Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Türk Milli Eğitim Sisteminin Yapısı ve Özellikleri.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Türk Milli Eğitim Sisteminin Yapısı ve Özellikleri."— Sunum transkripti:

1 Türk Milli Eğitim Sisteminin Yapısı ve Özellikleri

2 2 Osmanlı İ mparatorlu ğ u’nda geleneksel e ğ itim dini temelli oldu ğ u için, bir hayır i ş i olara vakıflar ve hayırseverler tarafından yürütülmekteydi. – milli bir e ğ itimden söz etmek mümkün de ğ ildi – Tanzimat’ın ilanından sonra geli ş meye ba ş layan laik e ğ itim kurumları, devlete ba ğ lı bir örgüt tarafından yürütülmekle birlikte kurumsalla ş amamı ş tı. E ğ itimin halka yaygınla ş tırılamamasının ve var olan kurumların giderek bozulmasının bir nedeni devletin e ğ itim görevini üstlenmemesi olabilir. Türk e ğ itim sisteminin yönetim yapısı Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulu ş undan itibaren geli ş meye ba ş lamı ş tır. E ğ itim milli olarak kabul edilmi ş ve e ğ itimde devletçi ve merkeziyetçi bir yönetim yapısı benimsenmi ş tir.

3 TÜRK MİLLİ EĞİTİM SİSTEMİNİN YÖNETİM YAPISI 3  Kurtulu ş Sava ş ı sırasında, Ankara Hükümeti’ne ba ğ lı ilk Milli E ğ itim Bakanlı ğ ı 2 Mayıs 1920 yılında kurulmu ş tur. o İ lkö ğ retim, ortaö ğ retim, kültür dairesi ve istatistik olmak üzere dört temel birim  De ğ i ş en ekonomik, politik ve toplumsal ş artlara göre Milli E ğ itim Bakanlı ğ ı’nın yapısında birçok de ğ i ş iklik yapılmı ş, yurtiçi ve yurtdı ş ı te ş kilatlarıyla kadrosu en geni ş bakanlıklarda biri haline gelmi ş tir. – Te ş kilat Ş eması s. 123 Ş ekil 5.1 – o Bir merkez te ş kilatı, bir de il ve ilçelerde, oraların mülki amirlerine (vali ve kaymakam) ba ğ lı ta ş ra te ş kilatı

4 Merkez Teşkilatı 4 Tüm yetkiler (atama yapma, yönetmelik çıkarma, program hazırlama vb) merkezde toplanmaktadır. Merkez te ş kilatı kalabalık bir kadro ve karma ş ık bir yapıla ş mayla çalı ş maktadır. Bakanlık Merkez Te ş kilatı, Bakanlık Makamı, Talim ve Terbiye Kurulu, Ana Hizmetler Birimi, Danı ş ma ve Denetim Birimleri ve Yardımcı Hizmet Birimleri’nden olu ş maktadır.

5 Merkez Teşkilatı 5 Talim ve Terbiye Kurulu büyük ölçüde e ğ itim kurumlarında uygulanan e ğ itim programlarının ve bunları destekleyen ders kitaplarının hazırlanması, geli ş tirilmesi, de ğ i ş tirilmesi gibi konulardan sorumludur. Ana Hizmetler Birimi ise örgün ve yaygın e ğ itim kurumlarının ba ğ lı bulundu ğ u genel müdürlükler ile bu kurumlara destek olan genel müdürlükleri kapsamaktadır. Milli E ğ itim Bakanlı ğ ı’nda tüm örgün e ğ itim kademeleri ile okul türlerine göre ve yaygın ö ğ retim kurumlarına yönelik genel müdürlükler bulunmaktadır.

6 Türk Eğitim Sistemi yılında kabul edilen sayılı Milli E ğ itim Temel Kanunu’na göre, günümüz Türk e ğ itim sistemi, yaygın ve örgün olmak üzere iki temel bölümden olu ş maktadır. Örgün e ğ itim, okul öncesi e ğ itim, ilkö ğ retim ve yüksekö ğ retimden meydana gelir. Yaygın e ğ itim ise insanların örgün e ğ itim dı ş ında Milli E ğ itim’in genel amaçları ve temel ilkeleri çerçevesinde e ğ itim imkânı sunar.

7 TÜRKİYE’DE ÖRGÜN EĞİTİMİN KADEMELERİ 7 Okul Öncesi E ğ itim Zorunlu ilkö ğ renim ça ğ ına gelmemi ş çocukların bedensel, zihinsel ve sosyal geli ş imini, planlanmı ş bir ortam içinde sa ğ layan ve onları ilkö ğ retime hazırlayan bir e ğ itim kademesidir. Bu kurumlar ba ğ lı oldukları bakanlı ğ a ve hizmet verdikleri ya ş grubuna göre anaokulu, ana sınıfı, çocuk yuvası, kre ş gibi de ğ i ş ik adlar almaktadır.

8 TÜRKİYE’DE ÖRGÜN EĞİTİMİN KADEMELERİ 8 Okul Öncesi E ğ itim  Kre ş :  Sa ğ lık Sosyal ve Yardım Bakanlı ğ ı’na ba ğ lı ve 0-2 ya ş grubu çocuklar için.  Amaç çocu ğ un sa ğ lıklı bakımını sa ğ lamak. Çalı ş an annelere çocuklarına baktırabilecekleri güvenli bir ortam sa ğ lamak.  Büyük ş ehirlerde daha yaygın.  Büyükannelerin çocu ğ un bakımına yardımcı olmaları ve göreceli olarak evde bakıcı kadın çalı ş tırmanın mümkün olması nedeniyle yeterince yaygınla ş mamı ş lardır.  Çocuk yuvaları:  Sa ğ lık Sosyal ve Yardım Bakanlı ğ ı’na ba ğ lı, 2-4 ya ş grubu çocuklar için.  Çocu ğ un e ğ itiminden çok bakımıyla ilgilenmektedirler.  Son yıllarda okul öncesi e ğ itimin önemi ortaya çıkınca, çocuk yuvalarında da e ğ itim önem kazanmaya ba ş lamı ş tır.  Özel ya da resmi kurulu ş lara ba ğ lı olarak çalı ş maktadırlar.

9 TÜRKİYE’DE ÖRGÜN EĞİTİMİN KADEMELERİ 9 Okul Öncesi E ğ itim  Anaokulları:  Milli E ğ itim Bakanlı ğ ı’na ba ğ lı ve 4-6 ya ş grubundaki çocukların e ğ itimi i ş levini üstlenirler.  Ana sınıfları:  Milli E ğ itim Bakanlı ğ ı’na ba ğ lı ilkö ğ retim okullarında yer alan 5-6 ya ş grubundaki çocukların e ğ itimini üstlenen sınıflardır.  Okulun bünyesinde yer alır ve okulla aynı mekanı payla ş ır.

10 TÜRKİYE’DE ÖRGÜN EĞİTİMİN KADEMELERİ 10 Okul Öncesi E ğ itimin Önemi  0-6 ya ş çocukların bedensel, zihinsel ve sosyal geli ş melerinin en hızlı oldu ğ u dönemlerinden biridir.  Çocu ğ un yetenek ve becerilerini geli ş tirmek için ona rehberlik etmek, çevredeki olaylara kar ş ı uyarmak, entelektüel bir hava sa ğ lamak, çocu ğ un yaptıklarını ve dü ş ündüklerini izlemek, do ğ ru davranı ş larını peki ş tirmek gerekir.  Bu da ancak iyi e ğ itim görmü ş ana babanın yanında ya da planlı e ğ itim uygulayan bir okul öncesi e ğ itim kurumunda mümkün olur.

11 TÜRKİYE’DE ÖRGÜN EĞİTİMİN KADEMELERİ 11 Okul Öncesi E ğ itimin Önemi  Kentsel bölgelerde e ğ itim görmü ş kadınların büyük bir kısmının hem aile ekonomisine katkıda bulunmak, hem de toplumda kendilerine belli bir statü sa ğ lamak amacıyla ev dı ş ında çalı ş maya ba ş lamaları;  gecekondu ve kırsal bölgedeki kadınların ise e ğ itim düzeylerinin dü ş ük olması  okul öncesi e ğ itimin önemini artırmaktadır.

12 TÜRKİYE’DE ÖRGÜN EĞİTİMİN KADEMELERİ 12 Okul Öncesi E ğ itimin Önemi  Çocu ğ un sa ğ lıklı geli ş mesi için gerekli olan fiziki ve sosyal çevreyi sa ğ lar.  Çocuklar, akran grupları içinde kendini tanımasını, kendini kabul ettirecek güç ve becerilerini geli ş tirmesini, ayrıca birlikte ya ş ama kurallarını ö ğ renir.  Grup çocu ğ un ya ş antısını doldurur, doyumunu sa ğ lar.  Çocu ğ un bedenini kullanma, oyun oynama, merakını giderme, hayalini açı ğ a vurma ve ba ğ ımsızlı ğ ını kazanma gibi temel gereksinimlerini de kar ş ılar.

13 TÜRKİYE’DE ÖRGÜN EĞİTİMİN KADEMELERİ 13 Okul Öncesi E ğ itimin Geli ş imi ve Sorunları  Okulla ş ma oranının en dü ş ük (%13) oldu ğ u e ğ itim kademesidir.  İ lkö ğ retimin geli ş tirilmesine a ğ ırlık verilmesi, kamu kaynaklarının sınırlılı ğ ı ve özel sektörün yeterince özendirilmemesi geli ş imini yava ş latmı ş tır.  Bir kısmının Sa ğ lık Sosyal ve Yardım Bakanlı ğ ı’nın sorumlulu ğ unda olması bu kurumların örgütlenmesini, yürürlükteki programlarının uygulanmasını ve faaliyetlerinin denetlenmesini güçle ş tirmektedir.

14 TÜRKİYE’DE ÖRGÜN EĞİTİMİN KADEMELERİ 14 Okul Öncesi E ğ itimin Geli ş imi ve Sorunları  Türkiye’de okul öncesi e ğ itim, uzun yıllar büyük ş ehirlerde yer alan özel okullar ile büyük kamu ve özel kurulu ş lar tarafından açılan anaokullarıyla sınırlı kalmı ş tır.  Sayısal olarak son 10 yılda geçmi ş teki yıllara göre çok ciddi bir artı ş olmakla birlikte, ço ğ u büyük ş ehirlerde olan bu okulların ülkenin çocuk nüfusuna göre çok yetersiz oldu ğ u açıktır.  Özel sektör de anaokullarının maliyeti çok yüksek oldu ğ u ve ö ğ renci bulmakta güçlük çekti ğ i için yeterince geli ş ememektedir.

15 TÜRKİYE’DE ÖRGÜN EĞİTİMİN KADEMELERİ 15 Okul Öncesi E ğ itimin Geli ş imi ve Sorunları  MEB, bu e ğ itim kademesindeki açı ğ ı gidermek amacıyla, ana sınıflarını yaygınla ş tırmaya a ğ ırlık vermi ş tir.  Bu sınıflar çocuklara ya ş larına uygun ba ğ ımsız bir mekân sunmakla birlikte, bu politika ülkemizde okul öncesi e ğ itimin hızla geli ş mesine çok önemli katkıda bulunmu ş tur.  Büyük özel okullar da benzer uygulamalara ba ş lamalarına neden olmu ş tur.  Ancak bu uygulama özel anaokullarının gerilemesine neden olmu ş tur.

16 TÜRKİYE’DE ÖRGÜN EĞİTİMİN KADEMELERİ 16 Okul Öncesi E ğ itimin Geli ş imi ve Sorunları  Ana sınıflarının yaygınla ş tırılmasıyla birlikte, okul öncesi e ğ itim yava ş yava ş küçük yerle ş im birimlerine de kaymaktadır.  Daha çok gelir ve e ğ itim düzeyi yüksek olan ailelerin çocukları yararlanabilmektedir.  Gecekondu ve kırsal bölgelerde ya ş ayan, e ğ itim düzeyi dü ş ük ailelerinin çocuklarının e ğ itimi de artık bir gerekliliktir.  Türkçe ö ğ renme sorunun oldu ğ u yerlerde okul öncesi e ğ itim daha da büyük önem ta ş ımaktadır.  Aile içinde okul öncesi e ğ itimden yoksun olan bu çocuklar ilkokulda ba ş arısız olmakta ve üst düzeydeki okullara devam edememektedirler.

17 TÜRKİYE’DE ÖRGÜN EĞİTİMİN KADEMELERİ 17 İ lkö ğ retim  Zorunlu temel e ğ itim, 6-14 ya ş grubu çocuklar için 8 yıllık ilkö ğ retim okullarıdır.  Özel okullar hariç parasızdır.  İ lk 5 yılında temel bili ş sel ve sosyal beceriler kazandırılır ve dersler sınıf ö ğ retmeni tarafından yürütülür.  6, 7 ve 8. sınıflarda ö ğ retmenler konu alanlarına göre uzmanla ş ır. Çocuk bir yandan hayata hazırlanırken, di ğ er yandan ortaö ğ retim kurumları için gerekli bilgi ve becerileri kazanırlar.

18 TÜRKİYE’DE ÖRGÜN EĞİTİMİN KADEMELERİ 18 İ lkö ğ retimin Önemi  Çocu ğ a, toplum içinde di ğ er bireylerle uyum içinde ya ş ama kural ve becerileri ile ya ş amalarını daha iyi bir biçimde sürdürmeleri için gerekli temel bilgi ve beceriler kazandırılır.  Birinci kademesinde çocuklar okuma yazma, okudu ğ unu anlama, ana dilini do ğ ru kullanma, temel matematiksel i ş lemler, önemli toplumsal ve do ğ al olaylar hakkında temel bilgiler edinirler. - Gelecekteki ö ğ renmeler için temel te ş kil eder.  İ kinci kademesinde ö ğ renciler hayata ve bir üst ö ğ retim kademesine hazırlanırlar.

19 TÜRKİYE’DE ÖRGÜN EĞİTİMİN KADEMELERİ 19 İ lkö ğ retimin Önemi  E ğ itim olanaklarının sınırlı ve ilkö ğ retimden sonra örgün e ğ itimi terk etme oranın yüksek oldu ğ u ülkelerde, toplumdaki bireylerin en azından temel bilgi ve becerilerle donatılmı ş hale getirilmesi açısından, ilkö ğ retim kademesinin e ğ itim sistemi içinde ayrı bir önemi vardır.  İ lkö ğ retim temel i ş levi çocu ğ u hayata hazırlamak oldu ğ u için, öncelik ö ğ rencilere temel bilgi ve beceriler kazandırılmasına verilmelidir.  İ kici kademede ise okul onları mesle ğ e hazırlamalıdır.

20 TÜRKİYE’DE ÖRGÜN EĞİTİMİN KADEMELERİ 20 İ lkö ğ retimin Geli ş imi ve Sorunları  19. yüzyılın ba ş larından itibaren önem kazanmaya ba ş lamı ş tır.  İ lkokulların parasız ve zorunlu olması II. Mahmut döneminde, 1826 yılında yayımlanan bir fermanla duyurulmu ş tur.  Cumhuriyetin ilanına kadar ilkokulların ülke çapında yaygınla ş tırılması sa ğ lanamamı ş tır.  Osmanlı İ mparatorlu ğ u’nun ekonomisinin basit tarıma dayalı olması.  Tarım toplumlarında informal e ğ itim bireylere yeterli oldu ğ u için formal e ğ itim geli ş memektedir.

21 TÜRKİYE’DE ÖRGÜN EĞİTİMİN KADEMELERİ 21 İ lkö ğ retimin Geli ş imi ve Sorunları  İ lkö ğ retimin 7-14 ya ş ındaki çocuklar için parasız ve zorunlu oldu ğ u ifadesi 1924 Anayasası’nda yer almı ş tır. Ancak zorunlu e ğ itim 5 yıl olarak uygulanmı ş tır.  İ lkö ğ retimi süresinin 8 yıl olması 1961 yılında Temel E ğ itim Yasası’yla kabul edilmi ş tir.  İ lkö ğ retim uygulaması ilk kez ö ğ retim yılında 10 okulda ba ş latılmı ş tır.  Gerçek anlamda kesintisiz ve zorunlu e ğ itim 8 yıllık ilkö ğ retime geçi ş için gerekli yasal düzenlemeler 1997 yılında yapılarak, ö ğ retim yılından itibaren tüm ülkede uygulamaya ba ş lanmı ş tır.  Sekiz yıllık kesintisiz ilkö ğ retim uygulamasında esas problem okul olmaması de ğ il bo ş alan köylerden dolayı ö ğ rencilerin son 3 yılı okumak için merkezlere gitmek zorunda kalmasıdır.

22 TÜRKİYE’DE ÖRGÜN EĞİTİMİN KADEMELERİ 22 İ lkö ğ retimin Geli ş imi ve Sorunları  Ülkemizde hiç okula gidemeyen çocukların yanı sıra okulu terk eden çocukların sayısı da küçümsenmeyecek kadar fazladır.  Batı Anadolu’da dü ş ük, Do ğ u Anadolu’da, özellikle kırsal alanda çok yüksektir.  Ülkemizde ilkö ğ retimin yaygınla ş ması ile demografik ve sosyal yapı arasında sıkı bir ili ş ki bulunmaktadır.  Ancak demografik ve sosyal yapıdan kaynaklanan sorunlar çözülebilir ya da bu yapıya uygun bir model geli ş tirilebilirse, ilkö ğ retim yaygınla ş abilir.

23 TÜRKİYE’DE ÖRGÜN EĞİTİMİN KADEMELERİ 23 İ lkö ğ retimin Yaygınla ş masını Engelleyen Demografik ve Sosyal Özellikler  Yaygınla ş mayı engelleyen en önemli sosyal olgu göçtür.  Göçlerin devam etmesi, oranın giderek daha fazla kentle ş menin lehine dönece ğ ini göstermektedir.  Geli ş mi ş lik ölçütlerinden biri kentle ş menin gerçekle ş mesidir. Ancak bu ilke, kentle ş me sa ğ lıklı oldu ğ u sürece do ğ rudur.  Ülkemizde kentle ş me hızı, sanayile ş me hızında daha fazladır. Bu durum ş ehirlerde gecekondu bölgelerinin olu ş masına, marjinal sektörlerin ortaya çıkmasına neden olmaktadır.

24 TÜRKİYE’DE ÖRGÜN EĞİTİMİN KADEMELERİ 24 İ lkö ğ retimin Yaygınla ş masını Engelleyen Demografik ve Sosyal Özellikler  Büyük kentlere göç edenler gerçek anlamda kentle ş ememekte, köydeki ya ş antı ve kültürlerini korumakta, çocuklarını okula göndermekte isteksiz davranmakta ya da çocu ğ u aileye gelir getirmesi için kullanmaktadır.  Ço ğ unlukla kırsal alandan göçenlerin yerle ş tikleri gecekondu bölgelerinde okula devam etmeyen ö ğ renci sayısı oldukça fazladır.  Hızlı nüfus artı ş ı bölgelere dengesiz da ğ ılmaktadır.  Hem nüfusun yo ğ unla ş tı ğ ı, hem de azaldı ğ ı bölgelerde e ğ itim açısından sorunlar neden olmaktadır.

25 TÜRKİYE’DE ÖRGÜN EĞİTİMİN KADEMELERİ 25 Kırsal Alanda Kar ş ıla ş ılan Sorunlar 1. Göçler nedeniyle köylerin bo ş alması çok sayıda köy okulunun kapatılmasına neden olmaktadır. a. Ta ş ımalı e ğ itim ya da yatılı bölge ilkö ğ retim okullarına alınarak e ğ itimlerine devam etmektedirler. b. Kız çocuklar bu tür e ğ itime gönderilmemektedirler. c. Okula gitmeyen çocuk sayısı artmaktadır. 2. Kapatılan okullar nedeniyle bir kısım ö ğ renci örgün e ğ itimi terk etmektedir. a. Okulları kapatılmayan köylerdeki okullarda birle ş tirilmi ş sınıf uygulaması zaten iyi olmayan e ğ itimin niteli ğ inin dü ş mesine neden olmaktadır.

26 TÜRKİYE’DE ÖRGÜN EĞİTİMİN KADEMELERİ 26 Kırsal Alanda Kar ş ıla ş ılan Sorunlar 3. 8 yıllık e ğ itim uygulamasının yapılması mümkün görülmemektedir. 4. Ö ğ retmenler bu bölgelere gitmek istemedi ğ i için ö ğ retmensizlik nedeniyle kapalı olan binlerle ifade edebilecek sayıda köy okulu bulunmaktadır. 5. Anne ve babalarının e ğ itim düzeylerinin ve e ğ itimin niteli ğ inin dü ş ük olması, ayrıca ailelerin ö ğ rencilerin ileriye dönük e ğ itimde ba ş arılı olacaklarına inanmamaları. 6. Gelenekler ve inançlar nedeniyle aileler kız çocuklarını okutmamakta ya da dördüncü sınıftan itibaren çocuklarını geli ş tikleri gerekçesiyle okuldan almaktadırlar.

27 TÜRKİYE’DE ÖRGÜN EĞİTİMİN KADEMELERİ 27 Göç Alan Ş ehirlerde Kar ş ıla ş ılan Sorunlar 1. Normal nüfus artı ş ının üstünde nüfusun artması ve göç eden ailelerin ço ğ unlukla çocuk sayısının fazla olması, bu bölgelerde okul sayısının yetersiz kalmasına neden olmaktadır. Buralarda e ğ itim hem ikili verilmekte hem de sınıflar 100 ki ş iye yakla ş makta ve hatta geçmektedir. Bu durum e ğ itim niteli ğ ini dü ş ürmektedir. 2. Büyük ş ehirlere göç edenler genellikle i ş bulmadan göçtü ğ ü için, geldikleri yerlerde geçim zorlu ğ u çekmekte ve çocuklarını çalı ş tırmaktadırlar. Çalı ş an çocukların büyük bir kısmı okula devam etmemektedir.

28 TÜRKİYE’DE ÖRGÜN EĞİTİMİN KADEMELERİ 28  8 yıllık kesintisiz ve zorunlu e ğ itimin tüm ça ğ nüfusunu kapsamasını engelleyen en önemli faktörler, nüfusun yapısı ve sosyal yapıdır. Bu yapıyı de ğ i ş tirmek kısa sürede mümkün olmadı ğ ına göre, bu yapıya uygun bir sistem geli ş tirmek gerekmektedir. Ancak bu sa ğ lanırsa, Türkiye’de zorunlu ilkö ğ retim yaygınla ş tırılabilir.

29 TÜRKİYE’DE ÖRGÜN EĞİTİMİN KADEMELERİ 29  Kırsal alanda, okulla ş ma oranını artırmak için öncellikle aileleri e ğ itmek, bu bölgelerdeki okullarda e ğ itimin niteli ğ ini artırmak, ö ğ retmen sorununa yeni çözümler getirmek, ö ğ retmenlerin buralardaki ya ş am ko ş ullarını kolayla ş tırmak gerekir. MEB’nın yanı sıra televizyonlara, halk e ğ itim merkezlerine ve gönüllü kurulu ş lara önemli görevler dü ş mektedir.  Gecekondu bölgelerinde okulla ş ma oranının dü ş ük olmasının en önemli nedeni çocukların çalı ş masıdır. Ailelerin de okula olan tutumları çok olumlu olmadı ğ ı için, çocukların bir kısmı e ğ itim sisteminin dı ş ında kalmaktadır. Okulla ş mayan bu çocuklara ve ailelere yardım, ancak gönüllü kurulu ş lar yoluyla sa ğ lanabilir.

30 TÜRKİYE’DE ÖRGÜN EĞİTİMİN KADEMELERİ 30 Ortaö ğ retim  ya ş grubunu kapsayan, ö ğ rencilere bir meslek kazandırmayı ve onları yüksekö ğ retim kurumlarına hazırlamayı amaçlayan e ğ itim devresidir.  4 yıllık liselerdir (2004 – 2005 ö ğ retim yılından beri)  Programlarına göre lise, teknik lise ve meslek lisesi gibi adlar alır.  Özel okullar hariç parasızdır. Ancak zorunlu de ğ ildir.

31 TÜRKİYE’DE ÖRGÜN EĞİTİMİN KADEMELERİ 31 Ortaö ğ retimin Önemi  Toplumların kalkınması ve geli ş mesinde büyük önem ta ş ıyan ara insan gücünün yeti ş mesinde önemli rol oynar.  Bu elemanlar bir yandan ekonomik sisteme katkı koyarken di ğ er yandan halk kitleleri ile aydınlar arasında ileti ş im kurulmasına yardımcı olurlar.  Yüksekö ğ retime ö ğ renci yeti ş tirir.  Yüksekö ğ retimde verilen bilgi büyük ölçüde ortaö ğ retimde verilen bilgiye dayanır.  Yüksekö ğ retimdeki ba ş arı bu kurumlardaki e ğ itimin niteli ğ ine ba ğ lıdır.

32 TÜRKİYE’DE ÖRGÜN EĞİTİMİN KADEMELERİ 32 Ortaö ğ retimin Geli ş imi ve Sorunları  Osmanlı İ mparatorlu ğ u döneminde ilk laik liseler, 19. yüzyılın ortasında açılan sultanilerdir.  Devlet memuru ve üniversiteye ö ğ renci yeti ş tirmek amacıyla açılmı ş lardır ve 1925 yılında lise adını almı ş lardır.  Osmanlı İ mparatorlu ğ u’nda mesleki e ğ itim usta çırak ili ş kisi içinde informal gerçekle ş ti ğ i için, hiç geli ş memi ş ti.  1927 yılından itibaren ortaö ğ retim düzeyinde e ğ itim veren kurumlar genel liseler ve mesleki ve teknik liseler olmak üzere ikiye ayrılmı ş tır.

33 TÜRKİYE’DE ÖRGÜN EĞİTİMİN KADEMELERİ 33 Ortaö ğ retimin Geli ş imi ve Sorunları  Genel liseler ö ğ rencileri yüksekö ğ retim kurumlarına hazırladıkları için akademik liseler de denilmektedir.  Temel bilim alanlarında derslerle ö ğ rencileri yüksekö ğ retime hazırlar.  Mesleki ve teknik liseler ara insan gücünü yeti ş tirmek amacıyla açılmı ş lardır.  Gençlere okulda bir meslek kazandırarak, onları hayata hazırlayan e ğ itim kurumlarıdır.

34 TÜRKİYE’DE ÖRGÜN EĞİTİMİN KADEMELERİ 34 Genel Liseler  Cumhuriyetin ilk kuruldu ğ u yıllarda ülkemizde okuryazar oranı çok dü ş ük oldu ğ u ve yüksekö ğ retim yaygınla ş madı ğ ı için genel lise mezunları birçok kurum için de ğ erli bir i ş gücüydü.  1950’li yıllara kadar gelece ğ in seçkin ki ş ilerini yeti ş tiren ve ço ğ unlukla büyük ş ehirlerde açılan bu okullar, çok partili dönemden sonra ülke çapından yaygınla ş tırılmaya ba ş lanmı ş tır.  Bu liseler verdikleri e ğ itimin türüne göre, çalı ş an ö ğ renciler için ak ş am e ğ itim veren ak ş am liseleri, yabancı dilde e ğ itim veren Anadolu liseleri, fen dersleri güçlendirilmi ş fen liseleri, gençleri güzel sanatlar alanına hazırlayan güzel sanatlar lisesi gibi çe ş itlenmi ş tir.

35 TÜRKİYE’DE ÖRGÜN EĞİTİMİN KADEMELERİ 35 Genel Liseler  Anadolu liseleri, süper liseler ve fen liseleri daha nitelikli hale getirildi ğ i, yabancı dil e ğ itimi güçlendirildi ğ i ve üniversiteye giren ö ğ renci sayısı yüksek oldu ğ u için birçok ö ğ renci bu okullara girmek için yarı ş maktadır. – ö ğ renciler ve aileler olumsuz olarak etkilenmekte.  Niceliksel olarak yetersiz olan genel liselerde verilen e ğ itimde de niteliksel olarak olumsuz geli ş meler görülmektedir. – uygulanmakta olan üniversite sınav sistemi –  Programlar ö ğ rencileri üniversite sınavına hazırlamaya yönelik oldu ğ u için mezun olan gençlerin i ş bulabilme ve yükselme umudu, üniversiteye devam etmeleriyle mümkün olmaktadır.

36 TÜRKİYE’DE ÖRGÜN EĞİTİMİN KADEMELERİ 36 Genel Liseler  Ö ğ rencilerin kaygısı okulda ba ş arılı olmaktan çok, sınavda ba ş arılı olmaya dönü ş mü ş tür.  Liseler giderek i ş levini yerine getiremez hale gelmi ş tir.  Dershanelerdeki e ğ itime, okuldaki e ğ itimden daha çok önem verilmekte. Bu nedenle Lise e ğ itimin niteli ğ i bozulmu ş tur.  Son yıllarda ortaö ğ retimin yeniden önem kazanması sa ğ lamak amacıyla sınav puanına ba ş arı puanlarının eklenmesi yapılmasına ra ğ men bu önlemde sonuç vermemi ş tir.  Ba ş arılı ö ğ rencilerin süper, Anadolu ve fen liselerine çekilmesi sonucu di ğ er okullarda kalan ö ğ renciler kendilerini ba ş arısız algıladıkları ve üniversiteye girme umutları az oldu ğ u için bu okullarda çok ciddi sınıf yönetimi sorunları ya ş anmaktadır.

37 TÜRKİYE’DE ÖRGÜN EĞİTİMİN KADEMELERİ 37 Mesleki ve Teknik Liseler  Cumhuriyet döneminin ba ş ında Türkiye’de sanayinin ve teknolojinin yok denecek kadar az olması, mesleki ve teknik e ğ itimin de sınırlı geli ş mesine neden olmu ş tur.  1927 yılında çıkarılan bir yasayla il ve belediye idaresi sorumlulu ğ undaki mesleki ve teknik liseler MEB’na ba ğ landı.  Açılan mesleki ve teknik liselere ö ğ retmen yeti ş tirmek amacıyla bir yandan yurtdı ş ına ö ğ renciler gönderilirken, di ğ er yandan ö ğ retmenler getirilmi ş tir.  yılında kız teknik, yılında erkek teknik yüksek ö ğ retmen okulları açılmı ş tır.

38 TÜRKİYE’DE ÖRGÜN EĞİTİMİN KADEMELERİ 38 Mesleki ve Teknik Liseler  Sanayi ve teknolojinin geli ş mesiyle birlikte, mesleki ve teknik ö ğ retime verilen önem de giderek artmı ş tır.  ’li yılların ba ş ında ço ğ unlukla ba ş arısız ve gelir düzeyi dü ş ük ailelerin çocuklarının devam etti ğ i bu kurumlara 80’li yıllarda giderek talep artmı ş tır.  Mesleki ve teknik e ğ itimde kar ş ıla ş ılan güçlükleri a ş mak, kapasite artı ş ı sa ğ lamak, ö ğ retim kalitesini yükseltmek ve mesleki teknik e ğ itimi i ş hayatıyla bütünle ş tirmek için 3308 sayılı Çıraklık ve Meslek E ğ itimi Kanunu çıkartılmı ş tır.  Meslek lisesi ö ğ rencilerine i ş letmelerde pratik e ğ itim yaptırılarak i ş hayatına uyum sa ğ lamaları kolayla ş tırılmı ş tır.

39 TÜRKİYE’DE ÖRGÜN EĞİTİMİN KADEMELERİ 39 Mesleki ve Teknik Liseler  Mesleklerde çe ş itlilik artırılmı ş ve İ ngilizce e ğ itimi güçlendirilerek Anadolu meslek liseleri açılmaya ba ş lanmı ş tır.  Nitelikli ö ğ rencilerin de mesleki ve teknik liselere yönelmelerine neden olmu ş ve ö ğ rencilerin 4 yıllık üniversitelere girme beklentilerini yükseltmi ş tir.  Meslek liselerinin de giderek genel liselere dönü ş me sonucu getirmi ş tir.  Oysa bu kurumların temel amacı toplumun ihtiyacı olan ara insan gücünü yeti ş tirmektir.

40 TÜRKİYE’DE ÖRGÜN EĞİTİMİN KADEMELERİ 40 Mesleki ve Teknik Liseler  Bu yanlı ş yapıla ş manın engellenmesi için, 1990’lı yılların sonunda ÖSS puanlarına, program türlerine göre katsayı getirildi ve kendi alanları dı ş ındaki bölümlere geçi ş ler zorla ş tırıldı.  Buna kar ş ın mesleki ve teknik okullardan mezun olanlara 2 yıllık yüksek okullara sınavsız geçi ş hakkı tanındı.  Meslek lisesi sayısı genel lise sayısından daha fazla olmasına kar ş ın, ö ğ renci sayısı genel liselerin neredeyse yarısı kadardır.  Geli ş mi ş ülkelerle kar ş ıla ş tırıldı ğ ında, bu oranın %60’a çıkması gerekti ğ i görülmektedir.

41 TÜRKİYE’DE ÖRGÜN EĞİTİMİN KADEMELERİ 41 Mesleki ve Teknik Liseler Özetle,  Ortaö ğ retim kurumlarına çocuklarını gönderen aileler 4 yıllık üniversite e ğ itiminde ısrarcı görünmekte ve onların bir meslek kazanmasını çok fazla önemsememektedirler.  Bir yandan üniversite sınavına giren ö ğ renci sayısı artarken, di ğ er yandan nitelikli ara insan gücünün yeti ş memesine ve bu açı ğ ın üniversite mezunlarıyla kapatılmaya çalı ş ılmasına neden olmaktadır. Önlemler;  İ lkö ğ retim sonunda çocukların bu konuda yetkili ki ş ilerce yönlendirilmesi, ailelerin bu konuda e ğ itilmesi gerekmektedir.  Meslek birliklerinin i ş yeri açmada mesleki ve teknik okul mezuniyetini bir ko ş ul olarak getirmeleri ve bunun denetlenmesi gerekmektedir.

42 TÜRKİYE’DE ÖRGÜN EĞİTİMİN KADEMELERİ 42 Yüksekö ğ retim  Milli e ğ itim sistemi içinde, ortaö ğ retime dayalı en az dört yarıyılı kapsayan her kademedeki e ğ itim ö ğ retimin tümüdür.  Üniversiteler, yüksekokullar, konservatuarlar, meslek yüksek okulları, uygulama ve ara ş tırma merkezleri yüksekö ğ retim kurumlarıdır. Yüksekö ğ retimin Önemi:  Bireyin belli bir meslekte uzmanla ş masını sa ğ layan en üst e ğ itim kurumu.  Toplumsal de ğ i ş imin hızına, niteli ğ ine ve ölçüsüne etki eden kurumların ba ş ında gelmektedir.  Toplumdaki üniversite mezunu sayısı ile toplumların geli ş mi ş lik düzeyi arasında yakın ili ş ki vardır.  Bir ülkenin kalkınması için gerekli olan çe ş itli mesleklerin en iyi biçimde yürütülmesini sa ğ layacak yapıcı ve yaratıcı insan gücünün yeti ş tirilmesinde önemli rol oynar.

43 TÜRKİYE’DE ÖRGÜN EĞİTİMİN KADEMELERİ 43 Yüksekö ğ retimin Önemi  Di ğ er bir görevi de toplumun kültürünü tanıtma, yayma ve ara ş tırma yoluyla geli ş tirmedir.  Bilimsel ara ş tırmalar sonucu elde edilen bulgular, toplumdaki tüm kurumların biçimlendirilmesi, geli ş tirilmesi ve de ğ i ş tirilmesinde etkin rol oynar.  Demokrasinin ya ş aması ve geli ş mesinde de üniversiteler önemli rol oynamaktadır.  Üniversiteler kültür ve e ğ itimin, hür dü ş üncenin kayna ğ ı, bu dü ş üncenin olu ş turdu ğ u merkezler ve odak noktalarıdır.

44 TÜRKİYE’DE ÖRGÜN EĞİTİMİN KADEMELERİ 44 Ülkemizde Yüksekö ğ retimin Geli ş imi ve Sorunları  Cumhuriyetin ilanı ile birlikte yeni Türkiye’nin ba ş kenti olan Ankara’nın geli ş mesi ve kültür merkezi haline gelebilmesi için, o dönemde yüksekö ğ retim kurumlarının yaygınla ş masına Ankara’dan ba ş lamı ş tır.  1923 yılında Harp Okulu,  1925 yılında Hukuk Mektebi ve Musiki Muallim mektebi  1927 yılında Gazi Ö ğ retmen Okulu ve E ğ itim Enstitüsü kurulmu ş tur.  Hükümet askerlerin e ğ itimi ile ö ğ retmen e ğ itimine öncelik vermi ş tir.  1933 yılında Osmanlı İ mparatorlu ğ u’ndan devralınan Darülfünun’un kapatılarak İ stanbul Üniversitesi kurulmu ş tur.  1930’lu yıllarda Nazi Almanya’sından kaçan bilim adamlarının da katkısıyla, mühendislik ve sosyal bilimler alanında Türkiye için gerekli insan gücünü yeti ş tirmeye ba ş lamı ş tır.

45 TÜRKİYE’DE ÖRGÜN EĞİTİMİN KADEMELERİ 45 Ülkemizde Yüksekö ğ retimin Geli ş imi ve Sorunları  Modern tarım uygulamalarının ba ş latılması amacıyla Ankara Yüksek Ziraat Enstitüsü (1933), Batı ve Ça ğ da ş kültürün tanıtılması ve yaygınla ş tırılması için Milli Musiki ve Temsi Akademisi (1934), Dil ve Tarih Co ğ rafya Fakültesi (1935) ve Fen Fakültesi (1943) açılmı ş tır.  Ankara’daki de ğ i ş ik fakülte ve enstitüler II. Dünya sava ş ından sonra Ankara Üniversitesi çatısı altında toplanmı ş tır.  İ kinci reform hareketi 1946 yılında özgürlükçü ve demokratik üniversite modelinin kabul edilmesiyle olmu ş tur.  yılları arasında Ankara ve İ stanbul’un dı ş ında üniversiteler açılmaya ba ş lanmı ş tır.  Karadeniz Teknik Üniversitesi, Ege Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi ilk örneklerdir.  1959 yıllından itibaren iktisadi ve ticari ilimler akademileri ile devlet mimarlık ve mühendislik akademileri kurulmaya ba ş lanmı ş tır.

46 TÜRKİYE’DE ÖRGÜN EĞİTİMİN KADEMELERİ 46 Ülkemizde Yüksekö ğ retimin Geli ş imi ve Sorunları  1981 yılına kadar, MEB’na ba ğ lı akademiler, meslek yüksekokulları ve e ğ itim enstitüleri, özerk üniversitelerle birlikte geli ş mi ş tir.  Ancak yılları arasında bu okullar politize olmu ş, ö ğ renci olayları yo ğ unla ş mı ş, ö ğ retim uzun ve kısa süreli boykotlarla kesintiye u ğ ramı ş tır.  Bu geli ş melerin yüksekokul ve üniversitelerdeki özgürlü ğ e ba ğ lanması sonucu, 1980 müdahalesinden sonra, 1981 yılında Yüksekö ğ retim Kurulu kurulmu ş tur.  Kanun hükümleri ve TC Anayasası’nın 130 ve 131. maddeleriyle kendisine verilen görev ve yetkiler çerçevesinde özerkli ğ e ve kamu tüzel ki ş ili ğ e sahiptir ve tüm yüksekö ğ retimden sorumlu tek kurulu ş tur.  Yüksekö ğ retim sisteminde bir bütünlük sa ğ lamı ş tır.  Yüksekö ğ retim Kurulu ile birlikte uzun süre eski özerk üniversite yapısı ile yeni model kar ş ıla ş tırılmı ş tır. Ancak belli esneklikler sa ğ lanmı ş ve üniversite yönetimine de yeni yetkiler verilerek büyük ölçüde uzla ş maya varılmı ş tır.

47 TÜRKİYE’DE ÖRGÜN EĞİTİMİN KADEMELERİ 47 Ülkemizde Yüksekö ğ retimin Geli ş imi ve Sorunları  1984 yılından itibaren vakıflara üniversite açma izni verilmi ş tir.  Günümüzde Türkiye’de 61 devlet ve 31 vakıf üniversitesi olmak üzere toplam 91 üniversite bulunmaktadır. KKTC’de de 5 üniversite bulunmaktadır.  Okulla ş ma oranı istatistiklerine göre yakla ş ık %18’dir.  Türkiye’de üniversite mezunu olmak bireylere statü kazandırdı ğ ı, i ş bulma olasılı ğ ını artırdı ğ ı, erkekler için zorunlu askerlik görevinin daha iyi ko ş ullarda ve daha kısa süreli yapılmasını sa ğ ladı ğ ı için, ortaö ğ retimden mezun olan hemen hemen tüm ö ğ renciler yüksekö ğ retime devam etme çabası içindedirler.  Kontenjanlar sınırlı oldu ğ u için ö ğ renciler sınavlarla seçilmektedir.

48 TÜRKİYE’DE ÖRGÜN EĞİTİMİN KADEMELERİ 48 Ülkemizde Yüksekö ğ retimin Geli ş imi ve Sorunları  Üniversite sayısını artırmak için çözüm bulunması gereken sorunlar: 1. Üniversite sayısının artması ve tasarruf tedbirleri nedeniyle üniversitelerin devletten aldıkları mali yardım azalmı ş ve üniversitelerde araç gereç bulma güçlükleri çekilmeye ba ş lanmı ş tır. 2. Ö ğ retim elemanlarının maa ş ları di ğ er sektörlere göre çok dü ş ük oldu ğ u için ba ş aralı ö ğ renciler akademik kariyer yapmamakta ya da doktoralarını tamamladıktan sonra üniversiteden ayrılmaktadırlar. 3. Ta ş ra üniversitelerine, bulundukları ş ehirlerin olanaksızlıkları nedeniyle, ö ğ retim elemanı bulunmakta güçlük çekilmektedir. 4. Kitap yazarlı ğ ı yeterince ödüllendirilmedi ğ i, telif hakları korunmadı ğ ı, ö ğ rencilerin kitap okuma alı ş kanlıklarının olmayı ş ı gibi nedenlerle, okutulacak ders kitaplarının sayısı oldukça sınırlıdır.

49 TÜRKİYE’DE ÖRGÜN EĞİTİMİN KADEMELERİ 49 TÜRK İ YE’DE YAYGIN E Ğİ T İ M  Örgün e ğ itimin yanında veya dı ş ında düzenlenen formal faaliyetlerin tümünü kapsar.  Belli bir ya ş sınırı yoktur. Yaygın E ğ itimin Önemi  Yaygın e ğ itim, insanları sürekli olarak yenileyerek, toplumsal de ğ i ş menin getirdi ğ i yeni durumlara uyum güçlüklerini gidermek ve örgün e ğ itim eksiklerini tamamlamak açısından önem ta ş ımaktadır.  Çe ş itli nedenlerle örgün e ğ itim kurumlarına devam edemeyen ki ş iler de yaygın e ğ itimin etkinliklerine katılarak bu eksiklerini telafi edebilir ve meslek kazanabilirler.  Türkiye’de okuma yazma ve ilkokuldan sonra örgün e ğ itim kurumlarına devam etme oranının dü ş ük olması, yaygın e ğ itimin önemini artırmaktadır.

50 TÜRKİYE’DE ÖRGÜN EĞİTİMİN KADEMELERİ 50 Ülkemizde Yaygın E ğ itimin Geli ş mesi ve Sorunları  İ lk önemli yaygın e ğ itim giri ş imi, cumhuriyet döneminde, Latin alfabesinin kabulünden sonra gerçekle ş mi ş tir.  1928 yılında MEB tarafından Millet Mektepleri adı altında kurslar açılarak örgün e ğ itimin dı ş ında kalan vatanda ş lara yeni yazı ve temel vatanda ş lık bilgileri ö ğ retilmeye ba ş lanmı ş tır. (1932 yılına kadar)  Halk evleri ve halk odaları da ( ) halk e ğ itiminde önemli rol oynamı ş tır.  Halk evlerinin temel amacı, milli kültürü yayarak aydınlarla halk arasındaki uçurumu kapatmaktı.  Okuma yazma kurslarından ba ş ka, spor, folklor, müzik ve tiyatro gibi etkinliklere de yer verilmekteydi  Çok partili döneme geçildikten (1950) sonra halk e ğ itimi, halk dershaneleri ve gezici okullarda sürdürülmeye çalı ş ılmı ş, ancak çok verimli olamamı ş tır.

51 TÜRKİYE’DE ÖRGÜN EĞİTİMİN KADEMELERİ 51 Bakanlıklarca verilen kurslar:  MEB’ın il milli e ğ itim müdürlüklerine ba ğ lı halk e ğ itim merkezleri bulunmaktadır. o Yöre halkının ihtiyaçlarına göre okuma yazma, meslek kursları o E ğ itici bulmakta güçlük çekmektedirler. Gönüllü Kurulu ş lar:  Özellikle gecekondu bölgelerinde hem okuma yazma kursları, hem de mesleki kurslar açmaktadırlar. Hizmet İ çi E ğ itim Programları:  Birçok kurum ve özel kurulu ş personelini geli ş tirmek ve daha verimli çalı ş malarını sa ğ lamak amacıyla hizmet içi e ğ itim kurs ve seminerleri düzenlemektedir.  Büyük ş ehirlerde, kursların ya da sertifika verme biçiminde uygulanan özel yaygın ö ğ retim kurumlarının sayısı giderek artmaktadır.  Yabancı dil ö ğ retimi ve bilgisayar kullanımına ili ş kin programlar en çok ra ğ bet görenler arasındadır.


"Türk Milli Eğitim Sisteminin Yapısı ve Özellikleri." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları