Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

DE Ğ ERLER E Ğİ T İ M İ AÇISINDAN TÜRK HALK MÜZ İĞİ VE HALK OZANLARI Neşet Ertaş, Aşık Mahzuni Şerif, Aşık Veysel ve Özay Gönlüm Ba ğ lamında Bir İ nceleme.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "DE Ğ ERLER E Ğİ T İ M İ AÇISINDAN TÜRK HALK MÜZ İĞİ VE HALK OZANLARI Neşet Ertaş, Aşık Mahzuni Şerif, Aşık Veysel ve Özay Gönlüm Ba ğ lamında Bir İ nceleme."— Sunum transkripti:

1 DE Ğ ERLER E Ğİ T İ M İ AÇISINDAN TÜRK HALK MÜZ İĞİ VE HALK OZANLARI Neşet Ertaş, Aşık Mahzuni Şerif, Aşık Veysel ve Özay Gönlüm Ba ğ lamında Bir İ nceleme Yrd.Doç.Dr. Muhammed TURHAN Fırat Üniversitesi E ğ itim Fakültesi Ö ğ r.Gör. Öner KOVA Fırat Üniversitesi Devlet Konservatuarı 1

2 SUNU PLANI Giriş ve Problem Durumu Çalışmanın Amacı Yöntem Bulgular ve Yorumlar ◦ Halk ozanlarının hayatları ve beslendikleri kaynaklar ◦ Halk ozanlarının eserlerinde vurgulanan de ğ erler ◦ Eserlerin de ğ erler e ğ itimi açısından incelenmesi Sonuçlar ve Öneriler 2

3 GİRİŞGİRİŞGİRİŞGİRİŞ Kültürü besleyen ö ğ eler vardır. Müzik kültürü toplum için önemlidir. Türk Halk Müzi ğ i’nin kültürümüzde önemli yeri vardır. THM, acıları, hüzünleri, etik ilkeleri yöresel bir tavır ve üslup ile işler. THM ve halk ozanları halk e ğ itimi kapsamında önemli bir işlev görür. 3

4 ARAŞTIRMANIN AMACI Bu çalışmanın amacı, Türk Halk Müzi ğ ini ve halk ozanlarının hayat ve deyişlerini de ğ erler e ğ itimi açısından incelemektir. Bu kapsamda; 1.Neşet Ertaş, Mahsuni Şerif, Aşık Veysel ve Özay Gönlüm’ün eserleri de ğ erler e ğ itimi bakımından hangi unsurları içermektedir? 2.Türk halk müzi ğ i eserlerinin de ğ erler e ğ itiminde kullanılabilirli ğ i nedir? 4

5 YÖNTEM Araştırma türleri açısından nitel bir araştırmadır. Araştırmanın konusu, veri toplama biçimi ve ulaşmayı hedefledi ğ i sonuçlar açısından kültür analizi desenindedir. Kültür analizi, bireysel algı ve davranışın oldu ğ u kadar toplumsal davranış, yapı, işleyiş, de ğ erler, normlar gibi kültürel ö ğ elerin tanımı ve analizi üzerine odaklanmaktadır. 5

6 BULGULAR VE YORUMLAR 1. NEŞET ERTAŞ’IN HAYATI VE BESLEND İĞİ KAYNAKLAR ◦ 1938 Kırşehir Kırtıllar Köyünde do ğ du ◦ 7 kardeş ◦ Babası Muharrem Ertaş ◦ Annesi tokaçı saz yapıp vermiş ◦ Küçük yaşta annesini ve kardeşini kaybetti ◦ Babası ile birlikte dü ğ ünlere gitmiş ◦ 14 yaşında İ stanbul’a gelmiş ◦ Kadri Şençalar ile karşılaşmış ◦ İ lk pla ğ ını Şençalar plaktan çıkarmış 6

7 NEŞET ERTAŞ’IN HAYATI VE BESLEND İĞİ KAYNAKLAR ◦ 1978 yılında parmakları felç olmuş ve Almanya’ya gitmiş ◦ Yugoslavya’da trafik kazası nedeniyle hapis yatmış. ◦ Çileli bir hayat yaşamış ◦ Bu çileleri eserlerine de yansımış ◦ Şu anda Almanya’da yaşıyor. 7

8 ESERLER İ NDE VURGULANAN DE Ğ ERLER ESERDE Ğ ERLER Gel Sevelim İ nsan sevgisi, saygı, hoşgörü Denek Da ğ ıAdalet, dostluk ve sevgi, mertlik, özveri ve di ğ ergamlık, vefa Dinle Sana Bir Sözüm Var Eşitlik, adalet, ahlak, sosyal içerme İ ki Büyük Nimetim VarAnne sevgisi, eş sevgisi, vefa İ kilik Noktası Çıksın Aradan Eşitlik, adalet, ayrımcılık yapmamak, birlik-beraberlik, do ğ ruluk-dürüstlük Zamana Uymasını BilBilime de ğ er verme, açık fikirli olma Dertli YoldaşEşitlik, do ğ ruluk-dürüstlük, insan sevgisi, sosyal içerme, ayrımcılık yapmamak 8

9 ESERLER İ NDEN BAZI BÖLÜMLER Gel sevelim sevileni seveni Sevgisiz suratlar gülmüyor canım Nice gördüm dizlerini döveni Giden ömür geri gelmiyor canım Özü gülmeyenin yüzü güler mi Sevgisiz muhabbet Hakk'a de ğ er mi Seven insan kaşlarını e ğ er mi Zorunan güzellik olmuyor canım Sevgi haktır seven alır bu hakkı İ çi güler dıştan görünür farkı Sevmeyene akmaz sevginin arkı Boş lafla oluklar dolmuyor canım 9

10 ESERLER İ NDEN BAZI BÖLÜMLER Dinle sana bir sözüm var Kimseyi hor görme gardaş Kim nasıldır Allah bilir Kötüleyip yerme gardaş Tek Hakim'dir ulu gani Bir yaratmış seni beni Veren alır tatlı canı Ötesini sorma gardaş Gönül bilmeyenler çoktur Bilmeyen de gönül yoktur Bilmiş ol ki gönül haktır Sakin ol ha kırma gardaş 10

11 AŞIK MAHZUN İ ŞER İ F’ İ N HAYATI VE BESLEND İĞİ KAYNAKLAR Asıl adı Şerif Çırık 1943 yılında Afşin – Kahramanmaraş’ta do ğ muş 1955 yılında, sonradan Ankara'ya nakledilen Mersin Astsubay Okulu'na kaydoldu. 1960'ta eşi Suna'yı kaçırdı ve 6 ay köyünde kaldı. Bu sırada okulu Balıkesir'e nakledildi. 11

12 AŞIK MAHZUN İ ŞER İ F’ İ N HAYATI VE BESLEND İĞİ KAYNAKLAR 1964 yılında ilk pla ğ ı ile müzik piyasasına girdi yılları arasında Dünya'nın en büyük 3 ozanı arasında gösterildi. 12 yaşından itibaren amcası Aşık Fezali (Behlül Baba)'den saz çalmayı ö ğ rendi. Tasavvuf bilgisini Şakir ve Cırık Baba'dan ö ğ renmiştir. Cırık Baba mahcup delikanlıya "Mahzuni" mahlasını vermiştir yılından itibaren mekanı ozanların buluştu ğ u muhabbet sofraları oldu. 17 Mayıs 2002'de Köln'de Hakka yürüdü. 12

13 AŞIK MAHZUN İ ŞER İ F’ İ N HAYATI VE BESLEND İĞİ KAYNAKLAR Eserlerinin sayısı bilinmemektedir. Genelde kendi eserlerini çalıp söylemiştir. Açık ve şeffaf bir dil kullanır. Ajitatif ve hümanistik bir üslubu vardır. Çeşmi Siyahım, Nem Kaldı, Yürü, Haydi Haydi Türk Milleti en bilinen eserlerindendir. 13

14 ESERLER İ NDE VURGULANAN DE Ğ ERLER ESERDE Ğ ERLER Güzel ŞeyAlçakgönüllülük, kamil insan olmak, do ğ ruluk-dürüstlük, dostluk-arkadaşlık TersnameBirlik-beraberlik, komşuya yardım, do ğ ruluk-dürüstlük, misafirperverlik, büyüklere saygı Bir KurultaydaDostluk, birlik-beraberlik, barış, insan sevgisi, iyilik yapmak Barışa Ça ğ rıBarış, birlik-beraberlik, insan sevgisi, vatan-millet sevgisi 14

15 ESERLER İ NDEN BAZI BÖLÜMLER Gel ha gönül yüksekten uçma Türabın üstünde durması güzel... Dev diye birşey yok yalan dünyada Hırsa zincirleri vurması güzel... Kâmil meclisinde derin ol derin Seni de ğ iştirmez bir tek aferin Başın kesilse de serin ol serin « İ krar» alıp «ikrar» vermesi güzel... Dostum dostum diye akmalı kanın Hiç sarayı yoktur bir Süleyman'ın Dini özü kara yarım softanın Gerçekler peşinden ürmesi güzel... 15

16 ESERLER İ NDEN BAZI BÖLÜMLER Sana Diyece ğ im Var E ğ len Yolcu Kurdu ğ un Yuvayı Yık Da Öyle Git Zamanede İ lk Görevdir İ nsana Baştan Dinden Haktan Çık Da Öyle Git Bir Sudan Geçince Köprüyü Devir Sel Basmış Tarlaya Irma ğ ı Çevir Birlik Dümenini Tersine Kıvır Sa ğ a Sola Sövüp Dök De Öyle Git Allah Bir Deseler Sen Söyle Haşa Nadan Ehliyle Çıkılmaz Başa Komşunun Açlı ğ ı Tatlı Tamaşa Bir Tekme De Sen Vur Yık Da Öyle Git Hasılı Sözümün Tersine Yürü Görmesin Gözlerin Topalı Körü Kısa Yerden Eksik Etme Ömürü Mahzuni Şerif'ten Bık Da Öyle Git 16

17 AŞIK VEYSEL’ İ N HAYATI VE BESLEND İĞİ KAYNAKLAR Asıl adı Veysel Şatıro ğ lu 1894’te Sivas’ın Şarkışla ilçesine ba ğ lı Sivrialan köyünde dünyaya geldi. Yedi yaşına girdi ğ i çiçek hastalı ğ ına yakalanır. Sol gözünü kaybetti. Di ğ er gözünü de bir kaza sonucu yitirdi. 17

18 AŞIK VEYSEL’ İ N HAYATI VE BESLEND İĞİ KAYNAKLAR İ lk saz derslerini Çamşınlı Ali A ğ a’dan almış. 1928’den sonra gezgin saz şairli ğ ine başlamış. Ahmet Kutsi Tecer’in yakın ilgisi neticesinde şiirleri yayınlanmaya başlamış Arifiye ve Hasano ğ lu köy enstitülerinde halk türküsü ö ğ retmenli ğ i yapmıştır. Aşk, do ğ a, tasavvufi inançlar ve toplumsal gerçekleri halk şiiri gelene ğ i içinde ustalıkla işlemiştir. 18

19 ESERLER İ NDE VURGULANAN DE Ğ ERLER ESERDE Ğ ERLER Aldanma Cahilin Kuru Lafına Bilime ve gerçe ğ e saygı, kişisel bütünlük hakkaniyet, do ğ ruluk ve dürüstlük, İ lim sahiplerine de ğ er verme, kamil insan olmak Allah Birdir Peygamber Hak İ nsan onuruna saygı, ayrımcılık yapmamak, birlik ve beraberlik, eşitlik, sosyal adalet Beni Hor Görme Gardaşım Birlik-beraberlik, sosyal adalet, ayrımcılık yapmamak, insan sevgisi Ey Hocam Karışma Hikmetullaha Bilene de ğ er verme, kendini geliştirme, alçakgönüllülük, çalışkanlık 19

20 ESERLER İ NDEN BAZI BÖLÜMLER Aldanma cahilin kuru lafına Kültürsüz insanın kulu yalandır Hükmetse dünyanın her tarafına Arzusu hedefi yolu yalandır Kar suyundan süzen ceşme göl olmaz Gül dikende biter diken gül olmaz Diz diz eden her sine ğ in balolmaz Peteksiz arının balı yalandır İ nsan bir deryadır ilimle mahir İ limsiz insanın şöhreti zahir Cahilden iyilik beklenmez ahir İ şle ğ i ameli hali yalandır Cahil okur amma alim olamaz Kamilik ilmini herkes bilemez Veysel bu sözlerin halka yaramaz Sonra sana derler deli yalandır 20

21 ESERLER İ NDEN BAZI BÖLÜMLER Allah birdir Peygamber Hak Rabbül alemindir mutlak Senlik benlik nedir bırak Söyleyim geldi sırası Kürt'ü Türk'ü ve Çerkes'i Hep Adem'in o ğ lu kızı Beraberce şehit gazi Yanlış var mı ve neresi? Kuran'a bak İ ncil'e bak Dört kitabın dördü de Hak Hakir görüp ırk ayırmak Hakikatte yüz karası Binbir ismin birinden tut Senlik benlik nedir sil at Tuttu ğ un yola do ğ ru git Yoldan çıkıp olma asi 21

22 ÖZAY GÖNLÜM’ÜN HAYATI VE BESLEND İĞİ KAYNAKLAR Özay Gönlüm baba tarafından Denizli’lidir. Babasının askeri görev aldı ğ ı Erzincan'da 1940 yılında do ğ du. Küçük yaşta a ğ ız armonikası çalarak müzi ğ e başladı. Ortaokul yıllarında keman ve ba ğ lama çaldı yılında köy köy dolaşıp derlemeler yapmaya başladı. 22

23 ÖZAY GÖNLÜM’ÜN HAYATI VE BESLEND İĞİ KAYNAKLAR Muzaffer Sarısözen’in daveti ile Yurttan Sesler Programlarına katıldı. 1973'ten sonra on yıl kadar İ zmir Fuarı'nda sahne aldı. Pek çok 45'lik ve uzunçalara imzasını attı. "Çöz de al Mustafa Ali", "Sobalarında kuru meşe", "Denizli'nin horozları", "Evlerinin önü bulgur kazanı“nın derleyicisi Satış rekorlarını "Ninenin Mektubu" plaklarıyla kırdı. 1 Mart 2000’de Ankarada hayatını kaybetti. 23

24 ESERLER İ NDE VURGULANAN DE Ğ ERLER ESERDE Ğ ERLER Ninenin Mektubu Evlat sevgisi Aile kurumunun kutsallı ğ ı Kadın-erkek eşitli ğ i Tutumlu olmak Kültürümüzü korumak ve kültüre uygun yaşamak Büyüklere saygı 24

25 ESERLER İ NDEN BAZI BÖLÜMLER Zaten hepici ğ i müsrüf. Akşama gadar kavuruyolar, sabaha gadar savuruyolar. Böyük torun helhal evlendi, başka evde yaşıyo dediler. Gayrı oca ğ ından ayrı yaşamak isteyo dediler. Ça ğ ırın göresim var dediydim. Aaşam gelecekti, bekledim uyuya galmışım. Gece ayakyoluna galktıydım. Anaa, baktım salonda biri yatıyo. Usulca yanaştım, gafasına yorganı çekmiş, parlak küpesi upuzun saçları gözüküyo. "Hah" dedim. "Torun sürpüz yaptı. Yeni gelini de getirivermiş, saçları da küpeleri de pek ışıl ışıl" derken, yataktan dönüverdii... "ELLEH.. Gelinin gara gara sakalları, pos pos bıyıkları var!!." Elim aya ğ ım boşanıverdi. Başladım ba ğ ırmaya "Ecinni fış fış! Ben sana dokunmam kış kış!!. Destur Bismillah.. Yaa Alllaaahhhh!!..“ derkene bayılmışım. Ayılayazdım, gözümü açdıydım, ecinni bana "Babanne" diye yapışıverdi, gene bayılmışım. Sonnadan annadım ki, o yeni gelin deel benim büyük torun Hidayet'miş. "Sana dedenin adını verdik. Hidayete erece ğ ine zıvanadan çıkmışın" diyip bastonu dehledim gafasına. Ben eyiyim Emine gızım. 25

26 ESERLER İ NDEN BAZI BÖLÜMLER Amanın yavrııım, dün bizim tı ğ kuyrukların Osman Çavuşun karısı Dudu, bi kız daha do ğ urdu. Tam altı dene kızlı oldular gari. Geçenlerde köyün kayvesinde o ğ lan bubaları Osman Çavuşunan e ğ lene e ğ lene bi hal olmuşlar: “Düzine kızlı bu beya bakın bu beya” “Altı kızın olup düşünce ğ ine, uyuz ol da kaşın arkedeş” “Ee o ğ lum Osman, erkek olsun erkek olsun da gözünü sevdi ğ im, isterse merkep olsun” “Çavuş Dayı koca gölün sazlısından, adamın yedi kızlısından korkceksiniz arkedeşler” İ şte böyle… Adamca ğ ız kayvesini bile içemeden kalkmış yerinden. Tam bizim koca kapının önünden geçiyodu, suratı bi karış, yüzü karanlık, ”aayy o ğ lum” dedim “neye canın sıkkın Çavuş? Gel bakem anlativer bi noldu?” Sa ğ olsun geldi anlatıverdi, ben de içini serinletiverem deye iki laf ediverdim. ”Eee Osman o ğ lum” dedim, “Sen neyneye onların aklan öyle?” “Ne edem gari eee?” “Koca ırabbim öyle münasip görmüş. Çok şükür elleri ayakları düzgün. Sen en iyisi son kızının adını Kader koy. ‘Bu benim kaderim yaşasın kayınpederim’ de çık işin içinden anasını satayım. Hem ne derler: Çıranın özü, baharın yazı, erkek adamın kızı olur len, boşver sen” Ulen çocuk kısmısının o ğ lanı kızı mı olurmuş! Yaylanın çayırlısı evladın hayırlısı. Hem zoba odunsuz erkek kadınsız …….. kadın erkeksiz olmaz. Güzel irabbim böyle yazmış goca defterine. Bilmeyen varsa bilsin, duymayan varsa duysun gari hey heeeeeey. 26

27 SONUÇLAR VE ÖNER İ LER İ ncelenen halk ozanlarının eserlerinde; ◦ adalet, ◦ saygı, ◦ sevgi, ◦ Dürüstlük-do ğ ruluk, ◦ toplumsal içerme, ◦ hoşgörü, ◦ mertlik, ◦ do ğ a sevgisi ◦ birlik-beraberlik gibi de ğ erlerin etkileyici şekilde vurgulandı ğ ı görülmüştür. 27

28 SONUÇLAR VE ÖNER İ LER Bu de ğ erlerin bireylere kazandırılmasında, gerek halk müzi ğ inin ve gerekse halk ozanlarının eserlerinin kullanılmasının önemli katkılar sa ğ layabilece ğ i sonucuna varılmıştır. Hayat Bilgisi, Sosyal Bilgiler, Müzik gibi derslerde bu halk ozanlarına ve eserlerine daha fazla yer verilebilir. E ğ itim sürecinde bu ozanları ve eserlerini tanıtıcı etkinliklere yer verilebilir. 28

29 SONUÇLAR VE ÖNER İ LER Konunun bir de ğ erler e ğ itimi yöntemi olarak tanımlanmasına ve bu konuda betimsel ve deneysel araştırmalara ihtiyaç vardır. 29

30 TEŞEKKÜRLER… 30


"DE Ğ ERLER E Ğİ T İ M İ AÇISINDAN TÜRK HALK MÜZ İĞİ VE HALK OZANLARI Neşet Ertaş, Aşık Mahzuni Şerif, Aşık Veysel ve Özay Gönlüm Ba ğ lamında Bir İ nceleme." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları