Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Prof. Dr. Mustafa Özcan

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Prof. Dr. Mustafa Özcan"— Sunum transkripti:

1 Prof. Dr. Mustafa Özcan

2 Açıklayıcı Alt Başlıklar HİZMET ÖNCESİ VE HİZMET İÇİ ÖĞRETMEN EĞİTİMİ İÇİN ÜNİVERSİTE-OKUL ORTAKLIĞI DENEYİME DAYALI ÖĞRETMEN EĞİTİMİ ÖĞRETMEN EĞİTİMİNE SİSTEM YAKLAŞIMI

3

4 GİRİŞ: ARAŞTIRMANIN AMACI, GEREKÇESİ VE YÖNTEMİ ARAŞTIRMANIN AMACI Türkiye’yi çağdaş medeniyet seviyesinin üstüne çıkartacak, Türk milletinin ve insanlığın gelişimine katkı sağlayacak nesiller yetiştirmek için öğretmen eğitimini yeniden yapılandırmak. Sadece ulusal değil, uluslararası standartlara göre en iyi olan öğretmenler yetiştirmek. Her çocuğun çok iyi bir öğretmene sahip olmasını sağlamak. Öğretmen eğitiminde bir Türk markası yaratmak.

5 ÖĞRETMEN EĞİTİMİNDE REFORMUN GEREKÇESİ Küresel “Meydan Okuma” Bilgi Çağının Eğitici Güçleri Sosyal Değişim ve Ailenin Azalan Eğitici Gücü Okulun ve Öğretmenin Artan Önemi Çocukları Korumak ve Eğitmek Akli Ahlaki Bir Zorunluluktur

6 MESLEK EĞİTİMİNDE YENİ BİR MODEL İHTİYACI Mevcut Modeller: (1) Geleneksel Meslek Eğitimi Modeli Çırak, Kalfa, Usta Yaygın eğitim (2) Okulda Meslek Eğitimi Modeli İşyerini Kısmen Okula Taşımak Sanat Okulları, Uygulama Okulları

7 Önerilen Model: (3) Meslek Eğitimi İçin “İşyerinde Üniversite” Modeli Okulu/Örgün Eğitimi İşyerine Taşımak Bilimle Geleneği Birleştirmek Teoriyle Uygulamayı Kaynaştırmak Köklerden Kopmadan Modernleşmek İşyeri Ortamında Meslek Eğitimi Sağlamak Hizmet-Öncesi ve Hizmet İçi Eğitim Sağlamak Hem Okuyup Araştırarak Hem de Yaparak ve Yaşayarak Öğrenmek Öğretmen Eğitimi İçin Üniversiteyi/Eğitim Fakültesini Okula Taşımak: Okulda Üniversite

8 ÇALIŞMANIN YÖNTEMİ Sistem Yaklaşımı Öğretmen eğitiminin bütün unsurları önemlidir. Çalışmanın Cevap Aradığı Sorular Çalışmada Yararlanılan Kaynaklardan Örnekler Amerika ve Avrupa’daki En Başarılı Öğretmen Eğitimi Programlarından Örnekler

9 Araştırmanın Cevap Aradığı Sorular Soru Grupları 1. Liderliğe, Yönetime ve Değişime İlişkin Sorular 2. Kavramsal Çerçeveye İlişkin Sorular 3. Müfredata (içeriğe) İlişkin Sorular 4. Yönteme İlişkin Sorular 5. Öğretim Üyelerinin Niteliklerine İlişkin Sorular 6. Öğrencilerin Seçimine ve Niteliğine İlişkin Sorular 7. Üniversite-Okul Ortaklığına ve Uygulamaya İlişkin Sorular

10 Yararlanılan Kaynaklardan Örnekler Amerika’da En Başarılı Öğretmen Eğitimi Programı Araştırması (2000, 2006) Holmes Grubu’nun Öğretmen Eğitiminde Reform Öneren Üç Eseri (1986, 1990, 2006, 2007) Yüksek Öğretim Kurulu’nun (YÖK) Öğretmen Eğitimi Raporu (2007) Öğretmen Eğitimi Akreditasyon Milli Konseyi’nin (NCATE) Üniversite-Okul Ortaklığı ve Öğretmenlik Uygulaması Raporu (2010) Pasi Sahlberg (2011). Finlandiya Dersleri: Finlandiya Eğitimindeki Değişimden Dünya Ne Öğrenebilir? (2011)

11 Obama Yönetimi’nin Öğretmen Eğitiminde Reform Planı (2011) Öğretmen Eğitiminde “Yapılandırmacı” Uygulamalar Araştırması (2006) Amerikan Eğitim Araştırmaları Derneği’nin (AERA) Öğretmen Eğitimi Raporu (2005) “Phi Delta Kappa” Eğitim Vakfı’nın Öğretmen Eğitimi Raporu (1996)

12 Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde 1991 yılında kurulan Öğretmen Sorunlarıyla İlgili Meclis Araştırma Komisyonu’nun 1993 yılında tamamladığı Öğretmenlerin İçinde Bulundukları Sıkıntıların Çarelerini ve Bu Meslek Mensuplarını Toplumda Layık Oldukları Statüye Kavuşturmak İçin Alınacak Tedbirlerle İlgili Raporu. Türkiye’de öğretmen eğitimi sorununu çözmek için yapılan yayınlardan ve bilimsel toplantılarda sunulan bildirilerden seçmeler.

13 Amerika’da En Başarılı Öğretmen Eğitimi Programlarının Bulunduğu Kurumlar Wheelock College (Massachusetts, 1888) Alverno College (Wisconsin, 1887) Trinity University (Teksas, 1869 ) University of Virginia (Virginia, 1819) Bank Street College (New York, 1916) University of California-Berkley (California, 1869) University of Southern Maine (Maine, 1878)

14 OKULDA ÜNİVERSİTE MODELİNİN YEDİ BOYUTU (1) LİDERLİK: VİZYONA DAYALI ORTAK LİDERLİK, DEMOKRATİK KATILIM, DEĞERLENDİRMEYE DAYALI DEĞİŞİM (2) KAVRAMSAL ÇERÇEVE: EYLEMDEKİ VİZYON (3) MÜFREDAT: BİLGİ, BECERİ VE DEĞERLERİN KAYNAĞI (4) YÖNTEM: YAPARAK VE YAŞAYARAK ÖĞRENME, GERÇEK ORTAMLARDA DENEYİM KAZANMA, YAPILANDIRMACILIK (5) ÖĞRETİM ÜYELERİ: EN İYİ ÖĞRETMENİ YETİŞTİRECEK MODEL KADRO (6)ÖĞRENCİLER: KENDİNİ MESLEĞE ADAYACAK ÖĞRETMEN ADAYLARININ SEÇİMİ (7) ORTAM VE UYGULAMA: HİZMET ÖNCESİ VE HİZMET İÇİ EĞİTİM İÇİN ÜNİVERSİTE-OKUL ORTAKLIĞI, İŞYERİ ORTAMINDA DENEYİME DAYALI ÖĞRETMEN EĞİTİMİ.

15 (1) LİDERLİK: VİZYONA DAYALI LİDERLİK, DEMOKRATİK KATILIM, DEĞERLENDİRMEYE DAYALI DEĞİŞİM Vizyona Dayalı Liderlik Her vizyon bir zihinde başlar Vizyonsuz liderlik olmaz Yaşayan vizyon herkesin bildiği, inandığı ve gerçekleştirmek için çalıştığı idealdir. Bir kurum ancak liderinin vizyonu kadar büyür Vizyon yerli olmak zorundadır, “çakma” vizyondan hayır gelmez. Ortak Liderlik(Liderlikte Üniversite-Okul, Akademisyen-Öğretmen Ortaklığı)

16 Demokratik Katılım Liderliğin demokratik katılımla güçlenmesi Fikirlerin serbestçe söylenebileceği ortamın sağlanması Demokratik eşitlik Dürüstlük ve güven Örnekler Demokratik katılımla “vizyon”un yeniden yazımı Demokratik katılımla rektör seçimi Demokratik katılımla öğretim üyesi seçimi

17 Değerlendirmeye Dayalı Değişim Kurumsal Değerlendirme Geri Bildirimin Önemi NCATE Değerlendirme Standardı Kurumsal Değerlendirme Birimleri Bağımsız Değerlendirme Akreditasyon (Program kalitesinin bağımsız uzman kuruluşlarca periyodik olarak incelenmesi ve onaylanması)

18 Ortak Liderlik: Uygulamanın Esasları Her eğitim fakültesi ile o eğitim fakültesinin öğretmen eğitiminde ortaklık yapacağı ilk ve orta dereceli okulların temsilcilerinden oluşan ortak bir “Öğretmen Eğitimi Komitesi”nin kurulması. Ortak komitenin, ortaklık yapan fakülte ile ilk ve orta dereceli okullar arasındaki işbirliğinin esaslarını belirleyen, karşılıklı yetki ve sorumlulukları tanımlayan bir anlaşma (kontrat) metni hazırlayarak imzalaması.

19 Liderlik: Uygulamanın Esasları (Dev.) Ortak komitenin, öğretmen eğitiminin Liderlik, Kavramsal Çerçeve, Müfredat, Yöntem, Öğretim Üyeleri, Öğrenci, ve Ortam ve Uygulama boyutlarını tartışması; MEB ve YÖK’ün (yasa ve yönetmeliklerin) izin verdiği değişikleri yapması ve bu boyutları geliştirmesi. Öğretmen eğitiminin her boyutu kendi içinde bir çok konuyu içermektedir. Ortak komite bu konuları tek tek tartışarak gerekli kararları almalıdır.

20 (2) ÖĞRETMEN EĞİTİMİNDE KAVRAMSAL ÇERÇEVE: EYLEMDEKİ VİZYON Kavramsal Çerçeve’nin İçeriği Kavramsal çerçeve öğretmen eğitiminin vizyon, misyon, amaç, ilke ve standartlarını(yeterliliklerini) içermektedir. NCATE’in Akreditasyon için “Kavramsal Çerçeve” Standardı Amerika’daki “Öğretmen Eğitimi Akreditasyon Ulusal Konseyi” akreditasyon standartlarını yenileyerek öğretmen eğitimi programlarına akredite olabilmek için “Kavramsal Çerçeve” hazırlama zorunluluğu getirmiştir.

21 TÜRKİYENİN VE ÖĞRETMEN EĞİTİMİNİN VİZYONU Türkiye’nin vizyonu çağdaş medeniyettir. Türkiye çağdaş medeniyete ulaşmak ve onu geçmek istiyor. Çağdaş medeniyet ortak rüyamızdır. Eğitim kurumlarının vizyonu ülkenin vizyonuyla örtüşmelidir. Eğitim için eğitim olmaz Eğitim ulusa ve insanlığa hizmet etmelidir.

22 Eğitim Fakülteleri İçin Önerilen Vizyon Eğitim fakültelerinin varlık sebebi, çocuklara ve gençlere “en iyi” eğitimi verecek “en iyi” öğretmenleri yetiştirmektir. Eğitim fakülteleri, Bireysel yeteneklerini geliştirmiş, Türk kültür ve medeniyetini bilen, Ülkenin birlik ve bütünlüğüne bağlı, Çağdaş medeniyete ulaşmak ve ona katkı sağlamak isteyen Dünyayı tanıyan, küreselleşmeyi anlamış, Demokrasiyi yaşayan, Doğayı koruyan,

23 Eğitim Fakülteleri İçin Önerilen Vizyon (Devam) Uluslararası standartlarda çağdaş bilgi ve yöntemleri kullanan, Öğrencilerinin yeteneklerini son sınırına kadar geliştiren Bilgi, beceri ve erdemiyle öğrencilerine model olan, Öğrencilerini, Türkiye’yi çağdaş medeniyet seviyesinin üstüne çıkaracak şekilde hazırlayan öğretmenler yetiştiren kurumlar olmalıdır.

24 Vizyon dev. “En iyi” öğretmenleri yetiştiren bir eğitim fakültesi sadece kendi çevresine hizmet etmekle kalmaz, ulusal, bölgesel ve küresel düzeyde model alınan, dünya çocuklarına ve insanlığa hizmet eden bir kurum olur. Türk eğitim fakültelerinin nihai hedefi, kalitesi uluslar arası standartların üstünde öğretmenler yetiştiren ve küresel ölçekte model alınan kurumlar haline gelmek olmalıdır.

25 Eğitim Fakülteleri İçin Önerilen Genel Amaçlar (1) Bireysel gelişim: Her öğretmen adayını, sahip olduğu fiziksel, zihinsel, duygusal ve sosyal potansiyeli son sınırına kadar geliştirecek ve yeteneklerini en verimli şekilde kullanmasını sağlayacak bilgi, beceri ve erdemlerle donatmak. (2) Toplumsal gelişim: Öğrencilerini her bakımdan geliştirecek, onları Türkiye’yi çağdaş medeniyet seviyesinin üstüne çıkaracak bilgi, beceri ve erdemlerle eğitecek ve toplumsal gelişime katkı sağlayacak öğretmenleri yetiştirmek.

26 Amaçlar dev. (3) İnsanlığa katkı: Yeryüzündeki her insanı tek tek eğitmeden, kusursuz bir dünya kurulamaz. Nihai amacımız hem Türkiye’deki hem de dünyadaki diğer öğretmen yetiştiren kurumlara örnek olarak, öğretmenlik mesleğinin, eğitimin ve insanlığın gelişimine katkı sağlamak olmalıdır.

27 Eğitim Fakülteleri İçin Önerilen Eğitim ve Öğretim İlkeleri Liderliğe İlişkin İlkeler (1) Üniversite-okul ortaklığında liderlik (2) Vizyona dayalı liderlik ve kurumsal vizyon (3) Demokratik katılım (4) Değerlendirmeye dayalı değişim Kavramsal Çerçeveye İlişkin İlkeler (5) Standartlara dayalı eğitim Her düzeyde eğitim en üst düzey ortak beklentileri tanımlayan standartlara (yeterliliklere) göre verilmelidir.

28 Müfredata İlişkin İlkeler (6) Genel kültür Öğretmen adaylarını bir bütün olarak her bakımdan eğitmeli, kendilerini, toplumu ve dünyayı anlama ve olayları yorumlama gücü vermelidir. (7) Alan bilgisi En son bilimsel buluşları içermeli ve öğretmen adayının uluslar arası standartlara göre kendi alanında en iyi olmasını sağlamalıdır. (8) Meslek bilgi ve becerisi En üst düzey öğretmenlik bilgi, beceri, değer ve davranışlarını içermeli ve gerçek ortamlarda kazandırılmalıdır.

29 Yönteme İlişkin İlkeler (9) Gerçek ortamlarda deneyim Deneyim gerçek ortamlarda kazanılmalıdır (10) Kuram ve uygulamayı birlikte öğrenme Eğitsel kuram ve uygulamalar birlikte öğretilmelidir. (11) Yaparak ve yaşayarak öğrenme Bilgi, beceri ve değerleri (ezbere değil) anlayarak öğrenmek, uygulayabilmek ve kendi malımız yapabilmek için. (12) Performansa dayalı değerlendirme Öğrenci ne bildiğini ve ne yapabildiğini sadece anlatmamalı, üretmeli ve göstermelidir. (13) Yapılandırmacı eğitim Her türlü eğitim etkinliği öğrenmenin doğasına uygun olmalıdır.

30 İlkeler dev. Öğretim Kadrosuna İlişkin İlkeler (14) Öğretim kadrosunun nitelikleri Öğretmen Adaylarına İlişkin İlkeler (15) Mesleğe kendini adayacak öğrencilerin seçimi Ortaklığa ve Eğitim Ortamına İlişkin İlkeler (16) Öğretmen eğitiminin üniversite-okul ortaklığıyla yapılması.

31 Eğitim Fakülteleri İçin Önerilen Öğretmenlik Standartları (Yeterlilikleri) Amerika’daki öğretmen eğitimi programları ve öğretmenliğin nitelikleriyle ilgili standartları (yeterlilikleri) hazırlayan kuruluşlar ın önemlileri NCATE, INTASC ve NBPTS’tir. Aşağıda verilen öğretmenlik standartları hazırlanırken, bu kuruluşların standartları kaynak olarak kullanılmış, ancak Türkiye’de öğretmenlerin sahip olması gereken niteliklerle ilgili yeni standartlar da geliştirilerek listeye eklenmiştir. Eğitim fakülteleri öğretmen adaylarını bu standartlara (yeterlikiklere)göre eğitmeli ve değerlendirmelidir.

32 Öğretmenlik Standartları (15 Yeterlilik) (1) Genel kültür Öğretmen adayı, Türkçe, matematik, fen bilimleri ve bilgisayar teknolojisinin temel bilgi ve becerilerine sahiptir. Türk kültür ve medeniyetini ve dünya kültürünün seçkin örneklerini bilir. Demokratik değerlere ve çevre bilincine sahiptir, bilgi çağını ve küreselleşmeyi anlamıştır. Uyguladığı öğrenim etkinlikleri, sahip olduğu zengin genel kültür bilgi ve becerisini yansıtır (RIBTS (Rhode Island Beginning Teacher Standards), 1997: Standart 1). (2) Alan bilgisi Öğretmen adayı, öğreteceği alanın yapısını, temel kavramlarını ve araştırma yöntemlerini anlamıştır ve öğrettiği konuları öğrencileri için anlamlı hale getirecek öğrenme deneyimleri yaratır (INTASC, 1992: Standart 1; NCATE, 2007: Standart 1a ve 1c; NBPTS, 1989: Proposition 1).

33 Öğretmenlik Standartları (15 Yeterlilik) (Dev.) (3) Öğrencinin gelişimi ve öğrenmesi Öğretmen adayı, çocukların ve gençlerin nasıl geliştiğini ve öğrendiğini anlamıştır; uyguladığı eğitim etkinliklerinde onların fiziksel, zihinsel, sosyal ve duygusal gelişimlerini destekleyecek öğrenme fırsatları sağlar (INTASC, 1992: Standart 2; NCATE, 2007: Standart 1c; NBPTS, 1989: Proposition 1). (4) Öğrenciler arasında farklılıklar Öğretmen adayı, öğrencilerin öğrenmeye yaklaşımlarındaki farklılıkları anlar ve farklı sosyal, ekonomik ve kültürel çevrelerden gelen veya bireysel yetenekleri farklı olan öğrencilere uygun öğretim fırsatları yaratır (INTASC, 1992: Standart 3; NCATE, 2007: Standart 1c; NBPTS, 1989: Proposition 1).

34 Öğretmenlik Standartları (15 Yeterlilik) (Dev.) (5) Öğretim stratejileri Öğretmen adayı, öğrencilerin öğrenme, eleştirel düşünme, problem çözme ve uygulama becerilerini geliştirmek için, “öğrenci” ve “öğrenme” merkezli öğretim stratejileri uygular (INTASC, 1992: Standart 4; NCATE, 2007: Standart 1b; NBPTS, 1989: Proposition 3). (6) Öğrenme ortamları Öğretmen adayı, yapıcı sosyal etkileşimi, öğrenmeye aktif katılımı ve öğrencilerin kendi kendini motive etmesini sağlayıcı bir öğrenme ortamı yaratırken, hem bireyi hem de grubu motive edecek bir yaklaşım sergiler (INTASC, 1992: Standart 5; NCATE, 2007: Standart 1g; NBPTS, 1989: Proposition 3).

35 Öğretmenlik Standartları (Yeterlilikleri) dev. (7) İletişim bilgi ve becerisi Öğretmen adayı, sınıfta aktif sorgulamayı, birlikte çalışmayı ve birbirini destekleyici etkileşimi geliştirmek için etkili sözel, beden ve medya iletişim tekniklerini kullanır (INTASC, 1992: Standart 6; NCATE, 2007: Standart 1a). (8) Öğretimin planlanması Öğretmen adayı, okutacağı konulara, öğrencilere, topluma ve müfredatın amaçlarına ilişkin bilgiyi esas alan öğretim etkinliklerini planlar ve uygular (INTASC, 1992: Standart 7; NCATE, 2007: Standart 1b; NBPTS, 1989: Proposition 3).

36 (9) Değerlendirme bilgi ve becerisi Öğretmen adayı, öğrencilerin zihinsel, sosyal ve fiziksel gelişimini değerlendirmek ve gelişimin sürekliliğini temin etmek için örgün (önceden planlanmış) ve yaygın değerlendirme stratejilerini kullanır (INTASC, 1992: Standart 8; NCATE, 2007: Standart 1d; NBPTS, 1989: Proposition 3).

37 Öğretmenlik Standartları (Yeterlilikleri) dev. (11 ) Toplumsal ilişkiler, işbirliği ve meslek ahlakı Öğretmen adayı, öğrencilerin öğrenmesini, sağlık ve mutluluğunu desteklemek için velilerle, ailelerle, okuldaki meslektaşlarıyla ve çevredeki toplumla iletişim kurar, görüşür ve etkileşir; öğretmen adayının çevreyle ilişki ve etkileşimi mesleki değerleri yansıtır (INTASC, 1992: Standart 10; NBPTS, 1989: Proposition 5).

38 (12) İdealizm, çalışkanlık ve fedakârlık Öğretmen adayı, öğrencilerin gelişmesine, öğrenmesine, sağlık ve mutluluğuna, onların Türkiye’yi çağdaş medeniyet seviyesinin üstüne çıkartacak bilgi, beceri ve erdemler kazanmasına ve öğretmenlik mesleğinin ve onurunun korunması ve yüceltilmesi idealine kendisini adamıştır. Öğretmen adayının bu idealin gerçekleşmesi için fedakârca çalıştığı, gerçekleştirdiği öğretim etkinliklerinde, öğrencilerle ilişkilerinde, meslektaşlarıyla yaptığı işbirliğinde ve velilerle etkileşiminde görülür (NBPTS, 1989: Proposition 1).

39 (13)Demokrasi kültürü ve insan hakları Demokratik bir toplum olabilmek için tek tek her Türk vatandaşının (1) demokrasinin kavram ve kurumlarına ilişkin “bilgi”yi öğrenmesi, (2) demokratik değerlere inanması ve (3) demokratik beceri ve davranışlar geliştirmiş olması gerekir. Demokrasi kültürünü özümsemiş olan öğretmen adayları sahip oldukları demokrasi bilgisini, inandıkları demokratik değerleri ve geliştirdikleri demokratik beceri ve davranışları sınıf içinde ve dışında sergiler, öğrencilerine bu bilgi, değer, becerileri özümsetmek için gerekli öğretim etkinliklerini uygular.

40 (14)Eleştirel düşünce becerisi Hem bireysel hem de toplumsal gelişimin en önemli kaynaklarından birisi eleştirel düşüncedir. Bir insanın eleştirel düşünce becerisine sahip olması için (1) olayları başkalarının bakış açısından görebilmeyi, (2) karşıt tezleri savunanların “kabul”lerini anlamayı, onların görüşlerini analiz etmeyi ve (3) kendi düşüncesini sorgulamayı öğrenmesi gerekir. Hemen her konudaki “bilgi” ve “düşünce”nin bütün zamanlardan fazla olduğu bilgi toplumunda, sorunların çözümleri için önerilen tezlerin dayandığı “kabul”leri anlamadan, ortaya atılan bilgi ve fikirleri eleştirel bir yaklaşımla sorgulamadan “doğru”yu bulmak mümkün değildir. Öğretmen adayları, eğitim kuram ve stratejilerine eleştirel bir bakış açısıyla yaklaşır ve öğrencilerine eleştirel düşünme becerisi kazandırmak için gerekli öğretim etkinliklerini uygular.

41 (15) Çevre bilinci ve değeri Doğal kaynakların tüketildiği bir dünyada yaşamak mümkün değildir. Teknoloji geliştikçe doğal kaynakların tüketimi hızlanmakta ve insanlık kendi sonunu kendi elleriyle hazırlamaktadır. Bize ve herkese zararlı olan bu gidişi durdurmak doğal kaynakları akıllıca kullanmak ve çevreyi korumakla mümkündür. Öğretmen adayının çevreye ilişkin bilgi ve değerleri gerçekleştirdiği öğretim etkinliklerinde ve kaynakları kullanımında görülür. Yukarda sunulan Öğretmenlik Yeterlilikleri (Standartları), eğitim fakültesi öğretim üyeleri ile işbirliği yapılan okulların öğretmenleri tarafından tartışılarak geliştirilmelidir.

42 Öğretmen Eğitiminin Yapılandırılması ve Süresi 1. Lisans Programları (Dört Yıllık) Tipik öğretmen eğitimi programları. Küresel bilgi çağında ihtiyacı karşılamıyor. 2. Lisansla Birlikte Yüksek Lisans Veren Programlar (Beş veya Beş-Buçuk Yıllık) Lisansla birlikte Mastır derecesi veren programlar Amerika’da 1986’da önerilen beş yıllık model. 3. İki Yıllık Lisans Üstü Programlar Üniversite mezunlarına iki yılda öğretmenlik sertifikası ve Mastır derecesi veren programlar.

43 Kavramsal Çerçeve: Uygulamanın Esasları Kavramsal çerçeve öğretmen eğitiminin teorik temellerini, vizyon, misyon, amaç, ilke, yeterlilikler ve tanımlarını içerir. Eğitim fakültesi ve öğretmen eğitimi için ortaklık yapılan okulların temsilcilerinden oluşan ortak liderlik komitesi kavramsal çerçevenin içeriğini oluşturan konuları tek tek ele alarak görüşmelidir. Kavramsal çerçevenin unsurları periyodik olarak gözden geçirilir ve gerek görülürse yenilenir.

44 (3) ÖĞRETMEN EĞİTİMİNDE MÜFREDAT: BİLGİ, BECERİ VE DEĞERLERİN KAYNAĞI (Genel Kültür, Alan Dersleri ve Meslek Eğitimi) Genel Kültür Derslerine İlişkin Öneriler Öğretmen eğitimi programları aşağıda önerilen konularda zorunlu “Genel Kültür” derslerini içermelidir. (1) Temel Akademik ve Teknolojik Yeterlilik Öğretmen eğitimi programlarına başvuranlar, “öğretmen adayı” olabilmek için aşağıdaki alanlarda temel yeterliliğe sahip olmalıdırlar: Türkçe, Matematik, Fen Bilgisi ve Teknoloji.

45 Genel Kültür Dersleri (dev.) (2) Milli Kültür Becerisi Öğretmenleri milli kültürünü bilmeyen ve yeni yetişen nesillere öğretmeyen bir toplumun, kendi kültür değerlerini geliştirmesi ve evrensel değerler halinde uluslararası toplumun ve küresel medeniyetin hizmetine sunması mümkün değildir. Öğretmen adaylarına uygulamalı kültürel beceri eğitimi verilmeli, adaylar Türk kültürünün belli bir alanında “uzmanlaşmalı” ve o alanda üretim, uygulama veya performans becerisi geliştirmelidir.

46 Genel Kültür Dersleri (dev.) Söz gelimi, öğretmen adayları kişisel ilgilerine göre saz, kanun, gitar, ud, darbuka ve davul gibi bir musiki aleti çalmayı; Türk sanat, halk veya hafif müziğinden birini icra etmeyi; Türk el sanatlarında uzmanlaşıp, halı ve kilim dokumayı; minyatür, ebru, tezhip ve çinicilik sanatlarında üretim yapmayı; geleneksel Türk giysilerini dikmeyi; Hacivat-Karagöz oynatmayı; modern tiyatro ve bale yapmayı; Türk halk danslarını ve yöresel halayları oynamayı; geleneksel Türk yemek ve tatlılarını pişirmeyi ve benzeri şekilde Türk kültürünün her hangi bir alanında uzmanlık düzeyinde beceri geliştirmelidir.

47 Öğretmenlerin bu tür becerilere sahip olduğu okullarda eğitim ve öğretim çok “renkli” ve “zevkli” olmakta, “becerili” öğretmenler okulun hem öğrenciler hem de sosyal çevreyle ilişkisine önemli katkılar sağlamaktadırlar.

48 (3) Çağdaş Uygarlık İdeali Türkiye’nin ideali çağdaş medeniyete ulaşmak, onu aşmak ve ona öncü olmaktır. Çağdaş olmak çağı taklit etmek değil, çağa öncü olmaktır. Bu ideali gerçekleştirmek için gerekli olan bilgi, beceri ve değerler genlerimize kodlanmamıştır, öğrenilmesi ve öğretilmesi gerekir.

49 Genel Kültür Dersleri (dev.) (4) Demokrasi ve İnsan Hakları Çağdaş toplumun yönetim şekli demokrasidir. Demokrasi esas olarak bir çoğunluk rejimi olmakla birlikte, çağdaş demokrasi, çoğunluğun dışında kalan grupların haklarını da koruyan, insan haklarına saygılı bir yönetim şeklidir. Bir toplumda hem ulusal hem de yerel hayatın kalitesi o toplumu oluşturan bireylerin ne kadar demokrat olduğuna, demokrasiyi ne kadar bildiklerine, demokratik değerlere ne kadar inandıklarına ve demokrasinin gereği olan becerilere ne kadar sahip olduklarına bağlıdır. Demokratik bir rejim ancak “demokrat” vatandaşlarla kurulabilir, ama vatandaşlar demokrat olarak doğmazlar. Demokratlık genlerimize kodlanmamıştır.

50 Genel Kültür Dersleri dev. Demokrat olmak için demokrasiye ilişkin bilgi, beceri ve değerleri öğrenmek, farklı fikirlere saygı duymak, eleştirel düşünme becerisine sahip olmak gerekir. Gelişmiş demokratik ülkelerde olduğu gibi Türkiye’de de demokrasi eğitimi anaokulunda başlamalı ve yüksek öğretimin sonuna kadar devam etmektedir. Eğitim fakülteleri, demokrasinin sadece okuyarak değil, yaparak ve yaşayarak öğrenildiği, demokrat öğretmenlerin yetiştiği kurumlar olmalıdır. Öğretmenleri demokrat olmayan bir toplumun demokrat nesiller yetiştirmesi mümkün değildir.

51 (5) Çevre Bilinci Çevre, “yerel”den “genel”e veya yakından uzağa doğru büyüyüp genişleyen ve yeryüzünün tamamını içeren küresel bir kavramdır. Yeryüzündeki bütün insanların ve insan dışındaki diğer bütün canlı varlıkların hem bireysel hem de toplu olarak kullandıkları ortak varlık “çevre”dir. Çevreyi kötü kullanan insan sadece kendisinin bireysel olarak yararlandığı ve yaşamak için muhtaç olduğu bir “varlığa” değil, hem bütün insanlığın hem de insanlığın ihtiyaç duyduğu diğer canlıların yaşamak için kullanmak zorunda oldukları bir “ortak değere” zarar vermektedir.

52 (5) Çevre Bilinci (Dev.) Kendi vatandaşlarımızın ve ülkemizin, uluslararası toplumun ve yaşayan bütün canlıların geleceği için, çocuk ve gençlerimizi çevre bilinci ile yetiştirmemiz gerekmektedir. Bunu sağlamanın en emin yolu da çevre bilincine sahip öğretmenler yetiştirerek, çocuk ve gençlerimizi çevre bilincine sahip olarak eğitmektir. Bu anlamda eğitim fakülteleri çevre bilincine sahip öğretmenler yetiştiren “yeşil” bir kurum olmalıdır.

53 (6) Dünya Kültürleri Bir toplumu millet yapan ve onu diğer milletlerden farklı kılan o toplumun kendine özgü kültürüdür. Her kültür farklı bir hayat tarzıdır; farklı bir dildir, dindir, musikidir, mutfaktır, giyim-kuşamdır, gelenek ve görenektir. Bir başka deyişle, her kültür insana ait sorunlara farklı çözümler ürettiği için diğer kültürlerden farklıdır ve millidir. İnsanlık, farklı kültürlere sahip milletlerin oluşturduğu bir bütündür. İnsanın ihtiyaçları aynıdır ve evrenseldir, ama aynı ihtiyaçları her kültür farklı şekilde karşılar.

54 (6) Dünya Kültürleri (Dev.) Kültürler arası etkileşim, milli kültürlerin olduğu kadar, ortak kültürel değerlerin ve küresel medeniyetin gelişimini de etkileyen çok önemli bir güçtür. Uluslararası ilişkiler kesintiye uğrayabilir ama kültürler arası etkileşim süreklidir. Farklı kültürlerle etkileşen milletlerin gelişme hızı, başka kültürlerle etkileşemeyen milletlerden hızlı olmaktadır. Ayrıca başka kültürler hakkında bilgi sahibi olmak önyargıları ve ayırımcılığı önler ve daha barışçı ve huzurlu bir dünyanın kurulmasına katkı sağlar. Milli kültürün gelişimi ve farklı kültürler hakkındaki önyargıların önlenmesi için, öğretmen adayları farklı kültürleri öğrenmelidir.

55 Genel Kültür Dersleri dev. (7) Küreselleşme Dünya ile konuşmak, dünya ile çalışmak ve gerekirse dünya ile yarışmak isteyen; çağdaş medeniyete ulaşmak ve ona öncülük etmek isteyen bir milletin çocuklarının küreselleşme olgusunu çok iyi anlaması gerekir. Küreselleşme olgusu, herhangi bir devlet veya kuruluş istediği için değil, kültürel, ekonomik ve teknolojik gelişmenin doğal sonucu olarak ortaya çıkmıştır.

56 Küreselleşme (Devam) Küreselleşme, bireylerin ve devletlerin iradesinden bağımsız olarak vardır ve onlara rağmen onları etkilemeye devam edecektir. Küreselleşmeyi anlamadan, kültürde, ekonomide, eğitimde ve hemen her alanda karşılaşılan “küresel meydan okumaya” aynı şekilde cevap vermek, onun imkânlarından yararlanırken zararlarından korunmak mümkün değildir. Öğretmen adayları, küreselleşmeyi doğru anlayan nesiller yetiştirmek üzere hazırlanmalıdır.

57 Müfredat: Uygulamanın Esasları Ortak liderlik komitesi, müfredatı oluşturan genel kültür, alan bilgisi, öğretmenlik meslek bilgisi, okul çalışmaları ve öğretmenlik uygulamasının içeriğini gözden geçirir, gerekli gördüğü yasa ve yönetmeliklere uygun değişiklikleri yapar. YÖK’ün mevzuatına göre eğitim fakülteleri müfredatın yüzde 30’unu değiştirebilir.

58 (4) ÖĞRETMEN EĞİTİMİNDE YÖNTEM: YAPARAK VE YAŞAYARAK ÖĞRENME Önerilen Yöntemler: (1) Örnek Olay Araştırması (2) Eğitsel Olay ve Belge Analizi (3) Başarı Dosyası Hazırlama (4) Eylem Araştırması (5) Arkadaş Gruplarına Öğretim (6) A-12 Sınıflarında Öğretim (7) Deneyimleri Derinlemesine Düşünme

59 Önerilen Yöntemler (dev.) (8) Grup Çalışma ve Tartışmaları (9) Eğitsel Teknoloji ve Medya İle Öğretim (10) Uygulamalı Ödev ve Değerlendirme (11) Hizmet Ederek Öğrenme (12) Okul Çalışmaları ve Öğretmenlik Uygulaması -Öğretmen Yardımcılığı -Aday Öğretmenlik

60 Önerilen Yöntemlere Örnekler Hizmet Ederek Öğrenme “Hizmet Ederek Öğrenme” (Service Learning) göreli olarak yeni bir kavramdır. “Toplum Hizmeti” kavramının ders programlarına entegre edilmesiyle ortaya çıkmış ve son yıllarda çok yaygınlaşmıştır. Anaokulundan yüksek lisansa kadar ABD eğitiminin hemen her kademesinde uygulanmaktadır. Hizmet ederek öğrenme projeleriyle öğrenciler almış oldukları derste öğrendikleri bilgi ve becerileri kullanarak toplumsal bir ihtiyacı karşılamakta, bir problemi çözmektedir.

61 Hizmet Ederek Öğrenme (dev). Öğrenciler topluma hizmet ederken derslerde öğrendiklerini uygulayarak pekiştirmekte, aynı zamanda da sosyal ve kültürel değerlerini geliştirmektedir. Yaparak ve yaşayarak öğrenme ve topluma hizmet fırsatı veren bu uygulama, “yapılandırmacı” eğitim anlayışıyla örtüşmekte ve giderek yaygınlaşmaktadır. Çocuklarımıza dersleri ve değerleri birlikte ve yaparak-yaşayarak öğretmek için biz de kendimize uygun bir kavramlaştırma yapmalıyız.

62 Önerilen Yöntemler (Devam) Okul Çalışmaları ve Öğretmenlik Uygulaması Öğretmen Yardımcılığı Ana, ilk ve orta dereceli okulların programına/takvimine göre planlanacaktır. Sınıflara yerleştirilen eğitim fakültesi öğrencileri Öğretmen Yardımcısı olarak okulların açıldığı ilk haftadan kapandığı haftaya kadar bir öğretim yılı (iki dönem) tam zamanlı çalışacaktır. Aday (Stajyer) Öğretmenlik Ana, ilk ve orta dereceli okulların programına/takvimine göre planlanacak ve tam zamanlı iki dönem sürecektir.

63 Yöntemler: Uygulamanın Esasları Ortak liderlik komitesi genel kültür, alan ve meslek derslerinde aynı tür yapılandırmacı yöntemlerin uygulanması için çalışmaları başlatmalıdır. Eğitim fakültesinde ve ortaklık yapılan okullarda aynı tür yapılandırmacı yöntemlerin uygulanması için hizmet içi eğitim seminerleri yapılmalıdır.

64 (5) ÖĞRETİM ÜYELERİ: EN İYİ ÖĞRETMENİ YETİŞTİRECEK MODEL KADRO Öğretim Üyelerinin Nitelikleri Başarılı öğretmenlik deneyimi olan akademisyenler Başarılı pratisyenler (öğretmenler) Öğretim Üyelerinin Seçimi Ulusal ve Küresel Adaylara Açık Seçim Öğrencilere ve kuruma en yararlı adayların seçimi Öğretim Üyeleri Arasında İşbirliği Genel kültür, alan ve meslek eğitimi veren bütün öğretim üyelerinin işbirliği Öğretim Üyelerinin Terfisi Öğretim üyelerinin okullardaki hizmet ve araştırmalarının terfilerinde dikkate alınması

65 Alverno College’da Öğretim Üyeleri Arasında İşbirliği ve Hİzmet İçi Eğitim’e Örnek: “Alverno College”da, öğretim üyeleri için yılda üç defa mesleki gelişim toplantısı yapılmaktadır. Bu toplantılardan birincisi Ağustos ayında yapılmakta, üç veya dört gün sürmekte; ikincisi Ocak’ta yapılmakta üç veya dört gün sürmekte, üçüncüsü ise Mayıs’ta yapılmakta ve bir veya iki hafta sürmektedir. Bu toplantılarda kurumda görev yapan bütün öğretim üyeleri bir araya gelmekte, yaptıkları öğretimin belirli boyutlarını incelemekte ve daha da geliştirmek için yapılması gerekenleri tartışmaktadırlar (Darling- Hammond, 2006: 294; Zeichner, 2000).

66 Öğretim Üyelerinin Gruplandırılması Akademisyen Öğretim Üyeleri Öğretmen Öğretim Üyeleri İki Görevli Öğretim Üyeleri Birlikte Ders Veren Öğretim Üyeleri (Co- teaching)

67 Akademisyen Öğretim Üyelerinin Nitelikleri Kendisini mesleğine adamış olmak Eğitim fakültesinin kavramsal çerçevesine inanmak Öğretim yapacağı alanda doktora yapmış olmak Yaparak ve yaşayarak öğrenim yöntemini uygulamak İlk ve orta dereceli okullarda başarılı deneyim Öğretmenlik deneyimi olmayan başarılı akademisyenler Öğretmenlik deneyiminin yenilenmesi Takım çalışması yapabilmek Araştırma ve yayın Kendini geliştirme kararlılığı

68 Öğretmen Öğretim Elemanlarının Nitelikleri Başarılı A–12 öğretmenlerinden öğretim görevlisi olarak yararlanmalıdır. Bu öğretim görevlilerinin sahip olması gereken niteliklerle, “akademisyen” öğretim üyelerinin sahip olması gereken nitelikler esasta aynıdır. Bu öğretim görevlileri de (a) kendini mesleğine adamış olmalı, (b) Öğretmen eğitimi programlarının kavramsal çerçevesine inanmalı, (c) bilgi-yapılandırmacı ve yaparak-yaşayarak öğrenim yöntemlerini gerçek ortamlarda uygulamalı, (d) takım çalışması yapabilmeli ve (e) kendini sürekli yenilemelidir. Öğretmen öğretim elemanları için doktora yapma şartı olmamalı ama eğitimde “Master” derecesine sahip olmalıdırlar.

69 ÖĞRETİM ÜYELERİ: ÖNERİLER (Devam) Öğretim Üyeleri Arasında İşbirliğinin Sağlanması Genel Kültür, alan bilgisi ve meslek dersi öğretim üyeleri öğretmen eğitiminde işbirliği yapmalı Okutulan derslerin içerikleri birbirini tamamlamalı Kullanılan yöntemler aynı veya benzer olmalı, yapılandırmacı yöntemler kullanılmalı. Öğretim Üyelerinin Değerlendirilmesi Öğretim Üyelerinin Değerlendirilmesi Üç Alanda Yapılmalı Öğretimin Değerlendirilmesi Araştırma ve Yayının Değerlendirilmesi Üniversiteye ve Topluma Hizmetin Değerlendirilmesi

70 ÖĞRETİM ÜYELERİ: ÖNERİLER Öğretimin Değerlendirilmesi (devam) Öğrenciler öğretim üyelerini değerlendirmeli Meslektaşları öğretim üyelerini değerlendirmeli Yöneticiler değerlendirmelerde nesnel verileri esas almalı

71 Öğretim Üyeleri: Uygulamanın Esasları Ortak liderlik komitesi ortaklık yapılacak okullardaki başarılı öğretmenleri okul müdürleriyle işbirliği yaparak belirler. Öğretim üyesi olarak yararlanılacak öğretmenleri belirler. Kendisine yardımcı öğretmen verilecek rehber (usta) öğretmenleri belirler ve onlar için hizmet içi eğitim düzenler. Birlikte ders verecek akademisyen ve öğretmenleri belirler ve bu görev için hazırlar.

72 (6) ÖĞRENCİLER: KENDİNİ MESLEĞE ADAYACAK ÖĞRETMEN ADAYLARI Türkiye’de Eğitim Fakültesine Öğrenci Seçimi Finlandiya’da Eğitim Fakültelerine Öğrenci Seçimi Amerika’daki En Başarılı Eğitim Fakültelerinde Öğrenci Seçimi Bank Street College University of California-Berkley University of Southern Maine Trinity University University of Virginia Alverno College Wheelock College

73 Amerika’daki En Başarılı Eğitim Fakültelerinin Öğrenci Seçimi Yöntemlerinden Örnekler: Bank Street College En başarılı yedi öğretmen eğitimi programından biri olan “Bank Street College,” bu programlar arasında yüksek lisans düzeyinde öğretmen eğitimi veren üç kurumdan birisidir. ABD’deki eğitim fakültelerini inceleyerek en iyi öğretmen eğitimi programlarını seçen araştırmacılara göre, "Bank Street College"ı “marka” yapan üç özellik vardır: (1) Öğrenci seçimi, (2) akademik program (müfredat) ve (3) öğrenci-merkezli eğitim (Darling and MacDonald, 2000: 29)

74 Bank Street College dev. “Bank Street College”da öğrenci seçimi, son derece kişiselleştirilmiş yoğun bir süreçtir. Bu üniversite çocukların iyiliğine kendisini adamış, eğitimin önemini kavramış ve hayat boyu öğrenim ilkesini benimsemiş adayları bulmaya çalışmaktadır (Darling-Hammond and MacDonald, 2000: 29).

75 Bank Street College dev. Adaylardan uzun bir başvuru formu doldurmaları istenmektedir. İstenen diğer bilgi ve belgeler şunlardır: (1) Daha önceki akademik çalışmalarının kayıtları; aldıkları dersleri, notları ve not ortalamalarını gösteren belgeler. (2) Referans olarak verdikleri kişilerin listesi ve iletişim bilgileri. (3) Çocuk ve yetişkinlerle çalışma deneyimlerinin belgeleri. (4) Öğrenme yaşantılarının analizi. (5) Mesleki hedeflerinin neler olduğu anlatan bir deneme yazısı Bu deneme yazısında, adayın eğitimci olmaya karar vermesini etkileyen olayları anlatması istenmektedir. (6) Mülakat. Başvuranlardan istenen belgeler arasında GRE test puanı yoktur.

76 Bank Street College dev. Başvuru dosyaları tamam olan adaylarla, başvurdukları programın yöneticilerinden birisiyle mülakata gelmesi için randevu yapılır. Mülakat için geldiği gün adaydan bir de niçin öğretmen olmak istediğini anlatan bir deneme/kompozisyon yazması istenmektedir. Mülakatta adaylar, programın yapısı ve öğretmen adayından beklentilerini daha iyi öğrenmekte ve öğretmenlik mesleğini niçin istediklerini ve bu mesleğe nasıl bir katkı sağlamayı düşündüklerini anlatma fırsatı bulmaktadır.

77 Bank Street College dev. Yöneticiler de bu mülakatlarda adayların eğitimle ilgili konularda görüşlerini öğrenmeye çalışmaktadır. Bu yoğun seçme süreci hakkında ilgili dekan yardımcısı şöyle demektedir: “Bizim çocuklara ve öğretmenlik mesleğine karşı sorumluluğumuz var. Seçme sürecinde biraz fazla zaman harcayarak doğru adayları seçmek, kabul edilmiş olan adaylara daha sonra artık programa devam edemeyeceklerini söylemekten iyidir” (Darling-Hammond and MacDonald, 2000: 31).

78 University of California-Berkley Başvuru dosyalarında bulunması istenen belgeler : (1) Adayların daha önce mezun oldukları üniversitede aldıkları dersleri ve not ortalamalarını gösteren bir belge, (2) amaçlarının ne olduğunu anlatan bir yazı, (3) çocuklarla yaptıkları çalışmaların belgeleri, (4) GRE test puanı, (5) üç tavsiye mektubu, (6) mülakat, (7) mülakattan sonra öğle yemeği. Tavsiye mektuplarının en az biri akademik başarılar hakkında, biri de adayların çocuklarla yaptıkları çalışmalar hakkında olmak zorundadır. Programın yöneticileri, GRE ve lisans not ortalamasının belirleyici faktörler olmadığını ifade etmektedirler (Snyder, 2000: 125).

79 University of Southern Maine Öğretmen eğitimi programına başvuranlardan istenen belgeler: (1) Özgeçmiş, (2) lisans eğitimi diploması, (3) lisans dersleri not ortalamasının dört üzerinden en az 2.5 olduğunu gösteren transkript, (4) GRE testinden en az 900 veya “Miller Analogies Test”ten en az 40 puan alındığını gösteren belge, (5) üç tavsiye mektubu, (6) eğitime ilişkin deneyimler dosyası, (7) programın “misyon”u hakkında bir deneme yazısı, (8) ilk elemeyi geçenlerin davet edildiği okul bölgelerinde yapılan “Open House” (tanışma-bilgilendirme) toplantısına katılım, (9) mülakat (Whiteford, Ruscoe ve Fickel, 2000: 195–196).

80 Trinity University Bu üniversite beş yıllık bir öğretmen eğitimi programı uygulamaktadır ve Master diploması vermektedir. Öğrencilerin programa kabulleri üniversitenin ikinci yılında yapılmaktadır. Bu zamana kadar öğrencilerin (1) bazı eğitim derslerini almaları ve ilk alan çalışmasını tamamlamaları istenmektedir. Öğretimlerine eğitim bölümü öğrencisi olarak devam edecek öğrencilerin, “Master” programına kabulleri lisans programına kabullerine benzemekle birlikte bazı ek şartları vardır. (2) GRE’den en az 1000 puan almaları ve ayrıca (3) üniversite öğretim üyeleri ile üniversitenin işbirliği yaptığı Meslek Geliştirme Okullarında görevli rehber (mentor) öğretmenlerin yaptığı mülakattan geçmeleri gerekmektedir.

81 Trinity University dev. Adayların (4) not ortalamasının dört üzerinden üç olması, (5) öğretme yetenekleri hakkında bilgisi olan kişilerden alacakları üç tavsiye mektubu sunmaları, (6) Teksas eyaleti Meslek Becerileri Testini geçmeleri gerekmektedir. Öğretim üyeleri, adayların başvuru evraklarını, derslerdeki akademik başarılarını, yaptıkları ilk alan çalışmasında gösterdikleri başarıyı ve alan çalışması için yerleştirildikleri okulda kendilerine rehber olarak verilen öğretmenin tavsiyesini dikkate alarak incelemektedir. İlk alan çalışması başarıyla tamamlanmadan hiç bir başvuru hakkında kabul kararı verilmemektedir (Koppich, 2000: 28).

82 Alverno College Dört yıllık bir öğretmen eğitimi programı vardır. Başvuru dosyasında istenenler: (1) İlk iki alan çalışmasının başarıyla tamamlandığını gösteren belgeler, (2) tavsiye mektupları, (3) adayın gelişmiş bir iletişim yeteneği sergilediğinin kanıtları, (4) “Meslek Öncesi Beceri Testi”nin okuma, yazma ve matematik alanlarında Wisconsin eyaletinin istediği en az puanın alınması, (5) “Standart değerlendirme mülakatları”ndan birincisinin başarıyla tamamlandığını gösteren belge.

83 Wheelock College Dört yıldır Başvuranlardan istenen belgeler şunlardır: (1) Başvuru formu, (2) programı akredite olan bir liseden diploma veya lise diplomasına denk sayılan “GED” sertifikası, (3) lisede alınan dersleri ve notları gösteren transkript, (4) lise rehberlik öğretmeninden bir tavsiye mektubu, (5) dersi alınan öğretmenlerin birinden bir akademik tavsiye mektubu, (6) SAT veya ACT test puanlarının resmi belgeleri (Wheelock College, 2006: 24–25).

84 Wheelock College dev. “Wheelock College” öğrencilerini seçerken farklı bir yol izleyerek, öğrenci seçiminde ve onu izleyen dört yıllık eğitim sürecinde öğretmen adaylarını, “öğrenme isteklerinin güçlülüğü” ve “çocuklara hizmetteki kararlılıkları” açısından değerlendirmektedir. Araştırmacıların değerlendirmesine göre “Wheelock College” “potansiyel olarak iyi bakıcı” olacak adayları “bilgili ve becerikli” profesyoneller haline dönüştürme görevini üstlenmekte ve bunu da başarıyla gerçekleştirmektedir (Miller ve Silvernail, 2000: 88).

85 TÜRKİYE’DE ÖĞRETMEN ADAYLARININ SEÇİMİ İÇİN ÖNERİLER-1: Fen-Edebiyat Fakültesi’nden Mülakatla Öğrenci Alımı Başvuru dosyaları şu bilgi ve belgeleri içermelidir: (1) Fen-edebiyat fakültesi akademik başarı belgesi: Fen ve Edebiyat fakültesinde alınan temel bilgi ve beceri derslerini ve not ortalamasını gösteren belge. Alınan dersler arasında Türkçe, matematik, fen bilgisi ve bilgisayar kullanımı gibi dersler olmalıdır. Derslerin not ortalaması dört üzerinden üç olarak olabilir. (2) A–12 okullarında alan çalışması: Adayların programa girmeden önce alması gereken bir eğitim dersinde yapılan alan çalışmasının ve bu çalışmaya dayalı ödevlerin başarıyla tamamlandığını gösteren belgeler.

86 Fen-Edebiyat Fakültesi’nden Öğrenci Alımı (Dev.) (3) Öğretim üyelerinden tavsiye mektupları: Alan çalışması gerektiren, alınması zorunlu eğitim dersinin öğretim üyesi, alan çalışması yapılan A-5 sınıfı veya 6-12 dersinin öğretmeni ve Fen Edebiyat Fakültesinde dersi alınan bir öğretim üyesinden alınacak üç tavsiye mektubu. (4) Vizyon ve misyon yorumu: Adayların başvurdukları öğretmen eğitimi programın “vizyon” ve “misyon” metinlerinden ne anladığını açıklayan, bu vizyon ve misyonun gerçekleşmesi için neler yapmak gerektiğini tartışan ve kendisinin bir öğretmen olarak bu vizyon ve misyonun gerçekleşmesine nasıl bir katkı sağlayabileceğini açıklayan üç-dört sayfalık bir deneme.

87 Fen-Edebiyat Fakültesi’nden Öğrenci Alımı dev. (5) Öğretmenlikle ilgili bilgi, beceri ve deneyimler: Öğretmenlik birçok alanda bilgi ve beceri sahibi olmayı gerektiren bir meslektir. Programa başvuran adaylardan, iyi bir öğretmen olmalarına yardım edecek kültürel bilgi ve becerileri, müzik veya spor alanındaki yetenekleri, çocuklarla kazanılan deneyimleri ve benzeri özelliklerini belgelemeleri istenmelidir. Adaylar, bu bilgi, beceri ve deneyimlerin onların iyi bir öğretmen olmalarına nasıl yardım edeceğini açıklayan bir deneme yazısını da başvuru dosyalarına koymalıdırlar.

88 Fen-Edebiyat Fakültesi’nden Öğrenci Alımı dev. (6) Niçin öğretmen olmak istiyorum kompozisyonu: Yukarıdaki belgeleri içeren başvuru dosyaları önce, “Öğretmen Adayı Seçme Komitesi” tarafından nicelik açısından incelenir, belgeleri tamam olan ve başvurusu kabul edilen adaylar, belirli bir günde eğitim fakültesine davet edilerek kendilerine “niçin öğretmen olmak istiyorum” konulu bir kompozisyon yazdırılır. Bu bağlamda asıl olan, bu kompozisyonun adaylar tarafından önceden hazırlanmaması, eğitim fakültesinde yazdırılması ve değerlendirilmesidir.

89 Fen-Edebiyat Fakültesi’nden Öğrenci Alımı (Dev.) (7) Mülakat: “Niçin öğretmen olmak istiyorum” yazıları belirli bir not verme kılavuzuna göre değerlendirilen ve başvuru dosyalarındaki belgeleri nitelik olarak incelenen adayların başvuruları ilk eleme için hazırlanmış olur. Öğretmen eğitimi programı öğretim üyelerinden ve eğer varsa işbirliği yapılan “Mesleki Eğitim ve Gelişim Okulları”nda çalışan A–12 öğretmenlerinden oluşan karma bir komite başvuru dosyalarını inceleyerek ilk elemeyi yapar. Bu ilk elemeyi geçen adaylar mülakata çağrılır.

90 Fen-Edebiyat Fakültesi’nden Öğrenci Alımı (Dev.) Mülakatı yapacak öğretim üyeleri ve öğretmenlere adayların başvuru dosyaları önceden verilir ve mülakatı yapanlar dosyalarda anlatılan olaylar ve görüşler hakkında adaylardan açıklama isteyebilirler. Mülakatlar tamamlandıktan sonra “Öğretmen Adayı Seçme Komitesi” kimlerin öğretmen eğitimi programına kabul edileceğine karar verir. sunmalıdır.

91 TÜRKİYE’DE ÖĞRETMEN ADAYLARININ SEÇİMİ İÇİN ÖNERİLER-2: Üniversite Sınavı ve Mülakatla Öğrenci Alımı Ön kayıt için başvuran adayların dosyasında sunulacak belgeler, öğretmen eğitimi programına Fen-Edebiyat Fakültesi’nden başvuran öğrencilerinin sunacağı belgelere büyük ölçüde benzemektedir. Sunulacak belgelerden lise mezunlarına özgü olanlar şunlardır: (1) Lise akademik başarı belgesi: Mezun olunan lisede alınan dersleri ve not ortalamasını gösteren belge. Eğer adaylar liseden mezun olduktan sonra her hangi bir yüksek okulda öğrenci olmuşlarsa, o kurumda alınan dersler ve not ortalaması. (2) Lise öğretmenlerinden tavsiye mektupları: Adayların öğretmenlikle ilgili sosyal, kültürel ve akademik yeteneklerini tartışan üç tavsiye mektubu. Bu mektuplardan en az ikisi lise öğretmenlerinden alınmalıdır.

92 Üniversite Sınavıyla Öğrenci Alımı dev. (3) Vizyon ve misyon yorumu: Fen-Edebiyat Fakültesi öğrencilerinin yazacağı vizyon ve misyon yorumunun aynısı; sadece metin biraz kısa, 2–3 sayfa olabilir. (4) Öğretmenlikle ilgili bilgi, beceri ve deneyimler: Fen-Edebiyat Fakültesi öğrencileri gibi lise mezunu adaylar da öğretmenlikle ilgili olan, kendilerine iyi bir öğretmen olmak için yardım edeceğini düşündükleri bilgi, beceri ve deneyimlerinin belgelerini ve bu bilgi, beceri ve deneyimlerin onların iyi bir öğretmen olmalarına nasıl yardım edeceğini açıklayan bir deneme yazısını başvuru dosyalarında sunmalıdırlar.

93 Üniversite Sınavıyla Öğrenci Alımı dev. (5) Niçin öğretmen olmak istiyorum kompozisyonu: Fen-Edebiyat Fakültesi öğrencileri gibi lise mezunu adaylar da başvuru dosyaları gözden geçirildikten sonra üniversiteye davet edilerek kendilerine “niçin öğretmen olmak istiyorum” konulu bir kompozisyon yazdırılmalıdır. (6) Mülakat: Fen-Edebiyat Fakültesi öğrencilerinde olduğu gibi, Öğretmen Adayı Seçme Komitesi’nin yaptığı başvuru dosyası incelemesi ve kompozisyon değerlendirmesinde ilk elemeyi geçen lise mezunu adaylar mülakata çağrılmalıdır. Mülakatlardan sonra ilgili komite kimlerin öğretmen eğitimi programına kabul edileceğine karar vermelidir.

94 Öğrenci: Uygulamanın Esasları Ortak liderlik komitesi öğretmen eğitimi programına nasıl öğrenci seçeceğine karar verir ve bunun için gerekli izni alır. Öğrenci başvurularını adil bir şekilde değerlendirmenin esasları belirlenir. Mülakatların adil bir şekilde nasıl yapılacağı tartışılarak karara bağlanır.

95 (7) ORTAKLIK, ORTAM VE UYGULAMA: HİZMET ÖNCESİ VE HİZMET İÇİ EĞİTİM İÇİN ÜNİVERSİTE-OKUL ORTAKLIĞI; GERÇEK ORTAMLARDA DENEYİME DAYALI ÖĞRETMEN EĞİTİMİ Öğretmen Eğitiminde Üniversite-Okul İşbirliği Mevcut Modeller: (1) Laboratuar Okulu (Uygulama Okulu) (2) Meslek Geliştirme Okulları (3) Üniversite-Okul Bölgesi İşbirliği Önerilen Model: (4)Okulda Üniversite (Bu çalışmada öğretmen eğitimi için önerilen model)

96 Laboratuar Okul Modeli (Uygulama Okulları) Yirminci yüzyılın başından itibaren kurulmaya başlanan “Laboratuar Okul” modeli, çok yaygın olmamakla birlikte ABD’de halen uygulanmaktadır. Laboratuar okullarının bazıları, işbirliği yapmaları gereken eğitim fakültelerinden bağımsız olarak varlıklarını sürdürmeye çalışmaktadır. Söz gelimi, “University of Chicago”nun eğitim fakültesi kapanmıştır ama laboratuar okulu hala açıktır. “University of California”nın “Los Angeles”daki laboratuar okulu açıktır ama çok az sayıda öğretmen adayı orada uygulama yapabilmektedir. Laboratuar okullarına karşı ilginin azalmasının en önemli sebebi, artık eğitim fakültelerinin ihtiyacını karşılayamıyor olmalarıdır.

97 Meslek Geliştirme Okulları Meslek Geliştirme Okulları modeli Amerika’da ilk defa “The Holmes Group” tarafından ortaya atılmıştır. Holmes Grubu, öğretmen eğitiminin kalitesini yükseltmek için önerdiği reformları 1986’da yayınlanan, Yarının Öğretmenleri (Tomorrow’s Teachers) adlı ilk eğitim raporunda yayınladı. Bu grubun raporda açıklanan beş amacından birisi “eğitim fakülteleri ile A–12 okulları arasında bağlantı kurmak,” bir başka deyişle, öğretmen eğitimi programları ile devlet okulları arasında karşılıklı gelişimi esas alan yeni bir model geliştirmektir (Holmes Group, 2007: 55–56). Trinity Üniversitesi’nin Meslek Geliştirme Okulları Meslek Geliştirme Okullarında Uygulama Çalışmaları Meslek Geliştirme Okullarında Öğretim Üyeleri

98 Meslek Geliştirme Okulları (Devam) Holmes Grubu’nun önerdiği “Meslek Geliştirme Okulları” tıp eğitiminde kullanılan “Eğitim Hastaneleri”ne benzemektedir. Bu okullar, ilk ve orta öğretim kurumlarında görev yapan öğretmen ve yöneticilerle üniversite öğretim üyelerini belirli ilkeler doğrultusunda işbirliği yapmak için bir araya getirmektedir.

99 Üniversite-Okul Bölgesi İşbirliği Amerika’daki en başarılı öğretmen eğitimi programlarından birine sahip olan “University of Southern Maine”de öğretmen eğitimi yüksek lisans düzeyinde verilmektedir. Bu üniversitede uygulanan programının önemli bir özelliği öğretmen eğitiminin önemli bir boyutu olan okul deneyimi ve öğretmenlik uygulaması için tek tek okullarla değil, bünyesinde birçok okul bulunan okul bölgeleriyle (school districts) ortaklık kurmasıdır.

100 Üniversite-Okul Bölgesi İşbirliği (Devam) İlk ve Orta Dereceli Okullarda Üniversite Derslikleri “University of Southern Maine” işbirliği yaptığı okul bölgelerini ve kısaca A-12 okulları dediğimiz ilk ve orta dereceli okulları sadece okul deneyimi ve öğretmenlik uygulaması için değil, ders-öğretim alanı veya dershane olarak da kullanmaktadır.

101 Bu Çalışmada Öğretmen Eğitimi İçin Önerilen Model: Okulda Üniversite OKULDA ÜNİVERSİTE modeli teoriyle pratiği, bilimle geleneği ve eğitim fakülteleriyle A-12 okullarını aynı çatı altında birleştirmektedir. Bu model, eğitim fakülteleri ve A-12 okullarının işbirliğiyle kurulacak Mesleki Eğitim ve Gelişim Okullarında (MEGO) uygulanacak ve hem öğretmen adaylarının eğitimini hem de mevcut öğretmenlerin mesleki gelişimini sağlayacaktır.

102 Okulda Üniversite (Devam): 2011 yılında tamamlanan bu çalışmada önerilen “Okulda Üniversite” modelini, Amerika’daki “Holmes Group” tarafından 1986’da önerilen “Meslek Geliştirme Okulları”nın daha gelişmiş bir türü olarak görebiliriz. Okulda Üniversite Modeli tasarlanırken, Holmes Grubu’nun ortaya koyduğu kavramdan yararlanılmış olmakla birlikte, ana kaynak olarak arasında yayınlanan En İyi Öğretmen Eğitimi araştırma raporları kullanılmıştır.

103 Okulda Üniversite (Devam): “Okulda Üniversite” modeli, öğretmen eğitiminde “ortam ve ortaklık” veya “üniversite-okul ortaklığı” sorununu çözerek, işyerinde öğretmen eğitimi sağlayacak, kuramla uygulamayı birleştirecek ve “Eğitim Hastaneleri”nin tıp eğitimine yaptığı katkıdan çok daha fazlasını öğretmen eğitiminde yapacak ve öğretmen eğitiminde yeni ufuklar açacaktır.

104 “Okulda Üniversite”nin Özellikleri: İşyerinde Üniversite Kavramının Öğretmen Eğitimine Uygulanması Öğretmen Eğitiminde Üniversite-Okul Ortaklığı Birbirine ihtiyacı olan iki kurumun, “eğitim fakültesi” ile “okul”un yaptığı işbirliğinde bir tarafın diğerine üstünlüğü söz konusu değildir. İki taraf eşit haklara ve sorumluluklara sahip olan “ortaklar” olmalıdır. Sınıfına bir öğretmen adayını kabul eden ve ona rehberlik eden sınıf öğretmenin, o adayın öğretmenlik bilgi, beceri ve değerlerine katkısı, o öğretmen adayına üniversitede ders veren öğretim üyesinin yaptığı katkıdan ne daha azdır, ne de daha az değerlidir.

105 Okulda Üniversite (Devam): Mesleki Eğitim ve Gelişim Okulu Yerleşkeleri (MEGO) Öğretmen adaylarının eğitimi Gün boyu sınıflarda gözlem ve araştırma Sınıflarda uygulama Öğretmen yardımcısı olarak çalışma MEGO sınıflarının akşam saatlerinde üniversite dersleri için kullanılması Mevcut öğretmenlerin gelişimi Hizmet içi eğitim

106 Okulda Üniversite’nin Özellikleri (Devam) Gerçek Ortamlarda Eğitim, Üretim ve Değerlendirme Akademisyen Öğretim Üyelerinin Ofisleri Öğretmen Eğitimi Araştırmaları A-12 Eğitimi Araştırmaları Öğretmen Eğitiminde Öğretmen Öğretim Elemanları A-12 Eğitiminde Akademisyen Öğretim Elemanları Akademisyen ve Öğretmen Öğretim Elemanlarının Birlikte Ders Vermesi

107 Ortaklık ve Ortam: Uygulamanın Esasları Öğretmen eğitiminde “ortaklık” yapmak üzere seçilecek ana, ilk ve orta dereceli okullar “Eğitim ve Gelişim Okulları” olarak düzenlenmeli ve bu okulların “Okulda Üniversite” işlevini kazanması sağlanmalıdır. Eğitim ve Gelişim Okulları’nda uygulama ana hatlarıyla şöyle olacaktır: Öğretmen Eğitimi Programı’na kabul edilen öğrenciler, işbirliği yapılan Eğitim ve Gelişim Okulları’ndaki başarılı öğretmenlerin sınıflarına “Öğretmen Yardımcısı” olarak yerleştirilecektir.

108 Okulda Üniversite Uygulamanın Esasları (Devam) “Öğretmen Yardımcılığı” tam veya yarım zamanlı bir iş olarak tasarlanabilir. Öğrenciler bir yıl full-time (iki dönem) veya iki yıl part time (dört dönem) boyunca toplam 1200 saat civarında “Öğretmen Yardımcısı” olarak görev yapacaktır. Kendilerine çalıştıkları süre için asgari ücrete göre hesaplanacak belli bir ücret ödenebilir. “Öğretmen Yardımcıları”nın çalışma takvimi üniversitenin değil, çalıştıkları okulun takvimine göre düzenlenecek, okulun açıldığı haftadan kapandığı haftaya kadar çalışmaya devam edeceklerdir.

109 Okulda Üniversite Uygulamanın Esasları (Devam) Öğretmen adayı olan öğrenciler “Öğretmen Yardımcısı” olarak her dönem başka bir okulda ve farklı bir öğretmenin yanında yardımcı olarak çalışacaktır. Sınıfına “Öğretmen Yardımcısı” verilen “Rehber Öğretmen,” bu “yardımcıya” rehberlik edecek, onun kendisine ve sınıftaki öğrencilere yardım etmesi için gerekli düzenlemeleri yapacak ve dönem sonunda “yardımcı”sının performansını değerlendiren bir rapor hazırlayacaktır. “Rehber Öğretmene” bu hizmetinin karşılığı olarak belli bir ücret ödenmelidir.

110 Okulda Üniversite Uygulamanın Esasları (Devam) Öğretmen Yardımcısı olarak iki yıl çalışan öğrenciler bu süre zarfında öğretmen eğitimi programındaki derslerini tamamlayacak ve iki dönem sürecek stajyer öğretmenliğe başlayacaktır. Aday öğretmenler uygulama için “Eğitim ve Gelişim Okulları”ndaki sınıflara yerleştirilecektir. “Aday Öğretmenler,” uygulamanın ilk döneminde tecrübeli bir öğretmenin sınıfında görev yapacak ve üstlendikleri sorumluluk giderek artacaktır. İkinci dönem başka bir sınıfta farklı bir öğretmenle çalışacak ve tam zamanlı sorumluluk üstlenecektir. Aday öğretmenlere, asgari ücret dikkate alınarak belirli bir ödeme yapılabilir.

111 Okulda Üniversite Uygulamanın Esasları (Devam) Mezun oluncaya kadar bir yıl “Öğretmen Yardımcısı” ve bir yıl da “Aday Öğretmen” olarak deneyim kazanacak olan öğretmen adaylarına bu süre zarfında bir dönem uluslararası eğitim deneyimi kazandırmak da mümkün olabilir. Öğretmen adaylarının yurt dışında işbirliği yapılan okullarda “Öğretmen Yardımcısı” veya “Aday Öğretmen” olarak yerleştirilmesi planlanabilir.

112 Okulda Üniversite Uygulamanın Esasları (Devam) Eğitim ve Gelişim Okulları’nın bazı derslikleri ve odaları üniversite dersliği olarak kullanılabilecek şekilde düzenlenecek ve bu derslikler hem eğitim fakültesi öğrencilerine ders vermek hem de okulun mevcut öğretmenlerine hizmet içi eğitim sağlamak için kullanılacaktır.

113 Okulda Üniversite Uygulamanın Esasları (Devam) Eğitim Bilimleri Fakültesi meslek dersleri öğretim üyelerinin odaları Eğitim ve Gelişim Okulları’nda olacaktır. Okul binasının durumu elveriyorsa, alan dersleri öğretim üyelerinin odaları da bu okullarda yer alabilir. Eğitim ve Gelişim Okulları yönetici ve öğretmenlerinden, eğitimi ve tecrübesi belirlenen kriterleri karşılayanlar, “Öğretmen Öğretim Üyesi” olarak görevlendirilecek ve öğretmen eğitimi programındaki meslek derslerinin bazılarını ya tek başlarına veya “Akademisyen Öğretim Üyeleriyle” birlikte okutacaktır.

114 Okulda Üniversite Uygulamanın Esasları (Devam) “Öğretmen Öğretim Üyeleri” öğretmen eğitimi programının oluşturulmasında ve geliştirilmesinde, öğretmen eğitimi programına alınacak öğrencilerin seçimi için yapılacak mülakatlarda, öğrencilerin değerlendirilmesinde ve mezuniyete kadar devam eden bütün süreçlerde aktif olarak yer alacaktır. Öğretim üyeleri eğitimle ilgili araştırmalarını ve eğitsel yenilik denemelerini Eğitim ve Gelişim Okulları’nda yapabilecektir.

115 Okulda Üniversite Uygulamanın Esasları (Devam) Eğitim Bilimleri Fakültesi ile öğretmen eğitiminde ortaklık yapılan okullar arasındaki ilişkiyi düzenleyen bir anlaşma hazırlanarak, yapılan işbirliği yasal bir zemine oturtulacaktır.


"Prof. Dr. Mustafa Özcan" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları