Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

İNDEKSLER İndeksler, basit yada bileşik bir iktisadi olayın zaman ve mekan itibariyle gösterdiği değişmeleri, bir nispet halinde ifade eder. Değişikliklerin.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "İNDEKSLER İndeksler, basit yada bileşik bir iktisadi olayın zaman ve mekan itibariyle gösterdiği değişmeleri, bir nispet halinde ifade eder. Değişikliklerin."— Sunum transkripti:

1 İNDEKSLER İndeksler, basit yada bileşik bir iktisadi olayın zaman ve mekan itibariyle gösterdiği değişmeleri, bir nispet halinde ifade eder. Değişikliklerin mutlak rakamlar yerine yüzdeler halinde ifade edilmesi anlaşılabilirlik yönünden daha uygun olur. BASİT İNDEKSLER BİLEŞİK İNDEKSLER –Fiyat İndeksi- Tartısız Fiyat İndeksi –Miktar İndeksi- Tartılı Fiyat İndeksi - Tartısız Miktar İndeksi - Tartılı Miktar İndeksi

2 BASİT İNDEKSLER Bir mal veya hizmetin fiyat, miktar ya da değerindeki artış veya azalışı ifade eder. Fiyat İndeksi Bir fiyat indeksi oluşturabilmek için bir zaman dilimi temel olarak seçilir ve her dönemin fiyatı bu temel dönem fiyatının bir yüzdesi olarak belirtilir. İndeksi hesaplanacak dönemdeki fiyat p n ve temel dönemdeki fiyat p o ile gösterilirse basit fiyat indeksi

3 Örnek:(424/424)*100=100(361/424)*100=85(318/424)*100=75 ÖRNEK 1983 yılından 1990 yılına kadar olan dönemde dünya altın fiyatları( ons başına dolar ile) aşağıdaki gibidir yılı fiyatı esas alınırsa, zaman serisindeki bütün fiyatlar 1983 yılı altın fiyatına bölünerek 100 ile çarpılır. YıllarAltın Fiyatı Basit İndeks

4 Miktar İndeksi İndeksi hesaplanacak yıldaki miktar temel yıldaki miktara bölünerek 100 ile çarpılırsa basit miktar indeksi hesaplanır. İndeksi hesaplanacak dönemdeki miktar q n ve temel dönemdeki fiyat q o ile gösterilirse basit miktar indeksi;

5 Yıllar Oto adediİndeks Örnek Bir otomobil fabrikasının son 10yılda üretip sattığı araba sayısı aşağıdaki gibidir yılındaki miktar esas alındığında diğer yıllara ait miktar indekslerini bulmak için 1988 yılının değerine bölünüp 100 ile çarpılır; (2133/2133)*100=100 (2349/2133)*100 =1.10*100=110 (4200/2133)*100=1.97*100=197

6 BİLEŞİK İNDEKSLER Birden fazla mal veya hizmet kaleminin fiyat, miktar veya kıymetindeki değişmeyi incelemek istediğimizde bileşik indekslerden faydalanırız. TARTISIZ İNDEKSLER Toplam Fiyat İndeksi Birden fazla mal veya hizmet kaleminin fiyatındaki nisbi değişim incelenmek istediğinde bu indeks kullanılır.Tartısız toplam fiyat indeksi:

7 ÖRNEK Beş yağ çeşidinin yıllık ortalama fiyatları aşağıdaki gibidir. Bu verilere dayanarak yağ için toplam fiyat indeksini hesaplayınız Yağın Türü Tereyağı Ayçiçek Yağı Zeytin Yağı Yemeklik Margarin Kahvaltılık Margarin Toplam

8 1988 yılını esas aldığımızda diğer yılların toplam yağ fiyatları 1988 yılı toplam fiyatına bölünerek 100 ile çarpılır ve toplam yağ fiyatları indeksi aşağıdaki gibi hesaplanır. YıllarToplamİndeks Örneğin: (22121/11368)*100=1.945*100=195(30681/11368)*100=2.69*100=270

9 TOPLAM MİKTAR İNDEKSİ: Birden fazla mal veya hizmet kaleminin miktarındaki nisbi değişimi incelemek istediğimizde bu indeks kullanılır. Tartısız toplam miktar indeksi;

10 ÖRNEK Yıllar itibariyle otomotiv sanayiinde üretilen motorlu araç sayısı aşağıdaki gibidir. Araç Türü Kamyon Kamyonet Otomobil Otobüs Minibüs Traktör Toplam

11 1988 yılında üretilen toplam motorlu araç sayısı esas alındığında toplam motorlu araç indeksleri; Örneğin (165588/181081)*100=0.91*100=91 (238326/181081)*100=1.316*100=132 … YıllarToplamİndeks , , , , ,5064

12 TARTILI İNDEKSLER Fiyat indeksleri hesaplanırken miktarlar, miktar indeksleri hesaplanırken fiyatlar tartı olarak kullanılır LASPEYRES FİYAT İNDEKSİ Bir mal veya hizmet grubuna ilişkin fiyat indeksi hesaplanırken, temel dönem miktarları tartı olarak kullanılırsa Laspeyres fiyat indeksi elde edilir.

13 p0p0 q0q0 p1p1 q1q MallarFiyatMiktarFiyatMiktar Arpa Buğday Pirinç temel yıl 1993 yılını temel alarak 1994 yılına ait Laspeyres fiyat indeksi ; 1993 yılına göre fiyatların %20 oranında arttığını söyleyebiliriz.

14 LASPEYRES MİKTAR İNDEKSİ Bir mal veya hizmet grubuna ilişkin miktar indeksi hesaplanırken temel dönem fiyatları tartı olarak kullanıldığında Laspeyres miktar indeksi elde edilir. Bu indeks; ÖRNEK: Laspeyres fiyat indeksi konusunda verilen örnek için 1993 yılını temel alarak 1994 yılına ait Laspeyres miktar indeksi ;

15 p0p0 q0q0 p1p1 q1q MallarFiyatMiktarFiyatMiktar Arpa Buğday Pirinç yılına göre miktarların %8 oranında azaldığını söyleyebiliriz.

16 TEMEL (BAZ ) DÖNEMİN DEĞİŞTİRİLMESİ Özellikle resmi kurum ve kuruluşlar tarafından açıklanan endeks sayıları genellikle temel dönemi değiştirerek güncelleştirmek mümkündür. I OY : Belirlenen yeni baz döneme göre hesaplanan endeks I E : Hesaplanacak dönemin eski değeri I YBY : Belirlenen yeni baz dönemin eski endeks değeri

17 I OY : Belirlenen yeni baz döneme göre hesaplanan endeks I E : Hesaplanacak dönemin eski değeri I YBY : Belirlenen yeni baz dönemin eski endeks değeri Aşağıda bir ürünün 5 yıl için basit fiyat endeksleri verilmiştir. Temel dönemin 2005 yılı olması durumunda yeni endeks değerini hesaplayınız. YılEndeksYeni endeks


"İNDEKSLER İndeksler, basit yada bileşik bir iktisadi olayın zaman ve mekan itibariyle gösterdiği değişmeleri, bir nispet halinde ifade eder. Değişikliklerin." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları