Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

KARBON EKONOMİSİ,KARBON YÖNETİMİ VE TÜRKİYE’DE ÖRNEK BİR VAKA ÇALIŞMASI (AYVALI BARAJ HAVZASI) Prof. Dr. Özden GÖRÜCÜ Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "KARBON EKONOMİSİ,KARBON YÖNETİMİ VE TÜRKİYE’DE ÖRNEK BİR VAKA ÇALIŞMASI (AYVALI BARAJ HAVZASI) Prof. Dr. Özden GÖRÜCÜ Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi."— Sunum transkripti:

1 KARBON EKONOMİSİ,KARBON YÖNETİMİ VE TÜRKİYE’DE ÖRNEK BİR VAKA ÇALIŞMASI (AYVALI BARAJ HAVZASI) Prof. Dr. Özden GÖRÜCÜ Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Orman Fakültesi Orman ve Su İşleri Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü İklim Değişikliği ve Yutak Alanlar İhtisas Grubu I.İstişare Toplantısı 24 Mayıs 2013 Ankara

2

3  Ormanlar: odun üretimi, rekreasyon, av ve yaban hayatı barınağı, su üretimi, erozyon kontrolü,tıbbi ve aromatik bitki üretimi gibi birçok işlevleriyle birlikte,  Yutak alanlar olarak karbon emisyonunun indirgenmesinde, sera gazları etkisi ve dolayısıyla küresel iklim değişiminin olumsuz etkilerinin azaltılmasında da önemli rol üstlenmektedir.

4  Yeryüzünde tüm bitkiler tarafından tutulan karbonun %75’i ormanların yeşil bünyesinde depolanmaktadır.  Örneğin, iyi gelişmiş 100 yaşındaki bir kayın ağacı fotosentez aracılığıyla 40 milyon m 3 havayı yapraklarıyla emerek, bu hava içerisindeki 1200 m 3 karbondioksiti, biyokimyasal dönüşümle 6 ton karbon olarak bağlayabilmektedir.  Ormanın, bir hektarda yıllık mutlak kuru biyolojik kütle üretimi için 13–30 ton CO 2 bağladığı bilinmektedir.

5  Atmosferde gaz halindeki CO 2 ’in oduna dönüştürülmesi reaksiyonunun bazı ormancılık parametreleri; İdare süresi, Faiz oranı, Biyokütle miktarı, Fiyat ve Alan açısından değer ölçümlemesi KARBON EKONOMİSİ olarak adlandırılmaktadır.  Atmosferdeki CO 2 emisyonunun yutak alanlarda; Orman,tarım,mera,okyanuslar,toprak vb. tutulması ve Absorbe edilmesi yol ve yöntemlerinin uygulanmasına KARBON YÖNETİMİ adı verilmektedir.  Karbon muhasebesi,Karbonomi,Karbon borsaları bu kapsamdadır.

6  Ormanların karbon bağlama ve ekonomik değere dönüştürme mantıksalı matematiksel ekonomi bağlamında ele alınmaktadır.  Karbon ekonomisi ve değerlendirilmesi konusu ülkemizde yenidir ve bazı yaklaşımlarla ekonomik değeri ile sosyal faydaları sürdürülebilirlik kriterleri bazında incelenmeye başlanmıştır(Görücü,1997).  Küresel ısınmada en fazla paya sahip olan gaz CO 2 olduğundan bilimsel araştırmalar daha çok bu gazın indirgenmesine ve değerlemesine odaklanmaktadır.

7 Sera Gazları Etki Oranları ve Emisyon Kaynağı (Nordhaus, 1991) Sera GazlarıEtki oranları (%)Emisyon kaynağı Karbondioksit53,2 En çok fosil yakıtlar Metan17,3 Çeşitli Biyolojik ve tarımsal faaliyetler Kloroflorokarbon21,4 Endüstriyel üretim Azot Oksitleri8,1 Enerji ve gübre kullanımı Toplam100

8 Bazı Ekosistemlerin Karbon Depolama Kapasiteleri (Cairns and Meganck, 1994) EkosistemKarbon depolama (t C/ha) Tropikal ormanlar220 Ilıman ormanlar150 Kuzey ormanları90 Çayır ve meralar15 Tarım alanları5

9 Türkiye’de Örnek Bir Vaka Çalışması: Kahramanmaraş Ayvalı Baraj Havzasında Karbon Emisyonu ve Ekonomisi Üzerine Araştırmalar (Özden GÖRÜCÜ,Ömer EKER,2009)  Bu araştırmada;Ayvalı Baraj Havzasında yer alan, Kahramanmaraş Orman İşletme Müdürlüğüne bağlı, Elmalar Orman İşletme Şefliği’nin 731, 732 ve 733 nolu bölmelerindeki üçüncü bonitet sınıfına ait kızılçam meşcereleri karbon emisyonu ve ekonomisi açısından analiz edilmiştir.  Hesaplamalarda kullanılan parametrelerin en önemlileri; *Kızılçam kuru odun kütlesindeki karbon miktarı, *1 kg kızılçam odununun bağladığı CO 2 miktarı ve *Karbonun fiyatıdır.

10 Fotosentez denkleminden faydalanılarak türetilen, Md x Nc x Rc[1] formülünde Md: 1 kg kuru odun kütlesi ağırlığı Nc : 1 kg kuru odun kütlesindeki karbon miktarı = 0,45 Rc : 44 atomik kütle birimine sahip CO 2 ’in, 12 atomik kütle birimine sahip Karbon’a oranı (44/12) = 3,66; göstermektedir.

11  Çalışma kapsamında, bağlanan CO 2 ’in bugünkü ekonomik değerini hesaplayabilmek üzere; faiz oranı, idare süresi ve karbon fiyatı girilerek, meşcerenin kuruluşundan itibaren bağlanan CO 2 ’in bugünkü net değeri bulunmaya çalışılmıştır.

12 Kızılçam Hasılat Tablosu (Kalıpsız, 1982) Yaş (Yıl) Orta çap (m) Hacim (m 3 /ha) Ortalama Yıllık Artım (m 3 /ha) Genel Hacim (m 3 ) 3010,1985,4108 4013,71215,6163 6021,01444,6263 8027,61523,7343 10032,71543,2410 12035,91533,0471 14037,71522,8528

13 IPCC Hesap Yöntemine göre Ayvalı Baraj Havzasında Kızılçam Meşcereleri Tarafından Tutulan Karbon ve Karbondioksit Miktarı Yaş grubu:40 Alan:105,5 hektar Hacim:121 m 3 /ha Toplam Ort.Yıllık Artım:590,8(105,5 x 5,6) Toplam gövde hacmi(A): 12 765 m 3 (105,5 x 121) Toplam yeşil servet(B): 15 318 m 3 (A x 1,2) Toplam ağaç hacmi(C): 17 616 m 3 (B x 1,15) Toplam kuru biyokütle(D): 10 569 ton(C x 0,6) Tutulan karbon(E): 4 756 ton(D x 0,45) Tutulan karbondioksit(F):17 408 ton(E x 3,66)

14 İdare süresi 40 yıl olarak kabul edildiğinde kızılçam meşceresinin tuttuğu brüt CO 2 değeri aşağıdaki formül aracılığıyla hesaplanmaya çalışılmıştır (Eker, 1997): TMAI x Pc x Nc x Rc x D [2] TMAI : Toplam ortalama yıllık artım Pc : Karbon fiyatı (35 $/t C) Nc :1 kg kuru odun kütlesindeki karbon miktarı = 0,45 Rc : Kütle çevirim faktörü = 3,66 D: {(1/r ) x [1-1/(1+r) t ]} dönem için iskonto faktörü. Formülde r iskonto oranı t ise süreyi göstermektedir. 590,8 x 35 x 0,45 x 3,66 x {1/0,05 x [1-1/(1+0,05) 40 ]}= 584 412$

15 Tutulan Karbonun Net Bugünkü Değeri (NBDc)’ni hesaplayabilmek için karbon depolanmasına yönelik yapılan ağaçlandırma masrafları (Ca) da hesaba eklenmiştir. NBDc = TMAI x Pc x Nc x Rc x D - Ca/(1+r) t [3] Ca=105,5 ha x 3 450 $(5 249 TL/ha)*=363 975 $ NBDc = 584 412 – 363 975 NBDc = 220 437 $ 60 yaş için: 165 594 $ 80 yaş için: 77 115 $ 100 yaş için: 22 286 $ * 1 $=1,5 TL.

16 Sonuç ve Öneriler  Dördüncü yaş sınıfına dahil,105,5 hektarlık alanda 17 616 m 3 toplam kızılçam ağaç hacminin depoladığı toplam karbondioksit miktarı 17 408 ton’dur. Hektarda sahada tutulan karbondioksit miktarı yaklaşık 167 ton olarak hesaplanmaktadır.  Yapılan ekonomik analizde, 10 569 ton kuru kütleye sahip kızılçam meşcerelerinin 4 756 ton karbon depo ettiği ve bu amaçla atmosferden 17 408 ton karbondioksit tuttuğu belirlenmiştir.

17  İngiltere Hükümeti Ekonomi Servisi ve İklim Değişimi Üzerine Hükümetlerarası Panel’in karbon fiyatlandırmasına yönelik önerileri göz önünde bulundurularak; Bir ton karbonun topluma yüklediği maliyet 35$ alınmış ve 40 yıllık idare süresi için Elmalar Serisinin söz konusu, üç bölmesinde kızılçam meşcereleri tarafından bağlanan CO 2 ’in toplam brüt değeri 584 412$ olarak hesaplanmıştır.  Kızılçam meşcerelerinin bulunduğu araştırma alanında 105,5 hektar sahanın 40 yıllık idare süresi boyunca karbon ekonomisine katkısının net bugünkü değeri 220 437 $ olarak hesaplanmıştır.  Yaş Sınıfı ve Artım Tablosu göz önünde bulundurularak yapılan hesaplamalara göre bağlanan karbon miktarında optimal idare süresi sonunda azalma olduğu da tespit edilmiştir.

18  Karbon emisyonlarının azaltılmasında sanayi kesimine ve genel olarak iş dünyasına bütçeleme ve transfer ödemeleri bakımından sorumluluklar düşmektedir.  Yeni ormancılık anlayışı çerçevesinde ormanların karbon stoğu olarak kullanılması ve bunun lokal, bölgesel, ulusal ve uluslararası ölçekte yaygınlaştırılması birçok ülke tarafından kabul görmektedir.  Ancak bu hedef doğrultusunda yapılan çalışmaların hayata geçirilebilmesi için ormanların karbondioksit depolama işlevine finansal destek sağlanması ve buna ilişkin karbon piyasalarının ve borsasının oluşturulması çalışmalarına başlanması gerekmektedir.

19 Sorunlar  Burada karşılaşılan en önemli problem;karbon muhasebeleştirmesinin analitik olarak hesaplara nasıl ve ne şekilde yansıtılacağıdır(Trade Off).  Karbon ekonomisi,karbon yönetimi ve karbon ticareti konusunun kamu, özel sektör ve diğer paydaşlar tarafından tutundurulmasıdır(Promoting).  Karbon piyasası mekanizmaları için hukuki alt yapının çözümlenmesidir(Legislation).

20 TEŞEKKÜRLER


"KARBON EKONOMİSİ,KARBON YÖNETİMİ VE TÜRKİYE’DE ÖRNEK BİR VAKA ÇALIŞMASI (AYVALI BARAJ HAVZASI) Prof. Dr. Özden GÖRÜCÜ Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları