Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

16 KASIM 2012 – ÇEŞME / İZMİR TÜTÜN VE TÜTÜN ÜRÜNLERİNDE YASADIŞI TİCARET OSMAN SİPER UZMAN 1.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "16 KASIM 2012 – ÇEŞME / İZMİR TÜTÜN VE TÜTÜN ÜRÜNLERİNDE YASADIŞI TİCARET OSMAN SİPER UZMAN 1."— Sunum transkripti:

1 16 KASIM 2012 – ÇEŞME / İZMİR TÜTÜN VE TÜTÜN ÜRÜNLERİNDE YASADIŞI TİCARET OSMAN SİPER UZMAN 1

2 Tüm dünyada tütün mamulleri piyasaları “Duyarlı-Hassas Kamusal Alan” lar arasında sayılmaktadır. Bunun en temel nedenleri;  Piyasaların ekonomik büyüklüğü (Türkiye: 25 milyar TL)  Yüksek vergi gelirleri (Türkiye: 20 milyar TL)  Ürünlerin kamu güvenliği ve esenliği ile birey ve toplum sağlığına olumsuz etkileri Bu piyasalar birçok ülkede uzun yıllar devlet tekelinde yönetilmiştir. Devlet tekelinden serbest piyasa ekonomisine geçişle birlikte teknik ve uzman kuruluşlarca düzenlenmeleri ve denetlenmeleri esası benimsenmiştir. 2

3 Tütün mamulü; tüttürme, emme, çiğneme ya da buruna çekerek kullanılmak üzere üretilmiş, ham madde olarak tamamen veya kısmen tütün yaprağından ya da tütün bitkisi parçalarından imal edilmiş maddedir. Başlıca tütün mamulü çeşitleri: Sigara Puro ve sigarillo Pipo Sarmalık kıyılmış tütün mamulü Nargilelik tütün mamulü Enfiye Çiğnemelik tütün Ağızdan kullanım için tütün (Maraş otu, emme tütün mamulleri) 3

4 SİGARA

5 PURO-SİGARİLLO

6 PİPO-SARMALIK KIYILMIŞ TÜTÜN MAMULÜ

7 NARGİLELİK TÜTÜN MAMULÜ

8 Türkiye’de Satışı Yasal Olmayan Tütün Mamulleri Enfiye Çiğnemelik tütün Ağızdan kullanım için tütün mamulü (Maraş otu, snus gibi emme tütün mamulleri)

9 Türkiye’de tütün mamulleri piyasasındaki tüm faaliyetler TAPDK’dan alınması gereken lisanslara (izinlere) tabidir. Üretim İthalat Piyasaya arz Toptan satış Perakende satış

10 Türkiye’de tütün mamulleri, Gelir İdaresi Başkanlığı ve TAPDK logolarını içeren bandrollerle perakende satışa sunulabilir. 5 Kasım 2007 tarihinden itibaren bandrolsüz tütün mamulü satışı yasaklanmıştır. Ürünleri bandrolsüz olarak veya ürüne uygun olmayan bandrol kullanarak üreten, dağıtan, satan veya nakleden üretici veya ithalatçılara yönelik olarak hapis, idari ve adli para cezaları, üretim veya dağıtım lisans iptali veya askıya alınması gibi ağır yaptırımlar uygulanmaktadır. Bandroller, perakende olarak satışa sunulan birim paketler üzerine uygulanmaktadır.

11  “Yasadışı ticaret” ; üretim, yükleme ve taşıma, alım, mülkiyet, dağıtım, satış veya satın alma ve bunları kolaylaştıracak her türlü girişimle ilgili olarak yasalarca yasaklanmış uygulama veya davranışı olarak tanımlanmaktadır. (TKÇS)  Yasadışı Ticaret: Tütün ve tütün mamullerinin sahte veya kaçak olarak üretilmesi ve/veya yasadışı yöntemlerle son kullanıcıya ulaşmasını sağlayan veya bunları kolaylaştıran faaliyetlerdir. (UTKP) 11

12 Türkiye tütün mamulleri piyasası, dünyadaki en büyük 15 piyasa arasındadır. Bunlar arasında tütün kullanma oranı en yüksek 2. ülke Türkiye’dir. Yetişkin nüfusun yarıya yakınını oluşturan 17 milyon kişi sigara içmektedir.

13 Tütün mamulleri tüketiminin yüksek olması, kamu sağlığı açısından önemli bir tehdit olmakla birlikte, çok büyük bir ekonomik hacim oluşturmaktadır.

14 2011 Yılını yakından incelersek; -Ürün satış hacmi adet -Ekonomik hacim ,60 TL -ÖTV tahsilatı TL (%26) -KDV tahsilatı TL Son 5 yıllık periyotta stabil olan yasal satışlarda 2010 yılında bir önceki yıla göre %13,20’lik önemli bir azalma olmuş, bu azalma 2011 yılında yaklaşık %1,5 oranında gerçekleşmiştir. Tütün mamullerindeki yasal satışlardaki daralmanın 2 temel nedeninin bulunduğu; birincisi Mayıs 2008’de yürürlüğe konan tütün kontrolü önlemlerinin etkin şekilde uygulanmaya başlanması, diğeri ise yasadışı ticaretteki artış olduğu görülmektedir.

15 Tütün Mamullerinden Alınan ÖTV’nin Vergi Gelirleri İçerisindeki Payı (BİN TL) Tütün Mamullerinden Alınan ÖTV Tutarı ÖTV Gelirleri Genel Toplamı Tütün Mamullerinden Alınan ÖTV’nin Toplam ÖTV Gelirleri İçindeki Oranı % 25,80% 24,69 Toplam Vergi Gelirleri Tütün Mamullerinden Alınan ÖTV’nin Toplam Vergi Gelirleri İçindeki Oranı % 7,02% 6,25

16 Türkiye’de tütün mamullerinin yasadışı ticaretinin boyutu hakkında kanıta dayalı yöntemlerle yapılmış resmî bir çalışma yoktur. Kurumumuzca, kanıta dayalı yöntemlerle kapsamlı bir araştırma yapılması ve buna göre risk haritası oluşturulması planlanmaktadır. Bazı resmî raporlarda, toplam pazarın %10-15’inin yasadışı ürünlerden oluştuğu tahmin edilmektedir (DPT 9. Kalkınma Raporu) 2007 yılında Gümrük Müsteşarlığı ile bazı sigara firmalarının yaptırdığı ortak araştırmaya göre yasadışı ürün oranı %6.7 bulunmuştur.

17 Tütün Sanayicileri Derneği tarafından yaptırılan ve basında da yer bulan araştırmaya göre 2011 yılında yasadışı ürün oranının %20 olduğu iddia edilmektedir.

18 2010 yılından bu yana kolluk kuvvetlerimizin yakalama sayılarındaki çok büyük artışlar, yasadışı ticaretin önemli ölçüde arttığını göstermektedir.

19 EGM KOM 2011 Yılı Olay-Şüpheli Sayıları

20 Kurumlara Göre 2011 yılı Kaçak Sigara Yakalamaları

21 Türkiye’de Yasadışı Ticaretin Temel Nedenleri:  Komşu ülkelerdeki fiyatların oldukça düşük olması Türkiye ‘de4.55 $ olan X marka sigara; Ukrayna 0.98 $ Irak 1.29 $, Suriye 1.52 $, Ermenistan 1.34 $ Rusya 1.55 $, Gürcistan 1.48 $  Ülkemizde sigara tüketiminin çok yüksek olması  Ülkemizin coğrafi büyüklüğü, sınırlarının uzunluğu ve jeopolitik konumunun etkisi, Örneğin; Doğu-Güneydoğu bölgelerinin siyasi ve sosyo-ekonomik yapısı Terör ve suç örgütlerinin sıcak para nedeni ile bu alana ilgisi Irak gibi bazı komşu ülkelerdeki illegal faaliyetler perakende satış fiyatlarının maliyet bedelinin yaklaşık 3-4 katı olması

22  Perakende satış noktalarının yaygınlığı ve fazlalığı ( ) sebebiyle etkin şekilde izlenememesi ve bu nedenlerle taşıma ve paraya dönüştürme imkanlarının rahatlığı  Doğu-Güneydoğu’daki ihracat imkanı kısıtlı tütünlerin kayıtdışı piyasaya kayması ve sarmalık kıyılmış tütün ticareti  Yargı süreçlerinde yaşanan sıkıntılar ve yaptırımların etkinliğini azaltan ve sanıklar lehine olan yasal veya fiili imkan ve uygulamalar  Mücadeleci kurumlar arasında bilgi paylaşımı ve eşgüdüm sağlanmasında yaşanan aksamalar  Mücadeleci kurumların personel ve teknik altyapı ihtiyaçları  Transit rejim ve DİR istismarları  Yolcu beraberi eşya muafiyetinin kontrolünde yaşanan aksamalar sayılabilir.

23 Yasadışı ticaretteki artış sonucunda Ülkemizde; Kamu gelirlerinde yıllık yaklaşık 2,5 milyar ABD Doları kayıp meydana geldiği tahmin edilmektedir. (2011 yılı tüm kolluk kuvvetlerince yakalanan toplam paket kaçak sigaranın piyasa değeri TL, Vergi değeri ise TL’dir. Kolluk yakalamalarının genelde gerçek yasadışı oranının %10’u civarında olduğu göz önüne alınmaktadır) Tüketim artışı nedeniyle kamu sağlığına yönelik tehdit artmakta ve tütün kontrolü önlenmelerinin etkinliği azalmaktadır (Zira yasadışı ticaret tüketicilere ucuz sigara sağlar, gençlerin sigaraya daha rahat ulaşmasına neden olur ve sigarayı bırakmayı düşünenleri caydırır) Yasadışı ticaret neticesinde elde edilen suç gelirleri, organize suç örgütlerine ve terör örgütlerine maddi kaynak sağlamaktadır.

24 Yasadışı sigara ticareti özellikle Doğu ve Güneydoğu bölgelerimizde giderek artan bir suç türü olarak karşımıza çıkmakta ve organize suç örgütlerine kazanç sağlamaktadır. Bu yönüyle, konu ULUSAL GÜVENLİK AÇISINDAN önem kazanmıştır.

25 Dünyada ve Türkiye’de Tütün Mamullerinde Yasadışı Ticarete Bakış Tütün mamullerinde yasadışı ticaret uluslararası bir sorundur. Pek çok ülkede yasadışı ürün oranı %15-20 arasındadır. Örneğin; İNGİLTERE VE ALMANYA’DA TOPLAM SİGARA PİYASASININ % 25’den FAZLASI yasadışıdır. Türkiye’de sigara kaçakçılığında son 3 yıldır önemli artışlar yaşanmaktadır. Bu artışta suç ve terör örgütünün rolü büyüktür. Terör örgütünün, uyuşturucu ticareti yerine sigara kaçakçılığını tercih etmeye başladığı görülmektedir. Emniyetin son 2 yılda yakaladığı yaklaşık 1243 kişinin daha önce uyuşturucu ticaretinden sabıkalı olduğu belirlenmiştir. Sigara kaçakçılığı yöntemleri her geçen gün farklılaşmaktadır. Türkiye’de son 3 yıldır yaşanan sigara kaçakçılığı yöntemleri genel olarak dünya kaçak sigara ticaretinden farklıdır.

26 Counterfeit factories Counterfeit factories

27 Counterfeit Manufacturing and Transit Routes to EU (all manufacturers) Transit Point Target Market Origin

28 China

29 Europe

30 Philipines

31 Türkiye’de Sigara Kaçakçılığı ve Yeni Eğilimler Türkiye’deki yasadışı ticaret yöntemleri ve güzergahları genel olarak dünyadakilerle paraleldir. Son 3 yıldır genel yöntemlerden farklılaşmalar vardır. Sahte sigara kaçakçılığında ciddi bir azalma gözlemlenmektedir Cheap white (ucuz) beyaz yeni bir trend olarak karşımıza çıkmaktadır.

32 Routes of Illicit Trade in Turkey Suriye, İran, Irak’dan gelen ucuz beyazlar Gürcistan ve Azerbaycan’dan gelen sigaralar Mersin’e gelip Kuzey Irak’’a transit edilen ucuz beyaz sigaralar Major Illicit Brands & Manufacturers Est. volumes for 2010 Prestige (Bulgartabac)4.46bn Toros 2005 (;ETC)2.27bn Winston (JTI)1.56bn Parliament(PMI)0.44bn Marlboro0.38bn

33 Dubai/Egypt-China Vietnam/Indonesia Sources of illicit cigarettes

34 2011 yılında en fazla yakalaması yapılan ilk 10 sigara markası 34 %41 % 23

35 TÜTÜN VE TÜTÜN MAMULLERİ KAÇAKÇILIĞI İLE MÜCADELE EYLEM PLANI ( )  “Tütün ve Tütün Mamulleri Kaçakçılığı ile Mücadele Eylem Planı ( )”, 27/10/2011 tarihli ve sayılı Resmî Gazete’nin mükerrer sayısında yayımlanan 2011/18 sayılı Başbakanlık Genelgesi ile yürürlüğe girmiştir.  Eylem Planı kapsamında 14 hedef ve bu hedeflere ulaşmak amacıyla 37 eylem tanımlanmıştır. 35

36 Tütün ve Tütün Mamulleri Kaçakçılığı ile Mücadele Eylem Planında ilgili kurumların sorumlu ve koordinatör oldukları eylem sayıları KURUM ADISORUMLU KURULUŞLAR KOORDİNATÖR KURULUŞ Adalet Bakanlığı Dışişleri Bakanlığı Ekonomi Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü GİB Gümrük ve Ticaret Bakanlığı İçişleri Bakanlığı Jandarma Genel Komutanlığı Kara Kuvvet Komutanlığı Maliye Bakanlığı Milli Eğitim Bakanlığı Sağlık Bakanlığı Sahil Güvenlik Komutanlığı Ulaştırma Bakanlığı TAPDK

37  Kurumumuzun, tütün ve tütün mamulleri piyasalarını düzenlemek ve denetlemek yetki ve görevini haiz kamu kurumu olarak Eylem Planı’nın uygulanması sürecinde aşağıda belirtilen eylemlerde;  1, 3, 4, 7, 8, 11, 12, 18, 19, 20, 23, 25, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36 ve 37 numaralı eylemlerde “sorumlu kuruluş”,  3, 4, 19, 20, 30, 31, 32, 34, 35, 36 ve 37 numaralı eylemlerde “koordinatör kuruluş” olarak yer almaktadır. 37

38 Kurumumuz, eylem planında yer alan; Veri paylaşımı, DİR kapsamında fire oranlarının belirlenmesi Tütün eksperlerinin eğitimi ve sertifikalandırılması eylemlerini gerçekleştirmiş; 4733 sayılı Kanun’da ve ilgili mevzuatta değişiklik Yasa dışı ticaretin ölçümü Sarmalık kıyılmış tütün mamulü yasa dışı ticaretinin kayıt altına alınması çalışmalarını sürdürmektedir.

39  Eylem Planı’ndaki yüklenilen görev çerçevesinde, Kurumumuz ev sahipliğinde 5-8 Şubat 2012 tarihleri arasında Afyonkarahisar’da “Tütün Mamullerinin Yasadışı Ticareti ile Mücadele Çalıştayı” düzenlenmiştir. Çalıştay’da, Eylem Planı’nda görev ve sorumluluğu bulunan ilgili kamu kurumlarına düşen görevlerin gözden geçirilmesi ve değerlendirilmesine yönelik çalışmalar yapılmıştır. 39

40  Eylem Planının 20 nolu maddesinde; ‘‘Adlî süreçte, ekspertiz raporlarında yaşanan sıkıntıların ortadan kaldırılmasına yönelik olarak tütün eksperlerinin eğitimi ve sertifikalandırılması ile ilgili düzenlemeler yapılacaktır.’’ hükmü çerçevesinde Nisan 2012 tarihinde Kemer/Antalya’da sertifika programı gerçekleştirilmiştir. 40

41 TAPDK’ nın Yasadışı Ticarette Rolü ve Görevi 41  Kurumumuzun, kaçakçılığı önleme, izleme ve araştırmakla doğrudan görev ve yetkisi bulunmamaktadır. Buna karşılık, yasadışı ticaretle mücadele açısından kurumumuzun iki önemli asli görevinden söz edilebilir.

42  Bunlardan ilki, sorumlu olduğu piyasaların düzenlemesi, denetlenmesi ve izlenmesi görevini en iyi şekilde yapmak suretiyle sağlıklı ve düzgün işleyen bir piyasa yapısı oluşturmaktır.  İkinci asli görevi ise; yasadışı ticaretle mücadelede takip görev ve yetkisini haiz kamu kurumlarına gerekli olan her türlü desteğin mevzuat dâhilinde verilmesidir. 42

43  TKÇS’nin 15 inci maddesine istinaden INB tarafından oluşturulan Taslak Protokol Çalışmaları devam etmekte olup, çalışmalara kurumumuz tarafından katkı ve katılım sağlanmaktadır.  Mart 2012 tarihinde Cenevre’de gerçekleştirilmekte olan beşinci toplantısında (INB5), taslak protokole son halinin verilerek Kasım 2012 tarihlerinde Güney Kore’de yapılmakta olan COP5’te protokolün kabul edilmesi beklenmektedir. 43

44 SONUÇ OLARAK;  Tütün mamulü kaçakçılığının artışında;  cezaların etkin uygulanamaması nedeniyle kaçakçıların hafif cezalar alması,  hafif cezaların suç ağlarını teşvik etmesi, suç örgütlerine finansman kaynağı sağlaması,  komşu ülkelerdeki sigara fiyatı farklılıkları,  ülkelerarası yasadışı ticareti önlemede etkin bir işbirliği altyapısının bulunmaması,  tütün kontrolü önlemlerinden vergi artışı yoluyla tütün mamulü fiyatının arttırılması,  gibi etkenlerin tütün mamulleri kaçakçılığında payı olduğu yadsınamaz. 44

45  Tütün mamulleri kaçakçılığı oranında, yukarıda belirtilen etkenlerinin hangi oranda payı bulunduğuna ilişkin ülkemizde yapılan kanıta dayalı resmi bir araştırma bulunmamaktadır.  Bu nedenle yasadışı ticaretin boyutlarının sağlıklı bir şekilde ölçülmesi, yasadışı ticaretin önlenmesi kapsamında alınacak önlemlere katkı sağlayacağı düşünülmektedir.  Diğer yandan, yasadışı ticaretin önlenmesi kapsamında “Tütün ve Tütün Mamulleri Kaçakçılığı ile Mücadele Eylem Planı ( )”nda görev alan kurum ve kuruluşların yüklenilen görevleri etkin ve zamanında yerine getirmesi büyük önem arz etmektedir. 45

46 TEŞEKKÜR EDERİM. 46


"16 KASIM 2012 – ÇEŞME / İZMİR TÜTÜN VE TÜTÜN ÜRÜNLERİNDE YASADIŞI TİCARET OSMAN SİPER UZMAN 1." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları