Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Çalışırken Hastalanıyoruz İstanbul İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi Çalıştayı I 16 Ekim 2011 Avrupa’da İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği alanında yeni akımlar,

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Çalışırken Hastalanıyoruz İstanbul İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi Çalıştayı I 16 Ekim 2011 Avrupa’da İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği alanında yeni akımlar,"— Sunum transkripti:

1 Çalışırken Hastalanıyoruz İstanbul İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi Çalıştayı I 16 Ekim 2011 Avrupa’da İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği alanında yeni akımlar, kampanyalar ve oluşumlar Aslı Odman

2 AVRUPA’DA Sanayi üretiminin Doğu Avrupa, Türkiye, Güney Asya’ya kayması ile iş kazaları azalıyor Yüzelli yıllık, özellikle 2. Dünya Savaşı sonrası yoğun sanayileşmenin sonuçları olan meslek hastalıkları (asbest kullanımı, nükleer enerji, kimyasallara bağlı mesleki kanserler) VE Ofislerde yoğunlaştırılmış çalışmaya bağlı psikososyal hastalıklar artıyor.

3 Mesleki Kanserler - FRANSA Fransa’da 2005 yılında 1795 kanser vakası ve 380 kanserden ölüm vakası nedeni, mesleki kanser olarak kabul edildi. Bunların % 85’i asbest kaynaklı kanserlerdi. Türkiyede kanserlerin ne kadarının, mesleki olduğu, yani çalışma koşulları kaynaklı olduğu tescil edilebiliyor?

4 ASBEST KULLANIMININ AVRUPA SONUÇLARI Avrupa Sendikalar Enstitüsü (ETUC’un araştırma örgütü ETUI)’ye göre 2030 yılına kadar yalnızca Batı Avrupa'da asbeste bağlı kanserlerin yol açacağı ölüm sayısı olacak. HESA MagazineHESA Magazine, 2005, sayı 27

5 Kimler kanserojen (asbest, kimyasallar, radyoaktivite vs.) maddelere maruz kalıyor? Boyacı, raspacılar Asfalt ile çalışan yol işçileri İnşaat işçileri (izolasyon için asbest kullanımı) Elektrikçiler Temizlik ve bakım işçileri, hizmetliler Kuaförler Fransa’da taşeron nükleer santral bakım işçileri, sektördeki tüm radyoaktivitenin %80’nine maruz kalıyorlar.

6 Kimler ofis içi şiddete maruz kalıyor? İşyeri: duygusal taciz ve mobbing mahali Kamu hizmetleri yeniden yapılandırılan memurlar (RGPP 2007 Sarkozy Reformları) Özelleştirilip yeniden yapılandırılan France Telecom, La Poste, EDF gibi eski kamu teşekkülü çalışanları Yeniden yapılandırılan büyük şirketler: Renault, Peugeot vs

7 Fransa’da Fransa’da çalışmak, öldürüyor, yaralıyor, hasta ediyor: her gün iş kazaları nedeniyle 2, asbeste bağlı kanserlerden 8 çalışan ölüyor; her gün çalışan, kanserojen karışımlara maruz kalıyor; her gün milyonlarca kadın ve erkek bir insanın moral ve fiziksel olarak kaldırabileceği yükün sınırına itiliyor. Senede toplam ortalama intiharın 400ü, işyeri intiharı olarak kayda geçiyor. Kanserlerin en az %10’u mesleki kanser. Senede mesleki hastalık kayda geçiyor. Bu rakamın gerçeğin ancak % 30’unu yansıttığından bahsediliyor Çalışma Bakanlığı vs Sağlık Sigortası Kurumu Resmi Verileri

8 İşyeri İntiharları İş Kazasıdır 2008’den bugüne 26 beyaz yakalı ve teknisyen France Télécom çalışanı ihtihar etti. France Télécom 1998’da özelleştirildi. 2000’lerde tüm personel sistemini değiştiren ciddi bir yeniden yapılandırma yaşadı. ‘Hayata fiyat biçilmez!’ – 2009 CGT Konfederasyonu’nun eyleminden

9 Souffrance au Travail: Çalışma Acısı yaklaşımı/ekolü Genelde sosyolog, çalışma psikoloğu ve psikiatrların aktif olduğu bir alan Stres, depresyon, intihar eğilimi gibi arazları ‘çalışma psikopatolojileri’ olarak adlandırıyorlar. Vincent de Gaulejac: ‘İşletmecilik İdeolojisinden Hasta Toplum’ (2005) Christophe Dejours:‘Fransa'da Acı / Sosyal Adaletsizliğin Sıradanlaşması’(1998) Maria Pezé: ‘Hepsi ölmüyordu ama hepsi darbe alıyordu’ (2008)

10 İlk türkçeleştirmeler İŞ ve ACI: Christophe Dejours ve Marie Pezé - Ayşe Güren (2011) İŞ ve ACI: Christophe Dejours ve Marie Pezé İşletmecilik ideolojisinden hasta toplum: Türkçede yayımlanmamış bir kitabın tanıtımı -Ayşe Güren (2010) İşletmecilik ideolojisinden hasta toplum: Türkçede yayımlanmamış bir kitabın tanıtımı CHRISTOPHE DEJOURS'LA SÖYLEŞİ, Etik Acı, Ruhsal Acı, Acıların İnsanı, derleyen Siren İdemen (2010) CHRISTOPHE DEJOURS'LA SÖYLEŞİ, Etik Acı, Ruhsal Acı, Acıların İnsanı

11 Nedenler? Yaklaşımlar? Souffrance au Travail yaklaşımına göre: Bireysel işyeri ile toplumsal anlam ve kimlik arasında doğrudan bağlar vardır. ‘Soğuk savaşın yerini alan ekonomik savaşta artık işyerleri birer savaş meydanıdır (Dejours ve Vincent de Gaulejac).’ Bireyselleştirilmiş performans kriterleri, Yoğunlaştırılmış iş, Süreci değil, sayısallaştırılmış sonucu ödüllendiren yeni ‘yönetişim’ teknikleri, Yeni işletmecilik tekniklerinin her iki cinste de 'erillik'i kışkırtarak korkuya karşı ortak bir savunma mekanizması olarak kullanması (bkz. ‘sinik erillik kodu’ - Dejours)HASTA EDİYOR!

12 Çalışmak öldürüyor ve bu cezasız kalıyor! KAMPANYASI Fondation Copernic - Vakfı (Travailler Tue en toute impunité! – 2009 kampanyası)Travailler Tue en toute impunité! Disiplinlerarası (akademisyenler, odalar, sendikacılar, avukatlar, müfettişler...) bir oluşum, Dışarıdan finansman kabul etmiyor, Neoliberal hegemonik dile alternatif ve neolliberal politikalar konusunda kısa, anlaşılır, aktüel ve ulaşılabilir bilgi üretiyor, sitesinde kamusallaştırıyor. (Copernic-Flashs ve Copernic Konu Dosyaları)sitesinde

13 Annie Thébaud-Mony- INSERM: Fransa’nın en önemli kamu biyomedikal AR-GE kurumunda sosyolog! ‘Çalışmak sağlığınıza ciddi şekilde zarar verebilir!’ (Ayşe Güren tarafından 2011’de türkçeleştirildi) şunları ele alıyor:Çalışmak sağlığınıza ciddi şekilde zarar verebilir!’ Risklerin alt işverene devri ‘Başkasını kasıtsız tehlikeye atma’ suçu olarak olarak iş kazası Onura saldırı olarak meslek hastalığı Duygusal ve fiziksel şiddet Mesleki kanserler, asbest, slikoz İş kazalarının üçüncü dünyaya kaydırılması İşyeri Hekimliğinin değiştirilen statüsü

14 BAN ASBESTOS BAN ASBESTOS KAMPANYASI Dünyada asbest üretimi ve asbestli ürünlerin satışını tamamen yasaklamak için küresel bir eylem/bilgi ağı – 2000’de kurulmuş. Asbest kurbanlarının örgütleri (12 ülkede örgütlüler), İSİG uzmanları, aktivistler birarada. Türkiye parçası değil! Şimdiye kadar 55 ülke tamamen yasaklamış, Türkiye ise ancak ’den itibaren tamamen yasakladı– AB’ye uyum baskısı ile.

15 Dünyada Asbest Üretim ve Tüketimi Üretende de tüketende de asbestiosis, akciğer zarı, karın zarı (mezotelyoma) kanserine yolaçtığı kanıtlanmış asbest hâlâ: Rusya (1milyon ton), Çin (4oobin ton), Brezilya, Kazakistan ve Kanada’da üretiliyor. Asbestin en çok tüketildiği ülkeler ise sırasıyla Çin (613bin ton), Hindistan (426bin ton), Rusya, Brezilya ve Endonezya. Kaynak: Ban Asbestos, 2010 verileri,

16 Türkiye’de Asbest Üretimi /Tüketimi: Bizi ne bekliyor? 1975’de 32bin, 1985’de 55bin, 1997’de 34bin, 2004’de 11bin, 2006’da 5bin ton asbest tüketilmiş. (United States Geological Survey Verisi; Dr. Seyhan Erdoğdu)Dr. Seyhan Erdoğdu Asbestin neden olduğu hastalıkların ortaya çıkması için 20 ile 40 yıl arası zaman geçmesi gerekiyor. Ege Üniv. İnşaat Müh. Ar.Gör. Özge Akboğa’ya göre, bugün yılda en az 500 kişide akciğer zarı kanseri (mezotelyoma) görülüyor. Ege Üniv. İnşaat Müh. Ar.Gör. Özge Akboğa’ya Asbest nedeniyle her yıl İngiltere'de 3 bin 500, Amerika'da ise 10 bin kişi hayatını kaybediyor. İsveç'te 30 yıl önce asbestin kullanımı yasaklanmış olmasına rağmen, asbestten kaynaklanan ölümler normal iş kazalarındaki ölümlerin üç misli.İngiltereİsveç

17 Nerelerde kullanılmış/-ıyor? Köylerde ‘beyaz toprak’ adı altında badana, sıva malzemesi, çatı izolasyon malzemesi olarak liflerinin solunması ölümcül olan asbest ve erionit (fibröz zeloit) kullanılmış ve kullanılmaya devam ediliyor. ‘Göreme’nin Bermuda Üçgeni’: Karain, Tuzköy ve Sarıhıdır Anadolu’nun Bitmeyen Akciğer ve Karın Zarı Kanseri Çilesi, Prof. Dr. İzettin Barış, 2003

18 Prof. İzzetin Barış ve ekibinin 30 yıllık öncü çalışmaları sonucu ortaya çıkardıkları asbest ve erionite bağlı hastalıklar haritası – 2009 Türkiye’de asbest alanında meslek hastalığından çok çevresel maruziyete bağlı hastalıklar yoğun! Çevresel ve mesleki kanserler arasındaki ilişki

19 Maden Tetkik Arama’ya Göre Türkiye’de Asbest Yatakları

20 A. Asbeste bağlı hastalıklar E. Erionite bağlı hastalıklar

21 Türkiye’de asbeste mesleki maruziyete bağlı işkolları İnşaat: yer ve tavan kaplamaları, yalıtım amaçlı püskürtme kaplamalar, ara duvarlar, yangına dayanıklı yalıtım panelleri, kazanlar, borular ve asbestli çimentodan imal edilmiş ürünlerde, Eternit Şirketi’nin çoğu çatı vs. ürünü uygulayanlarda, Sobacılar: Boru ve soba arkası yalıtım malzemesi olarak. Gemilerde --˃ Aliağa/İzmir Gemisöküm Bölgesi: Dünyada gemi söküm işi yapılan sadece 5 ülke var: Bangladeş, Pakistan, Hindistan, Çin ve Türkiye!

22 Çalışırken Ölen ve Yaralananları Anma Günü: 28 Nisan

23 28 Nisan sloganı: Remember the Dead, Fight for the Living - Ölenleri Anma, Kalanlar için Mücadele Günü 1984 Kanada sendikalarının inisiyatifi 2011 itibarıyla İLO dahil, Arjantin, Brezilya, İspanya, Tayland, ABD, İngiltere tarafından resmi anma günü olarak kabul edilmiş. Uzun sendikal kampanyalardan sonra.

24 İngiltere’deki Kampanya Önderi: Hazards Campaign (HC) Hazards Campaign 1988’de kurulmuş; Kamusal afet merkezlerinin koordine edici rolü üzerine kurulu bir ağ; Gene mağdur işçi ailelerini, İSİG ve afet merkezlerini, sendikaları, İSİG alanında faal dernekleri, bireysel kampanyaları, ve aktivistleri birleştiren bir ağ; İşçi yönelimli, amacını işyerlerinde örgütlü işçi katılımını artırma olarak tanımlayan bir ağ; Her sene 600 delegenin katıldığı bir kongre düzenliyor. Senede herkese açık 5 meclis düzenliyor. Hazards Magazine adlı 3 aylık dergiyi çıkarıyor. Hazards Magazine

25 En son HC kampanyası: Kadınlar işçi sağlığı ve iş güvenliği temsilciliğini harika yapar!

26 En son HC uyarısı: BS’e dikkat!BS’e dikkat! BS: Behavioural Safety: Davranışsal Güvenlik! (YAKINDA SİNEMALARIMIZDA!) İşverenler, İş kazası kurbanının kendisini, kazasından nasıl sorumlu tutabilirler? işletme-temelli güvenlik (management-based safety) ile, Emek rejimi değil, ‘Güvenlik kültürü’ vurgusu öne çıkıyor, Sendikaların iş kazalarındaki yetkisi budanıyor. Bireysel ceza ve ödül sistem/oyunları uygulanıyor.

27 ABD merkezli şirketlerden BS uygulaması örnekleri DuPont-STOP programı (Güvenlik Eğitimi İzleme Programı) - Safety Traning Observation Programme ) ile paket olarak BS pazarlıyor. Clearwater Paper Corp.- COBRA (Davranışımızı Değiştirmek Kazaları Azaltır - Changing Our Behaviour Reduces Accidents – ) programı uyguluyor. Kennametal Şirketi, PCASV (Güvenlik İhlallerinde uygulanacak ceza prosedürü ve ceza prosederinin uygulanması için işletme kuralları - Procedure for Corrective Actions for Safety Violations and Work Instructions for Corrective Actions) uyguluyor.

28 Ben, işçi, işyerinin 10 altın emrine uymaya yemin ederim! ArcelorMittal demir-çelik şirketi afişi

29 İngiltere’de UNITE ve ABD’li USW metal sendikalarının BS karşıtı ortak kampanyası Kurbanları suçlamadan önce, güvenlik önlemlerini alın! – Fix the hazards! Don’t blame the Victims! BS, işçinin hatalı davrandığı ana, yani sorunun en son halkasına odaklanıyor. İş hızı, verimlik seviyelerinin tek taraflı artırılması, vardiya şekilleri ve tüm emek rejiminin işçi sağlığı ile ilişkisini kurmuyor. İşyeri güvenliği sorumluluğu işverendedir, bakılacak yer orasıdır! Emek sürecine, işçilerin örgütlü temsilcilerinin katılması, kazalarına engellenmesinde daha etkili olur.

30 İş güvenliği önemli al, kurbanı suçlama ! İngiltere Unite ve ABD Birleşik Metal İşçileri Sendikası ortak kampanya afişi 2011

31 28 Nisan Anma Günü HC Posteri: Hitap edilen: İŞVEREN, İŞÇİ DEĞİL! BAHANESİ YOK! Çünkü işçi sağlığı ve güvenliği şakaya gelmez!

32 KONOPACKİ/HUCK işçi karikatürleri ns ns

33 28 Nisan afişleri Çalışırken ölenleri hatırlıyor musun? Kimse onun yerinde olmak istemiyor! Biz çalışırken ölmeyi seçmedik!: Hayatın için mücadele et!

34 Fransa- SUD Konfederasyonu Konfederasyonun çağrı merkezi çalışanlarının güvencesizliğini vurgulayan kampanya afişi – 2011: ‘Çağrı Merkezlerinde İşyeri Acısı VAR! Her sene tele-operatörlerin üçte biri çalıştığı firmayı değiştiriyor: Aldığımız maaşlar, çalışma saatleri, gözetleme, taciz, mükerrer işler, baskılar: Karşılığında Örgütlenelim!’


"Çalışırken Hastalanıyoruz İstanbul İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi Çalıştayı I 16 Ekim 2011 Avrupa’da İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği alanında yeni akımlar," indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları