Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

EBEVEYN OLMA VE ÇOCUK YETİŞTİRME TUTUMLARI 2007-2008 YRD. DOÇ. DR. GÜL ŞENDİL.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "EBEVEYN OLMA VE ÇOCUK YETİŞTİRME TUTUMLARI 2007-2008 YRD. DOÇ. DR. GÜL ŞENDİL."— Sunum transkripti:

1 EBEVEYN OLMA VE ÇOCUK YETİŞTİRME TUTUMLARI YRD. DOÇ. DR. GÜL ŞENDİL

2 Bu dersin amacı, öğrencileri, ebeveyn olma süreci, çocuk yetiştirme tutumları ve tutumların çocuklar üzerindeki etkileri konularında bilgilendirmektir. Dersin içeriği: n ebeveynliği etkileyen faktörler, n çocuğun sosyalleşme sürecinde ebeveynlerin yeri, n bağlanma süreci, n çocuk yetiştirme tutumları, n çocuk yetiştirme tutumları konusundaki teorik yaklaşımlar, n ebeveyn tutumlarının çocuklar üzerindeki etkileri

3 Anne baba olma sürecini etkileyen faktörler nelerdir? 1.Anne babalık rolüne hazır olmak 2. Bebeğin istenip istenmemesi 3. Anne babanın kişilik özellikleri 4. Anne babanın ruh sağlığı 5. Anne babanın evlilik ilişkisi 6. Anne babaların çalışma saatleri ve iş stresi 7. Anne babaların öğrenim durumları 8. Çocuğun mizacı

4 Vize Ödevi 1.Ebeveynlik stilleri 1.Diana Baumrind 2.Eleanor E. Maccoby 3.John A. Martin 4.Laurence Steinberg 5.Nancy Darling 2.Rohner’in Ebeveynsel Kabul-Red Teorisi 3.Ebeveynlik stilleri ve bağlanma ilişkisi 4.Ebeveynlik stilleri ve çocuk sonuçları 5.Ebeveyn kişilik özellikleri ve çocuk yetiştirme stilleri 6.Ebeveynin evlilik çatışması ve çocuk sonuçları

5 Koşullar: n Ödev, en fazla 5 kişiden oluşan gruplar halinde yapılacaktır. n Ödevler en az 5 kaynaktan (yurt içi ve dışı) yararlanılarak hazırlanacaktır. n Ödevlerin değerlendirilmesinde bilimsel yazım kurallarına uygunluk dikkate alınacaktır (Bkz. Kökdemir, D., Demirutku, K., Çırakoğlu, O.C., Işın, G., Muratoğlu, B., Sayın, P. Ve Yeniçeri, Z. (2004). Akademik Yazım Kuralları Kitapçığı (Genişletilmiş 2.baskı). Ankara: Başkent Üniversitesi. [PDF 345 KB] Web adresi: n Ödev notunun % 30’u vizeye eklenecektir. n Ödevler, 28 Mart 2008 de derste teslim edilecektir. Bu tarihten sonra gelen ödevler kabul edilmeyecektir. n Ödev sunumları vize sınavından sonra yapılacaktır. n Final sınavına ödev konuları dahil edilecektir.

6 SOSYAL YAŞAM VE BEBEK n Her toplum, sürekliliğini sağlayabilmek için o toplumu halihazırda yöneten ve yönlendiren kural ve görevleri çocuklara aktarmak amacındadır. n Bu kural ve görevlerin bir önceki nesilden yeni nesile aktarılmasına “sosyalleşme” denir. n Bu sürecin işlemesi ve toplumun sürekliliği ve gelişmesinin devamı aile kurumu ve aile-çocuk ilişkisine dayanır.

7 BAĞLANMA Bağlanma, çocuk ve bakım veren kişi arasında gelişen özel, çocuğun bakım veren kişiyi arama ve yakınlık arayışı davranışları ile kendini gösteren, özellikle stres durumlarında belirginleşen, dayanıklı ve devamlılığı olan duygusal bir bağ olarak tanımlanmaktadır. J. Bowlby, bağlanma davranış sistemini, çok erken gelişim safhaları süresince koruyucu, güven verici ilişkilere götürücü bebek sinyalleri ve yetişkin tepkilerinin organize örüntüsü olarak sunmuştur.

8 BAĞLANMA n Bebeğin, olası zararlara karşı korunmasını garantileyen bakıcıyla yakınlığını sağlamak konusu esas ilgiyi oluşturmuştur. n Özellikle insanlarda, bakım davranışları üzerinde öğrenmenin etkisinden söz edilir. n Bakıcı-bebek arasındaki bu bağı etkileyen doğuştan etkenlerden de söz edilmektedir: Ağlama Refleks davranışlar Beden teması Gülümseme ve cıvıldama Görsel tepkidir.

9 BAĞLANMA Bağlanmanın Önemi n Yaşamın ilk yıllarında çocuğun kendisine ve başkalarına ilişkin olarak zihinsel temsiller oluşturmasını sağlar, n Bu zihinsel temsiller daha sonraki yıllarda yakın kişiler arası ilişkiler için bir rehber, model işlevi görürler. Bağlanma davranışının oluştuğu, en az üç davranışla gözlenebilir: Bebekler, n Bağlanma objesi ile ilişkiyi sürdürmeye çalışır, n Bağlanma objesinin yokluğunda sıkıntı gösterir, n Bağlanma objesiyle birlikteyken daha gevşek, daha rahat olmalarına karşın, diğer insanlarlayken daha huzursuzdurlar.

10 Bağlanmanın Safhaları Ainsworth, sosyal bağlanmanın gelişiminde 5 ardışık safha tanımlar: 1.(İlk 3 ay) İlk bağlanmada bebekler emme, yakalama, gülümseme, bakma, sarılma ve görsel izleme davranışlarıyla, bakıcıyla yakınlığı sürdürmeye çalışırlar. Böylece bebekler bakıcılarının biricik özelliklerini öğrenirler. 2. (3-6 ay) Bebeğin bağlanması, birkaç tanıdık figüre tercih yönündedir. Yabancı bir insana göre tanıdığı bir kişiye daha fazla gülümserler, heyecan gösterirler. Bu kişi uzaklaştığında alt üst olmuş gözükürler. 3. (6-9 ay) Bağlanma objesiyle fiziksel yakınlığı aktif olarak ararlar. Belirli yeteneklerinin gelişimi buna katkı sağlar.

11 Bağlanmanın Safhaları 3. (6-9 ay) Bağlanma objesiyle fiziksel yakınlığı aktif olarak ararlar. Belirli yeteneklerinin gelişimi buna yardımcı olur. 4. (9-12 ay) Bebekler, bakıcılarıyla ilgili ilk içsel temsili oluştururlar. 5. (Yürüme yaşından itibaren) Yakınlık ihtiyaçlarını tatmin etmek için, ebeveynleri ve diğer bağlanma objelerinin davranışlarını etkilemede çeşitli davranışlar (stratejiler) kullanırlar. İlk yılın ikinci yarısı boyunca çocukların özel bir kişiye Bağlanma geliştirmesiyle ilgili iki işaret: Yabancı anksiyetesi Ayrılma anksiyetesidir.

12 YABANCI ANKSİYETESİ Yabancı anksiyetesi, bebeğin tanımadığı yetişkinlerin varlığındaki rahatsızlık ve gerginliğidir. Bebeklerin yabancıya tepkileri, n Bakıcının ne kadar yakında olduğu, n Yabancının bebeğe nasıl yaklaştığı, n Yabancılarla daha önceki deneyimlerinin nasıl olduğu, n Bakıcının yabancıya tepkisinin nasıl olduğuna göre değişir.

13 AYRILMA ANKSİYETESİ Ayrılma anksiyetesi, bebeğin ebeveyni uzaklaştığı zaman gösterdiği şiddetli öfke ve üzüntü gibi tepkileridir. Ayrılma, iki farklı davranış biçimini açığa çıkarabilir: –Bağlanmayı teşvik edebilir. –Ayrılığın uzunluğuna bağlı olarak itiraz, üzüntü veya uzaklaşmayı açığa çıkarabilir. Ayrılma anksiyetesinin temelinde yakın teması sürdürme isteği vardır İlişkinin (contact) önemi: 1-) Fiziksel ihtiyaçları karşılamak 2-) Çocuğun fiziksel engellerin üstesinden gelmesine yardım etmek 3-) Korunma veya rahatlığı sağlamak. 4-) Yeni ve uyarıcı etkileşimi sağlamak olmalıdır.

14 BAĞLANMANIN NİTELİĞİ n Bağlanmanın niteliği aileden aileye ve tek ebeveynli çocuktan diğerine değişiklikler gösterir. n Bebek için ebeveynin varlığı ve bebeğin çeşitli iletişim çabalarına cevap verme yeteneği, güvenli bir bağlanma açısından önemlidir. n Mary Ainsworth, bağlanma kalitesindeki bu farkları belirleyebilmek için bir laboratuar tekniği geliştirmiştir. n ” Yabancı Ortamı (Strange Situation)” denilen bu teknik, 1-2 yaşları arasındaki bebek ve onların bakıcılarının standart bir laboratuar sürecinde gözlemlenmelerini içerir. n 20 dakikalık bir süre içinde çocuk, bağlanma sistemini teşvik etmeye uygun olan bir dizi olaya maruz bırakılır.

15 YABANCI ORTAMI DENEYİ BÖLÜMLERİ BlBlOlaylarGözlenen bağlanma davranışı Süre 1 G., A’ye ve B’ye oyun odasını tanıtır ve çıkar30 sn 2 B.oyuncaklarla oynarken A oturur. 2dk boyunca B oyuncaklarla ilgilenmezse Aonu oyuncaklara götürür Güvenli temel olarak ebeveyn3 dk 3 Y. içeri girer, oturur ve 1 dk A. ile konuşmadan oturur. 2. dk A ile konuşur. 3. dk da B ile oynar. Yabancıya tepki3 dk 4 A. odadan çıkar, Y, oturur. B’ye müdahale etmez ama ilgili görünür ve eğer B sıkıntı gösterirse onu teselli eder. B sakinleşmezse 3. dk da A odaya girer Ayrılık anksiyetesi3 dk 5 A. B’ye seslenerek içeri girer, Y. odadan çıkar. A., B’yi selamlar ve oturur gerekiyorsa teselli eder. Geleceğini söyleyerek tekrar odadan çıkar Yeniden buluşmaya tepki3 dk 6 B. Odada yalnız bırakılır. B huzursuz olursa bu bölüm bitirilir. Ayrılık anksiyetesi3 dk 7 Y.odaya girer ve gerekiyorsa B’yi teselli eder. B. sakinleşmişse, ilgili bir tavır alarak oturur. Eğer B. sakinleşmemişse bölüm bitirilir. Yabancı tarafından rahatlatılabilme 3 dk 8 A. döner, B’yi selamlar, gerekiyorsa teselli eder ve B’nin ilgisini yeniden oyuncaklara çekmeye çalışır. Yeniden buluşmaya tepki3 dk

16 Bağlanma Stilleri Ainsworth, Blehar, Waters ve Wall, yabancı ortam deneyi ile Bowlby’nin kuramını sınamışlardır. Güvenli bağlanma (secure)  Bağlanma objesini güvenlik üssü olarak kullanan,  Yabancı karşısında anneye yönelen,  Ayrılmaya tepkisi kısmen huzursuz olan,  Bağlanma objesi ile yakınlık ve teması arayan,  Yeniden birleşmeden sonra kolayca sakinleşen,  Buluşma sonrası keşfe devam eden bebeklerdir. Kaçınmacı bağlanma (avoidant)  Annenin varlığında ilgisiz gibi duran,  Ayrılma anından çok fazla etkilenmiyor görünen,  Yabancıya da anneye verdiği tepkiyi veren veya anneyi çok durgun karşılayan,  Yeniden birleşmeden sonra da anneleri ile temas kurmaktan kaçınan,  Dikkatini daha fazla oyuncaklara verir görünen bebeklerdir.

17 Bağlanma Stilleri Dirençli (kaygılı/kararsız) bağlanma (resistant)  Ayrılma öncesinde çevreyi keşif yerine anneye sıkıca yapışan,  Ayrılmaya yoğun bir kaygı ve kızgınlık gösteren,  Yabancı ile iletişimi reddeden,  Yeniden birleşmeden sonra kolayca sakinleşmeyen (kızgınlık, direnç, vurma, itme gösteren) çocuklardır. Organize olmamış, dağınık (disorganize-disoryented) bağlanma  Çok güvensiz olan,  Ayrılmaya karşı davranışlarında çelişkiler gösteren (anne kucağına aldığında uzaklara bakan veya tepkisiz, depresif duyguyla yaklaşan),  Dağınıklıklarını, şaşkın bir yüz ifadesiyle ortaya koyan,  Sakinlemenin ardından biraz bağıran veya garip donuk bir duruş sergileyen çocuklardır. (Berk, 2000)


"EBEVEYN OLMA VE ÇOCUK YETİŞTİRME TUTUMLARI 2007-2008 YRD. DOÇ. DR. GÜL ŞENDİL." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları