Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

PAZARLAMA ARAŞTIRMASI Ö ğ r. Grv. Semih AÇIKGÖZO Ğ LU www.semihacikgozoglu.com.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "PAZARLAMA ARAŞTIRMASI Ö ğ r. Grv. Semih AÇIKGÖZO Ğ LU www.semihacikgozoglu.com."— Sunum transkripti:

1 PAZARLAMA ARAŞTIRMASI Ö ğ r. Grv. Semih AÇIKGÖZO Ğ LU

2 Örneklem  Örneklem, belli kurallara göre, belli bir evrenden seçilmiş ve seçildi ğ i evreni temsil yeterli ğ i kabul edilen küçük kümedir. Araştırmalar ço ğ unlukla örneklem kümeler üzerinde yapılır ve elde edilen sonuçlar ilgili evrenlere genellenir  Örneklem evrenin bir parçası olup hem araştırma, hem de istatistiksel bakımdan büyük önem taşır. Örneklemin en önemli özelli ğ i yansız ve temsili olmasıdır Ö ğ r. Grv. Semih AÇIKGÖZO Ğ LU 2

3 Örnekleme Türleri  Örnekleme türleri ile ilgili olarak çeşitli sınıflandırmaların oldu ğ u görülebilir. Örnekleme türlerinin olasılıklı ve olasılıksız olmak üzere iki şekilde ele alınarak sınıflandırmanın yaygın olarak kullanılmaktadır Ö ğ r. Grv. Semih AÇIKGÖZO Ğ LU 3

4  Olasılıklı örnekleme, evreni oluşturan birimlerin hepsine eşit seçilebilme şansının verildi ğ i örnekleme türüdür. Evreni temsil etmek amacıyla seçilecek örne ğ e girecek birimlerin tesadüfi olarak seçilemeyip araştırmacının kendi inisiyatifi ile seçti ğ i birimlerden oluşan örneklemeler ise olasılıklı olmayan örneklemelerdir Ö ğ r. Grv. Semih AÇIKGÖZO Ğ LU 4

5  Olasılıklı örnekleme türleri; basit tesadüfi örnekleme, sistematik örnekleme, tabakalı örnekleme ve küme örnekleme başlıkları altında ele alınacaktır. Olasılıklı olmayan örnekleme türleri ise kolayca örnekleme, kota örneklemesi, amaçlı örnekleme ve kartopu örneklemesi olarak ele alınacaktır Ö ğ r. Grv. Semih AÇIKGÖZO Ğ LU 5

6 Basit tesadüfi örnekleme  Basit tesadüfi örneklemede evreni oluşturan her elemanın örne ğ e girme şansı eşittir. Dolayısıyla hesaplamalarda da her elemana verilecek a ğ ırlık aynıdır Ö ğ r. Grv. Semih AÇIKGÖZO Ğ LU 6

7 Sistematik örnekleme  Sistematik örneklemeye genellikle basit tesadüfi örneklemeye ihtiyaç duyuldu ğ unda başvurulur. Bu yöntemde örnekleme alınacak elemanların sayısı önceden belirlenir. Buna göre, örneklemdeki eleman sayısının evrendeki eleman sayısına oranı (k) hesaplanır. Daha sonra evrendeki elemanlar sıraya dizilir ve bu orana göre sıra numarası verilir. Verilen sıra numarasına göre başlangıçtan itibaren her 1/k’ nıncı eleman örnekleme alınır Ö ğ r. Grv. Semih AÇIKGÖZO Ğ LU 7

8  1000 birimden oluşan bir evrenden 100 birimlik bir örneklem oluşturulmak isteniyorsa evren sayısı örnek sayısına bölünerek (1000/100) k= 10 sabit de ğ eri bulunur. Daha sonra tamamen tesadüfi olarak 1 ile 10 arasında birinci örnek için bir rakam belirlenir. Ardından bu rakama 10 eklenerek ikinci örnek ve son bulunan rakama da yine 10 eklenerek üçüncü örnek bulunur. İ şlem bu şekilde son örne ğ i seçene kadar devam eder. İ lk belirlenen rakamı 3 kabul edersek ve nihayet 993 numaralı birimler örnek olarak seçilirler Ö ğ r. Grv. Semih AÇIKGÖZO Ğ LU 8

9 Tabakalı örnekleme  Tabakalı örnekleme, sınırları belirlenmiş bir evrende alt tabakalar veya alt birim gruplarının var oldu ğ u durumlarda kullanılır. Burada önemli olan, evren içindeki alt tabakaların varlı ğ ından yola çıkarak evren üzerinde çalışmaktır Ö ğ r. Grv. Semih AÇIKGÖZO Ğ LU 9

10  Örne ğ in, ö ğ rencilerin fiziksel ve zihinsel gelişimleri arasındaki ilişki üzerinde çalışmak isteyen bir araştırmacının, ilkö ğ retim 1-5. sınıflarda okuyan ö ğ rencileri benzeşik bir grup olarak düşünüp, örneklemini oluşturmak istedi ğ i kabul edilsin. Yansız olarak bu araştırmacının elde edece ğ i örneklemde, herhangi bir sınıf düzeyindeki ö ğ renci sayısı di ğ er sınıf düzeylerine göre tesadüfen daha fazla veya daha az olabilir Ö ğ r. Grv. Semih AÇIKGÖZO Ğ LU 10

11  Bunu engellemek için araştırmacı, birden beşe kadar olan her sınıf düzeyini evrenin alt tabakaları olarak düşünerek ve her tabakadan belli sayıda ö ğ renci çekerek örneklemini oluşturabilir. Bu şekilde toplam örneklem içinde her sınıf eşit düzeyde veya evrendeki oranı ölçüsünde temsil edilebilir. Böylelikle, elde edilecek bulguların evreni temsil etme gücü de o ölçüde artar. Saptanan alt tabakalardan örneklemler basit tesadüfi örnekleme ile seçilebilir Ö ğ r. Grv. Semih AÇIKGÖZO Ğ LU 11

12 Küme örnekleme  Kümelere göre örnekleme yönteminde evren küme adı verilen gruplara ayrılır, her küme bir örnekleme birimi olarak tanımlanır. Tesadüfi olarak seçilen kümeler bir araya getirilerek örneklem oluşturulur Ö ğ r. Grv. Semih AÇIKGÖZO Ğ LU 12

13  Evreni oluşturan elemanların tam olarak listelenemedi ğ i hallerde küme örneklemesinden yararlanılır. Özellikle ülke çapında yapılan araştırmalarda örnekleme girmesi gereken elemanlara ulaşmak genellikle güçtür.Örne ğ in, liselerde yapılacak bir araştırma örneklemi için, liselerde okuyan ö ğ rencilerin listesi bulunsa dahi basit tesadüfi örnekleme ile alınacak örnek, topluluk içine da ğ ınık olarak serpiştirilmiş olaca ğ ından örne ğ e çıkan birimlere ulaşmak güçtür Ö ğ r. Grv. Semih AÇIKGÖZO Ğ LU 13

14  Bu durumda yaygın bir örnekle çalışmak yerine, evreni oluşturan her birime eşit seçilme şansı tanınarak örnekleme yapılır. Küme örnekleme ile seçilen örnekler bir evrenin tek tek birimleri de ğ il, o birimlerin oluşturdukları kümelerdir Ö ğ r. Grv. Semih AÇIKGÖZO Ğ LU 14

15  Küme örneklemede önce evrendeki kümeler listelenir. Sonra ilke olarak bu kümelerin tam sayımı yapılır. Yukarıdaki verilen örnek için önce her ildeki liselerin listesi yapılır. Her ile ait lise listesinden tesadüfi örnekleme alınır. Örne ğ e çıkan liselerde ise tam sayım yapılır Ö ğ r. Grv. Semih AÇIKGÖZO Ğ LU 15

16 Olasılıksız Örnekleme  kolayca örnekleme  kota örneklemesi  amaçlı örnekleme  kartopu örneklemesi Ö ğ r. Grv. Semih AÇIKGÖZO Ğ LU 16

17 Kolayca Örnekleme  Bu tür örnekleme, araştırmacının saptanan örneklem büyüklü ğ üne göre herhangi bir şekilde evrenin bir parçasını seçmesidir. Herhangi bir fakülteye gidip saptanacak sayıda rastlanan ö ğ renciyi örnekleme alma kolayca örneklemedir Ö ğ r. Grv. Semih AÇIKGÖZO Ğ LU 17

18 Kota Örnekleme  Kota örneklemede sınırlı bir evren, araştırmanın amacına uygun olarak araştırmacının öngördü ğ ü belirli de ğ işkenlere göre sınıflandırılır. Bu de ğ işkenler yaş, cinsiyet, e ğ itim durumu, meslek, hastalık olabilece ğ i gibi, etnik köken, kırsal ve kentsel de ğ işkenler de olabilir Ö ğ r. Grv. Semih AÇIKGÖZO Ğ LU 18

19  Araştırmacı seçti ğ i de ğ işkenler açısından evreni benzer alt gruplara ayırır. Çalışaca ğ ı birim sayısını da kendi olanakları çerçevesinde saptar. Örne ğ in belirli bir hastalık üzerinde yapılacak araştırmada, hastanede yatan hasta sayısı 500 ise ve araştırmacı bunlardan 100 kişiyle görüşmeye karar vermişse araştırmada kullanılacak kota Q= 100/500= 1/5 dir. Araştırmacı saptadı ğ ı de ğ işkenlerin oluşturdu ğ u her alt gruptan 20 hasta ile görüşecek demektir. Kota saptandıktan sonra tanımlanan her alt gruptan kota oranına uygun olmak kaydıyla istenilen hasta ile görüşülebilir Ö ğ r. Grv. Semih AÇIKGÖZO Ğ LU 19

20 Amaçlı Örnekleme  Bu örneklemenin temeli, araştırmanın amaçları do ğ rultusunda bir evrenin temsilci bir örne ğ i yerine, amaçlı olarak bir ya da birkaç alt kesimini örnek olarak almaktır. Başka bir deyişle amaçlı örnekleme, evrenin soruna en uygun bir kesimini gözlem konusu yapmak demektir Ö ğ r. Grv. Semih AÇIKGÖZO Ğ LU 20

21  Endüstride meslek hastalıklarıyla ilgili olarak yapılacak bir araştırmada, araştırmacının, meslek hastalıklarının tüm evren içinde de ğ il, özellikle belli bir hizmet süresini aşmış ya da belli bir yaş sınırının üstündeki işçiler arasında daha açık bir biçimde gözlenebilece ğ ini düşünerek, tüm işçiler evrenini de ğ il, orta yaşlı ve yaşlı işçiler kesimini temsil eden bir seçim yapması buna örnek verilebilir Ö ğ r. Grv. Semih AÇIKGÖZO Ğ LU 21

22 Kartopu örnekleme  Kartopu örneklemede öncelikle evrene ait birimlerden birisi ile temas kurulur. Temas kurulan birimin yardımıyla ikinci birime, ikinci birimin yardımıyla üçüncü birime gidilir. Bu şekilde, sanki bir kartopunun büyümesi gibi örneklem büyüklü ğ ü genişler Ö ğ r. Grv. Semih AÇIKGÖZO Ğ LU 22

23 Ö ğ r. Grv. Semih AÇIKGÖZO Ğ LU 23 Kaynak: D. Elmacı


"PAZARLAMA ARAŞTIRMASI Ö ğ r. Grv. Semih AÇIKGÖZO Ğ LU www.semihacikgozoglu.com." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları