Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Selma TURAN KAVRADIM, Doç. Dr. Zeynep CANLI ÖZER, Prof. Dr. Hakan BOZCUK, Doç. Dr. H. Şenol COŞKUN 19. Ulusal Kanser Kongresi 20-24 Nisan 2011, Antalya.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Selma TURAN KAVRADIM, Doç. Dr. Zeynep CANLI ÖZER, Prof. Dr. Hakan BOZCUK, Doç. Dr. H. Şenol COŞKUN 19. Ulusal Kanser Kongresi 20-24 Nisan 2011, Antalya."— Sunum transkripti:

1 Selma TURAN KAVRADIM, Doç. Dr. Zeynep CANLI ÖZER, Prof. Dr. Hakan BOZCUK, Doç. Dr. H. Şenol COŞKUN 19. Ulusal Kanser Kongresi Nisan 2011, Antalya

2 ARAŞTIRMANIN ÖNEMİ

3 Kanser Kanser tanısı alan kişinin bireysel, fiziksel ve sosyal sorunlarla karşılaşması kaçınılmazdır, çünkü kanser yaşam dengelerini her alanda alt üst edebilen bir hastalıktır. Kanser tanısının konulmasıyla, kişi gerçeği kabul edip başetme yöntemleri geliştirmeye zorlanır. Cancer Nursing,. 23; Psycho Oncology. 15;

4 Başetme Gelecekleriyle ilgili yaşadıkları kaygılar nedeniyle hastalar daha yoğun ve başedilmesi güç bir sürece girerler. Kanser tanısı ile başaçıkabilme gücü bir çok değişkenle ilgilidir. Hasta ile ilgili özellikler ve çevresel özellikler kanser tanısı ile başetmeyi etkileyebilmektedir. Kanser Hastasına Yaklaşım, Tanı tedavi ve Takipte Sorunlar Psikiyatri Dünyası. 5;5-10

5 ARAŞTIRMANIN AMACI Kanser tanısı alan hastalarının başaçıkma tarzlarını ve başaçıkma tarzlarını etkileyen değişkenleri belirlemektir.

6 MATERYAL METOD

7 Araştırmanın Evreni  Araştırma evrenini Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gündüz Kemoterapi Ünitesine gelen hastalar oluşturmuştur.

8  Araştırmaya 240 hasta alınmıştır.  Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gündüz Kemoterapi Ünitesine kemoterapi almak amacıyla gelen;  Araştırmaya katılmayı kabul eden,  18 yaş ve üzerinde olan,  En az iki kür kemoterapi tedavisi almış olan  Tedavi sırasında anket sorularını cevaplandırabilecek durumda olan (fiziksel ve psikolojik açıdan rahat olan) hastalar çalışmaya alınmıştır. Araştırmanın Örneklemi

9 Verilerin Toplanması  Veriler 8 Aralık Ocak 2010 tarihleri arasında toplanmıştır.  Veriler, hastalara anket formu uygulanarak toplanmıştır.  Anket formu yüz yüze görüşülerek ve hasta dosya kayıtlarından yararlanılarak doldurulmuştur.

10 Araştırmada Kullanılan Veri Toplama Araçları Kişisel Bilgi Formu  11 adet demografik soru, 9 adet umut, 7 adet hastalık süreci, 16 adet kemoterapi semptomlarıyla ilgili soruları içermektedir.

11 Stresle Başaçıkma Tarzları Ölçeği  Folkman ve Lazarus tarafından geliştirilen ölçeğin ülkemiz için geçerlik ve güvenirlik çalışması Şahin ve Durak (1995) tarafından yapılmıştır.  Form 30 maddeden oluşan likert tipi bir ölçektir.  Kendine güvenli yaklaşım, çaresiz yaklaşım, boyun eğici yaklaşım, iyimser yaklaşım ve sosyal destek arama olmak üzere toplam 5 faktörden oluşmaktadır. Türk Psikoloji Dergisi. 10;56-73.

12 Verilerin Değerlendirilmesi  Öncelikle veriler ölçeklere göre univariate regresyon analizi ile değerlendirilmiştir.  Univariate testlerde anlamlı bulunan değişkenler daha sonra multivariate regresyon analizine alınmıştır.

13 BULGULAR

14 14 Tanıtıcı Özellikler % Cinsiyet Kadın52.9 Erkek47.1 Yaş 52.9±12.3 (min:22 max:81) Medeni durum Bekar13.8 Evli86.2 Çocuk sayısı 2 ve 2’den az60.8 2’den fazla39.2 Evde birlikte yaşadığı bireyler Eş/eş ve çocuk79.6 Diğer*20.4 Eğitim durumu Okur yazar değil7.5 Okur yazar5 İlkokul48.8 Ortaokul9.2 Lise14.5 Üniversite ve üzeri15 Meslek Memur3.8 İşçi10.4 Emekli37.1 Ev hanımı39.2 Diğer**9.5 Çalışma durumu Çalışıyor10 Çalışmıyor90 Sosyal güvence Var100 Aylık gelir ± (ortanca: 1000, min: 200, max:9000) Gelir gider dengesi Gelir giderden az49.2 Gelir gidere eşit ve fazla50.8 Hastaların Tanıtıcı Özelliklerine Göre Dağılımı (n=240)

15 15 Hastalıkla İlgili Özellikler % Tanı Akciğer kanseri 22.5 Üst GİS kanserleri 9.2 Alt GİS kanserleri 18.3 Genitoüriner kanserler 10 Meme kanseri 22.9 Hematolojik kanserler 5.8 Diğer* 11.3 Tanı süresi (ay) ort: 7 (max: 1 min:120) 7 ay ve daha az aydan daha fazla 45.4 Metastaz durumu Var 37.1 Tanısını kanser veya spesifik tanı olarak bilme durumu Biliyor 76.2 Bilmiyor 23.8 Hastalık evresini bilme durumu Biliyor 23.8 Bilmiyor 78.2 Kronik hastalık varlığı Var 23.8 Son bir yıl içinde hastaneye yatma sayısı 1.0±1.2 (min:0, max:8) Psikolojik destek alma durumu Evet 12.1 Hayır 87.9 Hastalıkla ilgili eğitim alma durumu Evet 88.3 Hayır 11.7 Hastalıkla ilgili eğitim aldığı kaynak Hemşire 73.3 Diğer** 26.7 Verilen hizmetten memnuniyet durumu Evet 96.7 Hayır 3.3 Hastaların Hastalığa İlişkin Ö zelliklerine G ö re Dağılımı (n=240)

16 Hastaların Hastalıkla İlgili Bilgi Düzeyi 16

17 17 Kemoterapiye Bağlı Ortaya Çıkan Semptomların Dağılımı

18 18 Hastalarda Umudu Etkileyebileceği Düşünülen Faktörlerin Dağılımı

19 Hastaların SBÇTÖ Puan Ortalamalarının Dağılımı SBÇTÖX±SDMin-Max Puan Aralığı Kendine Güvenli Yaklaşım 16.12± İyimser yaklaşım10.73± Çaresiz/Kendini Suçlayıcı Yaklaşım 10.74± Boyun Eğici Yaklaşım 8.84± Sosyal Destek Arama 8.08±

20 Kendine güvenli yaklaşım İyimser yaklaşım Çaresiz/Kendini Suçlayıcı Yaklaşım Boyun Eğici Yaklaşım Sosyal Destek Arama Yaklaşımı betatp tp tp tp tp Eğitim durumu Akciğer kanseri Genitoüriner kanserler Üst GİS kanserleri Alt GİS kanserleri Hematolojik kanserler Hastalık evresi Kronik hastalık varlığı Yakınlarıyla iletişim sorunu yaşama durumu Maddi sorunlar yaşama durumu Hayata olumlu bakma durumu Güçsüzlük halsizlik Ağız içinde yaralar Konstipasyon Endişeli ve sıkıntılı hissetme Korku

21 Eğitim Durumu ve Kendine Güvenli Yaklaşım

22 Eğitim Durumu ve Boyun Eğici Yaklaşım

23 Kronik Hastalık ve İyimser Yaklaşım

24 Kronik Hastalık ve Sosyal Destek Arama Yaklaşımı

25 Maddi Sorunlar ve Sosyal Destek Arama Yaklaşımı

26 Maddi Sorunlar ve Çaresiz/Kendini Suçlayıcı Yaklaşım

27 Hastalık Evresini Bilme ve Boyun Eğici Yaklaşım

28 TARTIŞMA

29 Araştırmaya katılan bireyler başaçıkmada, probleme yönelik yaklaşımları, duygulara yönelik yaklaşımlardan daha fazla kullanmaktadır. Literatürde hastaların, her iki başa çıkma tarzını kullanmakla beraber yoğunlukta olarak duygusal odaklı başaçıkma tarzlarını kullandıkları görülmektedir. Journal of Psychosocial Oncology. 25; 37-58, Cancer Nursing. 30,;

30 Akciğer kanseri olan hastaların boyun eğici yaklaşım puan ortalamasının diğer kanser türlerine göre daha düşük düzeyde olmasının sebebi; akciğer kanserli hastaların büyük çoğunluğunun (%81) erkek olmasından ve akciğer kanserinin prognozundan kaynaklanabilir. Hastalık evresini bilmeyen hastaların, boyun eğici yaklaşımı daha fazla kullanmalarının sebebi, hastalık evresini bilmeme durumunun hastalar için belirsizlik yaratmasından kaynaklanabilir.

31 Kanser dışında başka bir kronik hastalığı olan hastaların iyimser yaklaşım ve sosyal destek arama yaklaşımı daha az kullanmalarının nedeni; hastaların sekonder bir kronik hastalık sonucu tükenmişlik yaşamasından kaynaklanabilir.

32 Konstipasyonu olan hastaların, kendine güvenli yaklaşımı daha az kullanmalarının nedeni; kanser hastalarının ağrılarını azaltmak için narkotik ilaçları kullanması ve ilaçların etkisiyle hastada konstipasyonla birlikte uyuşukluk halinin de gelişmesidir. Sonuçta beceri gerektiren işlerin yapılması olumsuz yönde etkilenebilir.

33 Ağız içinde yaraları olan hastaların, kendine güvenli yaklaşımı daha az, çaresiz/kendini suçlayıcı yaklaşımı daha çok kullanmalarının nedeni; hastaların en temel fiziksel gereksinimlerini gerçekleştirmede zorlandıklarından kaynaklanabilir. Cumhuriyet Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi. 2;

34 Yakınlarıyla iletişim sorunu yaşayan hastaların, boyun eğici yaklaşım daha çok, sosyal destek arama yaklaşımını daha az kullanmalarının nedeni; hastalık durumlarında ziyaretlerin artması ve hastaların enfeksiyondan korunma çabaları içerisine girmeleri iletişim sorunu yaşanmasına sebep olabilir ve sorunlarla başedemeyeceği inancı içine girmelerine neden olabilir.

35 Öneriler Stres düzeylerinin değerlendirilmesi amacıyla daha kısa ölçeklerin geliştirilmesi ve uygulamada kullanılması, Başaçıkma tarzları ile ilgili kalitatif çalışmaların yapılması, Hastalıkla iyi başeden hastalar ile bir araya getirilerek destek gruplarının oluşturulması, Stres düzeyi yüksek, başetmesi yetersiz olan hastaların değerlendirilmesi için erken dönemde önlem alınması önerilmektedir.

36


"Selma TURAN KAVRADIM, Doç. Dr. Zeynep CANLI ÖZER, Prof. Dr. Hakan BOZCUK, Doç. Dr. H. Şenol COŞKUN 19. Ulusal Kanser Kongresi 20-24 Nisan 2011, Antalya." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları