Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

TEK VE ÇOK KESİTLİ BİLGİSAYARLI TOMOGRAFİ SİSTEMLERİNDE PERFORMANS ÖLÇÜM YÖNTEMLERİNİN STANDARTİZASYONU Tolga İNAL Ankara Üniversitesi Nükleer Bilimler.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "TEK VE ÇOK KESİTLİ BİLGİSAYARLI TOMOGRAFİ SİSTEMLERİNDE PERFORMANS ÖLÇÜM YÖNTEMLERİNİN STANDARTİZASYONU Tolga İNAL Ankara Üniversitesi Nükleer Bilimler."— Sunum transkripti:

1 TEK VE ÇOK KESİTLİ BİLGİSAYARLI TOMOGRAFİ SİSTEMLERİNDE PERFORMANS ÖLÇÜM YÖNTEMLERİNİN STANDARTİZASYONU Tolga İNAL Ankara Üniversitesi Nükleer Bilimler Enstitüsü Medikal Fizik Anabilim Dalı

2 AMAÇ Tek ve çok kesitli bilgisayarlı tomografi sistemlerinde ortak kullanılabilecek bir kalite kontrol test protokolü oluşturmak ve çalışma sonucunda elde edilen ölçüm değerlerinin uluslar arası referans değerler ile karşılaştırılması

3 İÇERİK  Kalite Kontrol Testleri  Kaynak Araştırması  Bulgular ve Analiz  Sonuç ve Yorum

4 KALİTE KONTROL TESTLERİ Kalite kontrol testlerinin amacı; birçok nicel ölçüm elde ederek, kurulmuş sistemin üretici tarafından verilen spesifikasyonlara uyumunun kontrol edilmesini sağlamaktır. Üretici firma tarafından verilen bir spesifikasyon dökümanı baz alınarak, bu dökümandaki referans değerlerle karşılaştırma yapılır. Elde edilen değerler ileride yapılacak çalışmalara bir referans oluşturur.

5 KALİTE KONTROL TESTLERİ  Dozimetri 1) Havadaki CTDI 2) PMMA fantomunda CTDI 3) Saçılan radyasyon doz eğrisi 4) Kesit hassasiyeti doz profili  Görüntü Kalite Testleri 1) CT numarası tutarlılığı ve gürültü 2) CT numarası doğruluğu 3) CT numarası doğrusallığı 4) Düşük kontrast ayırma gücü 5) Yüksek kontrast ayırma gücü 6) Görüntülenmiş kesit kalınlığı  Mekanik Testler 1) İç tarama pozisyonlama ışığı ve tarama düzlemi uyum testi 2) Koronal ve sagital hizalama ışıkları uyum testi 3) Aksiyel hareket testi 4) Helikal hareket testi 5) Masa uzaklık gösterici doğruluğu testi 6) Gantri eğimi doğruluğu testi

6 MEKANİK TESTLER Mekanik testler yapılırken amaç üretimde veya zaman ile cihazın gantri, hasta masası ve hasta hizalama ışıkları gibi aksamlarının çalışma doğruluğunun kabul edilebilir sınırlar içerisinde halen çalışır olduğunun kontrolüdür

7  CTDI 16 ve 32 cm çaplı PMMA(Poli Metil Metaakrilat) fantomlarında merkezde ve en az 3 kenarda olmak üzere 100 mm’lik özel kalem tipi iyon odası ile ölçülür  Amaç bölümde kullanılan protokollerde doz ölçülmesi ve üreticinin verdiği referans doz değerleri ile karşılaştırma yapmaktır DOZİMETRİ

8  CTDI W =[1/3(CTDI Merkez )+2/3(CTDI Kenar Ort. )]  Normalize Ağırlıklı CTDI n CTDI w = CTDI w / mAs  Hacimsel CTDI CTDI Vol = CTDI w / Pitch  Doz Uzunluk Ürünü DLP= CTDI Vol x Taranan Alan Üretici tarafından önerilen ve bölümde rutin olarak kullanılan tüm kafa ve vücut protokolleri için hesaplanmıştır

9 GÖRÜNTÜ KALİTE TESTLERİ  Görüntü kalite testleri Catphan 500 standart performans fantomundan elde edilen kesit görüntüleri üzerine yapılmıştır  Sonuçların değerlendirilmesinde Iris Corp. AutoLiteQA v2.2 tomografi görüntü kalite değerlendirme yazılımı kullanılmıştır

10 KAYNAK ARAŞTIRMASI YAYIN İNCELENEN KONU Kalendar, W.A Sistemin genel yapısı Beutel, J Sistemin genel yapısı McCollough, C.H Tüm kalite kontrol testleri McCollough, C.H Kesit hassasiyeti doz profili Gupta, A.K Düşük kontrast ayırma gücü Clarke, J EC referans doz değerleri Koller, C.J Havadaki CTDI, Ağırlıklı CTDI Hatziioannou, K Normalize CTDI, DLP Anonymous 1997 IPEM Report No.77 Report No.77 Yöntem, Kabul Sınırları, Sıklık Anonymous 2002 AAPM Report No.74 Yöntem, Kabul Sınırları, Sıklık Anonymous 1994 IEC Report No Kabul Sınırları, Sıklık Anonymous 1989 NCRPM Report No.99 Yöntem, Kabul Sınırları, Sıklık Anonymous 2000 UNSCEAR Annex D Toplumsal Işınlama %’leri Kollektif Doz

11 BULGULAR ve ANALİZ Marka-Model Kurulum Tarihi Detektör TipikVmA Nominal Kesit Kalınlıkları S1 GE HiSpeed 1998 Sintilasyon Tek Kesitli ,3,5,7,10 S2 Toshiba Asteion 2006 Xenon Gaz Tek Kesitli ,3,5,7,10 S3 Siemens Somatom Emotion Duo 2006 Sintilasyon İki Kesitli , 1.5, 2, 2.5, 3, 4, 5, 8, 10 S4 Siemens Somatom Emotion Duo 2005 Sintilasyon İki Kesitli , 1.5, 2, 2.5, 3, 4, 5, 8, 10 S5 GE LightSpeed 2000 Sintilasyon Sekiz Kesitli ,625, 1, 1.75, 2, 3, 5, 7, 10 S6 GE LightSpeed 2006 Sintilasyon Sekiz Kesitli ,625, 1, 1.75, 2, 3, 5, 7, 10 S7 Toshiba Asteion Sintilasyon Dört Kesitli , 1, 2, 3, 4, 5, 8, 10 S8Toshiba Aqullion Sintilasyon Altmışdört Kesitli , 1, 2, 3, 4, 6, 8,

12 Mekanik Test Sonuçları S1 İğne delikleri ile tarama düzlemi tam kesişmektedir. Alt-Üst= 6,7 mm Sağ-Sol= 0,6 mm (76 görüntüde) 5 kesitlik taramada 3 mm'lik eşit aralıklar Kabul sınırları içinde 1 İ.T.IT.D.U.T. İç tarama pozisyonlama ışığı ve tarama düzlemi uyum testi 2 K.S.H.I.U.T. Koronal ve sagital hizalam ışıkları uyum testi 3 A.HT. Aksiyel hareket testi 4 H.H.T. Helikal hareket testi İ.T.P.I.T.D.U.T. 1 K.S.H.I.U.T. 2 A.H.T. 3 H.H.T. 4 Masa Uzaklık Gösterici Doğruluğu Testi Gantri Eğimi Testi -Amaç göstergenin doğruluğunu ölçülmesidir. Kabul sınırı 20 cm’de bir + 2 mm’dir. Ölçülem tüm değerler kabul sınırları içindedir -Amaç gantrinin açı verildiğinde doğrulukla o açı değerine eğimlendiğinin ölçümeidir. Kabul sınırı + 3 derecedir. Ölçülen tüm değerler kabul sınırlarının içindedir.

13 Dozimetri Kafa Protokolleri Işınlama Parametreleri 1 Rotasyon Süresi 2 Kesit Kalınlığı * Hasta kalınlığına göre otomatik değişen mAs, Efektif mAs ProtokolkVpmARot.Sür. 1 Kes.Kal. 2 Pitch S1 Önerilen sn10 mm1 Böl.Kullanılan sn5 mm1 S2 Önerilen----- Böl.Kullanılan sn5 mm1 S3 Önerilen * 1.5 sn8 mm0,85 Böl.Kullanılan * 1.5 sn3 mm1 S4 Önerilen----- Böl.Kullanılan mm1 S5 Önerilen sn5 mm1 Böl. Kullanılan sn3.75 mm1 S6 Önerilen sn5 mm1 Böl.Kullanılan sn3.75 mm1.675 S7 Önerilen sn5 mm1 Böl.Kullanılan sn4 mm1 S8Önerilen sn4 mm1 Böl. Kullanılan sn2 mm1

14 Dozimetri 1 Rotasyon Süresi 2 Kesit Kalınlığı * Hasta kalınlığına göre otomatik değişen mAs, Efektif mAs Vücut Protokolleri Işınlama Parametreleri ProtokolkVpmARot.Sür. 1 Kes.Kal. 2 Pitch S1 Önerilen sn10 mm1 Böl.Kullanılan sn10 mm1 S2 Önerilen----- Böl.Kullanılan sn10 mm1 S3 Önerilen sn8 mm2 Böl.Kullanılan11090 * 1 sn8 mm2 S4 Önerilen----- Böl.Kullanılan11077 * 0.8 sn8 mm0,875 S5 Önerilen sn5 mm1 Böl.Kullanılan sn7.5 mm0,875 S6 Önerilen sn5 mm1 Böl.Kullanılan sn5 mm1.675 S7 Önerilen sn5 mm1 Böl.Kullanılan sn3 mm1.25 S8Önerilen sn4 mm1 Böl.Kullanılan sn1 mm1.25

15 Dozimetri Sonuçları Havadaki CTDI Önerilen ProtokolBölümde Kullanılan Protokol Kafa(mGy)Vücut(mGy)Kafa(mGy)Vücut(mGy) S1 49,2148,4674,7829,71 S S3 30,834,38326,583,219 S ,8 S5 59,2250,18125,641,01 S6 47,649,8720,3211,22 S7 32,8325,0393,2650,86 S8 4,3 8,7128,967

16 Dozimetri Sonuçları Referans Değerler CTDI 100 (mGy)Ölçülen Değerler CTDI 100 (mGy) ABCDEABCDE S140 24,1 * 26,6 * 24,4 * 22,9 * 24,9 * S3 10,49- 19,47 12,88- 23,92 21,63 * 23,7223,15-23,55 Referans Değerler CTDI 100 (mGy)Ölçülen Değerler CTDI 100 (mGy) ABCDEABCDE S ,2 * 20,519,616,619,7 16 cm PMMA fantomunda Kafa çalışması için üretici firma tarafından önerilen protokol ölçümleri ile referans değerlerin karşılaştırılması 32 cm PMMA fantomunda Vücut çalışması için üretici firma tarafından önerilen protokol ölçümleri ile referans değerlerin karşılaştırılması S510,4224,5 11,3422,823,0619,56 * 22,18 S610,4224,5 8,3 * 15,46 * 14,96 * 12,85 * 15,57 * S75,9913,5913,3611,9213,555,310,53 * 10,81 * 9,26 * 10,42 *

17 Dozimetri Sonuçları Önerilen ProtokolBölümde Kullanılan Protokol CTDI w (mGy) n CTDI w (mGy/mAs ) CTDI vol (mGy) DLP (mGy.cm) CTDI w (mGy) n CTDI w (mGy/mAs ) CTDI vol (mGy) DLP (mGy.cm) S5 37,790,58137, ,55 * 0,83291, S818,730,74918,73299,677,97*0,83177,97623,76 16 cm PMMA fantomunda Kafa çalışması için ağırlıklı CTDI, ağırlıklı normalize CTDI, hacimsel CTDI ve DLP hesaplamaları 32 cm PMMA fantomunda Vücut çalışması için ağırlıklı CTDI, ağırlıklıl normalize CTDI, hacimsel CTDI ve DLP hesaplamaları Önerilen ProtokolBölümde Kullanılan Protokol CTDI w (mGy) n CTDI w (mGy/mA s) CTDI vol (mGy) DLP (mGy.cm) CTDI w (mGy) n CTDI w (mGy/mA s) CTDI vol (mGy) DLP (mGy.cm) S ,75 * 0,69769, S ,42 * 0,69361,

18 Dozimetri Sonuçları Kesit Hassasiyeti Doz Profili ve Görüntülenmiş Kesit Kalınlığı Saçılmış Radyasyon -Amaç üretici firma tarafından verilen saçılmış radyasyon doz eğrilerinin doğruluğunu kontrol etmek ve olası bir radyasyon kazasında personel dozlarının hesabı için bir değer elde etmektir. 32 cm çaplı fantom ile olası en kötü durum için hesaplanmıştır -Amaç hasta üzerindeki (z yönünde ayırma gücü) kesit kalınlığını ölçmektir. Kabul sınırları + 1 mm’dir. Ölçülen tüm değerler kabul sınırlarının içinde çıkmıştır.

19 Görüntü Kalite Testleri Sonuçları Ref.Değ. (HU) 1 CT Num. 2 Ref. Değ. B.T.E.G. CT.N.T.(HU) 3 B.T.E.G. CT.N.T 4 Gürültü Ref.Değ.(HU) Gürültü Ölçülen S – 12 * ,4 + 0,43,078 S – 17 * +1+15*5* -3,92 S – 15 * ,42,73 S ,41,41 * S ,4 * 1 Referans Değer görüntüde merkeze çizilen ilgi alanlarında elde edilen minimum ve maksimum CT numaraları. 3 Referans Değer Birbirini takip eden görüntülerde CT numarası tutarlılığı. 4 Referans Değer Birbirini takip eden görüntülerde CT numarası tutarlılığı. CT Numarası Tutarlılığı Testi ve Gürültü

20 Görüntü Kalite Testleri Sonuçları CT Numarası Doğruluğu CT Numarası Doğrusallığı Tolerans (HU)Ölçülen (HU) HavaD.D.P.E.AkrilikTeflonHavaD.D.P.E.AkrilikTeflon S2 -950/ / /126940/ ,3 * -109, ,4 * S3 -950/ / /126940/ ,61390 * -Amaç homojen bir görüntüde kenarlarda CT numaralarının ne kadar saptığının ölçümüdür. Kabul sınırı + 5 HU’dir. Ölçülen tüm değerler kabul sınırlarının içindedir.

21 Görüntü Kalite Testleri Sonuçları Referans DeğerToleransÖlçülen Değer Düş.Kon. (3mmçap %) Yük.Kon (çç/cm) Düş.Kon. (3mmçap%) Yük.Kon (çç/cm) Düş.Kon. (3mmçap %) Yük.Kon (çç/cm) S4 0,3140,3 + %10 Ref.Değ 0,67 * 15 2 Düşük Kontrast ve Yüksek Kontrast Ayırma Gücü -Amaç sistemin yüksek ve düşük kontrast ayırma gücünün ölçülmesi ve üretici firmanın verdiği referans değer ile karşılaştırmaktır.

22 Testlerin Tekrarlanma Sıklığı TestTekrarlanma SıklığıReferans İç Tarama Pozisyonlama Işığı ve Tarama Düzlemi Uyum Testi Bir veya Üç Ayda BirIPEM Report No77 Koronal ve Sagital Hizalama Işıkları Uyum Testi Bir veya Üç Ayda BirIPEM Report No77 Aksiyel Hareket TestiBir veya Üç Ayda BirIPEM Report No77 Helikal Hareket TestiBir veya Üç Ayda BirIPEM Report No77 Masa Uzaklık Gösterici Doğruluğu Testi Bir veya Üç Ayda BirIPEM Report No77 Gantri Eğimi Doğruluğu TestiAltı Ayda veya Yılda BirIEC Havadaki CTDIÜç Ayda veya Altı Ayda BirAAPM Report74 PMMA fantomunda CTDIÜç Ayda veya Altı Ayda BirAAPM Report74 Saçılan Radyasyon Doz EğrisiAltı Ayda veya Yılda Bir McCollough, 2000 Kesit Hassasiyeti Doz ProfiliBir veya Üç Ayda BirAAPM Report74 CT Numarası Tutarlılığı ve GürültüHergünIPEM Report No77 CT Numarası DoğruluğuBir veya Üç Ayda BirIPEM Report No77 CT Numarası DoğrusallığıBir veya Üç Ayda BirIPEM Report No77 Düşük Kontrast Ayırma GücüÜç Ayda veya Altı Ayda BirAAPM Report74 Yüksek Kontrast Ayırma GücüBir veya Üç Ayda BirIPEM Report No77 Görüntülenmiş Kesit KalınlığıBir veya Üç Ayda BirIPEM Report No77

23 SONUÇ ve YORUM Ülkemizde kullanılan tek ve çok kesitli X-ışın bilgisayarlı tomografi sistemleri için üç ana başlıktan oluşan ve her kullanıcının rahatlıkla uygulayabileceği bir test protokolü ve referans değerler çıkarılmaya çalışılmıştır Bu çalışmada elde edilen değerler bu yönüyle, ülkemizdeki radyoloji bölümleri için yararlı olacaktır

24 TEŞEKKÜR EDERİM


"TEK VE ÇOK KESİTLİ BİLGİSAYARLI TOMOGRAFİ SİSTEMLERİNDE PERFORMANS ÖLÇÜM YÖNTEMLERİNİN STANDARTİZASYONU Tolga İNAL Ankara Üniversitesi Nükleer Bilimler." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları