Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

TÜRKİYE’DE YOĞUN BAKIM HİZMETLERİ DOÇ. DR. NERİMAN ZENGİN İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "TÜRKİYE’DE YOĞUN BAKIM HİZMETLERİ DOÇ. DR. NERİMAN ZENGİN İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ."— Sunum transkripti:

1 TÜRKİYE’DE YOĞUN BAKIM HİZMETLERİ DOÇ. DR. NERİMAN ZENGİN İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ

2 D ÜNYADA VE T ÜRKIYE ' DE YOĞUN BAKıM ÜNITELERININ TARIHI Yoğun bakım ya da kritik durum hastalık sürecinin herhangi bir döneminde karşılaşılabilen bir tablodur. Bu tablodaki hastaların, sağlığına kavuşması için her dönemde bir ekip çalışması ile olağan üstü çabalar sarf edilmiştir ve edilmektedir. Bu çabalar sırasında ortaya çıkan bazı düşünceler yoğun bakım kavramının doğmasına ve şekillenmesinde etkili olmuştur.

3 D ÜNYADA VE T ÜRKIYE ' DE YOĞUN BAKıM ÜNITELERININ TARIHI Modern yoğun bakım kavramı, yılında Kırım Savaşında Florence Nightingale’in askerleri yaralarının ciddiyetine göre ayırması ve kritik hastaların mümkün olduğu kadar aynı koğuşta toplanması ile ölüm oranlarının azaldığını gözlemesine dayanmaktadır. Florence Nightingale’in bu gözlemi yoğun bakım ünitelerinin temelini oluşturmuştur.

4 D ÜNYADA VE T ÜRKIYE ' DE YOĞUN BAKıM ÜNITELERININ TARIHI Yoğun bakımların gelişme süreci mekanik solunum ile ilgili çalışmalara paralellik göstermektedir yılları arasında suni solunum ve araçları ile ilgili çalışmalar yapılmıştır da W.E. Dandy beyin cerrahisi hastalarının post op dönemde takip edilmesi için 3 yataklı bir yoğun bakım ünitesi kurmuştur. Bu dönemde Türkiye’deki durumla ilgili bilgiler?????? Dünyada Türkiye'de

5 D ÜNYADA VE T ÜRKIYE ' DE YOĞUN BAKıM ÜNITELERININ TARIHI 1950’lerde polio epidemisi sırasında Danimarka’da B.A. Ibsen tarafından elle uygulanan ventilasyon ile hastalar yaşamda kalabilmiş ve bu dönemde hastalar yoğun bakım ünitesine benzer özel ünitelerde toplanmıştır. Ölüm oranlarının azaldığı görülmüştür yılında da uzun süreli ventilasyon kullanılmıştır. Bu dönemde total paralizi hastaları da bu ventilasyonun yararı gösterilmiştir yılları arasında akciğer ve beyin ameliyatları sonrası anestezi ve reanimasyon desteğine ihtiyaç duyulmuştur. Birimler bu ihtiyacı kendi içlerinde kendi yönetimleri ile karşılamaya çalışmışlardır. Dünyada Türkiye'de

6 D ÜNYADA VE T ÜRKIYE ' DE YOĞUN BAKıM ÜNITELERININ TARIHI 1950’lerin sonlarına doğru mekanik ventilasyondaki gelişmelere paralel olarak Avrupa ve Kuzey Amerika’da bir çok merkezde solunum yoğun bakım üniteleri kurulmuştur. Suni solunum cihazları yoğun bakımlarındaki gelişmelere parallel olarak post-op yoğun bakım ünitelerinde yayılmaya başlamıştır yılları arasında akciğer ve beyin ameliyatları sonrası anestezi ve reanimasyon desteğine ihtiyaç duyulmuştur. Birimler bu ihtiyacı kendi içlerinde sınırlı imkanlarla karşılamaya çalışmışlardır. Dünyada Türkiye'de

7 D ÜNYADA VE T ÜRKIYE ' DE YOĞUN BAKıM ÜNITELERININ TARIHI Servislerdeki hemşire sıkıntısı nedeni ile post- operatif ayılma üniteleri kurulmuş ve yararları görülünce 1960’dan itibaren tüm hastanelere yayılmıştır. Daha sonraları kardiyologlar koroner yoğun bakım ünitelerini kurmuşlardır. 1960’ların sonunda ABD’de hastanelerin tamamına yakınında yoğun bakım üniteleri kurulmuştur. Ülkemizde ilk Yoğun bakım ünitesi 1959 yılında Haydarpaşa Numune Hastanesinde Dr. Cemalettin Öner tarafından kurulan batılı tarzda 4 yataklı bir yoğun bakım ünitesidir de Cerrahpaşa Tıp Fakültesinde, 1978 Ege Üniversitesi’nde Solunum Yoğun Bakım ünitesi ve 1987’de Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesinde ilk dahili yoğun bakım ünitesi kurulmuştur DünyadaTürkiye’de

8 D ÜNYADA VE T ÜRKIYE ' DE YOĞUN BAKıM BILIM DALı 1970’de ana ilgi alanı yoğun bakım olan 28 hekim ABD de dernekleşmişlerdir (SCCM) 1986’da yoğun bakım ABD’de anestezi, dahiliye, pediatri ve genel cerrahinin bir yan dalı olarak kabul edilmiştir de Türk Yoğun Bakım Derneği ve 2004 yılında Türk Dahili ve Cerrahi Bilimler Yoğun Bakım Derneği kurulmuştur yılında yoğun bakım kanunla bir yan dal olarak kabul edilmiştir. Dünyada Türkiye’de OTUZ YILA YAKIN FARK !

9 T ÜRKIYE ’ DE VE D ÜNYADA Y OĞUN B AKıM H EMŞIRELIĞI İlk yoğun bakım ünitesi fikri bir hemşire tarafından ortaya atılmıştır. Hemşireler yoğun bakım ünitesinin en önemli elemanıdır. Yıllar boyunca hekime bağımlı ve kısıtlı harekete sahip olan hemşireler zamanla kendi bilgi ve becerilerini geliştirmiş, kendi özel bilgi ve becerileri ile harekete geçmeye başlamışlardır.

10 T ÜRKIYE ’ DE VE D ÜNYADA Y OĞUN B AKıM H EMŞIRELIĞI 2. Dünya savaşındaki deneyimler 1960’larda Miyokart İnfarktüsünden (MI) ölümlere neden olan aritmilerin gözlenmesi için post MI üniteleri açılmıştır 1967 ilk Koroner ve Kardiyak Yoğun Bakım. Hemşireliği Kongresi yapılmıştır (400 kişi) İ.Ü. Tıp Fakültesi koroner yoğun bakım ünitesi açılmıştır özel hastanelerde yoğun bakım üniteleri açılmaya başlamıştır. Dünya Türkiye

11 Y OĞUN B AKıM H EMŞIRELIĞINDE D ERNEKLEŞMEDE İ LK A DıMLAR 1969’da Amerikan Kardiyovasküler Hemşireler Birliği kurulmuş, 1971 de Amerikan Kritik Bakım Hemşireler Birliği olarak adı değiştirilmiştir. AACN 1971 Tüm Yoğun Bakım Hemşirelerini bir araya getirmiştir. Bu birlik hemşirelerin ayrıca serifikasyonunu da yürütmektedir yılında SANERC’in desteği ile Yoğun Bakım Hemşireliği Derneği kurulmuştur. Dünyada Türkiye'de YAKLAŞIK 20 YIL SONRA!

12 Y OĞUN B AKıM H EMŞIRELIĞINDE D ERNEKLEŞMEDE İ LK A DıMLAR 1971 European Federation of Nurses Associations - EFN (Avrupa Birliği Hemşirelik Dernekleri Federasyonu) EFCCN kuruluşu (23 Ülke) gerçekleştirilmiştir Türk ismini alması 1997 EfCCN’a ya kurucularından biridir ve aktif üyesidir dünya Yoğun bakım hemşireliği federasyonuna üye olmuştur yılında yoğun bakım hemşiresinin görev yetki ve sorumlulukları açıklanmıştır. DünyadaTürkiye'de

13 Y OĞUN B AKıMDA S TANDARTLAŞMA Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği 1983 yürürlüğe girmiştir. Bu yönetmeliğin 16. maddenin III. fıkrasında Yoğun Bakım ve Reanimasyon Hizmetleri tanımlanmıştır. Yönetmelikte 2005 yılında bazı değişiklikler yapılmıştır. Yoğun bakım ve reanimasyon hizmetlerinin yapıldığı yerler; tabip ve hemşire hizmetleri ile diğer teknik, sağlık ve laboratuvar hizmetleri bakımından sürekli olarak gözlem ve kontrol altında bulundurulması gereken hayati tehlike içindeki hastaların, bakımlarının sağlandığı yataklı bakım üniteleridir. Burada hayati fonksiyonları izleyecek ve gereğinde destekleyecek cihazlar bulundurulur. Hemşire ve diğer gerekli görülen personelin çalışmaları 24 saat görev yapacak şekilde düzenlenir.

14 Y OĞUN B AKıMDA S TANDARTLAŞMA Yataklı Sağlık Tesislerinde Yoğun Bakım Hizmetlerinin Uygulama Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ 2011 yılında çıkartılmıştır. Bu tebliğde 2012 ve 2013 de değişiklikler yapılarak ülke koşullarına göre yoğun bakım hizmet standartlarında değişiklikler yapılmıştır. (izolasyon-fiziksel koşullara yönelik)

15 YOĞUN BAKIMDA STANDARTLAŞMANIN AMACI Bakım kalitesini artırmak ve hasta-çalışan güvenliğini sağlamaktır. Bu amaca yönelik olarak batılı ülkelerde ve ülkemizde YBÜ’ler, bakım verilen hastaların yoğunluklarına göre düzeylere ayrılmış olup her bir düzey için standartlar geliştirilmiştir.

16 Y OĞUN B AKıMDA S TANDARTLAŞMA 2011yılında yapılan Tebliğde Yoğun bakımlar düzeylerine göre 3 düzeyde tanımlanmıştır. Hasta özellikleri belirtilmiştir. Yatak sayısı, Verilmesi gereken sağlık hizmeti, Tıbbi cihaz ve donanım özellikleri, Personel durumu açıklanmıştır.

17 Y OĞUN B AKıMDA S TANDARTLAŞMA Hemşire Sayısı Birinci düzey için her 5 yatağa bir hemşire İkinci düzey için her 3 yatak için 1 hemşire Üçüncü düzey için 2 yatak için 1 hemşire

18 Y OĞUN B AKıMDA S TANDARTLAŞMA Ülkemizde, yoğun bakım standartları 2012 yılında güncellenmiş olup sadece erişkin üçüncü düzey ve yenidoğan 3 düzey YBÜ’lerde 24 saat sürekli hekim bulunması gerekmektedir.

19 Y OĞUN B AKıMDA S TANDARTLAŞMA Farklı ülkelerde yoğun bakım standartlarına göre; mekanik ventilasyon uygulanan hastalarda bir hemşireye bir hasta (1:1) olarak bildirilmektedir. Ülkemizde, 2012 Yoğun bakım standartlarında yer alan hemşire-hasta oranları uluslar arası standartların altındadır Dünyada Türkiye’de

20 Y OĞUN B AKıM H EMŞIRELIĞI E ĞITIMINDE İ LK A DıMLAR Sertifika programlarının ilki 1945 yılında anestezi hemşirelerine yönelik yapılmıştır. Yoğun bakım ile ilgili yapılan ilk sertifika programı acil yoğun bakım konusunda 1950 yılında yapılmıştır Belgelendirme /Sertifikasyon sınav sistemi başlangıcı (Amerika) İleri koroner yoğun bakım hemşireliği eğitimi (1981) Kardiyovasküler cerrahi yoğun bakım hemşireliği eğitimi (1984) Hemşirelere Amerika’da eğitim ve deneyim kazandırma amaçlı programlar Genel yoğun bakım (1985) kurslarına başlanması Genel yoğun bakım kurslarının başlangıcı 1991 (Koç Vakfı) DünyadaTürkiye'de

21 Y OĞUN B AKıM H EMŞIRELIĞI E ĞITIMINDE İ LK A DıMLAR Amerika, Avustralya ve Kanada’da “hemşirelikte sertifika programları” yaklaşık yarım asırdır yasal zeminde sürdürülmektedir. Bugün Amerika’da ’den fazla hemşirenin sertifikalı olduğu bildirilmektedir. Amerika’da American Association Critical-Care Nurse (AACN) yoğun bakım ile ilgili 16 farklı alanda sertifika programını onaylamaktadır. Sertifikaların yenilenmesinde ülkelere ve sertifika programlarının özelliklerine göre farklılıklar vardır. Amerika’da yoğun bakım hemşirelerinin 3 yılda bir sertifikalarını yenilemeleri gerekmektedir.

22 T ÜRKIYE ' DE G ÜNÜMÜZDE Y OĞUN B AKıM H EMŞIRELIĞINDE SERTIFIKASYON 2003 yılında Sağlık Bakanlığı tarafından Sertifikasyon ve Resertifikasyon programları başlatılmıştır yılında bir düzenleme ile ebe başvuruları da kabul edilmiştir. Söz konusu Yönerge 2008 yılında yürürlükten kaldırılmış ve 2008 yılında Makam Onayı ile “Yoğun Bakım Hemşireliği Eğitim Programı Uygulama Yönergesi” yürürlüğe konulmuştur yılında yapılan düzenleme ile hemşire yetkisi verilmiş ebelere sertifika programına katılma hakkı tanınmıştır yılından itibaren özel hastanelerden de katılımcı kabul edilmeye başlanmıştır.

23 Y OĞUN B AKıM H EMŞIRELIĞI E ĞITIM P ROGRAMı U YGULAMA Y ÖNERGESI Programın yürütülmesine ilişkin usul ve esaslar, Eğitim merkezlerinin nitelikleri, Eğitim programının içeriği, eğitimci ve kursiyerlerin nitelikleri, Başvuruların nasıl yapılacağı ve nasıl değerlendirileceği, Kursiyerlerin değerlendirilmesi, ve sertifikalandırmaya ilişkin usul ve esaslar açıkça belirtilmektedir.

24 T ÜRKIYE ' DE G ÜNÜMÜZDE Y OĞUN B AKıM H EMŞIRELIĞINDE SERTIFIKASYON yılları arasında kişi Sağlık Bakanlığı tarafından yürütülen yoğun bakım hemşireliği sertifika programından sertifika almaya hak kazanmıştır yılı “Sertifikalı Eğitim Yönetmeliği” çıkana kadar sertifika programları özel sağlık kuruluşları tarafından da düzenlenmiştir. Yeni doğan, çocuk ve koroner yoğun bakım Hemşireliği Sertifika Programları da sürdürülmektedir.

25 T ÜRKIYE ' DE G ÜNÜMÜZDE Y OĞUN B AKıM H EMŞIRELIĞI E ĞITIMI Üniversite Eğitim Programları (Master) başlatıldı. Akreditasyon Çalışmalarının başlaması, görev tanımlarının, protokoller, talimatlar ve kayıtların önemi vurgulandı.

26 Y ıLLARA VE S EKTÖRLERE G ÖRE Y OĞUN B AKıM Y ATAKLARıN D AĞıLıMı, (%), T ÜRKIYE

27 K IŞIYE D ÜŞEN Y OĞUN B AKıM Y ATAĞı S AYıSı, S AĞLıK B AKANLıĞı, 2011 İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması –İBBS)

28 T ÜRKIYE Y ıLLARA G ÖRE S AĞLıK P ERSONELININ S AYıLARı Sağlık Personelinin Sektörlere ve Unvanlara Göre Dağılımı, 2011

29 K IŞIYE D ÜŞEN H EMŞIRE VE E BE S AYıSıNıN U LUSLARARASı K ARŞıLAŞTıRMASı, 2010

30 K IŞIYE D ÜŞEN H EMŞIRE VE E BE S AYıSı, S AĞLıK B AKANLıĞı İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması – İBBS)

31 Türkiyede yaklaşık 125 bin hemşire bulunmaktadır. Yoğun bakım hemşire sayısı???????? yılları arasında kişi Sağlık Bakanlığı tarafından yürütülen yoğun bakım hemşireliği sertifika programından sertifika almaya hak kazanmıştır. Bu bilgiler hemşire sayısının yetersiz olduğunu düşündürmektedir.

32 K IŞIYE D ÜŞEN Y OĞUN B AKıM Y ATAK S AYıSı, T ÜM S EKTÖRLER, 2011 İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması –İBBS)

33 Y OĞUN B AKıM Y ATAKLARıNıN T ÜM Y ATAKLARA O RANı, (%), T ÜM S EKTÖRLER, 2011

34 2012 yılı için Türkiye Nüfusu 74 milyon civarındadır. Kişi başına düşen yoğun bakım yatağı sayısı 2.8’dir. Yoğun bakım yatak sayılarının yetersiz olduğu düşündürmektedir.

35 SONUÇ OLARAK; Türkiye'de yoğun bakım ünitelerinin kuruluşu başlangıçta dünyaya göre biraz gecikmiş, fakat bugün sayısı yetersiz olmak birlikte dünya standartlarında hizmet vermektedir. Hemşire iş gücü yetersizliği önemli bir sorundur. Yoğun bakım hemşireleri için yasal düzeyde görev ve yetkiler belirtilmiştir. Sertifika ve uzmanlaşma için yapılan çalışmalar olmakla birlikte ulaşılan hemşire sayısı yetersizdir. Yoğun Bakım Hemşirelerinin Yasal Düzenlemeler ve Çalışma Güvenliği Açısından çözümlenmesi gereken sorunları mevcuttur.

36 Y OĞUN B AKıM H EMŞIRELERININ Ç ALıŞMA G ÜVENLIĞI A ÇıSıNDAN : İş yükü fazla Hemşire başına düşen yoğun bakım/hasta sayısı fazla Haftalık çalışma saatlerini aşan nöbetler stres ve tükenmişlik duyguları yaşanmasına neden olmakta Yoğun bakımlarda personel devri fazla Sözleşmeli statüde iş güvenliğinin olmaması Hasta /hemşire oranları şiftlere göre değişiyor olması. Performans sistemi ile kendi uygulamasını ücretlendirememe katkı payı/döner sermaye oranlarının düşük olması

37 Y ASAL D ÜZENLEMELER A ÇıSıNDAN Yoğun bakımlarda destek hizmetlerin sorumluluğunda olup hemşireler tarafından yerine getirilmesi beklenen çok sayıda işlevler söz konusu,(teknik hizmetler,v.b), Yoğun bakımlarda hemşireler özel bilgi, beceri ve formasyon gerektiren başka disiplinlere ait işlevlerden doğrudan sorumlu tutulmakta, /Laborantların, Tıbbı sekreterlik) Yoğun bakımlardaki yönetici hemşirelerin, hemşirelik uygulamalarına ilişkin bağımsız karar ve yetkileri tanımlı değil,

38 Kısaca Ülkemizde YB hemşireliği ile ilgili hala çözümlenmemiş pek çok sorun olmasına ve Uzmanlaşma ve sertifikasyon çalışmalarına gelişmiş ülkelere göre geç başlanmış olmasına rağmen 2013 yılı itibarı ile dünya standartlarına yakın hemşirelik hizmeti sunulabilmekte ve Türk Yoğun Bakım Hemşireleri Derneği 5. Ulusal Kongresini düzenlemektedir Dünya Yoğun hemşireliği Kongresini de ülkemize kazandırmayı başarmışlardır. Ayrıca düzenli olarak yılda 2 sayı olarak Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisini yayınlayarak hemşireliğin bilimsel olarak gelişmesine katkı sağlamaktadır.


"TÜRKİYE’DE YOĞUN BAKIM HİZMETLERİ DOÇ. DR. NERİMAN ZENGİN İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları