya renkte bir malzeme ile kaplanır. Ya ğ ış sularının yol gövdesine sızmasını önlemek için, kaplamaya göre enine e ğ imi fazla tutarak sızma azaltılmaya çalışılır. Banket genişlikleri inşa edilen yolun sınıfına ve arazi durumuna göre 1 ile 3 metre arasında de ğ işir.

12 PLATFORM Yolun enine yönde bölüntüsüz ve kaplama ile banketlerden oluşan kısmına platform denir. Şehir içi yollarda yaya kaldırımları veya orta refüj kenarı, şehir dışı yollarda hendek ve dolgu şevi başları ile sınırlanmıştır. Platform genişli ğ i; şerit sayısı, şerit genişli ğ i ve iki yandaki banket genişliklerine ba ğ lıdır.

13

14 HENDEK – KAFA HENDE Ğİ Hendek; yolun yarma kesimlerinde banket ile yarma şevi arasında uzanan ve yol platformu ile yarma şevine gelen ya ğ ış sularının toplanıp aktı ğ ı kanaldır. Bunlara kenar hendek veya yan hendek de denir. Genellikle üçgen veya yamuk kesitli olurlar. Derinlikleri genellikle 0.30 ile 0.75 m arasındadır.

15 Yarmalarda, yamaçlardan akan ya ğ ış suları erozyon yolu ile şevin bozulmasına neden oluyorsa şev tepesinden bir miktar geride olmak üzere tesviye e ğ risi hattına paralel olarak yine üçgen veya yamuk kesitli olmak üzere hendekler açılır. Bunlara da kafa hende ğ i denir.

16

17 BORDÜR – BORDÜR OLU Ğ U – RÖGAR (BACA) Bordür; şehir içi yollarda kaplama ile daha yüksek kotta bulunan yaya kaldırımı arasına veya kaplama ile orta refüj arasına yerleştirilen, genellikle taş ya da betondan yapılmış kenar taşı mahiyetindeki yol elemanıdır. Yine şehir içi yollarda, ya ğ ış sularının kolayca akması için bordür ile kaplama arasına yapılan kısma bordür olu ğ u (kanivo) denir.

18 Bordür kenarında birikip oluk boyunca akan ya ğ ış sularının yola veya yol temeline zarar vermeden kanalizasyon veya ya ğ mur suyu drenaj şebekesine akmasını sa ğ layan yapılara rögar (baca) denir.

19 ŞEV Bir dolguda platformun dış kenarı ile do ğ al zemin, yarmada ise hendek tabanı ile do ğ al zemin arasındaki e ğ ik yüzey bu dolgu veya yarmanın şevidir. Şev e ğ imini belirlemede gözetilen iki ana faktör, zeminin kendini tutma özelli ğ i ile dolgu veya yarmanın yüksekli ğ idir. En çok kullanılan dolgu şevleri 3/2, 3/1 ve 4/1’dir. Yarma şevleri için 1/2, 1/1, 2/1 ve 3/2’dir. 3/2 şev; yatayda üç, düşeyde iki birimine isabet eden e ğ im demektir.

20 EN İ NE E Ğİ M - BOYUNA E Ğİ M Yol yüzeyine düşen ya ğ ış sularının platformu bir an önce terkedebilmeleri için yol enkesitine eksenden banket ya da kaplama dış kenarına do ğ ru olmak üzere her iki tarafta verilen e ğ ime enine e ğ im denir. Ya ğ ış sularının kolayca ve kısa sürede akabilece ğ i ince dokulu asfalt kaplamalar için 0,01 ile 0,02 arasında bir e ğ im uygundur.

21 Çakıllı kaplamalarda enine e ğ im 0,03 ile 0,04 toprak yollarda ise 0,04 ile 0,06 arasında olmalıdır. Beton yollar için 0,02’den düşük e ğ im kullanılabilirse de minimum e ğ im 0,015 olmalıdır. Yola boyuna do ğ rultuda verilen e ğ im de boyuna e ğ im olarak tanımlanır. Drenaj amacı ile yola minimum 0,003 – 0,005 arasında bir boyuna e ğ im verilmelidir.

22 YOL EKSEN İ - EKSEN Ç İ ZG İ S İ Yol kaplamasının ortasından geçti ğ i varsayılan çizgiye (do ğ rultuya) yol ekseni denir. Bölünmemiş yollarda karşı yönlerden gelen trafi ğ in kullanabilecekleri yol kısmını göstermek amacıyla yol üzerine çizilen boyuna do ğ rultudaki çizgiye de eksen çizgisi adı verilir.

23 TRAF İ K ŞER İ D İ - ŞER İ T Ç İ ZG İ S İ - PARK ŞER İ D İ - TIRMANMA ŞER İ D İ Taşıtların tek dizi halinde güvenle hareket edebilmeler için yeterli kaplama yüzeyine trafik şeridi, aynı yönde hareket eden trafi ğ in kullanaca ğ ı şeritleri birbirinden ayıran boyuna do ğ rultudaki çizgilere de şerit çizgisi denir. Şerit genişli ğ i, trafik cinsi ile hıza ba ğ lıdır. Üçüncü sınıf veya köy yolları gibi trafi ğ in daha az oldu ğ u tali yollar için 3,00 m, ikinci sınıf yollar için 3,50 m ve birinci sınıf ana yollar için 3, 60 ile 3,75 m şerit genişlikleri uygun kabul edilebilir. Şehir içi yollarda uygulanan şerit genişli ğ i genellikle 3,00 ile 3,65 m arasında de ğ işir.

24 Yüksek standartlı yollarda taşıtların durmaları ve park etmeleri için kenarda yardımcı ilave şeritler yapılır. Bunlara park şeridi adı verilir. Bu şeritler için şehir içi yollarda 2,50 m, kırsal yollarda 3,00 m’lik genişlik normal sayılabilir. Da ğ lık bölgelerdeki rampalarda yol iki şeritli ise, yavaş giden taşıtların kullanmaları için yolun en sa ğ kenarına tırmanma şeridi inşa edilir. Sa ğ ında en az 1,50 m’lik banket olmak şartıyla tırmanma şeridi için 3,25 m’lik genişlik yeterli sayılabilir.

25 BÖLÜNMEM İ Ş YOL – BÖLÜNMÜŞ YOL Bölünmemiş yol; üzerinde karşı yönlerden gelen trafi ğ i ayıran fiziki bir engelin bulunmadı ğ ı tek platformlu yoldur. Bir yöndeki trafik karşı yönden gelen trafik ile orta refüj, korkuluk gibi fiziki bir engel kullanılarak ayrılmış ise bu gibi yollara da bölünmüş yol denir.

26

27 ORTA REFÜJ Orta refüj; bölünmüş yollarda karşı yönlerden gelen trafi ğ e ait platformları ayıran ve yol kaplamasına nazaran daha yüksek veya düşük kotta bulunan kısımdır. Orta refüj genişli ğ i, normal olarak şehiriçi yollarda minimum 4 m, kırsal yollarda 7 m olmalıdır. Orta refüjlerin üzeri boş bırakılabilece ğ i gibi zorunlu durumlarda otopark yeri olarak da faydalanılabilir, ya da bitki ile örtülür.

28 KORKULUK – KENAR TAŞLARI Korkuluk; taşıtların yoldan dışarıya çıkmalarını ve bölünmüş yollarda di ğ er platforma girmelerini önlemek amacıyla gerekli kesimlerde platform dış kenarlarına konan engellerdir. Çelik putrel, çelik halat vb malzemelerden yapılır.

29 Kenar taşları ise; yüksek dolgular, daralan yol kesitleri, görüşü kapalı yerler gibi tehlikeli kesimlerde, güvenlik düşüncesi ile, platformun kenarlarını belirtmede kullanılan işaret elemanlarıdır. Kurp taşı olarak da isimlendirilirler. Kenar taşları genel olarak gece trafi ğ inin güvenli ğ i açısından reflektörize bir boya ile boyanır veya kedi gözü gibi bir elemanla takviye yapılır.

30 KAMULAŞTIRMA GEN İ ŞL İĞİ Yolun yapımına başlamadan önce güzergah boyunca yeterli genişlikteki arazinin kamulaştırılması gereklidir. İ şte yol güzergahı boyunca uzanan ve her iki yandaki sınırları ile belirli olan bu alanın genişli ğ ine kamulaştırma genişli ğ i denir. Yoldaki trafi ğ in işletilmesi ile ilgili telefon, elektrik, işaretleme, ayrıca drenaj tesisleri de bu alan içinde yapılır.

31 Kamulaştırma genişli ğ i, yapılacak olan yolun sınıfına ve kaç şeritli olaca ğ ına ba ğ lıdır. İ leriye ait trafikte tahmin edilemeyen artışlara karşı kamulaştırma genişli ğ inin fazla tutulmasında fayda vardır. Böylece gerekti ğ inde yeni şerit ilavesi vb. düzenlemeler kolaylaşmış olur. Kırsal birinci sınıf yollar için 60 m, ikinci sınıf yollar için 40 m, tali yollar için m genişlik normal kabul edilebilir.

32

33 TEŞEKKÜRLER…


"KARAYOLU ELEMANLARI İ LE İ LG İ L İ GENEL TANIMLAMALAR 12832110 BURAK ONUR." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları