Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

KURAKLIK ve TARIMIMIZ Dörtyol İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü Hazırlayan: Nihat SAKAROĞLU Mühendis.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "KURAKLIK ve TARIMIMIZ Dörtyol İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü Hazırlayan: Nihat SAKAROĞLU Mühendis."— Sunum transkripti:

1 KURAKLIK ve TARIMIMIZ Dörtyol İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü Hazırlayan: Nihat SAKAROĞLU Mühendis

2 DÜNYANIN SU VARLIĞI Dünya’nın su varlığı : 1360 milyon km 3. Bu suyun % 97.2’si okyanuslarda ; % 2.8’i ise karalarda ve atmosferde bulunur. Yer kürenin alanı 510 milyon km 2.Bu alanın milyon km 2’ si okyanus ve denizlerle kaplıdır milyon km 2 alan ise karalarla kaplıdır.

3 Dünyadaki suyun ancak % 26.6 yani 3.9 milyon km 3’ ü tatlıdır. Tatlı suların % 80’i devamlı buzul, derin yeraltı suyu ve atmosferde buhar halinde bulunur. Buna göre dünyada her yıl yenilenebilir su (insanların yararlandığı su) km 3 ’ tür. Bu su, dünyada var olan suyun 1/1000’dir.

4 Okyanuslarda 1250 mm/yıl ; Karalarda 410 mm/yıl buharlaşma olur. Buna karşılık okyanuslara 1120 mm/yıl karalara 720 mm/yıl yağış düşer. Karalara düşen yağışın %24’ü yüzey akışa geçer; %64’ü Toprağa sızar ve geriye kalan %12’si toprak-bitki ve binalarda tutulur. Genel Toplamda yeryüzüne düşen yağışların %38’i buharlaşmaktadır.

5 TÜRKİYE’NİN SU VARLIĞI Ortalama yağış : 642,6 mm/yıl Bu değer 501 km 3 suya eşdeğerdir. Buharlaşma: 274 km 3 Yeraltına sızma: 41 km 3 Komşu ülke suları: 7 km 3 Bu yağışların akışa geçen bölümü 186 km 3 ’dür. (akış/yağış oranı %37’dir)

6 Kullanılabilir Yerüstü su pot. 98 km 3 Kullanılan su miktarı44 km 3 Yeraltı su potansiyeli14 km 3 Yeraltı su kullanımı 6 km 3 Kullanılabilir su potansiyeli 112 km 3 Su potansiyelinin kullanım oranı %40

7 Tarımda sulama ile tüketim % 70 Tarımda sulama ile tüketim % 70 Sanayide Tüketim % 22 Sanayide Tüketim % 22 Kentsel ve kırsal tüketim % 8 Kentsel ve kırsal tüketim % 8 Dünyada su tüketimi 800 ton/yıl /kişi Dünyada su tüketimi 800 ton/yıl /kişi Türkiyede su tüketimi (+/-) 1500 ton/yıl/ kişi Türkiyede su tüketimi (+/-) 1500 ton/yıl/ kişi Dünyada tarım alanlarının %16 sı sulanmakta ve toplam ürünün % 40 ‘nı karşılamaktadır. Dünyada tarım alanlarının %16 sı sulanmakta ve toplam ürünün % 40 ‘nı karşılamaktadır. Türkiyede tarım alanının %20 si sulanmaktadır. Türkiyede tarım alanının %20 si sulanmaktadır. Ekonomik sulanabilir arazinin %65 ‘i sulanmakta. Ekonomik sulanabilir arazinin %65 ‘i sulanmakta. Toplam sulanan alan yaklaşık 5.5 milyon ha Toplam sulanan alan yaklaşık 5.5 milyon ha Bir kilogram buğday için bir ton suya ihtiyaç vardır. Bir kilogram buğday için bir ton suya ihtiyaç vardır.

8 TÜRKİYEDE SU KULLANIMI PROJEKSİYONU 2004 Yılı 2004 Yılı 2023 Yılı 2023 Yılı Sulama 32 km 3 İçme Suyu 7 km 3 Sanayi 5 km 3 TOPLAM 44 km ton/kişi-yıl Nüfus 74 milyon 72 km 3 18 km 3 22 km km 3

9 Küresel İklim Değişim İşaretleri Buzulların erimesi, kar örtüsünün azalması Buzulların erimesi, kar örtüsünün azalması Deniz suyu seviyesinin yükselmesi(10-25 cm) Deniz suyu seviyesinin yükselmesi(10-25 cm) Tropikal bitki -balıkların kutuplara yayılması Tropikal bitki -balıkların kutuplara yayılması Havadaki kirleticilere hassas kuşların azalması (İngiltere’de 22 milyon çift kuşun 17 milyonu yok oldu) Havadaki kirleticilere hassas kuşların azalması (İngiltere’de 22 milyon çift kuşun 17 milyonu yok oldu) Kuzey enlemlerde ağaçlardaki yaş halkaları daha hızlı büyüdü. Kuzey enlemlerde ağaçlardaki yaş halkaları daha hızlı büyüdü. Son 1400 yılın en sıcak yılları 1990 lı yıllarda oluştu. Son 1400 yılın en sıcak yılları 1990 lı yıllarda oluştu.

10 Küresel İklim Değişiminin Tahribatı Sulak alanların yaklaşık yarısı son 100 yılda yok oldu. Sulak alanların yaklaşık yarısı son 100 yılda yok oldu. Dünyada tatlı su balıklarının %20 si kayboldu. Dünyada tatlı su balıklarının %20 si kayboldu. Ormanların yarısı tüketildi.Ağaç türleri %9 yok olma riskinde. Ormanların yarısı tüketildi.Ağaç türleri %9 yok olma riskinde. Balık alanlarının %70 i aşırı avlanmaya maruz. Balık alanlarının %70 i aşırı avlanmaya maruz. Son 50 yılda tarım alanlarının 2/3 ü erozyonla verimsizleşti. Son 50 yılda tarım alanlarının 2/3 ü erozyonla verimsizleşti. Orman alanlarının 1/3 ü tarım alanına dönüştü. Orman alanlarının 1/3 ü tarım alanına dönüştü.

11 KURAKLIĞA DOĞRU

12 KURAKLIK NEDİR? Bir bölgede nem miktarındaki geçici dengesizliğin o bölgedeki su kıtlığı ile ilişkisi olarak kabaca tanımladığımız kuraklık doğal bir iklim olayıdır ve herhangi bir zamanda herhangi bir yerde meydana gelebilir. Kuraktan nemli iklim tiplerine kadar her yerde görülebilir. Bir bölgede nem miktarındaki geçici dengesizliğin o bölgedeki su kıtlığı ile ilişkisi olarak kabaca tanımladığımız kuraklık doğal bir iklim olayıdır ve herhangi bir zamanda herhangi bir yerde meydana gelebilir. Kuraktan nemli iklim tiplerine kadar her yerde görülebilir.

13 Yağış açığı ( miktar – şiddet – zaman ) KURAKLIK Yüksek sıcaklık, çok rüzgar, düşük nisbi nem, aşırı güneşlenme, bulut kapalılığının azlığı İnfiltrasyonda azalma, yüzey akış, yeraltı suyu beslenmesinde azalma Terleme ve buharlaşmada azalma Toprak Suyunda Azalma Bitkide su stresi, biyomas ve verimde azalma Akarsu seviyelerinde azalma, Rezervuarlara akışlarda azalma, Islak alanlarda yaban hayatta azalma Ekonomik Etkiler Sosyal Etkiler Çevresel Etkiler MeteorolojikKuraklık Ta rımsal Kuraklık Hidrolojik Kuraklı Zaman ( Süre )

14 Hidrolojik çevrimin şematik gösterimi. Hidrolojik çevrimin şematik gösterimi.

15 KURAKLIK ÇEŞİTLERİ Kuraklığın literatürde kullanılan üç çeşidi vardır. Kuraklığın literatürde kullanılan üç çeşidi vardır. 1-METEOROLOJİK KURAKLIK 2-HİDROLOJİK KURAKLIK 3-TARIMSAL KURAKLIK

16 METEOROLOJİK KURAKLIK Uzun bir zaman içinde yağışın belirgin şekilde normal değerlerin altına düşmesi olarak tanımlanır. Nem azlığının derecesi ve uzunluğu meteorolojik kuraklığı belirler ve bölgeden bölgeye gelişiminde farklılıklar gözlenir. Örneğin;yağışın ve yağışlı gün sayısının belirli bir değerden az olması temeline dayanarak kurak periyotlar teşhis edilir. Uzun bir zaman içinde yağışın belirgin şekilde normal değerlerin altına düşmesi olarak tanımlanır. Nem azlığının derecesi ve uzunluğu meteorolojik kuraklığı belirler ve bölgeden bölgeye gelişiminde farklılıklar gözlenir. Örneğin;yağışın ve yağışlı gün sayısının belirli bir değerden az olması temeline dayanarak kurak periyotlar teşhis edilir.

17 HİDROLOJİK KURAKLIK Hidrolojik kuraklık yeraltı su kaynakları, yüzey suları veya yağış periyotlarının etkisi ile ilişkilidir. Meteorolojik kuraklığın uzaması durumunda hidrolojik kuraklıktan söz edilir. Uzun süreli yağış azlığının kaynak seviyeleri, yüzey akışı ve toprak nemi gibi hidrolojik sistemin bileşenlerinde kendisini göstermesidir. Hidrolojik kuraklık yeraltı su kaynakları, yüzey suları veya yağış periyotlarının etkisi ile ilişkilidir. Meteorolojik kuraklığın uzaması durumunda hidrolojik kuraklıktan söz edilir. Uzun süreli yağış azlığının kaynak seviyeleri, yüzey akışı ve toprak nemi gibi hidrolojik sistemin bileşenlerinde kendisini göstermesidir. İnsan aktiviteleri; arazi kullanımında değişim meydana getirdiği için meteorolojik kuraklığın frekansında değişim olmadığı halde su kıtlığının frekansında değişim meydana getirmesinden dolayı en önemli etken olarak gözlenmiştir. İnsan aktiviteleri; arazi kullanımında değişim meydana getirdiği için meteorolojik kuraklığın frekansında değişim olmadığı halde su kıtlığının frekansında değişim meydana getirmesinden dolayı en önemli etken olarak gözlenmiştir.

18 TARIMSAL KURAKLIK Tarımsal kuraklık meteorolojik kuraklığın çeşitli özellikleri ile çok yakın ilişkilidir. Toprakta bitkinin ihtiyacını karşılayacak miktarda su bulunmaması olarak tanımlanan tarımsal kuraklık nem kaybı ve su kaynaklarında kıtlık oluştuğu zaman meydana gelir. Ürün miktarında azalmaya, büyümelerinde değişime ve hayvanlar için tehlikeye sebep olur. Tarımsal kuraklık meteorolojik kuraklığın çeşitli özellikleri ile çok yakın ilişkilidir. Toprakta bitkinin ihtiyacını karşılayacak miktarda su bulunmaması olarak tanımlanan tarımsal kuraklık nem kaybı ve su kaynaklarında kıtlık oluştuğu zaman meydana gelir. Ürün miktarında azalmaya, büyümelerinde değişime ve hayvanlar için tehlikeye sebep olur.

19 KURAKLIK ETKİLERİ Kuraklık etkileri’nin 3 çeşidi vardır. Kuraklık etkileri’nin 3 çeşidi vardır. 1-EKONOMİK ETKİLERİ 2-ÇEVRE ETKİLERİ 3-SOSYAL ETKİLERİ

20 EKONOMİK ETKİLERİ 1-Üründe kayıp 2-Süt ve çiftçi hayvanları kaybı 3-Kereste üretiminde kayıplar 4-Balık ürertiminde kayıplar 5-Ulusal Büyümede Kayıp, Ekonomik Gelişmede Gecikme 6-Yiyecek üretiminde düşüş - Yiyecek stoklarında azalma 7-Finanssal kaynak bulmada zorluk (Kredi riski) 8-Nehir ve kanalların denizciliğe olan katkılarında kayıp 9-Yeni ve ilave su kaynaklarının geliştirilmesindeki pahalılık 10-Suyun taşınmasındaki pahalılık 11-Çiftçi gelirlerinde kayıplar 12-Eğlence iş alanlarında kayıplar 13-Enerjide kaynak azalması 14-Tarımsal üretimin direkt bağlı olduğu endüstrilerde kayıplar 15-Üretimdeki düşüşe bağlı işsizlik 16-Hükümetlerin vergi gelirinde

21 ÇEVRE ETKİLERİ 1-Toprakta su ve rüzgar erozyonu 1-Toprakta su ve rüzgar erozyonu 2-Balık alanlarına zarar 2-Balık alanlarına zarar 3-Bitki alanlarına zarar 3-Bitki alanlarına zarar 4-Suyun kalitesine etki 4-Suyun kalitesine etki 5-Hayvan kalitesine etki 5-Hayvan kalitesine etki 6-Hayvan doğal yaşam alanlarına etki 6-Hayvan doğal yaşam alanlarına etki

22 KURAKLIĞA DAYANIKLI ALTERNATİF BİTKİLER

23 NADAS(KURU)TARIM: NADAS(KURU)TARIM: Toprağın bir yıl sürülüp ertesi yıl boş bırakılması şeklinde uygulanan tarım yöntemidir. Toprağın bir yıl sürülüp ertesi yıl boş bırakılması şeklinde uygulanan tarım yöntemidir. Sulama imkanlarının yetersiz olduğu kurak ve yarı kurak bölgelerde uygulanan bu yöntemin amacı; toprağın, nemini almasını sağlamaktır.Verimin düşük olduğu bu tarım yönteminde,iki yılda bir ürün alınır ve üretim doğal koşullara bağlıdır. Sulama imkanlarının yetersiz olduğu kurak ve yarı kurak bölgelerde uygulanan bu yöntemin amacı; toprağın, nemini almasını sağlamaktır.Verimin düşük olduğu bu tarım yönteminde,iki yılda bir ürün alınır ve üretim doğal koşullara bağlıdır.

24 24 BUĞDAY İlk yetişme döneminde (ilkbaharda) yağış ister. Olgunlaşma ve hasat döneminde kuraklık gerekir.Bu özelliğinden dolayı Karadeniz kıyılarında tarımı yapılamaz. İlk yetişme döneminde (ilkbaharda) yağış ister. Olgunlaşma ve hasat döneminde kuraklık gerekir.Bu özelliğinden dolayı Karadeniz kıyılarında tarımı yapılamaz.

25 25 ARPA Soğuğa ve sıcağa dayanıklıdır. Bundan dolayı buğdayın yetişebildiği her yerde yetişir. Ayrıca düşük sıcaklıktan dolayı buğdayın yetişemediği Doğu Anadolu’nun yüksek yerlerinde de tarımı yapılabilir. Üretim en fazla İç Anadolu Bölgesinde gerçekleşir. Soğuğa ve sıcağa dayanıklıdır. Bundan dolayı buğdayın yetişebildiği her yerde yetişir. Ayrıca düşük sıcaklıktan dolayı buğdayın yetişemediği Doğu Anadolu’nun yüksek yerlerinde de tarımı yapılabilir. Üretim en fazla İç Anadolu Bölgesinde gerçekleşir.

26 26 AYÇİÇEĞİ İlk yetişme döneminde su, hasat döneminde kuraklık ister. Bundan dolayı Doğu Karadeniz kıyıları hariç bütün bölgelerimizde sulama ile tarımı yapılır. Üretimde 1. Marmara Bölgesi (Ergene Bölümü). 2. Karadeniz Bölgesi (Orta Karadeniz) 3. İç Anadolu Bölgesi’dir. İlk yetişme döneminde su, hasat döneminde kuraklık ister. Bundan dolayı Doğu Karadeniz kıyıları hariç bütün bölgelerimizde sulama ile tarımı yapılır. Üretimde 1. Marmara Bölgesi (Ergene Bölümü). 2. Karadeniz Bölgesi (Orta Karadeniz) 3. İç Anadolu Bölgesi’dir.

27 27 NOHUT İlk yetişme döneminde yağış ister. Hasat döneminde kuraklık gerekir. Yurdumuz iklim şartları genelde nohut tarımına elverişlidir. En fazla tarımı İç Anadolu Bölgesinde yapılmaktadır. Bu bölgemizi Akdeniz ve Ege Bölgeleri takip etmektedir. İlk yetişme döneminde yağış ister. Hasat döneminde kuraklık gerekir. Yurdumuz iklim şartları genelde nohut tarımına elverişlidir. En fazla tarımı İç Anadolu Bölgesinde yapılmaktadır. Bu bölgemizi Akdeniz ve Ege Bölgeleri takip etmektedir.

28 28 MERCİMEK Kuraklığa dayanıklı olduğu için en fazla tarımı G. Doğu Anadolu Bölgesinde gelişmiştir. Mercimek üretimimizin yarıdan fazlası bu bölgeden karşılanır (kırmızı mercimek). Üretimde ikinci bölgemiz İç Anadolu Bölgesidir(yeşil mercimek). Kuraklığa dayanıklı olduğu için en fazla tarımı G. Doğu Anadolu Bölgesinde gelişmiştir. Mercimek üretimimizin yarıdan fazlası bu bölgeden karşılanır (kırmızı mercimek). Üretimde ikinci bölgemiz İç Anadolu Bölgesidir(yeşil mercimek).

29 29 FASULYE Yurdumuzda sulama imkanı olan her yerde tarımı yapılabilir. Üretimde en büyük paya sahip bölgemiz İç Anadoludur. Yurdumuzda sulama imkanı olan her yerde tarımı yapılabilir. Üretimde en büyük paya sahip bölgemiz İç Anadoludur.

30 30 YER FISTIĞI YER FISTIĞI Akdeniz iklim şartlarında iyi yetişmektedir. En fazla tarımı Akdeniz bölgesinde Adana çevresinde gelişmiştir(%91). Ayrıca G.Doğu Anadolu Bölgesinin batısında, Ege Bölgesi’nde Muğla Manisa ve Aydın çevresi, G. Marmara Bölümü’nde Balıkesir, Çanakkale çevresinde tarımı yapılır. Çerez olarak tüketildiği gibi yağ da elde edilir. Akdeniz iklim şartlarında iyi yetişmektedir. En fazla tarımı Akdeniz bölgesinde Adana çevresinde gelişmiştir(%91). Ayrıca G.Doğu Anadolu Bölgesinin batısında, Ege Bölgesi’nde Muğla Manisa ve Aydın çevresi, G. Marmara Bölümü’nde Balıkesir, Çanakkale çevresinde tarımı yapılır. Çerez olarak tüketildiği gibi yağ da elde edilir.

31 31 SUSAM Sıcak iklim bitkisidir. Yurdumuzda başta G.Doğu Anadolu Bölgesi olmak üzere Akdeniz ve Ege Bölgelerinde tarımı yapılır. Yağ elde edilir. Ayrıca helva yapımında kullanılır. Sıcak iklim bitkisidir. Yurdumuzda başta G.Doğu Anadolu Bölgesi olmak üzere Akdeniz ve Ege Bölgelerinde tarımı yapılır. Yağ elde edilir. Ayrıca helva yapımında kullanılır.

32 32 SOYA FASULYESİ Önceleri daha çok Doğu Karadeniz’de Ordu- Giresun çevresinde tarımı yapılırdı yılından sonra yağ sanayisinde kullanılmaya başlanılınca tarımı Akdeniz Bölgesinde hızla gelişmiştir. Kısa sürede geliştiği için bölgede ikinci ürün olarak Önceleri daha çok Doğu Karadeniz’de Ordu- Giresun çevresinde tarımı yapılırdı yılından sonra yağ sanayisinde kullanılmaya başlanılınca tarımı Akdeniz Bölgesinde hızla gelişmiştir. Kısa sürede geliştiği için bölgede ikinci ürün olarak yetiştirilir. Adana başta olmak üzere İçel, Hatay çevresinde tarımı gelişmiştir. Türkiye üretiminin % 92 ‘sini Akdeniz Bölgesi karşılar.

33

34 34 İNCİR Akdeniz iklim bitkisidir. Kış ılıklığı ister ve yaz kuraklığı ister. En fazla tarımı Ege Bölgesi’nde gelişmiştir (Başta Aydın gelir.) Üretimin %80 i bu bölgeden karşılanır. Ayrıca Akdeniz Bölgesi, G. Marmara ve G.Doğu Anadolu Bölgesinin batısı ile Karadeniz kıyılarında (Doğu Karadeniz kıyıları hariç) tarımı yapılabilir. Akdeniz iklim bitkisidir. Kış ılıklığı ister ve yaz kuraklığı ister. En fazla tarımı Ege Bölgesi’nde gelişmiştir (Başta Aydın gelir.) Üretimin %80 i bu bölgeden karşılanır. Ayrıca Akdeniz Bölgesi, G. Marmara ve G.Doğu Anadolu Bölgesinin batısı ile Karadeniz kıyılarında (Doğu Karadeniz kıyıları hariç) tarımı yapılabilir. Türkiye Dünya kuru Türkiye Dünya kuru incir üretiminde ilk sırada yer alır ve önemli ihracat ürünümüzdür.

35 35 TURUNÇGİLLER (Narenciye) (Portakal, mandalina, limon, greyfurt ve turunç) Tropikal iklim bitkisidir. Yurdumuzda tarımı en fazla Akdeniz Bölgesinde gelişmiştir (%88) Antalya başta olmak üzere bütün Akdeniz kıyılarında tarımı yapılabilmektedir. Ayrıca Ege Bölgesinde İzmir’e kadar olan güney kıyılarında, G.Marmara Bölümünün soğuktan korunmuş kıyılarında, Doğu Karadeniz Bölümünde Rize çevresinde ve G.Doğu Anadolu Bölgesinin batısında tarımı yapılmaktadır. Tropikal iklim bitkisidir. Yurdumuzda tarımı en fazla Akdeniz Bölgesinde gelişmiştir (%88) Antalya başta olmak üzere bütün Akdeniz kıyılarında tarımı yapılabilmektedir. Ayrıca Ege Bölgesinde İzmir’e kadar olan güney kıyılarında, G.Marmara Bölümünün soğuktan korunmuş kıyılarında, Doğu Karadeniz Bölümünde Rize çevresinde ve G.Doğu Anadolu Bölgesinin batısında tarımı yapılmaktadır.

36 36 KAYISI Bütün bölgelerimizde tarımı yapılabilir. En fazla tarımı D.Anadolu Bölgesi’nde Malatya-Elazığ çevresinde gelişmiştir. Bütün bölgelerimizde tarımı yapılabilir. En fazla tarımı D.Anadolu Bölgesi’nde Malatya-Elazığ çevresinde gelişmiştir.

37 37 BADEM BADEM Kıraç arazilerde yetişebilmektedir. Bütün bölgelerimizde tarımı yapılabilmektedir. En fazla İç Anadolu Bölgesinde Niğde –Nevşehir çevresinde gelişmiştir. Kıraç arazilerde yetişebilmektedir. Bütün bölgelerimizde tarımı yapılabilmektedir. En fazla İç Anadolu Bölgesinde Niğde –Nevşehir çevresinde gelişmiştir.

38 38 *** Sebze tarımı seracılık faaliyetleri ile Akdeniz ve Ege Bölgelerinde bütün yıl yapılabilmektedir. Seracılığın buralarda gelişme sebepleri; kışların ılık geçmesi ve güneşli gün sayısının fazla olmasıdır. *** Sebze tarımı seracılık faaliyetleri ile Akdeniz ve Ege Bölgelerinde bütün yıl yapılabilmektedir. Seracılığın buralarda gelişme sebepleri; kışların ılık geçmesi ve güneşli gün sayısının fazla olmasıdır.

39

40

41 Şekil 5. Türkiye’nin uzun yıllar gözlemlerine göre hidrolojik kuraklık haritası.

42

43 ETKİN SU KULLANIMI Suyun etkin kullanımı, sulama uygulamalarında kaynaktan bitkiye ulaşıncaya kadar kayıpların azaltılarak su tasarrufunun sağlanması ile gerçekleşebilir. Suyun etkin kullanımı, sulama uygulamalarında kaynaktan bitkiye ulaşıncaya kadar kayıpların azaltılarak su tasarrufunun sağlanması ile gerçekleşebilir. Tarımda su kaynaklarının etkin kullanımı için öncelikle su tasarrufu sağlayan önlemler alınmalıdır. Tarımda su kaynaklarının etkin kullanımı için öncelikle su tasarrufu sağlayan önlemler alınmalıdır. Basınçlı sulama yöntemlerinin özellikle damla sulama yönteminin kullanılması, kısıntılı sulama yapılması, kullanılan su miktarına göre sulama suyu ücretinin belirlenmesi ve sulama şebekelerinde açık kanal-kanalet sistemleri yerine borulu sistemlerin yapılması gibi önlemlerle su tasarrufu sağlanabilir. Basınçlı sulama yöntemlerinin özellikle damla sulama yönteminin kullanılması, kısıntılı sulama yapılması, kullanılan su miktarına göre sulama suyu ücretinin belirlenmesi ve sulama şebekelerinde açık kanal-kanalet sistemleri yerine borulu sistemlerin yapılması gibi önlemlerle su tasarrufu sağlanabilir.

44 Su uygulama randımanının arttırılması koşullara uygun olarak seçilmiş sulama yöntemi ve tekniğine uygun olarak projelendirilmiş sulama sistemlerinin kullanımı ile mümkündür. Su uygulama randımanının arttırılması koşullara uygun olarak seçilmiş sulama yöntemi ve tekniğine uygun olarak projelendirilmiş sulama sistemlerinin kullanımı ile mümkündür. Yüzey sulama yöntemlerinde, derine sızma, gereğinden fazla su uygulanması vb. nedenlerle fazla su sarfiyatı ve yüksek taban suyu nedeniyle tuzluluk sorunları ortaya çıkmaktadır. Yüzey sulama yöntemlerinde, derine sızma, gereğinden fazla su uygulanması vb. nedenlerle fazla su sarfiyatı ve yüksek taban suyu nedeniyle tuzluluk sorunları ortaya çıkmaktadır. Buna karşılık basınçlı sulama yöntemlerinde, ilk tesis ve işletme masrafı yüksekliğine karşın suyun kontrollü kullanımı nedeniyle hem su tasarrufu sağlanmakta, hem de fazla suyun toprakta yaratacağı olumsuz etkiler engellenmektedir. Buna karşılık basınçlı sulama yöntemlerinde, ilk tesis ve işletme masrafı yüksekliğine karşın suyun kontrollü kullanımı nedeniyle hem su tasarrufu sağlanmakta, hem de fazla suyun toprakta yaratacağı olumsuz etkiler engellenmektedir. Ayrıca daha yüksek eş su dağılımı gerçekleştirilerek sulamanın etkinliği artırılmaktadır. Ayrıca daha yüksek eş su dağılımı gerçekleştirilerek sulamanın etkinliği artırılmaktadır.

45 Tarımda az su tüketen sulama yöntemleri seçilmeli Sanayide az su kullanan üretim teknolojileri Sanayide az su kullanan üretim teknolojileri kullanılmalı kullanılmalı Ormansızlaşma önlenmeli Ormansızlaşma önlenmeli Bireylerin ve toplumun bilinçlendirilmesi Bireylerin ve toplumun bilinçlendirilmesi Toprak ve su kaynaklarının korunması ve akılcı yönetimi Toprak ve su kaynaklarının korunması ve akılcı yönetimi Çerçeve SU YASASI çıkarılmalı Çerçeve SU YASASI çıkarılmalı Koruma-kullanma ilkelerine uyulmalı Koruma-kullanma ilkelerine uyulmalı

46 Kısıntılı Sulama Kısıntılı su kaynağının yetersiz olduğu koşullarda tüm alanı sulayabilmek için tercih edilen bir tekniktir. Kısıntılı su kaynağının yetersiz olduğu koşullarda tüm alanı sulayabilmek için tercih edilen bir tekniktir. Kısıntılı sulamada, gereken zamandan daha geç veya gereken miktardan daha az su verilerek veya her ikisi birlikte yapılarak bitkinin strese girmesi ve daha az su kullanması sağlanmaktadır. Kısıntılı sulamada, gereken zamandan daha geç veya gereken miktardan daha az su verilerek veya her ikisi birlikte yapılarak bitkinin strese girmesi ve daha az su kullanması sağlanmaktadır. Kısıntılı sulamada maksimum verim alınması yerine, su-verim ilişkileri göz önüne alınarak uygulanacak sulama suyu miktarında kısıntı yapılarak bir miktar verim azalmasına izin verilmektedir. Kısıntılı sulamada maksimum verim alınması yerine, su-verim ilişkileri göz önüne alınarak uygulanacak sulama suyu miktarında kısıntı yapılarak bir miktar verim azalmasına izin verilmektedir. Böylece suyun hangi dönem veya dönemlerde kısılacağına karar verilerek birim suyla daha fazla verim, daha fazla gelir elde edilmesi ve tasarruf edilen suyla daha fazla alanın sulanması mümkün olmaktadır. Tekniğine uygun olarak hazırlanan kısıntılı sulama programları ile su miktarından tasarruf sağlanabilmektedir. Böylece suyun hangi dönem veya dönemlerde kısılacağına karar verilerek birim suyla daha fazla verim, daha fazla gelir elde edilmesi ve tasarruf edilen suyla daha fazla alanın sulanması mümkün olmaktadır. Tekniğine uygun olarak hazırlanan kısıntılı sulama programları ile su miktarından tasarruf sağlanabilmektedir.

47

48 Atıksu ile Sulama Atıksu ile Sulama Kullanılabilir su kaynaklarının sınırlı olduğu günümüzde atık suların tekrar kullanılması; artan su talebinin karşılanması, çevrenin korunması ve kaynakların etkin kullanımı açısından önem kazanmaktadır. Sulamada evsel atık sular, drenaj suyu ve taban suyu gibi kaynaklar kullanılmaktadır. Kullanılabilir su kaynaklarının sınırlı olduğu günümüzde atık suların tekrar kullanılması; artan su talebinin karşılanması, çevrenin korunması ve kaynakların etkin kullanımı açısından önem kazanmaktadır. Sulamada evsel atık sular, drenaj suyu ve taban suyu gibi kaynaklar kullanılmaktadır. Bunun için, öncelikle bitkisel verimin, tuzluluktan etkilenmeye başladığı eşik değerin ve tuzlu suyun kimi bitkisel niteliklere olan etkisinin bilinmesi gerekir. Bunun için, öncelikle bitkisel verimin, tuzluluktan etkilenmeye başladığı eşik değerin ve tuzlu suyun kimi bitkisel niteliklere olan etkisinin bilinmesi gerekir. Sulama suyunun kısıtlı olduğu yerlerde, sulama için gerekli niteliklere sahip atıksuların tekrar kullanımı önerilmektedir. Ancak, atık sular çeşitli inorganik maddeleri ve patojenleri bulundurduğu için bitki yetiştiriciliği ve çevre sağlığı açısından risk taşırlar. Sulama suyunun kısıtlı olduğu yerlerde, sulama için gerekli niteliklere sahip atıksuların tekrar kullanımı önerilmektedir. Ancak, atık sular çeşitli inorganik maddeleri ve patojenleri bulundurduğu için bitki yetiştiriciliği ve çevre sağlığı açısından risk taşırlar. Bu nedenle atık suların sulamada kullanılmasında verimi ve çevreyi koruyacak önlemlerin alınması gerekir.Bu önlemler ya da atıksuların sulamada tekrar kullanım ölçütleri, “Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği” ile belirlenmiştir. Türkiye’de son yıllarda yaklaşık hektar alan evsel atık suyla sulanmaktadır. Dünyada su kaynaklarının hızla kirlendiği dikkate alınırsa, ülkemizde atıksuların tarımda kullanımının yaygınlaştırılması için çalışmalar yapılmalıdır. Bu nedenle atık suların sulamada kullanılmasında verimi ve çevreyi koruyacak önlemlerin alınması gerekir.Bu önlemler ya da atıksuların sulamada tekrar kullanım ölçütleri, “Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği” ile belirlenmiştir. Türkiye’de son yıllarda yaklaşık hektar alan evsel atık suyla sulanmaktadır. Dünyada su kaynaklarının hızla kirlendiği dikkate alınırsa, ülkemizde atıksuların tarımda kullanımının yaygınlaştırılması için çalışmalar yapılmalıdır.

49 Bu yaklaşımda, sulama uygulamalarında ya da alan üzerinde kısıntı yapılmakta; ya bitkilere gereğinden daha az su verilerek sulanmakta (kısıntılı sulama) veya proje alanının bir bölümü, sulama dışı bırakılmaktadır. Bu yaklaşımda, sulama uygulamalarında ya da alan üzerinde kısıntı yapılmakta; ya bitkilere gereğinden daha az su verilerek sulanmakta (kısıntılı sulama) veya proje alanının bir bölümü, sulama dışı bırakılmaktadır. Kısıntılı sulamada, su kısıntısı ya tüm mevsime eşit dağıtılarak, sürekli kısıntı (SKS) yapılır ya da kısıntı planlı olarak (PKS), bitkinin belli gelişme dönemlerinde uygulanır. Kısıntılı sulamada, su kısıntısı ya tüm mevsime eşit dağıtılarak, sürekli kısıntı (SKS) yapılır ya da kısıntı planlı olarak (PKS), bitkinin belli gelişme dönemlerinde uygulanır. Sürekli kısıntı, farklı yaklaşımlarla yapılabilir. Örneğin, her uygulamada, sulama suyu bir miktar azaltılarak verilebilir. Bitki kök bölgesinin daha yüzlek derinliklerini ıslatılacak kadar su uygulanabilir. Sürekli kısıntı, farklı yaklaşımlarla yapılabilir. Örneğin, her uygulamada, sulama suyu bir miktar azaltılarak verilebilir. Bitki kök bölgesinin daha yüzlek derinliklerini ıslatılacak kadar su uygulanabilir. Sulama aralıkları uzatılabilir. Bitki sırasının, her zaman veya ardışık olarak, bir tarafı sulanabilir. Bu uygulama, son yıllarda, ülkemizde “kısmi kök kuruluğu” yaklaşımı olarak ve tanınmaktadır. Söz konusu uygulama ile sulama suyundan her zaman %50 tasarruf sağlanabilmektedir. Sulama aralıkları uzatılabilir. Bitki sırasının, her zaman veya ardışık olarak, bir tarafı sulanabilir. Bu uygulama, son yıllarda, ülkemizde “kısmi kök kuruluğu” yaklaşımı olarak ve tanınmaktadır. Söz konusu uygulama ile sulama suyundan her zaman %50 tasarruf sağlanabilmektedir. Planlı su kısıntısı ise, bitkinin bazı dönemlerinde sulama yapmamak şeklinde uygulanmaktadır. Kısıntılı sulama, genel olarak, bitkilerin su eksikliğine en dayanıklı dönemlerinde uygulanmalıdır. Planlı su kısıntısı ise, bitkinin bazı dönemlerinde sulama yapmamak şeklinde uygulanmaktadır. Kısıntılı sulama, genel olarak, bitkilerin su eksikliğine en dayanıklı dönemlerinde uygulanmalıdır.

50

51 51 Toprak ve su kaynaklarının geliştirilmesi amacı ile hazırlanan plan ve projelerde kullanılan kriterlerin kesinlikle araştırma bulgularına dayandırılması, Bu nedenle Araştırma Enstitülerinin güçlendirilmesi Erozyonun da deprem, taşkın, heyelan gibi doğal afet kabul edilmesi, tasarruf tedbirlerinden etkilenmemesi Konuyla ilgili Kamu kuruluşlarında hizmet içi eğitim ile genç, uygulayıcı mühendislerin yetişmelerinin sağlanması,

52 52 Erozyon,toprak, su,bitki,çevre vb.konularında her kesimin ekolojik okur-yazar olmasını sağlayıcı eğitimlerin düzenlenmesi,

53 53 - Arazi kullanım planlaması, - Ekonomik işletme büyüklüklerinin belirlenmesi, - Arazi toplulaştırma çalışmalarının tamamlanması, - Ve benzeri hizmetlere daha da hız verilmesi, sağlanmalıdır.

54 54 Tarım topraklarının ve meraların erozyondan korunması ve bilinçli yönetimi, Sosyal sorunlar yaratan kırsaldan kente sağlıksız göçün önlenmesi, Eko-sistemin korunması, Yüzey sularının değerlendirilmesi,

55 55 ÇÖLLEŞME İLE MÜCADELE “ULUSAL EYLEM PROGRAMI”uygulamalarına hız verilmesi, Miras Hukukunun, şartlara ve arazilerin parçalanmasını önleyecek şekilde, yeniden düzenlenmesi, zorunludur.

56 56 Çözüm Önerileri 1) Su havzalarını korumayı;içme suyu sağlama ve kırsal kalkınma süreçlerinin ayrılmaz bir parçası haline getirmek, 2) Su yönetimine halkın da katılımını sağlamak, 3) Küçük çiftçilere uygun sulama teknolojileri sunmak ve desteklemek, 4) Çiftçilerin su ekonomisi sağlayan damla vb. sulama yöntemlerine geçişinde teknik ve mali destek sağlamak,

57 57 5.Yapılacak çevre dostu projelerle 186 milyar ton/yıl yüzey akış suyunun bir kısmını kontrol altına almak, 6.Nehir akışlarını ve su havzalarını her türlü olumsuzluğa karşı sürekli denetlemek, 7.Kullanılan suyun %75’ini tüketen tarımsal sulamanın bilinçli yapılması için eğitsel,yönetsel ve teknolojik önlemler almak,

58 58 8. Su ücretlerinin koruma ve verimliliği özendiren kademeli uygulanmasını sağlamak, 8. Su ücretlerinin koruma ve verimliliği özendiren kademeli uygulanmasını sağlamak, 9.Tatlı su ekosistemlerinin sağlık durumlarını kaydetmek ve ekolojik hedefler belirlemek, 9.Tatlı su ekosistemlerinin sağlık durumlarını kaydetmek ve ekolojik hedefler belirlemek, 10. Enerji üretimi amaçlı tesis yapımlarında ekosistemi dikkate almak

59 59 1- Su Yasasının çıkarılması 2- Yeşil enerji üretimine yönelinmesi, 3- Düşük maliyetli damla sulama sistemlerinin yaygınlaştırılması 4- Sulama oranının %10-15 azaltılması ile 2025 yılına kadar kentsel ve sanayi su ihtiyacını karşılayıcı önlemlerin alınması 5- Kentlerin su şebekelerindeki %25-50 lik kaçak ve kayıpların önlenmesi

60 60

61 61

62 SU HAYATTIR!


"KURAKLIK ve TARIMIMIZ Dörtyol İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü Hazırlayan: Nihat SAKAROĞLU Mühendis." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları