Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

VTYS 2012 Mehmet Emin KORKUSUZ.  Veri Tabanı Yönetim Sistemleri Dersi  Saat :  1. Öğretim 10:20 – 11:50 / 12:30 – 14:00  2. Öğretim 17:05 – 18:35.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "VTYS 2012 Mehmet Emin KORKUSUZ.  Veri Tabanı Yönetim Sistemleri Dersi  Saat :  1. Öğretim 10:20 – 11:50 / 12:30 – 14:00  2. Öğretim 17:05 – 18:35."— Sunum transkripti:

1 VTYS 2012 Mehmet Emin KORKUSUZ

2  Veri Tabanı Yönetim Sistemleri Dersi  Saat :  1. Öğretim 10:20 – 11:50 / 12:30 – 14:00  2. Öğretim 17:05 – 18:35 / 18:55 – 20:25  Derse geç kalmak yaptırıma tabidir.  Derse devam mecburidir (OBS).  Derste cep telefonunun çalması yaptırıma tabidir.  Projelerin yapılmaması ağır yaptırıma tabidir. BİA3202 VTYS

3  Veri Tabanı Yönetim Sistemleri I ( Turgut Özseven )  Veri Tabanı Sistemleri Dersi Teoriden Pratiğe ( Nergiz Ercil Çağıltay – Gül Tokdemir )  Dr. Yalçın Özkan, Veri Tabanı Sistemleri, Alfa  James R. Groff, Paul N. Weinberg, Editör:Selçuk Tüzel, Herkes İçin SQL, Alfa  Luke Welling, Laura Thomson, Editör:Selçuk Tüzel, Uzmanlar İçin PHP ve MySQL, Alfa   KAYNAKLAR

4  Ara Sınav : %40  Yarıyıl Sonu Sınavı : %60  Zamanında teslim edilmeyen ödevler teslim edilmemiş sayılır. DEĞERLENDİRME

5  VT Temel Kavramları  İlişkisel Veri Tabanı Tasarımı  SQL (MySQL)  DDL  DML  DCL  Sorgular  Fonksiyonlar  Gruplandırarak Sorgulama  Join, Alt Sorgu  Trigger ve Procedure Ders İçeriği

6  Geleneksel Dosya Sistemleri  Sıralı erişimli dosya sistemleri  Doğrudan erişimli dosyalar  Veri (Data)  Enformasyon (Information)  Bilgi (knowledge)  Veri Tabanı Temel Kavramlar

7  Sıralı erişimli dosyalar (Sequental access files) Geleneksel Dosyalama

8 Sıralı Erişimli Dosyalar  Kayıtlar arasında sırayla ilerlenir  En son kayda ulaşmak için tüm kayıtları geçmek gerekir  Silme ve düzeltme işlemleri çok zordur  Kayıt sayısı arttığında sisteme maliyeti çok fazla olur

9  Doğrudan erişimli dosyalar (Random access files) Geleneksel Dosyalama

10 Doğrudan erişimli (Random Access) Her bir kaydın adresi index dosyasında saklanır Index dosyasındaki adrese doğrudan erişim yapılır Hashed File Kayıtlara erişmek için hesap yapılır Her kaydın ve alanın kaç byte kapladığı saklanır Hesaplanan adrese doğrudan erişilir Doğrudan Erişimli Dosyalar

11  Olgu, kavram ya da komutların, iletişim, yorum ve işlem için elverişli biçimsel ve uzlaşımsal bir gösterimi.  Olaylar ve varlıklar ile ilgili kaydedilebilir dolaylı olarak bir anlam ifade eden ve işlenmemiş (ham) gerçekler veya ölçümlerdir.  Kaydedilebilir bilgi! Veri

12  Karar vermek için bir değeri olan ve organize edilmiş verilerin özetlenmesi ile elde edilen gerçeklerdir. Enformasyon

13  Enformasyon haline dönüştürülmüş gerçeklerin analiz edilmesi ve sentezlenmesi sonucu karar vermeye yönelik olarak elde edilen daha üst seviyeli gerçekleri içerir. Bilgi

14 VERİ, ENFORMASYON VE BİLGİ Bilgi Enformasyon Veri Özetlenir Sentezlenir Karar Verme Analiz Edilir Organize Edilir Toplanır Yandaki grafik kavramlar arasındaki bağıntı ve verinin bilgiye dönüşüm sürecini göstermektedir. Karar verme amacıyla verinin toplanıp, organize edilmesi, özetlenmesi, analiz edilmesi ve sentezlenmesi gerekir. Veritabanı sistemleri bu aşamalarda önemli bir rol oynar ve bu aşamaların sağlıklı olarak gerçekleştirilmesi için bir alt yapı hazırlanır.

15 VERİ, ENFORMASYON VE BİLGİ 1. Bu yıl, Osman diğer tüm satış temsilcilerinden daha fazla komisyon elde etmiştir. 2. Bu yıl, Trakya Bölgesi TL’den fazla satış gerçekleştirmiştir. 3. Her yıl Osman tüm satış temsilcilerinden daha fazla satış gerçekleştirir. Aşağıdakilerden hangisinin veri, enformasyon ve bilgi olduğunu düşünüyorsunuz?

16  MySQL  MsSQL  PostgreSQL  Oracle  Sybase  Berkeley  Firebird  Ms access Veri Tabanı Yönetim Sistemleri

17  SQL  PL/SQL  OQL : Object Query Language  CQL  4D Query Language  Datalog Veri Tabanı Dilleri

18  Veri Tabanı (Data Base)  Alan (Field)  Satır (Row)  Sütun (Column)  Tablo (Table)  Veri Tipi (Data Type) Veri Tabanı Kavramları

19  Anahtar (Key)  Birincil Anahtar (Primary Key)  Tekil Anahtar (Unique Key)  Yabancı Anahtar (Foreign Key)  Katılım (=İlişkilendirme) (Joining)  NULL Veri Tabanı Kavramları

20  Veri tabanı düzenli bilgiler topluluğudur.  Sistematik erişim imkânı olan, yönetilebilir, güncellenebilir, taşınabilir, birbirleri arasında tanımlı ilişkiler bulunabilen bilgiler kümesidir.  Bir bilgisayarda sistematik şekilde saklanmış, programlarca işlenebilecek veri yığınıdır. Veri Tabanı

21 Alan Ogr_noAd_soyadd_tarihd_yeri 1Melek 2Zeynep 3Xxx 4Zzz 5Aaa 6Ccc

22 Satır Alan Ogr_noAd_soyadd_tarihd_yeri 1Melek 2Zeynep 3Xxx 4Zzz 5Aaa 6Ccc Kayıt (Record)

23 Sütun Alan Ogr_noAd_soyadd_tarihd_yeri 1Melek 2Zeynep 3Xxx 4Zzz 5Aaa 6Ccc

24 Tablo Ogr_noAd_soyadd_tarihd_yeri 1Melek 2Zeynep 3Xxx 4Zzz 5Aaa 6Ccc

25  Alanda saklanacak bilgilerin türü farklılıklar gösterir. Sayı, metin, tarih vb. olabilir.  Sayı tipleri  Tarih, zaman tipleri  Metin tipleri  Diğer tipler Veri Tipi

26  Tablolarda bulunan her bir kaydın diğerinden farklı olmasını garanti altına bir alandır. Anahtar

27  Tabloda tutulan verilerden benzersiz yani anı değeri iki kez içermeyecek olan sütun birincil anahtar olarak belirlenir. Birincil Anahtar

28  Birincil anahtarda olduğu gibi bir değer sadece bir kez girilebilir. Birincil anahtardan farklı olarak NULL değer alabilir. Tekil Anahtar

29  Bir tabloya girilebilecek değerleri başka bir tablonun belli alanında yer alabilecek veri grubu ile sınırlandırılmaya ve en önemlisi de ilişkilendirmeye yarar... Yabancı Anahtar

30  Tek sorgu ile birden fazla tablodan işlemine denir. İlişkilendirme

31  Tablodaki bir alana hiç değer girilmediğinde oluşur.  NULL boşluk değil, değer bulunmamasıdır. NULL

32 VTYS’NİN TEMEL BİLEŞENLERİ Index ve Hesaplama yöntemlerini kullanır Uygulamaların veri tabanına doğrudan erişmesini engeller Uygulamadan bağımsızdır Veri Tabanı VTYS Uygulama Yazılımı

33 VTYS’NİN TEMEL BİLEŞENLERİ Veri Tabanı Yöneticisi Veri Tanımlama Dili (DDL) Derleyicisi Sorgu İşleyicisi (SQL) Tablo yaratma Form yaratma Sorgu yaratma Rapor yaratma Kayıt ekleme Kayıt silme Kayıt güncelleme Veri Tabanı Genişletilmiş Programlama Dili (DML + taşıyıcı dil) Derleyicisi Uygulama Programı VT Sorgus u VT Tanımları Derlenmiş Uygulama Programı Derlenmiş VT Tanımları Kullanıcı verileri Metadata Dizinler Uygulama Metadatası Veri Tabanını Oluşturma Veri Tabanını Kullanma

34  Veri Tekrarı (Data Redundancy)  Veri Tutarlılığı (Data Consistency)  Veri Paylaşımı (Data Concurrency)  Veri Bütünlüğü (Data Integrity)  Veri Güvenliği (Data Security)  Veri Bağımsızlığı (Data Indepedence) VTYS’nin Faydaları

35

36  Veri Tabanı Yöneticisi  Tasarım  Performans analizi  Erişim yetkileri  Yedekleme – Geri yükleme  Veri bütünlüğünü sağlama  Sistem sürekliliği  Uygulama Programcısı  Sorgu Dili Kullanıcısı  Son Kullanıcı Veri Tabanı Kullanıcıları

37  Sıradüzensel Veri Modeli (Hierarchical Data Model)  Ağ Veri Modeli (Network Data Model)  İlişkisel Veri Modeli (Relational Data Model)  Nesneye-Yönelik Veri Modeli (Object-oriented Data Model) VT Modelleri

38  Sıradüzensel (Hiyerarşik) Veri Modeli en eski model olup 60 ve 70'li yıllarda çok kullanılmıştır.  1969’da ortaya çıkan Ağ Veri Modeli 1970’li yıllarda ve  1980’li yılların ilk yarısında kullanılmıştır.  İlişkisel veri modeli de ilk kez 1969 yılında ortaya atılmış, 1970’li yılların sonunda kullanılmaya başlanmış ve 1985 yılından sonra yaygınlaşmış bir yaklaşımdır.  1990’lı yıllarda yaygın kullanılan VTYS'lerin hemen hemen tümünün ilişkisel tabanlı olduğu söylenebilir. VT Modelleri - Tarihçe

39  Nesneye-yönelik veri modeli yaklaşımı ise on yılı aşkın süredir gündemde olan, günümüzde çok yaygın kullanılmasa bile, kullanımı giderek yaygınlaşan bir yaklaşımdır.  Geçmişe baktığımızda, ilişkisel yaklaşımın kullanılmaya başlanması ile sıradüzensel ve ağ yaklaşımlarının terk edildiği görülmektedir.  Buna karşılık nesneye-yönelik yaklaşımın kullanılmaya başlanması ile ilişkisel yaklaşım terk edilmemiştir.  Günümüzde hem ilişkisel hem de nesneye-yönelik yaklaşımı birlikte kullanan VTYS'lerinin yaygınlaştığı görülmektedir (ORDBMS). VT Modelleri - Tarihçe

40  1960’lar ve 1970’lerde kullanılmıştır.  Programlama dillerindeki veri yapılarına benzer. Bir kaydın 1 ebeveyn kaydı, 1’den çok çocuk kaydı vardır. Sıradüzensel (Hiyerarşik) Model Kitaplar (no, başlık) YayıncılarKonular Yazarlar (ad, soyad)

41  1970’lerde.  Her kaydın birçok ebeveyn ve birçok çocuk kaydı bulunabilir. Ağ Modeli KonularKitaplar Yazarlar Yayıncılar

42  1980’lerden günümüze.  Veriler için kavramsal olarak basit bir model; veriler ve ilişkiler “tablolar” üzerinde tanımlanır ve tüm bilgiler görülebilecek şekildedir. İlişkisel Model

43  1990’lardan günümüze.  Veriler nesne olarak modellenir ve yaratılır.  Nesneye-Yönelik Programlama (OOP) da olan sınıf ve miras kavramlarına sahiptir.  Karmaşık veriler üzerinde işlem yaparken yüksek performans sunan bir yaklaşımdır Nesneye-Yönelik Model

44  Merkezi Sistem Mimarisi  Basit istemci/sunucu Mimarisi  Üç katmanlı istemci/sunucu Mimarisi  N Katmanlı Sistemler  Dağıtık Veritabanı Sistemleri Mimamirisi VT Mimarileri

45 TARİHÇE VE KURULUM MİMARİLERİ Merkezi Sistem Mimarisi  Bu mimaride,uç kullanıcı birimleri,VTYS ve veriler aynı sunucu sistem üzerinde konumlandırılır.Bu tür veritabanı yapılarına,merkezi sistem adı da verilir.

46 TARİHÇE VE KURULUM MİMARİLERİ Merkezi Sistem Mimarisi  AVANTAJLARI -Bu yapılar,çok yüksek gereksinimleri olmayan sistemler için pratik ve uygun bir çözüm olarak kullanılmaktadır. -Tek bir sunucu sistemin yönetime gereksinim duyulması nedeniyle,sistem maliyeti ve bakım-onarım yatırımı daha düşük olacaktır. - Sistem yapısının basitliği,sorunların daha kolay çözülebilmesini sağlayacaktır.

47 TARİHÇE VE KURULUM MİMARİLERİ Merkezi Sistem Mimarisi  DEZAVANTAJLARI -Bilişim sistemleri gereksinimleri artan organizasyonlarda,hem uygulamaların,hem de veritabanı sisteminin ve istemcilerin tek bir sunucu tarafından yönetiliyor olması sistem performansında önemli sorunlara neden olabilmektedir.Bu sebeple son yıllarda sunucu görevi yapabilecek olan bilgisayarların daha yüksek performansla ve daha düşük maliyetlerle elde edilebilmesi ve bilgisayar ağları teknolojilerindeki gelişmeler nedeniyle,bir iletişim ağı üzerinden istemci/sunucu mimarilerinin kullanılması tercih edilir hale gelmiştir.

48 TARİHÇE VE KURULUM MİMARİLERİ Merkezi Sistem Mimarisi Merkezi Bilgisayar Veri tabanı

49 TARİHÇE VE KURULUM MİMARİLERİ Basit İstemci/Sunucu Mimarisi  Birden fazla kullanıcının istemci olduğu basit istemci/sunucu mimarisinde istemciler,iletişim ağı aracılığı ile veritabanı sisteminin bulunduğu sunucuya ulaşarak sistemi kullanırlar.Bu yapıya iki katmanlı istemci/sunucu mimarisi adı da verilir.  Birinci katman,istemci sistemlerden oluşur,bu katmanın görevi,kullanıcı arayüzlerini kullanıcıya sunmak ve temel veri işlemlerini gerçekleştirmektir.İkinci katman ise,veritabanı sunucusundan oluşur.Bu katmanın görevi geçerlilik işlemlerinin yapılması ve veritabanına erişimin sağlanmasıdır.

50 TARİHÇE VE KURULUM MİMARİLERİ Basit İstemci/Sunucu Mimarisi  AVANTAJLARI -Mevcut veritabanına daha geniş bir erişim imkanı sunulur. -Daha yüksek bir performansın elde edilmesi sağlanır.

51 TARİHÇE VE KURULUM MİMARİLERİ Basit İstemci/Sunucu Mimarisi  DEZAVANTAJLARI -Bilişim sistemlerinin ve uygulama yazılımlarının gereksinimlerinin daha yüksek olduğu durumlarda bu mimari yaklaşımdan da istenilen performansın elde edilememesi söz konusu olabilmektedir.Bu durumlarda üç katmanlı yaklaşım olarak isimlendirebileceğimiz mimari yaklaşım tercih edilmelidir.

52 TARİHÇE VE KURULUM MİMARİLERİ Üç Katmanlı İstemci/Sunucu Mimarisi  1990’lı yıllardan itibaren,uygulamaların giderek daha karmaşık ve daha kapsamlı bir hal alması ve bir uygulamanın yüzlerce kişi tarafından geliştirilme ihtiyacı gibi nedenlerden dolayı farklı arayışlar içine girilmiştir.Bu çalışmaların sonucunda üç katmanlı istemci/sunucu mimarisi ortaya çıkmıştır.  Birinci katmanda,istemci bilgisayarlar bulunur.Bu bilgisayarların temel görevi,kullanıcı arayüzlerinin kullanıcılara sunulmasıdır.İkinci katmanda ise,uygulama sunucusu bulunur.Bu sunucunun görevi,iş kurallarının uygulanmasının sağlanması ve veri işleme mantığının gerçekleştirilmesidir.Üçüncü katmanda ise veritabanı sunucusu bulunur.Bu sunucun görevi,veri geçerliliğinin ve veritabanına erişimin sağlanmasıdır.

53 TARİHÇE VE KURULUM MİMARİLERİ Üç Katmanlı İstemci/Sunucu Mimarisi  AVANTAJLARI -Yaklaşımın modüler olması -Veritabanına erişimin doğrudan engellenmesi nedeniyle daha güvenli olması -Farklı işlemlerin farklı sunucular tarafından yönetiliyor olması -Performansının daha yüksek olması -Web tabanlı uygulamalar için de uygun bir ortam olması

54 TARİHÇE VE KURULUM MİMARİLERİ Üç Katmanlı İstemci/Sunucu Mimarisi  DEZAVANTAJLARI -Web tabanlı uygulamaların gereksinimlerinin giderek artması nedeniyle N-katmanlı yaklaşım adı verilen gereksinimler çercevesinde bu mimariye ek bazı katmanların eklendiği yeni yaklaşımlar kullanılmaya başlanmıştır.

55 TARİHÇE VE KURULUM MİMARİLERİ İki Katmanlı İstemci-Sunucu Mimarisi İstemci Veritabanı Sunucusu Üç Katmanlı İstemci-Sunucu Mimarisi Uygulama Sunucusu İstemci Veritabanı Sunucusu

56 TARİHÇE VE KURULUM MİMARİLERİ N-Katmanlı Sistemler  Bu yaklaşıma göre,katman sayısı gereksinimler çerçevesinde arttırılabilmektedir.  N-katmanlı yaklaşımlar günümüzde,farklı servis hizmetleri için farklı sunucuların kullanılması ile tercih edilen bir yaklaşım haline gelmiştir.

57 TARİHÇE VE KURULUM MİMARİLERİ N-Katmanlı Sistemler  AVANTAJLARI -Güvenliğinin Artması -Performansının artması

58 TARİHÇE VE KURULUM MİMARİLERİ N-Katmanlı Sistemler  DEZAVANTAJLARI -Sistemin giderek daha karmaşık bir yapı alması nedeniyle de bazı durumlarda dezavantaj da olabilmektedir.

59 TARİHÇE VE KURULUM MİMARİLERİ N-Katmanlı Sistemler Web Yazılımları İletişim Ağı Web Sunucusu Uygulama Yazılımları Veritabanı VTYS Uygulama SunucusuVeritabanı Sunucusu

60 TARİHÇE VE KURULUM MİMARİLERİ Dağıtık Veritabanı Sistemleri Mimarisi  Bu sistem,verilerin iletişim ağları ile birbirine bağlı olan farklı sunucular üzerinde dağıtılmasını hedefler.  Birbiri ile mantıksal olarak bağıntısı olan dağıtık veri kümelerinin,tek bir VTYS tarafından yönetildiği yada yönetilebileceği durumlarda bu mimari tercih edilebilir.

61 TARİHÇE VE KURULUM MİMARİLERİ Dağıtık Veritabanı Sistemleri Mimarisi  AVANTAJLARI -Veri kümelerinin birbirinden atrıştırılması ile veri güvenliğini artırmıştır. -Farklı işlemler için farklı veritabanı sunucularının kullanılması nedeniyle de performansın arttırılmasını sağlamıştır. -Tek bir VTYS tarafından yönetimin sağlanması,sistem bakım onarım maliyetlerinin çok fazla artmamasına ve genel sistem yönetiminin göreceli olarak karmaşıklaşmamasına neden olmuştur.

62 TARİHÇE VE KURULUM MİMARİLERİ Dağıtık Veritabanı Sistemleri Mimarisi Veritabanı VTYS İletişim Ağı

63 TARİHÇE VE KURULUM MİMARİLERİ Dağıtık Veritabanı Yönetim Sistemleri Mimarisi  Bu yapılarda,VTYS’ler ve veritabanları farklı birçok sunucu üzerinde dağıtık bir yapıda konumlandırılır.İstemciler,bir sunucu aracılığı ile bu farklı veritabanı sistemlerine,iletişim ağ yapısı aracılığı ile ulaşırlar.

64 TARİHÇE VE KURULUM MİMARİLERİ  AVANTAJLARI -Kullanıcı gereksinimlerine yönelik esnek -Bütün çözümlerin oluşturulmasında büyük kolaylıklar sağlamaktadır. Dağıtık Veritabanı Yönetim Sistemleri Mimarisi

65 TARİHÇE VE KURULUM MİMARİLERİ Dağıtık Veritabanı Sistemleri Mimarisi Veritabanı VTYS İletişim Ağı VTYS Veritabanı


"VTYS 2012 Mehmet Emin KORKUSUZ.  Veri Tabanı Yönetim Sistemleri Dersi  Saat :  1. Öğretim 10:20 – 11:50 / 12:30 – 14:00  2. Öğretim 17:05 – 18:35." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları