Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

ÇALIŞMA YAŞAMINA İLİŞKİN TEMEL İLKELER ve UYGULAMALAR Avukat Mehmet Ümit ERDEM.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "ÇALIŞMA YAŞAMINA İLİŞKİN TEMEL İLKELER ve UYGULAMALAR Avukat Mehmet Ümit ERDEM."— Sunum transkripti:

1 ÇALIŞMA YAŞAMINA İLİŞKİN TEMEL İLKELER ve UYGULAMALAR Avukat Mehmet Ümit ERDEM

2 4857 SAYILI İŞ KANUNU  10 Haziran 2003 Tarihinde Yürürlüğe Girmiştir  Bu Tarihten Önceki Olaylara 1475 Sayılı Yasa Uygulanır  Çalışma Hayatına İlişkin Temel Yasadır  Yasanın amacı, işverenler ile bir iş sözleşmesine dayanarak çalıştırılan işçilerin çalışma şartları ve çalışma ortamına ilişkin hak ve sorumluluklarını düzenlemektir.

3 İŞ SÖZLEŞMESİNİN KURULUŞU  İş sözleşmesi, işçinin bağımlı olarak iş görmeyi, işverenin de ücret ödemeyi üstlenmesinden oluşan sözleşmedir.  Süresi bir yıl ve daha fazla olan sözleşmelerin yazılı yapılması zorunludur.  Bir yıldan az süreli sözleşmeler yazılı yapılmazsa, iki ay içinde çalışma şartlarını gösteren bir belge verilmesi zorunludur.

4 İŞ SÖZLEŞMELERİNİN AYRIMLARI A. Sürekli / Süreksiz İş B. Belirli / Belirsiz Süreli İş C. Kısmi Süreli / Tam Süreli İş D. Deneme Süreli İş

5 A. Sürekli / Süreksiz İş  Nitelikleri Bakımından En Fazla 30 Gün Süren İşlere Süreksiz İş Denir.  30 Günden Fazla Süren İşler Sürekli İşlerdir.  Süreksiz İşlerde Bölge Çalışma’ya Bildirim Yükümlülüğü Yoktur.  Pekçok Konuda İş Yasası Değil Borçlar Kanunu Hükümleri Uygulanır

6 B. Belirli / Belirsiz Süreli İş  İş ilişkisinin bir süreye bağlı yapılmadığı halde sözleşme belirsiz süreli sayılır.  Belirli süreli işlerde veya işin tamamlanması veya belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullara bağlı olarak yazılı şekilde yapılan sözleşme belirli süreli iş sözleşmesidir.  Esaslı bir neden olmadıkça, belirli süreli iş sözleşmesi, birden fazla üst üste (zincirleme) yapılamaz.

7 C. Kısmi / Tam Süreli İş  Haftalık Ortalama 45 Saat Çalışılan İşe Tam Süreli İş Denir.  Bu Sürenin Önemli Derecede Altında Çalışılan İşe Kısmi Süreli İş Denir.  Sadece Kısmi Çalışması Nedeniyle İşçiler Arasında Ücret ve Sosyal Haklar Bakımından Ayrım Yapılamaz.

8 D. Deneme Süreli İş  Taraflar İş Sözleşmesine En Fazla 2 Ay İçin Deneme Kaydı Koyabilirler  Bu Süre TİS. İle 4 Aya Çıkartılabilir  Deneme Süresinde Tarafların Hak ve Yükümlülükleri Devam Eder.  İşçi de İşveren de Bu Sürede İş Sözleşmesini Önceden Bir Bildirimde Bulunmaksızın ve Tazminatsız Olarak Feshedebilir.

9 İŞİN DÜZENLENMESİ A. Çalışma Saatleri D. Fazla Mesai C. Telafi Çalışması D. Denkleştirme E. Kısa Çalışma F. Yıllık Ücretli İzin

10 A. Çalışma Saatleri  Çalışma Süresi Normal Olarak Haftada 45 Saattir.  Aksi Kararlaştırılmamışsa Bu Süre Haftanın Çalışılan Günlerine Eşit Olarak Bölünür.  Taraflar Anlaşarak Çalışma Saatlerini Serbestçe Belirleyebilirler  Günlük Çalışma Süresi 11 Saati Geçemez.

11 B. Fazla Mesai  Fazla Çalışma, Ara Dinlenmeleri Hariç Haftalık 45 Saati Geçen Çalışma Süresidir.  İşyerinde Mesai 45 Saatin Altında Belirlenmişse, Belirlenen Saatle 45 Saat Arası Fazla Süreli Çalışma, 45 Saati Geçeni İse Fazla Mesaili Çalışmadır.

12 C. Telafi Çalışması  Telafi Çalışması, Zorunlu Nedenle İşin Durması (Tadilat vs.), Bayramlarda İşyerinin Tatil Edilmesi veya İşçiye İsteği İle İzin Verilmesi Durumunda Çalışılmayan Sürelerin Telafisi İçin Yapılan Çalışmadır.  Tatil Günlerinde ve Günde Üç Saatten Fazla Telafi Çalışması Yaptırılamaz.  İki Ay İçinde Yapılan Telafi Çalışmaları Fazla Mesai Olarak Sayılmaz

13 D. Denkleştirme  Tarafların Anlaşması İle Çalışma Süresi, İki Aylık Süre İçerisinde Ortalama Haftalık 45 Saati Aşmamak Üzere Farklı Şekilde Dağıtılabilir.  Bu Durumda da Haftalık Çalışma Süresi Günde 11 Saati Geçemez  Denkleştirme Süresinde Bazı Haftalarda 45 Saatlik Çalışma Süresi Aşılsa da Ortalama 45 Saat Aşılmıyorsa Fazla Mesai Ücreti Ödenmez.

14 E. Kısa Çalışma  Kısa Çalışma, Kriz ve Zorlayıcı Nedenlerle 4 Haftadan Fazla Süre İşin Durması veya İş Sürelerinin Azalması Durumudur.  Bu durumda İşveren Bir Yazı İle Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na Başvurursa ve Talebi Haklı Görülürse İşçilere İşsizlik Sigortasından 3 Aya Kadar Kısa Çalışma Ödeneği Ödenir.

15 F. Yıllık Ücretli İzin  İşyerinde İşe Başladıktan İtibaren 1 Yılını Dolduran İşçiler Yıllık Ücretli İzne Hak Kazanırlar.  Yıllık Ücretli İzin Süresi İşyerinde Kıdemi: oBir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dahil) olanlara ondört günden, oBeş yıldan fazla onbeş yıldan az olanlara yirmi günden, oOnbeş yıl (dahil) ve daha fazla olanlara yirmialtı günden, Az olamaz.  18 Yaşından Küçük ve 50 Yaşından Büyük İşçilere Verilecek İzin Süresi 20 Günden Az Olamaz

16 ÜCRET A. Genel Tanım B. Ücretin Gününde Ödenmemesi C. Ücret Kesme Cezası D. Fazla Çalışma Ücreti E. Tatil Ücreti

17 Genel Olarak Ücret A. Ü cret, Bir Kimseye Bir İş Karşılığında İşveren veya Üçüncü Kişiler Tarafından Sağlanan ve Para İle Ödenen Tutardır. B. Ücret En Geç Ayda Bir Ödenir. C. Aksi Kararlaştırılmamışsa Türk Parası İle Ödenir C. Ücret Alacaklarında Zamanaşımı 5 Yıldır

18 Ücretin Gününde Ödenmemesi A. Ü cretin haklı Bir Neden Olmaksızın Ödenmemesi Durumunda İşçi, İş Görme Borcunu Yerine Getirmekten Kaçınabilir. B. Çalışmamaları Nedeniyle İşçilerin İş Akti Feshedilemez. C. Ödenmeyen ücret Alacaklarına Mevduata Uygulanan En Yüksek Faiz Oranında Faiz İşler.

19 Ücret Kesme Cezası A. İşveren, TİS veya İş Sözleşmesinde Gösterilen Nedenler Dışında Ücret Kesme Cezası Verilemez. B. Bu Kesinti Sebebiyle Birlikte İşçiye Derhal Bildirilir. C. Kesinti Miktarı Ayda 2 Günlük Ücreti Geçemez D. Kesilen Ceza, İşçiler İçin Kullanılmak Üzere Çalışma Bakanlığı Hesabına Yatırılır.

20 Fazla Çalışma Ücreti A. Fazla Çalışma Ücreti 45 Saatten Az Çalışılan İşyerlerinde 45 Saate Kadar %25 Zamlı Olarak Ödenir. B. Haftalık 45 Saati Geçen Çalışmalar %50 Zamlı Ödenir. C. İşçinin Yazılı Rızası Alınarak Fazla Mesai Ücreti Yerine Çalışılan Her Saat İçin İşçiye Serbest Zaman Kullandırılabilir

21 Tatil Ücreti A. Ulusal Bayram Günlerinde (1 Ocak-23 Nisan - 19 Mayıs-30Ağustos-28/29Ekim) Çalışma Yapılması Durumunda %100 Zamlı Ücret Ödenir. B. Dini Bayramlarda da (Ramazan 3,5 - Kurban Bayramı 4,5 Gün) %100 Zamlı Ücret Ödenir. C. Yıllık Ücretli İzne Çıkacak İşçiye izin Süresine İlişkin Ücreti Peşin Olarak Avans N,teliğinde Ödenir.

22 İŞİN SONA ERMESİ A. İstifa B. İşverenin Haklı Nedenle Feshi C. İşçinin Haklı Nedenle Feshi D. Geçerli Fesih E. Fesih Hakkını Kullanma Süresi

23 A. İşçinin İstifası A. Haklı Bir Neden Olmadan İstifa Eden İşçi Kıdem ve İhbar Tazminatına Hak Kazanamaz B. İşten Ayrılacağını Önceden Haber Vermeyen İşçi İşverene İhbar Tazminatı Ödemelidir. C. Askerlik Nedeniyle İstifa Durumunda Kıdem Tazminatı Ödenir. D. Kadın İşçinin Evlendikten Sonraki 1 Yıl İçindeki İstifasında da Kıdem Tazminatı Ödenir.

24 B. İşverenin Haklı Nedenle Derhal Fesih Hakkı A. Sağlık Sebepleri (İşçinin Kendi Kastı Sonucu Hastalanması ya da Hastalığının Uzun Sürmesi vs) (İşçinin Kendi Kastı Sonucu Hastalanması ya da Hastalığının Uzun Sürmesi vs) B. Ahlak ve İyiniyet Kurallarına Uymayan Haller - Tazminatsız Fesih (İşçinin Hırsızlığı, Ticari Sırları İfşa, Devamsızlık, Suç İşlemesi, İşverenin Malına, Ailesine Zarar Verme vs) (İşçinin Hırsızlığı, Ticari Sırları İfşa, Devamsızlık, Suç İşlemesi, İşverenin Malına, Ailesine Zarar Verme vs) C. Zorlayıcı Sebepler – İşin Durması D. İşçinin Gözaltına Alınması veya Tutuklanması

25 C. İşçinin Haklı Nedenle Derhal Fesih Hakkı A. Sağlık Sebepleri (İşin İşçinin Sağlığı İçin Tehlikeli Olması ya da İşverenin Bulaşıcı Hastalığı vs) (İşin İşçinin Sağlığı İçin Tehlikeli Olması ya da İşverenin Bulaşıcı Hastalığı vs) B. Ahlak ve İyiniyet Kurallarına Uymayan Haller - Tazminatlı Fesih (İşverenin Sataşması, İftira, Ücretin Ödenmemesi, Çalışma Şartlarının Uygulanmaması vs) (İşverenin Sataşması, İftira, Ücretin Ödenmemesi, Çalışma Şartlarının Uygulanmaması vs) C. Zorlayıcı Sebepler – İşin Durması

26 D. Geçerli Fesih A. Otuz veya Daha Fazla İşçi Çalıştırılan İşyerinde En Az 6 Aylık Kıdemi Olan İşçinin Belirli Süreli İş Akti, İşveren Tarafından Geçerli Nedenle Feshedilebilir B. Geçerli Neden, İşçinin Yeterliliğinden, Davranışlarından ve İşletmenin, İşyerinin Veya İşin Gereklerinden Kaynaklanabilir C. İşveren Vekilleri Hakkında Geçerli Fesih Prosedürü Uygulanmaz

27 E. Fesih Hakkını Kullanma Süresi A. Haklı Nedenle Fesih Hakkını Kullanma Süresi Fesih Sebebi Olan Olayın Öğrenildiği Günden İtibaren 6 İşgünüdür. B. Olayın Üzerinden 1 Yıl Geçtikten Sonra Öğrenilirse Bu Fesih Hakkı Kullanılamaz C. İşçinin Olayda Maddi Çıkar Sağlaması Durumunda 1 Yıllık Süre Uygulanmaz

28 Fesih Bildirimi Usulü A. Fesih Bildirimi İşçiye Yazılı Olarak Yapılmalıdır. B. Fesih Sebebi Açık ve Net Biçimde Anlaşılabilir Olmalıdır. C. Fesih İşçinin Davranışından ve Performansından Kaynaklanan Bir Nedenle Yapılıyorsa, İşçinin Yazılı Savunması Alınmalıdır.

29 İŞ KANUNU UYUŞMAZLIKLARINDAN DOĞAN DAVALAR a. Tazminat Davaları 1- Kıdem Tazminatı 1- Kıdem Tazminatı 2- İhbar Tazminatı 3- Kötüniyet Tazminatı 4- Fazla Mesai Alacağı 5- Yıllık Ücretli İzin Alacağı 6- Normal Gün - Tatil Mesai Alacağı 7- Diğer Tazminat Alacakları b. İşe İade Davaları c. İdari Para Cezaları

30 İşçilerin Çalıştırılma Koşulları Onbeş yaşını doldurmamış çocukların çalıştırılması yasaktır Onaltı yaşını doldurmamış genç işçiler ve çocuklar ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılamaz Onbeş yaşını doldurmamış çocukların çalıştırılması yasaktır Onaltı yaşını doldurmamış genç işçiler ve çocuklar ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılamaz Sanayie ait işlerde onsekiz yaşını doldurmamış çocuk ve genç işçilerin gece çalıştırılması yasaktır Sanayie ait işlerde onsekiz yaşını doldurmamış çocuk ve genç işçilerin gece çalıştırılması yasaktır Ondört yaşından onsekiz yaşına kadar (onsekiz dahil) çocuk ve genç işçilerin işe alınmalarından önce muayene ettirilmesi ve bunların onsekiz yaşını dolduruncaya kadar altı ayda bir defa aynı şekilde doktor muayenesinden geçirilmesi gerekir. Ondört yaşından onsekiz yaşına kadar (onsekiz dahil) çocuk ve genç işçilerin işe alınmalarından önce muayene ettirilmesi ve bunların onsekiz yaşını dolduruncaya kadar altı ayda bir defa aynı şekilde doktor muayenesinden geçirilmesi gerekir. Ağır ve tehlikeli işlerde çalışacak işçilerin işe girişinde veya işin devamı süresince en az yılda bir doktor muayenesinden geçirilmesi gerekir. Ağır ve tehlikeli işlerde çalışacak işçilerin işe girişinde veya işin devamı süresince en az yılda bir doktor muayenesinden geçirilmesi gerekir. Kadın işçilerin doğumdan önce sekiz ve doğumdan sonra sekiz hafta olmak üzere toplam onaltı haftalık süre için çalıştırılmamaları esastır. Kadın işçilerin doğumdan önce sekiz ve doğumdan sonra sekiz hafta olmak üzere toplam onaltı haftalık süre için çalıştırılmamaları esastır.

31 İşçi Özlük Dosyası İşyerinde çalıştırılan her işçi için bir özlük dosyası düzenlenmesi gerekmektedir. İşyerinde çalıştırılan her işçi için bir özlük dosyası düzenlenmesi gerekmektedir. Bu dosyada, işçinin kimlik bilgileri, yasa gereği düzenlemek zorunda olduğu her türlü belge ve kayıtlar bulunmalı ve bunları istendiği zaman yetkili memur ve mercilere göstermek zorundadır. Bu dosyada, işçinin kimlik bilgileri, yasa gereği düzenlemek zorunda olduğu her türlü belge ve kayıtlar bulunmalı ve bunları istendiği zaman yetkili memur ve mercilere göstermek zorundadır. İşveren, işçi hakkında edindiği bilgileri dürüstlük kuralları ve hukuka uygun olarak kullanmak ve gizli kalmasında işçinin haklı çıkarı bulunan bilgileri açıklamamakla yükümlüdür. İşveren, işçi hakkında edindiği bilgileri dürüstlük kuralları ve hukuka uygun olarak kullanmak ve gizli kalmasında işçinin haklı çıkarı bulunan bilgileri açıklamamakla yükümlüdür.

32 5510 SAYILI SOSYAL GÜVENLİK KANUNU UYGULAMASI

33 SİGORTALILIĞIN BAŞLANGICI  Bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işveren tarafından çalıştırılanlar bu kanuna göre sigortalı sayılırlar.  Çalıştırılanlar, işe alınmalarıyla kendiliğinden "sigortalı" olurlar.  Sigortalılar ile bunların işverenleri hakkında sigorta hak ve yükümleri sigortalının işe alındığı tarihten başlar.  Bu suretle sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.  Sözleşmelere, sosyal sigorta yardım ve yükümlerini azaltmak veya başkasına devretmek yolunda hükümler konulamaz.

34 ÇALIŞAN SİGORTALILARIN BİLDİRİLMESİ   İşveren çalıştıracağı kimseleri, işe başlatmadan önce örneği Kurumca hazırlanacak işe giriş bildirgeleriyle Kuruma doğrudan bildirmekle veya bu belgeleri iadeli - taahhütlü olarak göndermekle yükümlüdür.   İnşaat işyerlerinde işe başlatılacak kimseler için işe başlatıldığı gün Kuruma veya iadeli-taahhütlü olarak postaya verilen işe giriş bildirgeleri ile Kuruma ilk defa işyeri bildirgesi verilen işyerlerinde işe alınan işçiler için en geç bir ay içinde Kuruma verilen veya iadeli-taahhütlü olarak gönderilen işe giriş bildirgeleri de süresi içinde verilmiş sayılır.

35 SİGORTA PRİMLERİ   Sigorta primleri 6 sigorta kolu için alınır: 1. İş kazaları ve Meslek hastalıkları, 2. Hastalık, 3. Analık, 4. Malüllük, 5. Yaşlılık 6. Ölüm   SSK primleri işveren tarafından işçi ve işveren payı olarak kuruma yatırılmalıdır.   Yatırılmayan primlerle ilgili olarak işveren ve işveren vekilleri doğrudan sorumludur

36 İŞ KAZASI   İş kazası, Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, İşveren tarafından yürütülmekte olan iş dolayısiyle, Sigortalının, işveren tarafından görev ile başka bir yere gönderilmesi yüzünden asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda, Emzikli kadın sigortalının çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda, Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere toplu olarak götürülüp getirilmeleri sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedence veya ruhça arızaya uğratan olaydır.

37 MESLEK HASTALIĞI Meslek Hastalığı, Sigortalının çalıştırıldığı için niteliğine göre tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, sakatlık veya ruhi arıza halleridir. Bu kanuna göre tespit edilmiş olan hastalıklar listesi dışında herhangi bir hastalığın meslek hastalığı sayılıp sayılmaması üzerine çıkabilecek uyuşmazlıklar, Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu'nca karara bağlanır.

38 BİLDİRİMLERBİLDİRİMLER İşyerinde İş Kazası Meydana Geldiğinde İşveren, O yer yetkili zabıtasına (Karakol, Savcılık) derhal Sosyal Sigortalar Kurumu’na en geç 2 gün içerisinde Bölge Çalışma Müdürlüğü’ne en geç 2 gün içerisinde Bildirimde bulunmalıdır İşçi en yakın SSK hastanesine veya başka bir sağlık birimine işveren tarafından kaldırılarak tedavisinin yapılması sağlanmalıdır.

39 SGK TARAFINDAN İŞÇİYE SAĞLANAN YARDIMLAR A) Sağlık yardımı yapılması, B) Geçici iş göremezlik süresince günlük ödenek verilmesi, C) Sürekli iş göremezlik hallerinde gelir verilmesi, D) Protez araç ve gereçlerinin sağlanması, takılması, onarılması ve yenilenmesi, E) (A) ve (D) fıkralarında yazılı yardımlar için sigortalının başka yere gönderilmesi, F) Yurt içinde tedavisi mümkün olmayanların yabancı bir ülkede tedavi ettirilmesi G) Cenaze masrafı karşılığı verilmesi, H) Sigortalının ölümünde hak sahiplerine gelir bağlanması,

40 İŞVERENİN SORUMLULUĞU İşçinin SGK Bildirimini Yapmayan İşveren, meydana gelen zararın tamamından sorumlu olur İş kazası ve meslek hastalığı konusunda gerekli önlemleri almayan işveren, meydana gelen zarardan kusuru oranında sorumlu olur. Kuruma zamanında bildirimde bulunmayan işveren bu sürede yaptığı masrafları SSK’dan isteyemez.

41 SGK UYUŞMAZLIKLARINDAN DOĞAN DAVALAR a) Hizmet Tespiti Davası, b) İş Kazasından Doğan Maddi-Manevi Tazminat Davaları c) İdari Para Cezaları


"ÇALIŞMA YAŞAMINA İLİŞKİN TEMEL İLKELER ve UYGULAMALAR Avukat Mehmet Ümit ERDEM." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları