Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

İNDEKSLER İndeksler, basit yada bileşik bir iktisadi olayın zaman ve mekan itibariyle gösterdiği değişmeleri, bir nispet halinde ifade eder. Değişikliklerin.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "İNDEKSLER İndeksler, basit yada bileşik bir iktisadi olayın zaman ve mekan itibariyle gösterdiği değişmeleri, bir nispet halinde ifade eder. Değişikliklerin."— Sunum transkripti:

1 İNDEKSLER İndeksler, basit yada bileşik bir iktisadi olayın zaman ve mekan itibariyle gösterdiği değişmeleri, bir nispet halinde ifade eder. Değişikliklerin mutlak rakamlar yerine yüzdeler halinde ifade edilmesi anlaşılabilirlik yönünden daha uygun olur. BASİT İNDEKSLER BİLEŞİK İNDEKSLER –Fiyat İndeksi- Tartısız Fiyat İndeksi –Miktar İndeksi- Tartılı Fiyat İndeksi - Tartısız Miktar İndeksi - Tartılı Miktar İndeksi

2 BASİT İNDEKSLER Bir mal veya hizmetin fiyat, miktar ya da değerindeki artış veya azalışı ifade eder. Fiyat İndeksi Bir fiyat indeksi oluşturabilmek için bir zaman dilimi temel olarak seçilir ve her dönemin fiyatı bu temel dönem fiyatının bir yüzdesi olarak belirtilir. İndeksi hesaplanacak dönemdeki fiyat p n ve temel dönemdeki fiyat p o ile gösterilirse basit fiyat indeksi

3 Örnek:(424/424)*100=100(361/424)*100=85(318/424)*100=75 ÖRNEK 1983 yılından 1990 yılına kadar olan dönemde dünya altın fiyatları( ons başına dolar ile) aşağıdaki gibidir. 1983 yılı fiyatı esas alınırsa, zaman serisindeki bütün fiyatlar 1983 yılı altın fiyatına bölünerek 100 ile çarpılır. YıllarAltın Fiyatı Basit İndeks 1983424100 198436185.14151 198531875 198636886.79245 1987448105.6604 1988438103.3019 198938390.33019 199038791.27358

4 Miktar İndeksi İndeksi hesaplanacak yıldaki miktar temel yıldaki miktara bölünerek 100 ile çarpılırsa basit miktar indeksi hesaplanır. İndeksi hesaplanacak dönemdeki miktar q n ve temel dönemdeki fiyat q o ile gösterilirse basit miktar indeksi;

5 Yıllar Oto adediİndeks 19882133100 19892349110.1266 19902233104.6882 19912282106.9855 19922380111.5799 19932450114.8617 19942550119.5499 19953500164.0881 19964000187.5293 19974200196.9058 Örnek Bir otomobil fabrikasının son 10yılda üretip sattığı araba sayısı aşağıdaki gibidir. 1988 yılındaki miktar esas alındığında diğer yıllara ait miktar indekslerini bulmak için 1988 yılının değerine bölünüp 100 ile çarpılır; (2133/2133)*100=100 (2349/2133)*100 =1.10*100=110 (4200/2133)*100=1.97*100=197

6 BİLEŞİK İNDEKSLER Birden fazla mal veya hizmet kaleminin fiyat, miktar veya kıymetindeki değişmeyi incelemek istediğimizde bileşik indekslerden faydalanırız. TARTISIZ İNDEKSLER Toplam Fiyat İndeksi Birden fazla mal veya hizmet kaleminin fiyatındaki nisbi değişim incelenmek istediğinde bu indeks kullanılır.Tartısız toplam fiyat indeksi:

7 ÖRNEK Beş yağ çeşidinin yıllık ortalama fiyatları aşağıdaki gibidir. Bu verilere dayanarak yağ için toplam fiyat indeksini hesaplayınız Yağın Türü 1988 1989 1990 1991 1992 1993 Tereyağı 3723 11104 13489 21730 35301 56918 Ayçiçek Yağı 1684 2378 3305 6418 10319 16763 Zeytin Yağı 3013 4270 7870 11527 18311 29807 Yemeklik Margarin 1262 1828 2750 5458 8559 15016 Kahvaltılık Margarin 1686 2541 3267 6404 10608 18324 Toplam 11368 22121 30681 51537 83098 136828

8 1988 yılını esas aldığımızda diğer yılların toplam yağ fiyatları 1988 yılı toplam fiyatına bölünerek 100 ile çarpılır ve toplam yağ fiyatları indeksi aşağıdaki gibi hesaplanır. YıllarToplamİndeks 198811368100 198922121194.5901 199030681269.8892 199151537453.3515 199283098730.9817 19931368281203.624 Örneğin: (22121/11368)*100=1.945*100=195(30681/11368)*100=2.69*100=270

9 TOPLAM MİKTAR İNDEKSİ: Birden fazla mal veya hizmet kaleminin miktarındaki nisbi değişimi incelemek istediğimizde bu indeks kullanılır. Tartısız toplam miktar indeksi;

10 ÖRNEK Yıllar itibariyle otomotiv sanayiinde üretilen motorlu araç sayısı aşağıdaki gibidir. Araç Türü198819891990199119921993 Kamyon127661158116679169062074329739 Kamyonet7282746403551306116452 20088 Otomobil120796118095166222195599265090343481 Otobüs10429311663101714192026 Minibüs7868791512668145671788319559 Traktör313271960230739219642301233294 Toplam181081165588238326263114344599448187

11 1988 yılında üretilen toplam motorlu araç sayısı esas alındığında toplam motorlu araç indeksleri; Örneğin (165588/181081)*100=0.91*100=91 (238326/181081)*100=1.316*100=132 … YıllarToplamİndeks 1988181081100 198916558891,44416 1990238326131,6129 1991263114145,3018 1992344599190,301 1993448187247,5064

12 TARTILI İNDEKSLER Fiyat indeksleri hesaplanırken miktarlar, miktar indeksleri hesaplanırken fiyatlar tartı olarak kullanılır LASPEYRES FİYAT İNDEKSİ Bir mal veya hizmet grubuna ilişkin fiyat indeksi hesaplanırken, temel dönem miktarları tartı olarak kullanılırsa Laspeyres fiyat indeksi elde edilir.

13 p0p0 q0q0 p1p1 q1q1 19931994 MallarFiyatMiktarFiyatMiktar Arpa18.36422.354.24 Buğday2417528.7164 Pirinç119.82.1131.41.98 1993 temel yıl 1993 yılını temel alarak 1994 yılına ait Laspeyres fiyat indeksi ; 1993 yılına göre fiyatların %20 oranında arttığını söyleyebiliriz.

14 LASPEYRES MİKTAR İNDEKSİ Bir mal veya hizmet grubuna ilişkin miktar indeksi hesaplanırken temel dönem fiyatları tartı olarak kullanıldığında Laspeyres miktar indeksi elde edilir. Bu indeks; ÖRNEK: Laspeyres fiyat indeksi konusunda verilen örnek için 1993 yılını temel alarak 1994 yılına ait Laspeyres miktar indeksi ;

15 p0p0 q0q0 p1p1 q1q1 19931994 MallarFiyatMiktarFiyatMiktar Arpa18.36422.354.24 Buğday2417528.7164 Pirinç119.82.1131.41.98 1993 yılına göre miktarların %8 oranında azaldığını söyleyebiliriz.

16 TEMEL (BAZ ) DÖNEMİN DEĞİŞTİRİLMESİ Özellikle resmi kurum ve kuruluşlar tarafından açıklanan endeks sayıları genellikle temel dönemi değiştirerek güncelleştirmek mümkündür. I OY : Belirlenen yeni baz döneme göre hesaplanan endeks I E : Hesaplanacak dönemin eski değeri I YBY : Belirlenen yeni baz dönemin eski endeks değeri

17 I OY : Belirlenen yeni baz döneme göre hesaplanan endeks I E : Hesaplanacak dönemin eski değeri I YBY : Belirlenen yeni baz dönemin eski endeks değeri Aşağıda bir ürünün 5 yıl için basit fiyat endeksleri verilmiştir. Temel dönemin 2005 yılı olması durumunda yeni endeks değerini hesaplayınız. YılEndeksYeni endeks 200310062.5 200412075 2005160100 2006190118 2007220137.5


"İNDEKSLER İndeksler, basit yada bileşik bir iktisadi olayın zaman ve mekan itibariyle gösterdiği değişmeleri, bir nispet halinde ifade eder. Değişikliklerin." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları