Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Ek besinlerere geçişte sık karşılaşılan sorunlar Prof. Dr. Adem AYDIN DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI AD, SOSYAL.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Ek besinlerere geçişte sık karşılaşılan sorunlar Prof. Dr. Adem AYDIN DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI AD, SOSYAL."— Sunum transkripti:

1

2 Ek besinlerere geçişte sık karşılaşılan sorunlar Prof. Dr. Adem AYDIN DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI AD, SOSYAL PEDİATRİ BİLİM DALI Milli pediatri Kongresi 28- Kasım 2 Aralık 2012

3 1978 Alma Ata u G Growth monitoring büyümenin izlenmesi u O Oral rehidratasyon, ağızdan sıvı tedavisi u B Breastfeeding anne sütünün desteklenmesi u İ İmmunization genişletilmiş bağışıklık programı, u F Feeding beslenme*** u F Female education annenin eğitimi u F Family plannnig aile planlanması

4 Tarihte anne sütü u Eski Mısır: MÖ 1550 yılından kaldığı sanılan Ebers Papirusu’nda bebekleri beslemenin tek yolunun anne sütü ile besleme olduğu ve bebeklerin üç yaşına kadar anne sütü alması gerektiği yazılıdır. u Eski Mezopotamya: Eski Babilliler de anne sütü ile beslenmeye büyük önem vermişler ve “Baştanrıçaları İştar’ı bebeğini emzirirken tasvir etmişlerdir. u Eski Türkler: Eski Türklerde anne sütü kutsaldı. Yakut Türkleri’nde analık tanrıçası Ayzıt’ın yenidoğan bebeğine“süt gölü”nden getirdiği sütü damlatarak can verdiğine inanırlardı.

5 Giriş

6

7

8 Ek besine başlanma zamanı u İtalya % 34 4 ay u Almanya %16 3. ay u İngiltere % 514. ay u Ancak bazı anneler 6 aydan sonra başlamaktadır (%20) u Erken ek gıdalara başlama (düşük anne yaşı, sigara alışkanlığı)* *Fewtrell MS, Lucas A, Morgan JB. Factors associated with weaning in full term and preterm infants. Arch Dis Child 2003; 88:F296–301.

9 Tanım u Sadece anne sütü (Exclusive breastfeeding) vitamin,mineral ve ilaçlar dışında hiç bri ek gıda kullanmama u Tam emzirme (full breastfeeding) su ve su bazlı içecekler ; ORS u Tamamlayıcı besleme (Complemantry feeding, Weaning, Beikost) DSÖ tamamlayıcı beslenmeyi; 6. aydan sonra anne sütü yanında diğer gıdalar ya da sıvıların birlikte verilmesi olarak tanımlanır Tamamlayıcı beslenme

10 Ek Besine Geçiş Dönemi 6 ay ile 24 ay arasında anne sütüne ev yemeklerinin eklendiği dönem Anne sütünü “tamamlayan” besinlerin verildiği dönem Bir çocuğun beslenme alışkanlığını edindiği dönem Sağlıklı beslenen bebek = ilerde sağlıklı beslenen yetişkin Sosyal beslenme eğitiminin alındığı dönem Beslenme bozukluğu, ishal, pnömoni, malnutrisyon gibi hastalıkların en sık görüldüğü dönem

11 Süt çocuğu beslenmesinde önemli Za Anne sütü aynı düzeyde Ek besinSadece Anne sütü yaş Enerji alımı Altıncı ay Anne sütü azaltılması Doğum 6 ay 9-11 ay 2 yaş Sadece anne sütü Anne sütü + ek gıdalar (Tamamlayıcı beslenme) Ek gıdalar + sadece geceleri anne sütü Aile sofrasına oturma Normal beslenme

12 Breast-Feeding: Early Influences on Later HealthBreast-Feeding: Early Influences on Later Health Advances in Experimental Medicine and Biology:639, 2009, pp Advances in Experimental Medicine and Biology Breast-Feeding: Early Influences on Later HealthBreast-Feeding: Early Influences on Later Health Advances in Experimental Medicine and Biology:639, 2009, pp Advances in Experimental Medicine and Biology Tamamlayıcı besin

13 Ortalama sütten kesme zamanı Breast-Feeding: Early Influences on Later HealthBreast-Feeding: Early Influences on Later Health Advances in Experimental Medicine and Biology:639, 2009, pp Advances in Experimental Medicine and Biology Breast-Feeding: Early Influences on Later HealthBreast-Feeding: Early Influences on Later Health Advances in Experimental Medicine and Biology:639, 2009, pp Advances in Experimental Medicine and Biology

14 Tamamlayıcı beslenme Breast-Feeding: Early Influences on Later HealthBreast-Feeding: Early Influences on Later Health Advances in Experimental Medicine and Biology:639, 2009, pp Advances in Experimental Medicine and Biology Breast-Feeding: Early Influences on Later HealthBreast-Feeding: Early Influences on Later Health Advances in Experimental Medicine and Biology:639, 2009, pp Advances in Experimental Medicine and Biology Tartışılan dönem

15

16

17 u 3-4 ay tek başına anne sütü alımı ve 6 ay tek başına anne sütü alımı karşılaştırıldığında büyüme ve gelişme – u 6 ay anne sütü alımında daha az solunum yolu enfeksiyonu, atopik ekzama Kramer MS, Kakuma R. The optimal duration of exclusive breast feeding. A systematic review. Adv Exp Med Biol 2004 Kramer MS, Guo T, Platt RW, et al. Infant growth and health outcomes associated with 3 compared with 6 mo of exclusive breastfeeding. Am J Clin Nutr 2003;78:291–5.

18 u 2001 de tek başına anne sütü kullanımını 6 ay u Tamamlayıcı beslenme 17 haftadan önce başlanmamalı 26 haftadan geri bırakılmamalı u İnek sütü 12 aydan önce başlanmalı (ABD) 9-10 ay( Danimarka, Kanada, İşveç) (http://www.who.int/nutrition/publications/optimal_duration_of_ex c_bfeeding_report_eng.pdf (WHO; Marc28–30, 2001 ) ESPGHAN-2008

19 Ek besine geçiş u Bebek 6 aylık olduğunda miktar olarak yeterli olsa da Sağlıklı beslenmenin sürdürülmesi Yutma ve Yuvarlama (nörolojik gelişim) Ekonomik Bebek & anne sağlığı

20 İlk 1 yaşta yasak gıda u İnek sütü ?? İnek sütü alerjisi, Tip 1 DM u Sakatat Yavaş virus enfeksiyonu u Bal ani bebek ölümü sendromu

21 Ek gıdalara geçiş dönemindeki bebeğin özellikleri nelerdir? Çiğnemeye gerek yok Tertemiz, istenen ısıda Annesinin kucağında beslenir Yeni tatlar istemez Çiğnemek istemez İnatlaşır, tükürür, kusar Tatlı yiyecekleri daha çok sever: Ancak sürekli tatlı vermek diş çürüğü yapar Acı sevmez Annesinin beslenme konusundaki hassasiyetini sonsuza kadar kullanır Sürekli anne sütünü almak ister

22 “” “Uygun” ek gıda başlanırken….. 1. Zamanında başlanmalı: a.Enerji ve besin gereksiniminin yalnızca AS ile karşılanamadığı dönemde 2. Güvenli koşullarda verilmeli: a.Yiyecekler hijyenik olarak saklanmalı / hazırlanmalı b.Yıkanmış ellerle temiz çatal-kaşık ile verilmeli, biberon, emzik kullanılmamalı 3. Yeterli miktarda: a.Büyümekte olan bebeğin enerji, protein ve mikronütrient gereksinimini 4. Çocuğa uygun verilmeli: a.Çocuk açken beslenmeli b.Beslenme sıklığı ve biçimi yaşına uygun olmalıdır c.Çocuk elle, çatalla ve kaşıkla beslenmesi için teşvik edilmeli 1. Zamanında başlanmalı: a.Enerji ve besin gereksiniminin yalnızca AS ile karşılanamadığı dönemde 2. Güvenli koşullarda verilmeli: a.Yiyecekler hijyenik olarak saklanmalı / hazırlanmalı b.Yıkanmış ellerle temiz çatal-kaşık ile verilmeli, biberon, emzik kullanılmamalı 3. Yeterli miktarda: a.Büyümekte olan bebeğin enerji, protein ve mikronütrient gereksinimini 4. Çocuğa uygun verilmeli: a.Çocuk açken beslenmeli b.Beslenme sıklığı ve biçimi yaşına uygun olmalıdır c.Çocuk elle, çatalla ve kaşıkla beslenmesi için teşvik edilmeli

23 Zamanında başlanmalı…… 4-6 ayda ek gıdalar başlanır (ESPGHAN:17-26 hafta arasında) Anne sütü yetiyorsa (Bebek iyi kilo alıyorsa): ………..6. ayda Anne sütü verilemiyorsa: ………………………………… ayda Çünkü: 6 aylıkken oturabilir 4 – 6 aydan itibaren kaşığı üst dudağı ile sıyırabilir Diliyle lokmaları geri itmeye başlar 4-6 ayda ek gıdalar başlanır (ESPGHAN:17-26 hafta arasında) Anne sütü yetiyorsa (Bebek iyi kilo alıyorsa): ………..6. ayda Anne sütü verilemiyorsa: ………………………………… ayda Çünkü: 6 aylıkken oturabilir 4 – 6 aydan itibaren kaşığı üst dudağı ile sıyırabilir Diliyle lokmaları geri itmeye başlar

24 Neden ek gıdalarla beslenmeye geçiyoruz?  Artan demir – enerji ve protein ihtiyacının karşılanması  Sadece anne sütünden daha katı aile yiyeceklerine geçmek gerekli  Çiğneme fonksiyonunu öğrenmesi için gerekli  Emme-yutma, emme-nefes alma koordinasyonunun gelişimi  Öğürme refleksinin inhibisyonu  Yetişkinler gibi öğünle beslenmeyi öğrenmesi için gerekli  Çevredeki diğer yiyecekleri tanımaya başlaması için gerekli  Artan demir – enerji ve protein ihtiyacının karşılanması  Sadece anne sütünden daha katı aile yiyeceklerine geçmek gerekli  Çiğneme fonksiyonunu öğrenmesi için gerekli  Emme-yutma, emme-nefes alma koordinasyonunun gelişimi  Öğürme refleksinin inhibisyonu  Yetişkinler gibi öğünle beslenmeyi öğrenmesi için gerekli  Çevredeki diğer yiyecekleri tanımaya başlaması için gerekli

25 Ek gıdalarla beslenme Çocuğa uygun verilmeli Ek besin tek öğün olarak ve çok az miktarlarda verilmeye başlanmalı Giderek artırılmalı 3-4 gün sonra yeni bir besin eklenmeli İlk kez verilecek besin, bebek açken denenmelidir. Bebek almadığı besinler için zorlanmamalı, bir süre sonra tekrar denenmeli Tüm besinler kaşıkla verilmelidir. Hepsi doğal ve taze olmalıdır Hijyenik hazırlanmalıdır Yemek sırasında çocukla göz kontağı kurarak konuşulmalıdır Ek besin tek öğün olarak ve çok az miktarlarda verilmeye başlanmalı Giderek artırılmalı 3-4 gün sonra yeni bir besin eklenmeli İlk kez verilecek besin, bebek açken denenmelidir. Bebek almadığı besinler için zorlanmamalı, bir süre sonra tekrar denenmeli Tüm besinler kaşıkla verilmelidir. Hepsi doğal ve taze olmalıdır Hijyenik hazırlanmalıdır Yemek sırasında çocukla göz kontağı kurarak konuşulmalıdır  Çocukla inatlaşma

26 Ek Besine Geçiş Dönemi u 6-8 aylık dönem, u 9-11 ay u aylık dönem

27

28 Anne sütü enerji değişimi(6. ay) Enerji açığı Anne sütündeki enerji%

29 Demir gereksinimi 6. ay Demir açığı Demir deposu(D) Anne sütünün karşılama oranı

30 6- ayda anne sütü besin içeriği Toplam gereksinim Açık Anne sütü karşılama oranı

31 Sağlıklı çocuk beslenmesi Birinci Hafta gün2.gün3.gün4.gün5.gün6-7gün Yoğurt Sebze Ç Meyve Püresi Yoğurt Öğleden sonra

32 Sağlıklı çocuk beslenmesi Havuç Patates Kabak Yeşil yapraklı Birinci Hafta İkinci Hafta gün2.gün3.gün4.gün5.gün6-7gün Yoğurt Sebze Ç Meyve Püresi Sebze çorbası Öğleden sonra Tamamlayıcı beslenme

33 Sağlıklı çocuk beslenmesi Birinci Hafta Üçüncü Hafta gün2.gün3.gün4.gün5.gün6-7gün Yoğurt Sebze Ç Meyve Püresi Meyve püresi Öğleden sonra Tamamlayıcı beslenme

34 Sağlıklı çocuk beslenmesi Havuç Patates Kabak Yeşil yapraklı

35 6-8 ay beslenmesi İçerik Öğun-1 Miktar SU Öğun-3 Miktar SU Öğun-2 Miktar SU Pirinç Patates Et. vs Yumu Sebze Yağ

36 6- 8 ay Ay Ek besin verme sıklığı Ek kalori alımı Günde 2-3 kez200 kcal/gün

37 9-11 ay beslenmesi

38 9-11 aylarda ek olarak pirinç eklenmesi Toplam gereksinim Pirinç Açık Pirinç Anne sütü

39 9-11 aylarda ek olarak pirinç + Baklagiller eklenmesi Pirinç+Baklagil Toplam gereksinim Pirinç Açık Fasulye Pirinç Anne sütü

40 9-11 aylarda ek olarak pirinç + baklagil+ turnçgil eklenmesi pirinç + Baklagil+ turnçgil Toplam gereksinim Açık Meyve Fasulye Pirinç Anne sütü

41 9-11 aylarda ek olarak pirinç + balık Toplam gereksinim Pirinç & balık Açık Balık Meyve Pirinç Anne sütü

42 9-11 aylarda ek olarak pirinç + balık +sebze Toplam gereksinim Pirinç Pirinç & balık& sebze Açık Sebze Balık Meyve Pirinç Anne sütü

43 9-11 aylarda beslenme İçerik Öğun-1 Miktar SU Öğun-3 Miktar SU Öğun-2 Miktar SU Pirinç Patates Et. vs Yumu Sebze Yağ

44 9-11 ay ek beslenme Ay Ek besin > 8-9 ay (3-4 kez/gün)  Makarna, pilav  Aile sofrasındaki besinler  Kabak dolması, sebze yemekleri, çorbalar  Portakal, mandalina  Parmak besinleri (kraker, bisküvi)  Kendi kendini besleme >9 ay  Aile ile birlikte sofraya oturma

45 9-11 aylarda ek besin Ay Ek besin verme sıklığı Ek kalori alımı Günde 3 kez ara öğün300 kcal/gün

46 12-23 aylık bebek beslenmesi

47  Beslenme problemlerinin sık yaşandığı dönem  Çocuğun büyüme hızı ilk bir yaşa göre biraz duraklar: yeme ihtiyacı azalır:  Yemek seçen, tabağını tam bitirmeyen // normal büyüyen çocuklar için anne- babaların “çocuğum az kilo alıyor” diye endişelendiği dönem  Beslenme problemlerinin sık yaşandığı dönem  Çocuğun büyüme hızı ilk bir yaşa göre biraz duraklar: yeme ihtiyacı azalır:  Yemek seçen, tabağını tam bitirmeyen // normal büyüyen çocuklar için anne- babaların “çocuğum az kilo alıyor” diye endişelendiği dönem Teorik olarak aile sofrasına oturabilir

48  Gelecekteki beslenme alışkanlığının büyük oranda belirlendiği dönem  Beslenme alışkanlığının gelişmesinde temel olarak ailenin ve aile mutfağının belirleyici olduğu bir dönem  Gelecekteki beslenme alışkanlığının büyük oranda belirlendiği dönem  Beslenme alışkanlığının gelişmesinde temel olarak ailenin ve aile mutfağının belirleyici olduğu bir dönem aylık bebek beslenmesi

49 12-23 aylarda ek olarak pirinç + Karaciğer + yeşil yapraklı Toplam gereksinim Pirinç & balık& sebze Açık Sebze Karaciğer Pirinç Anne sütü

50 12-23 aylarda ek olarak pirinç + Karaciğer + yeşil yapraklı Açık Sebze Karaciğer Meyve Fasulye Pirinç Yulaf Anne sütü

51 12-23 aylarda ek olarak pirinç + Karaciğer + yeşil yapraklı Atıştırma Sebze Karaciğer Meyve Fasulye Pirinç Yulaf Anne sütü

52 12-23 ay beslenme İçerik Öğun-1 Miktar SU Öğun-3 Miktar SU Öğun-2 Miktar SU Pirinç Patates Et. vs Yumu Sebze Yağ

53 12-23 besin gereksinmi Ay Ek besin verme sıklığı Ek kalori alımı Günde 3 kez ara öğün kcal/gün

54 Besin öğeleriMiktarEnerji (kcal/kg) Kalorik dansite Sade yoğurt /g Şekerli yoğurt /g Meyveli yoğurt /g Çorba /g Etli çorba /g Standart kahvaltı /g 6-9 ay arası en fazla iki 9-12 ay arası 2-3 ek öğün Tamamlayıcı beslenme

55 akşam (1 kase muhallebi veya tarhana çorba) 115 kal. 100 kal. 530 kal. 150 kal. 165 kal. *kahvaltı (AS –Formula-İS 150 ml+1 yum.sarısı veya 1 kibrit kut.peynir+1 tatlı kaş. Reçel/pekm + 4 bisküvi veya ½ dilim ekmek öğle (1 adet kabak dolma+100g yoğ+1 dil.ek. 3 yem kaş. sebzeli nohutlu köfte+ 1 dilim ek.) İkindi (1 kase yoğurt + meyva / meyva püre) 1 yaş Tamamlayıcı beslenme

56 Besin güvenliği ve B. temizlik

57 Güvenli Besin hazırlama Besinlerin pişirilmesi Birlikte verilmesi katkı madeleri Doğal beslenme Besinlerin pişirilmesi Birlikte verilmesi katkı madeleri Doğal beslenme

58 Bu konuda araştırmalar sürdürülmeli

59 This is a reprint of a Cochrane review, prepared and maintained by The Cochrane Collaboration and published in The Cochrane Library 2012, Issue 8 Optimal

60 23 çalışma: 11 gelişmekte olan 2--RKÇ 12 gelişmiş ülke gözlemsel Çalışma sonuçları GİS enfeksiyonu dışında Anne sütü 6 ay tek başına verilmeye devam edilecek 3 4 ay 6 ay

61 This is a reprint of a Cochrane review, prepared and maintained by The Cochrane Collaboration and published in The Cochrane Library 2012, Issue 9 Antenatal breastfeeding

62  Doğum öncesi eğitimin anne sütü kullanımın süresine etkisi bilinmiyor. Medline 1966 –Kasım 2011 & Scopus Kasım 2011  Kriterler: RKÇ tüm çalışmalar intrapartum ve postpart çalışmalar dışlanmış  Sonuç: 19(6) çalışma 8506(82062)  Anntenatal eğitimin Anne sütü kulanım süresini artırdığını gösteren RTÇ kanıt yok

63 Büyüme

64 Sonuçlar Ek gıdalara geçiş dönemi aslında hep ihmal edilen çok kritik bir dönem Hayat boyu beslenmesini yönlendiriyor Bu dönemde anne kaderi ile baş başa bırakılmamalı Her kontrolde çocuğun beslenmesi mutlaka sorgulanmalı ve liste istenmeli Annenin beslenme konusundaki yakınmaları geçiştirilmemeli Çocuktur, nasıl olsa bir gün çiğneyecek, sıkıntıya girmeye gerek yok denmemeli


"Ek besinlerere geçişte sık karşılaşılan sorunlar Prof. Dr. Adem AYDIN DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI AD, SOSYAL." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları