Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

KATALOGLAMANIN GELECEĞİ Aysel GÜMÜŞ Emine H. GÜR İYTE Kütüphanesi Boğaziçi Üniversitesi Kütüphanesi Teknik Hizmetler Birim Sorumlusu Kataloglama Birim.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "KATALOGLAMANIN GELECEĞİ Aysel GÜMÜŞ Emine H. GÜR İYTE Kütüphanesi Boğaziçi Üniversitesi Kütüphanesi Teknik Hizmetler Birim Sorumlusu Kataloglama Birim."— Sunum transkripti:

1 KATALOGLAMANIN GELECEĞİ Aysel GÜMÜŞ Emine H. GÜR İYTE Kütüphanesi Boğaziçi Üniversitesi Kütüphanesi Teknik Hizmetler Birim Sorumlusu Kataloglama Birim Sorumlusu

2  RDA Yapısı  FRBR ve FRAD ilişkisi  AACR2’den Farkları  MARC21 Değişiklikler  RDA Toolkit  RDA Test Süreci  Öneriler RDA: Kaynak Tanımlama & Erişim RDA: Kaynak Tanımlama & Erişim

3  1961 Paris İlkeleri, IFLA  1967 Anglo-American Cataloguing Rules, AACR  1971 ISBD, The International Standard Bibliographic Description  1978 AACR2  1997 International Conference on the Principles & Future Development of AACR, Toronto, JSC  1998 Functional Requirements for Bibliographic Records, FRBR Kavramsal Model, JSC  2002 – 2004 Updates & AACR3 ?  2005 AACR3 RDA Resources Description and Access RDA Öncesi

4  Kaynak Tanımlama ve Erişim  AACR2 yerini alan yeni kataloglama standartı  “İçerik” (content) standartı  Dijital ortamlar için tasarlanmıştır. RDA Nedir ?

5 Niçin RDA ?  Tüm kaynakların tanımlanmasını sağlar (digital environments)  Uluslararası standartlarla uyumlu (more international)  Sadece kütüphaneler için değildir (more communities)

6 RDA Geliştiren Ekip Joint Steering Committee (JSC-Ortak Yönetim Kurulu) tarafından geliştirilmiştir. Temsilcileri :  American Library Association, ALA  Australian Committee on Cataloguing, ACOC  British Library, BL  Canadian Committee on Cataloguing, (CCC)  Chartered Institute of Library and Information Professionals, (CILIP)  Library of Congres, LC

7 Uluslararası Standartlarla İlişkisi  Functional Requirements for Bibliographic Records (FRBR; 1998)  Functional Requirements for Authority Data (FRAD; 2009)  IFLA Statement of International Cataloguing Principles (ICP; 2009) Kaynak: Barbara Tillett (Jan. 2010)

8  Functional Requirements for Bibliographic Records  “Bibliyografik kayıtlar için işlevsel gereklilikler” olarak tanımlanır  Kataloglar için kavramsal bir model olarak geliştirildi, IFLA Study Group on FRBR, 1998  Varlık – ilişki (Entity-Relationship) modeli doğrultusunda geliştirilmiştir FRBR Nedir?

9 Kullanıcıların kütüphane kataloglarını kullanırken gerçekleştirdikleri; bulma, belirleme, seçme, sağlama görevleri açısından tanımlanmaktadır  Find Bulma  Identify Belirleme  SelectSeçme  ObtainSağlama

10 FRBR Terminolojisi Entities / Varlıklar  Group 1 :  Work, expression, manifestation, item (Eser, anlatım, gösterim, kopya)  Group 2 :  Person, family, corporate body (Kişi, aile, tüzel kurum)  Group 3 :  Concept, object, event, place ( kavram, nesne, olay, yer)

11 FRBR :1. Grup Varlıkları ESER ANLATIM GÖSTER İ M KOPYA Eser, anlatım yoluyla gerçekleştirilir Anlatım, gösterimde şekillendirilir Gösterim, kopya ile örneklendirilir Kaynak: Tillett (2004, slayt no. 11) bir çoklu

12 FRBR Varlık Düzeyleri Eser RomanFilm Anlatım Özgün metin Çeviri Eleştirel basım Özgün sürüm Gösterim Kağıt PDF HTML item Kaynak: Tillett (2004, slayt no. 16)

13 FRBR :1. Grup Varlıkları (eser)  “ Kara Kitap ” roman (eser) (anlatım )  The black book, Orhan Pamuk ; Maureen Freely çevirisi (anlatım ) (gösterim)  Vintage International, 2006 baskısı (gösterim) (kopya)  B. Ü. Kütüphanesi’ndeki bir kopya (kopya)

14 FRBR Faydaları Kullanıcılar açısından ;  Kullanıcıların aynı entellektüel ve sanatsal içeriğe sahip bilgi kaynaklarını bir arada görme olanağı sağlar  Bilgiyi daha kolay bulma olanağı sağlar  Tek bir eserin farklı anlatımlarını kolayca görebilme olanağı vardır  Bütün gösterimlerin kolayca bulunması mümkündür  Birbiriyle ilişkili eserler ve gösterimler arasındaki ilişkileri daha iyi anlayabilme olanağı vardır Kaynak: Nevzat Özel (Eylül 2010)

15 FRBR Faydaları Kütüphaneciler açısından ;  Daha kolay kataloglama olanağı sağlar  Kataloglama yükünü azaltır

16 FRBR Uygulamaları  Fiction Finder (OCLC)  Worldcat (OCLC)  AustLit Gateway   VisualCat (Denmark)  VTLS, Millenium uyumlu

17 FRBR tree view

18 Web OPAC with FRBR

19 OCLC Worldcat

20 Örnek FRBRize Katalog

21

22 FRBR tree

23

24 video kitap

25 video kitap

26

27 Marc gösterimi

28 FRAD Nedir ?  Functional Requirements for Authority Data  IFLA tarafından geliştirilen kavramsal model  Varlık-ilişki modeli User tasks :  Find  Identify  Contextualize  Justify

29 FRAD Nedir ?  Authority data instructions included in RDA  Special coded dates  Associated place  Address  Field of activity  Affiliation  Occupation  Gender  Family information  Associated language

30 AACR2 & RDA Farkları  AACR2 materyal türüne göre tanımlama  RDA her türlü kaynak ve içeriğin tanımlaması ( all types of resources and all types of content)

31 AACR2 & RDA Farkları AACR2  Pratiğe dayanır  Kart kataloglar için tasarlanmıştır  Kurallar, içerik ve görüntü için RDA   Teoriye dayanır (FRBR, FRAD, ICP)   Dijital ortam için tasarlanmıştır   Kurallar, içerik için

32 AACR2 & RDA Farkları : Yapısı AACR2 Part I – Description Part II – Headings, Uniform Titles, and References RDA Recording attributes ( özellikler) Recording relationships (ilişkiler) FRBR ve FRAD kavramsal modellerin bir uygulaması olduğundan yapının dili de değişmiştir.

33 AACR2 & RDA Farkları : Yapısı Recording attributes (özellikler) Section 1.Attributes of Manifestation and Item Section 2. Attributes of Work and Expression Section 3. Attributes of Person, Family, and Corporate Body Section 4. Attributes of Concept, Object, Event, and Place Recording relationships (ilişkiler) Section 5. Primary Relationships Section 6. Relationships to Persons, Families, and Corporate Bodies Associated with a Resource Section 7. Subject Relationships Section 8. Relationships between Works, Expressions, Manifestations, and Items Section 9. Relationships between Persons, Families, and Corporate Bodies Section 10. Relationships between Concepts, Objects, Events, and Places

34 AACR2 & RDA Farkları :Terminoloji AACR2  area  main entry  added entry  uniform title  heading  see reference  author, composer, etc.  physical descriptionRDA   element   authorized access point   access point   preferred title for a work   preferred access point   variant access point   creator   carrier description

35 AACR2 & RDA Farkları Kaynakların sınıflandırılması  AACR2  GMDs  RDA  content type  media type  carrier type

36 AACR2 & RDA Farkları Kaynakların sınıflandırılması General Material Designations  electronic resource  microform  sound recording  Videorecording  filmstrip  motion picture  slide  Transparency  cartographic material  music  text Media type  audio  computer  microform Carrier type  film reel  filmstrip  overhead transparency  slide Content type  cartographic image  notated music  text

37 Take what you see Take what you see /Gördüğün herşeyi al AACR2  Title: The w[o]rld of pop RDA:  Title: The wrld of pop  Variant title:The world of pop  Note:Title should read The world of pop Kaynak: Alison Hitchens (March 2010)

38 Make it easy for users to understand Make it easy for users to understand Anlaması kolay olsun AACR2: 2nd rev. ed. RDA: Second revised edition AACR2: [S.l.] : [s.n.], RDA: [Place of publication not identified] : [Publisher not identified],1990. AACR2: 8 v. in 5 RDA: 8 bibliographic volumes in 5 physical volumes Kaynak: Alison Hitchens (March 2010)

39 Rule of 3 : AACR2 / Rule of 3 : AACR2 / Sorumluluk alanı 245 $a Cinquefoil : $b new work from five Ottawa poets / $c Mark Frutkin... [et al.] 700 $a Frutkin, Mark, $d ) kaynak: Laura May (Feb )

40 RDA :Find and identify RDA :Find and identify Bul ve Belirle 100 $a Frutkin, Mark, $d $a Cinquefoil : $b new work from five Ottawa poets / $c Mark Frutkin, Rebecca Leaver, Seymour Mayne, Susan Robertson, Nicola Vulpe. 700 $a Leaver, Rebecca 700 $a Mayne, Seymour, $d $a Robertson, Susan 700 $a Vulpe, Nicola, $d Kaynak: Laura May (Feb. 2010)

41 Güle güle : 245 $h Three new elements:  Content type (MARC 336)  Media type (MARC 337)  Carrier type (MARC 338)

42 MARC Değişiklikleri AACR # $a eng $h por 100 1# $a Coelho, Paulo $a Alquimista. $l English $a The alchemist / $c Paul Coelho ; translated by Alan R. Clarke. 260 ## $a [San Francisco] : $b HarperSanFrancisco, $b c ## $a 177 p. ; $c 21 cm # $a Clarke, Alan $q (Alan R.) RDA 041 1# $a eng $h por 100 1# $a Coelho, Paulo $a Alquimista. $l English $a The alchemist / $c Paul Coelho. 260 ## $a [San Francisco] : $b HarperSanFrancisco, $c [1993?], © ## $a 177 pages ; $c 21 cm 336 ## $a text $2 rdacontent 337 ## $a unmediated $2 rdamedia 338 ## $a volume $2 rdacarrier 500 ## $a Translation of the author’s Alquimista # $a Clarke, Alan $q (Alan R.) Kitap Örneği

43 MARC Değişiklikleri  AACR2 : 100: 1 $a Mozart, Wolfgang Amadeus, $d : 10 Symphony no. 35 $h[sound recording] / $c Mozart.  RDA : 100: 1 $a Mozart, Wolfgang Amadeus, $d $e composer. 245: 10 $a Symphony no. 35 / $c Mozart.  336: $a performed music $2 rdacontent  337: $a audio $2 rdamedia  338: $a audio disc $2 rdacarrier Müzik CD

44 MARC Değişiklikleri  AACR2 : $a The Oyez Project : $b U.S. Supreme Court media $h[electronic resource]  RDA : 336 $a text $b txt $a spoken word $b spw $2 rdacontent 337 $a computer $b c $2 rdamedia 338 $a online resource $b cr $2 rdacarrier Online resource with text and audio

45 MARC 21 Authority Format -1  046: special coded dates  370: associated place  371: address  372: field of activity  373: affiliation  374: occupation  375: gender  377: associated language Kaynak: Barbara Tillett (Jan. 2010)

46 MARC 21 Authority Format # $a Paz, Octavio, $d  Special Coded Dates (MARC 046)  046 ## $f 1914 $g 1998  Associated Place (MARC 370)  370 ## $a Mexico City, Mexico $b Mexico City, Mexico $f U.S. $f France $u  Field of Activity (MARC 372)  372 ## $a poet $a author $a diplomat $v Wikipedia  Occupation (MARC 374)  374 ## $a author  Gender (MARC 375)  375 ## $a male $2 [code for RDA list] Associated Language (MARC 377)  377 ## $a spa $a eng $a fre

47 MARC 21 Authority Format -3 MARC 21 Authority Format -3 AACR2 Tezcan, Semih, Tezcan, Semih, RDA Tezcan, Semih, Occupation : Turkish Scientist Field Activity : Civil Engineering Tezcan, Semih, Field of Activity: Turkish languges, Turcology Occupation : philologist

48 RDA TOOLKIT  RDA, Tools ve Resources - 3 sekme  RDA içeriğine “table of context” veya “element set view “ şeklinde ulaşılabilmektedir.  AACR2 tam metnine erişmek mümkün. Linkler verilerek RDA ile ilişkilendirilmiştir.  MARC kodlarıyla eşleştiren tablolar mevcut olduğundan MARC’dan RDA’ya yada RDA’dan MARC’a geçiş yapılabilmektedir.  Kurum veya kişiler toolkit’in içinde kendi iş akışlarını ve politikalarını oluşturup paylaşıma açabilmektedirler.  Yardım menüsü sitenin kullanımıyla ilgili detaylı bilgi vermektedir.

49 RDA Test Süreci 25 Ocak 2009: RDA test süreci için belirlenen ABD’deki 3 ulusal kütüphane ;  The Library of Congress  National Agricultural Library  National Library of Medicine Mart 2009: The US RDA Test Coordinating Committee oluşturuldu. Mayıs 2009: 20 test partneri seçildi. Haziran 2010: RDA toolkit yayınlandı. Ekim- Aralık 2010: Test partnerleri 3 aylık dönemde RDA toolkit kullanarak kayıt yaratacaklar. Analiz sonuçlarını komiteyle paylaşacaklar. ABD RDA Test Komitesi, test sonuç raporunu ALA 2011 Yıllık (23-28 Haziran) toplantısından önce web sayfasından duyurmayı planlamaktadır.

50 “RDA, AACR2 and you:What catalogers are thinking” Kaynak: E. Sanchez (Feb. 2010)

51 Öneriler  Kataloglama standartları kurulu oluşturulmalı, (TKD, ÜNAK altında)  RDA ve FRBR alanında çalışma grupları oluşturulmalı  FRBR raporu Türkçeye çevrilmeli  RDA broşürü Türkçeye çevrilmeli  International Cataloguing Principles (ICP) Türkçeye çevrilmeli  Gelişmeleri takip etmek için RDA ve FRBR ile ilgili kaynak siteler incelenmeli, tartışma listeleri ve bloglar izlenmeli  Library of Congress test süreci izlenmeli  Otomasyon sistem adaptasyonu için sistem yöneticileriyle işbirliği  Bölüm derslerinde FRBR modeli ve RDA standardı anlatılmalı

52 Te ş ekkürler… Sorular? Sorular?


"KATALOGLAMANIN GELECEĞİ Aysel GÜMÜŞ Emine H. GÜR İYTE Kütüphanesi Boğaziçi Üniversitesi Kütüphanesi Teknik Hizmetler Birim Sorumlusu Kataloglama Birim." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları