Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

ASİST.DR. TUBA DAMAR.  EPİDEMİYOLOJİ  İMMUNOLOJİK DEĞİŞİMLER  YAŞLI ENFEKSİYONLARI  SIKLIKLA GÖRÜLEN ENFEKSİYONLAR  BAKTERiYEMi VE SEPSiS  NEDENi.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "ASİST.DR. TUBA DAMAR.  EPİDEMİYOLOJİ  İMMUNOLOJİK DEĞİŞİMLER  YAŞLI ENFEKSİYONLARI  SIKLIKLA GÖRÜLEN ENFEKSİYONLAR  BAKTERiYEMi VE SEPSiS  NEDENi."— Sunum transkripti:

1 ASİST.DR. TUBA DAMAR

2  EPİDEMİYOLOJİ  İMMUNOLOJİK DEĞİŞİMLER  YAŞLI ENFEKSİYONLARI  SIKLIKLA GÖRÜLEN ENFEKSİYONLAR  BAKTERiYEMi VE SEPSiS  NEDENi BiLiNMEYEN ATEŞ  ENFEKTiF ENDOKARDiT  PNÖMONi  ÜRiNER SiSTEM ENFEKSİYONLARI  DiĞER ENFEKSiYONLAR  İMMUNİZASYON  SORU-CEVAP

3  Kronolojik olarak yaşlanma 65 yaş üstü  DSÖ yaşlılık dönemini;65 yaş ve üstünü yaşlı, 85 yaş ve üzerini çok yaşlı olarak değerlendirmiştir  Gerontolojistler ise yaşlılığı;65-74 yaş arası genç yaşlı, yaş arasını orta yaşlı, 85 yaş üzerini ileri yaşlılık (ihtiyarlık) devri olarak sınıflamışlardır.

4  Tüm insanlık ele alındığında insanların %50sinin 65 yaş ve üzerine kadar yaşadığı tahmin ediliyor.  milyon(dünya nüfusunun %1)  milyon(dünya nüfusunun %6.2)  milyar(dünya nüfusunun %20)

5

6

7  Hayat boyunca sağlık harcamalarının büyük bir kısmı ölmeden önceki son birkaç ayda yapılıyor.  Yaşlı hastalarda hastaneye yatışlar daha sık, daha uzun süreli ve daha yüksek mortaliteli  Hastane yatışlarının en sık sebebi.…ENFEKSİYONLAR…

8  Enfeksiyonlar yaşlı populasyonunun 1/3 ünde ölümün primer nedeni, diğerlerinde ise primer hastalığı alevlendiren en sık neden olarak karşımıza çıkıyor.  Gençlere göre yaşlılarda enfeksiyonlara daha sık rastlanıyor.

9  İmmunolojik nedenler  Azalmış öksürük refleksi  Üriner sistemde mekanik değişiklikler  Mukozal bariyerlerin hasarı  Malnütrisyon  Kronik hastalıklar :DM,KOAH,Kalp ve Damar hastalıkları  Malignensiler ve malignite tedavisi  İmmunsupresif, immunmodülatör ilaç kullanımı

10  EPİDEMİYOLOJİ  İMMUNOLOJİK DEĞİŞİMLER  YAŞLI ENFEKSİYONLARI  SIKLIKLA GÖRÜLEN ENFEKSİYONLAR  BAKTERiYEMi VE SEPSiS  NEDENi BiLiNMEYEN ATEŞ  ENFEKTiF ENDOKARDiT  PNÖMONi  ÜRiNER SiSTEM ENFEKSİYONLARI  DiĞER ENFEKSiYONLAR  İMMUNİZASYON  SORU-CEVAP

11  Yaşlılıkla birlikte immun sistemdeki değişiklikleri tanımlar.  İmmunsenesence le birlikte yaşlılarda; # Enfeksiyon riskinde artma #Malignite riskinde artma #Otoimmun hastalık oranlarında artma

12  Bütün immun sistem hücreleri hematopoetik kök hücrelerden, hematopoetik kök hücreler de kemik iliğinden gelişmektedir.  Yaşlılarda hemtopoetik kök hücre proliferasyonu gençlere göre 2-4 kat daha az gerçekleşmektedir.

13 Bütün hücrelerde olduğu gibi hematopoetik kök hücrelerde de her mitozda DNA uçlarındaki telomer bölgelerinde kayıp olur

14  Her bölünmede yaklaşık bp lik telomerik kayıp olur.  DNA daki bu kısalmalar apoptoza ve kök hc sayısında azalmaya neden olur.  İlerleyen yaşla birlikte edinsel genomik ve mitokondriyal defektler de hematopoetik kök hücrelerde azalmaya neden olmaktadır.

15  Sonuç olarak Pro B hücre yapımı azaldığı için kemik iliğini terkeden B hücre sayısı azalıyor  T hücre prekürsörleri bu azalmadan etkilenmezken, eritroid ve myeloid kök hücreler de etkilenmiyor hatta artıyor.

16  Doğal bağışıklık  Edinsel bağışıklık

17  Epitel bariyerler  Makrofajlar  Nötrofiller  NK hücreler  NKT hücreler  Dentritik hücreler  Kompleman bileşenleri  Mukus yapımı,lokal antimikrobiyal peptitler, normal silier fonksiyon,nonspesifik defans mekanizmaları…

18

19  Enfekte organizmaları tanımadan sorumlu reseptörlerdir.  İnsanda TLR ekspresyonunun yaşlanma ile azalıp azalmadığı net bilinmiyor ancak farelerde azaldığı gösterilmiş.  Monositlerden sitokin salınımı azalır ( TLR-1 ve TLR-2 aktivasyonu sonucu gelişmektedir)

20  Kemik iliği prekürsör hücrelerinde ciddi azalma  NO, reaktif O2 radikalleri ve TNF-α yapımında azalma ekstrasellüler bakteri enfeksiyonlarının uzaması

21  Yaşlanma ile nötrofillerin prekürsör hücre sayısında ya da kanda dolaşan nötrofil sayısında azalma olmuyor  Ancak fagositik aktivitelerinde azalma oluyor.  Sayı çok, işlev yok!!!

22  Tümör hücreleri ve virüsle enfekte hücrelerin yok edilmesinde görevli  NK hücreleri CD56(+) CD3(-) olarak bilinir.

23 CD56 CD56 bright NK ların %10 Primer olarak sitokin yapımından sorumlu CD56 dim NK ların %90 Primer olarak sitotoksik etkiden sorumlu

24  Yaşlanmayla birlikte; CD56 bright sayısı azalırken, CD56 dim sayısı progresif olarak artıyor  Sonuç olarak; sitotoksik aktivitede azalma görülmezken, sitokin salınımında azalma görülüyor.

25  T hücrelerin bir alt grubu ( CD3+)  NK hücrelerin bazı karakteristiklerini gösteren hücreler  IFN-gama ve IL-4 en potent kaynağı olan bu hücrelerde sitokinlerin salınımı azalıyor.

26

27  B ve T lenfositlerden oluşmaktadır.  Edinsel bağışıklık; B lenfositlerin primer rol aldığı humoral ve T lenfositlerin primer rol aldığı hücresel bağışıklık olarak 2 şekilde ortaya çıkar.

28 Yaşlanma ile edinsel bağışıklıkta nasıl bir değişim olur???

29  Hücresel bağışıklık ile ilgili en göze çarpan timik involüsyondur.  T hücre sayısında ciddi azalma  TCR çeşitliliğinde azalma; buna bağlı olarak yeni antijenlere immun yanıtta azalma  CD4 sayısında azalma  CD8 sayısında artma  CD28 kostimulator molekülde azalma  T reg hücre sayısında azalma

30  Kemik iliğindeki B hücre prekürsörlerinde ve periferal B hücre sayısında azalma görülüyor.  Total immunglobulin miktarında anlamlı bir değişim olmuyor. Ancak spesifik antikor cevabında azalma görülüyor.

31

32 Yaşlılarda enfeksiyonlar gençlere göre  Beklenilenden daha sık  Daha uzun süreli  Daha ciddi  Daha çok komplikasyonlu  Sık olmayan etkenlerle enfekte olmaya daha yatkın

33  EPİDEMİYOLOJİ  İMMUNOLOJİK DEĞİŞİMLER  YAŞLI ENFEKSİYONLARI  SIKLIKLA GÖRÜLEN ENFEKSİYONLAR  BAKTERiYEMi VE SEPSiS  NEDENi BiLiNMEYEN ATEŞ  ENFEKTiF ENDOKARDiT  PNÖMONi  ÜRiNER SiSTEM ENFEKSİYONLARI  DiĞER ENFEKSiYONLAR  İMMUNİZASYON  SORU-CEVAP

34  Yaşlı enfeksiyonları klinik açıdan da farklılık gösterir.  Enfeksiyon belirtileri genellikle silik ve atipiktir.  Hasta konfüzyon, düşme, iştahsızlık, halsizlik, konuşamama gibi nonspesifik semptomlarla gelebilir.  Altta yatan kronik hastalığında (ör: atriyal fibrilasyon) alevlenme de görülebilir.

35  Örneğin enfeksiyonun kardinal belirtilerinden olan ateş; pnömoni, endokardit gibi ciddi bir enfeksiyon olsa bile yaşlı enfeksiyonlarının %30-%50sinde görülmeyebiliyor.  Febril cevaptaki azalmanın nedeni; ateş oluşumunda rolü olan titreme, vazokonstriksiyon,hipotalamik regülasyonun yaşlılarda bozulmuş olması ve kahverengi yağ dokusunun işlevinin azalması.

36  Bu nedenle yaşlılarda bazal vücut sıcaklığına göre hafif artışlar bile enfeksiyon açısından önemli bir indikatördür. Bazal vücut sıcaklığından >1.1 derecelik artış yaşlılarda ateş olarak yorumlanmalıdır.  Ayrıca CRP,ESH ve prokalsitonin gibi biyomarkırlar tanıya yardımcıdır.

37 …START LOW GO SLOW…

38  Birçok ilacın dağılımı, metabolizması ve atılımı yaşla birlikte etkilenir.  Bu farmakokinetik değişimlerin nedeni yaşla karaciğer ve böbrek fonksiyonlarında azalma görülmesidir.  Antibiyotik başlarken,alınan ekstra medikasyonlar, GFR, KFT dikkate alınmalıdır.

39  EPİDEMİYOLOJİ  İMMUNOLOJİK DEĞİŞİMLER  YAŞLI ENFEKSİYONLARI  SIKLIKLA GÖRÜLEN ENFEKSİYONLAR  BAKTERiYEMi VE SEPSiS  NEDENi BiLiNMEYEN ATEŞ  ENFEKTiF ENDOKARDiT  PNÖMONi  ÜRiNER SiSTEM ENFEKSİYONLARI  DiĞER ENFEKSiYONLAR  İMMUNİZASYON  SORU-CEVAP

40  Sepsis; enfeksiyona bağlı sistemik inflamasyon ve yaygın doku hasarı ile giden klinik bir sendromdur.  Hastalığın ciddiyeti sepsisten ciddi sepsis ve septik şoka kadar değişebilir.  Sepsis >65 yaş bireylerde gençlere göre 13 kat daha fazla görülmektedir. Ayrıca mortalitesi ve morbiditesi daha fazladır.

41  Sepsisli yaşlı hastalarda titreme, terleme gibi bulgular çok olağan değildir.  Ateş %77-93 arasında görülmektedir.  Önemli bir kısım hastada nötrofili olmamakta ve mental durum bozukluğu güçsüzlük tek bulgu olabilmektedir.  Bu nedenle artan yaşla birlikte bakteriyemi ve sepsis tanısı çok zorlaşmaktadır.

42  Toplum kaynaklı bakteriyemide en sık kaynak; üriner sistem,intraabdominal bölge ve akciğerlerdir.  En sık etkenler:  cilt kaynaklı;  s.aureus,  s.epidermidis,  gram(-) enterik bakteriler  anaeroblar  Üriner sistem kaynaklı ;gram(-) enterik bakteriler

43  Solunum sistemi kaynaklı H.influenza, S.pneumoniae, GBS…  Grup G streptokokal bakteriyemi özellikle ileri yaşla sıklığı artmaktadır.(son çalışmalarda vakaların median yaşı 72)  Artan komplikasyon riski ve yüksek mortalite nedeniyle muhtemel bakteriyemi riski varsa bile erken tedavi başlanmalıdır

44  Nedeni bilinmeyen ateş; en az üç hafta ateş>38.3 olması ya da bir haftalık tıbbi araştırmalar sonrası tanı konulamaması olarak tanımlanır.  Nedeni bilinmeyen ateşte altta yatan hastalıklar gençlerden farklılık gösterir.

45  Yaşlı NBA li hastaların 1/3 ü tedavi edilebilir nedenlere bağlıdır; intra-abdominal apse, bakteriyel endokardit, tüberküloz, perinefrik apse ve gizli osteomyelit…  En sık oranda endokardit ve tüberküloz görülmektedir.

46  Romatolojik hastalıklardan temporal arterit ve polimyaljiya romatika yaşlı NBA lerde mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır.  NBA etyolojisi olarak malignensi oranları gençlerle yaşlılarda farklılık göstermemekte; en sık neden olan malignite hala NHL olarak görülmektedir.

47  Enfektif endokardit (IE) sıklıkla dejeneratif kalp kapak hastalığı, mitral valv prolapsusu ve prostetik kapak ile ilişkilidir.  Yaşlı hastalarda IE riski genel topluma göre 4.6 kat daha sıktır.  Yaklaşık olarak %80 etken stafilokok ve streptokoklardır. Ancak GÜ ve GİS kaynaklı bakteriemiye bağlı enterokok ve gram negatif basil oranı gençlere göre artmıştır.

48  IE tanısı yaşlılarda çok zordur.  Ateş, lökositoz, embolik olaylar,splenomegali, osler nodülleri, janeway lezyonları ve konjonktival kanama gibi bulgular yaşlılarda çok görülmez.  Valvüler vejetasyon oranı çok az olduğu için TTE tanısal olmayabilir.

49  Bununla birlikte intrakardiyak apse ve paravalvüler komplikasyonlar gençlere oranla daha sık görülmektedir. Bu nedenle yaşlılarda yapılabiliyorsa TEE yapılması daha anlamlıdır.  Ancak TTE ya da TEE de negatif sonuç alınması tanıyı ekarte ettirmemelidir.

50  Yaşlı IE hastalarda tespit edilen bakteri ya da olası etkene yönelik tedavi başlanmalıdır.  Tedavide; 4 haftalık tek başına beta lactam antibiyotik terapisi, daha kısa sürecek aminoglikozidle kombinasyon tedavisine tercih edilmelidir.

51  65 yaş üzeri erişkinler tüm pnömoni vakalarının % 50 sinden fazlasını oluşturmaktadır.  ABD de Pnömoni nedeniyle hospitalize edilen hastaların; #<2/1000 genç # 32/1000 >75 yaş Erişkinlerden oluşmaktadır.

52  Toplum kaynaklı pnömonisi olan bir hastaya yaklaşımda; hemodinamik instabilite, oksijen ihtiyacı, komorbit hastalıkların olup olmadığı ve oral medikasyon alıp alamayacağı belirlenmelidir.  Bu amaçla Pneumonia severity index ve curb-65 gibi skor sistemleri kullanılmaktadır.

53 C onfusion U remia ( >42.8) R espiratuar rate ( >30/dk) B lood pressure ( sistolik<90 veya diyastolik<60) >65

54  Pnömoniye neden olan etkenler yaşlılarda farklılık göstermektedir.  Pnömokoklar hala en sık etken olmakla birlikte polimikrobiyal enfeksiyonlar ve gram negatif etkenler ( H.influenza, M.catarhalis, L.pneumophila, Klebsiella) gençlere oranla daha sık görülmektedir.

55  S. Aureus ve respiratuar viral etkenler; tüberküloz da yaşlılarda sıklıkla karşımıza çıkmaktadır.  Pnömoniye eşlik eden Wheezing ve bronkospazm olduğunda yeni tanımlanan ajanlarda human metapneumavırus akla gelmelidir.

56  Yaklaşık %60 hastada etken tespit edilemediği ve yaşlı hastalarda kaliteli balgam almak zor olduğu için tanı için balgam kültürü rutinde yapılmamaktadır.  Tanı PA ac grafisi, fizik muayeneye dayanmaktadır.

57  Pnönoni tedavisi yaşlı hastalarda gençlerde olduğu gibi ampirik başlanır.  MRSA ve gram negatif mo şüphesi varsa tedavi spektrumu genişletilmelidir.

58  ÜTİ >65 yaşta görülen en sık enfeksiyondur.  Üriner sistemdeki mekanik değişiklikler (detrussör disfonksiyonu ve obstrüksiyona bağlı mesane boşalmasında problem), artan bakteriüri oranları, üriner katater kullanım sıklığında artış yaşlılarda üriner sistem enfeksiyon riskini arttıran temel nedenlerdir.

59  Yaşlılarda bir diğer sorun asemptomatik bakteriüridir.  Yaşlı kadınların %20 sinde,erkeklerin %10 unda asemptomatik bakteriüri görülebilmekte; internal katateri olanlarda bu oran artmaktadır.  Ancak asemptomatik bakteriüride tedavi önerilmemektedir.

60  UTI belirtileri olan dizüri,pollaküri,urgency sorgulanmalı, CVAH ve UTH olup olmadığına bakılmalı ancak bu belirti ve bulguların olmaması UTI varlığını ekarte ettirmemeli.  Üriner kataterli bir hastada bilinç bulanıklığı,dehidratasyon gelişmesi UTI olarak karşımıza gelebilir.

61  E.coli ve diğer gram negatif basiller hala en sık etkenlerdir.  Bununla birlikte klebsiella, proteus, psödomonas, S. aggalactiae oranları gençlere nazaran artmaktadır.  Antibiyoterapi gençlerden farklılık göstermemektedir.

62  Bası yaraları  Enfeksiyöz diyareler  Menenjit  Septik artrit  Arboviral enfeksiyonlar

63  EPİDEMİYOLOJİ  İMMUNOLOJİK DEĞİŞİMLER  YAŞLI ENFEKSİYONLARI  SIKLIKLA GÖRÜLEN ENFEKSİYONLAR  BAKTERiYEMi VE SEPSiS  NEDENi BiLiNMEYEN ATEŞ  ENFEKTiF ENDOKARDiT  PNÖMONi  ÜRiNER SiSTEM ENFEKSİYONLARI  DiĞER ENFEKSiYONLAR  İMMUNİZASYON  SORU-CEVAP

64  Tetanoz: 10 yılda bir 3 doz aşılamaya devam edilmelidir.  Pnömokok aşısı: >65 bireylerde pnömokok aşısı endikedir. 5 yılda bir tekrarlanmasının cost effektif olduğu düşünülmektedir.  Mevsimsel influenza: her yıl tek doz inaktive yüksek doz influenza aşısı >65 yaş bireylerde önerilmektedir.

65

66  Mandell, Douglas, and Bennett's Principles and Practice of Infectious  Enfeksiyon Hastalıkları ve Mikrobiyolojisi 1-2 Cilt,Ayşe Willke Topçu Güner Söyletir Mehmet Doğanay Ayşe Willke TopçuGüner SöyletirMehmet Doğanay  Brocklehurst's Textbook of Geriatric Medicine and Gerontology  Enfeksiyon Hastalıkları,Prof. Dr. Halil Kurt, Prof. Dr. Sibel Gündeş, Prof. Dr. Mehmet Faruk GeyikProf. Dr. Halil KurtProf. Dr. Sibel GündeşProf. Dr. Mehmet Faruk Geyik  Cecil Essentials of Medicine  

67

68 İ LG İ N İ ZE TE Ş EKKÜRLER….


"ASİST.DR. TUBA DAMAR.  EPİDEMİYOLOJİ  İMMUNOLOJİK DEĞİŞİMLER  YAŞLI ENFEKSİYONLARI  SIKLIKLA GÖRÜLEN ENFEKSİYONLAR  BAKTERiYEMi VE SEPSiS  NEDENi." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları