Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

AYDIN ÜLVAN AYDIN ÜLVAN Örnek Olaylar Örnek olay -1 Fakülteyi bitirdikten sonra uzun süre iş bulamadım. Bu dönemde ruh sağlığım iyice bozuldu. Daha.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "AYDIN ÜLVAN AYDIN ÜLVAN Örnek Olaylar Örnek olay -1 Fakülteyi bitirdikten sonra uzun süre iş bulamadım. Bu dönemde ruh sağlığım iyice bozuldu. Daha."— Sunum transkripti:

1

2 AYDIN ÜLVAN AYDIN ÜLVAN

3 Örnek Olaylar

4 Örnek olay -1 Fakülteyi bitirdikten sonra uzun süre iş bulamadım. Bu dönemde ruh sağlığım iyice bozuldu. Daha sonra Ankara’da merkezi bir üniversitede idari personel olarak göreve başladım. Üniversitede istihdam edildiğim görev, branşımdan oldukça farklıydı.

5 Çalıştığım büroda, benden başka 3 arkadaş daha vardı. İlk günlerde bana karşı çok olumlu ve sıcak davrandılar. Benim memleketimle, siyasi tercihimle, dini inancımla ilgili sorular sordular. Ben, bu süreçten mutlu oluyordum. Böyle samimi, candan arkadaşlarım var diye, eve gidince ailemle olan bitenleri paylaşıyordum.

6 Belirli bir süreden sonra büro arkadaşlarım yavaş yavaş benimle olan iletişimlerini kesmeye başladılar. Ben konuşurken yüzüme bakmıyorlar, sözlerime cevap vermiyorlardı. Ne yaparsam yapayım, onlarla iletişim kuramıyordum. Grup içerisinde bana karşı agresif davranıyorlar, acımasızca eleştiriyorlardı.

7 Kendimi savunmaya kalktığım zaman da: - Senle zaten konuşulmaz ki! Sen eleştiriye de açık değilsin, diyorlardı. Yemeğe giderken beni davet etmiyorlar, yaptıkları hiçbir şeyi benimle paylaşmıyorlardı. Yavaş yavaş amirlerimizin de bana karşı tavır almaya başladığını farketmeye başladım.

8 Ruh sağlığım iyiden iyiye bozulmuştu. Evde aileme, çevremdeki insanlara karşı saldırgan davranışlar sergilemeye başladım. Kendime güvenimi yitirdiğimi, yavaş yavaş eriyip tükendiğimi farkettim. Birgün elime tutuşturulan bir sarı zarfla, şehrin dışında bulunan, genellikle de sürgün yeri olarak bilinen bir birime gönderildim.

9 Bu süreçte nişanlımdan ayrıldım. Yaşlı anneme ve babama karşı kırıcı davrandım. Midemde ağrılar, kalbimde çarpıntılar meydana gelmeye başladı. Şimdi hem psikologa, hem de bir kardiyaloğa tedavi oluyorum. Çalıştığım büronun masaları, sandalyeleri üzerime üzerime geliyor, bunalıyorum. Bazen nefes alamaz hale geliyorum.

10 Yeni arkadaş edinemiyorum. Özgüvenimi yitirdim. İnsanlara güvenemiyorum. Bazen intihar etmeyi dahi düşünüyorum. Ben nerede hata yaptım, bilmiyorum. Bu soruyu cevaplandıramıyorum. Çalışamıyorum, üretemiyorum. Yaptığım işe dikkatimi verip, yaratıcı fikirler ileri süremiyorum. Hergün işimdeki yükselme fırsatlarını daha da kaybettiğimi görüyorum. Sadece üzülüyorum ve ağlıyorum. (Özel görüşme)

11 Örnek Olay 2 Fakülteyi birincilikle bitirdiğim için, mezun olduğum anabilim dalına araştırma görevlisi olarak alındım. Bölüm başkanımız, herkesin saygı gösterdiği, iyi bir bilim adamıydı. Bölümde herkes birbiriyle dostça iletişim kuruyordu. Bölüm çalışanları, hafta sonu ortak etkinlikler düzenliyorlardı.

12 Bölüm başkanımız, İstanbul’daki bir özel üniversiteden teklif alıp, fakülteden ayrıldı. Hocamızın özel üniversiteye gidişi, bölüm çalışanlarında üzüntü yarattı. Yeni bölüm başkanımız, göreve geldiği 2. hafta bölümdeki araştırma görevlileri ile toplantı yaptı. Daha önceki bölüm başkanı tarafından bölüme alınan araştırma görevlileri ile çalışmak istemediğini, bu kişilerin kendilerine bir başka üniversite bulmaları gerektiğini açıkça ifade etti.

13 Biz, bölümden ayrılmak istemediğimizi kendisine uygun bir dille ifade ettik. Bundan sonra beklemediğimiz hakaretlere maruz kalmaya başladık. Özellikle kalabalık ortamlarda, öğrencilerin bulunduğu yerlerde azarlanıyorduk. Bölümden soyutlanmıştık. Bölümün yaptığı hiçbir etkinliğe davet edilmedik. Bölümdeki bazı öğretim üyeleri (tetikçi) bölüm başkanımızı bize karşı kışkırtmaya başladılar. Bazıları da onların yanında yer aldılar. (Destekçi)

14 Yaşanan olayları onaylamayan, fakat ses çıkartmayan öğretim elemanları da vardı. (izleyici). Benim psikolojim iyice bozulmuştu. Araştırma yapamıyor, makale yazamıyor, hatta hiçbir şeye konsantre olamıyordum. Başka bir üniversitedeki bölüm başkanına olup bitenleri anlattım. O, beni kendi bölümüne aldı. Orada akademik çalışmalarımı bitirdim. Doçent statüsünde çalışıyorum.

15 Eski fakültede çalışan araştırma görevlilerinin bir kısmı ayrılıp, başka iş yapmaya başladılar. Ayrılmayanlar tez aşamasında başarısız bulunup fakülteden atıldılar. Mahkeme kararı ile başarılı olanlar ise, doktora yeterlilikte sorun yaşadılar. Eşim hala o fakültede. Hala doktoralı araştırma görevlisi. İnat etti, ayrılmadı. Onun yüzüne baktıkça, yılların yorgunluğunu görüyorum. Fiziksel ve psikolojik sorunları var. Bazen eski arkadaşlarımızla buluşuyor dertleşiyoruz. Yaşadıklarımızı anlattıkça, gözlerimiz doluyor, için için ağlıyoruz. (Özel görüşme)

16 Örnek Olay 3 Aynı işyerinde yaklaşık 11 yıldan beri görev yapmaktayım. Daha önceki dekan, bilgisayarı iyi bildiğim için beni sürekli yanına çağırıp iş yaptırıyordu. Bu durum, arkadaşlarım tarafından tepkiyle karşılanıyordu. Mesai arkadaşlarım, benim için: -Dekanın adamı, -Dekanın yağdanlığı, -ispiyoncu, -Adam değil,

17 şeklinde tanımlıyorlardı. Birkaç defa onlarla konuşmaya çalıştım ama başaramadım. Çünkü onlar bana değil, kafalarında oluşturdukları senaryoya daha fazla inanmak istiyorlardı. Bu yüzden yalnız kaldım. Yavaş yavaş herkes benden uzaklaştı. Rektörlük seçimleri oldu. Dekanın desteklediği rektör adayı kaybetti. Yeni rektör atandıktan sonra, dekanda istifa etti. Yeni atanan dekan, henüz göreve başlamadan beni tanıyordu.

18 Mesai arkadaşlarım, benimle ilgili tüm olumsuz sıfatları dekan beye söylemişler ve onu bana karşı kışkırtmışlardı. Önce görevden alındım. Sonra odam değiştirildi. Depo türü bir yerde, görevimin ne olduğunu bilmeden akşama kadar oturuyordum. Daha sonra masam, sandalyem ve bilgisayarım elimden alındı. Telefonum kapatıldı.

19 Çay servisi dahi yapılmayan bir odada 4 yıl kaldım. Ruh sağlığım bozuldu. Dost bildiğim insanlar, yavaş yavaş benimle selamı kestiler. Muvafakat alıp başka kuruma geçmemi de engellediler. İşyerindeki mutsuzluğumu eve taşıdım. İlk zamanlar, eşim bana destek oldu. Daha sonra, eşim de desteğini benden çekmeye başladı. Evde eşimle tartışsak, bana: Sen zaten sorunlu bir insansın. İşyerinde de seni seven yok. Kusuru birazda kendinde

20 ara diyordu. Onunla da boşandık. Daha sonra atanan dekan, beni çağırıp, sorunlarımı çözmemi, çözemezsem bir an önce emekli olup çekip gitmemi istedi. Bende emekli oldum. Emekli maaşı ile Ege’de bir küçük kasabaya yerleştim. İnsanlara güvenimi kaybettiğim için çok az kişiyle görüşüyorum. Geceleri afakanlar basıyor, ateşler içerisinde uyanıyorum. Hala o kötü günlerin acısıyla yaşıyorum. (Özel görüşme)

21 Örnek Olay 4 Bölüme başka bir ildeki üniversiteden, doçent statüsünde atandım. Bölümde yıllardır çalışan ÜDS’yi geçememiş dil ve yayın sorunu olan 6 kişilik bir yardımcı doçent grubu vardı. Birlikte yemeğe gidip, birlikte etkinlik yapıyorlardı. Birisinin yazdığı makaleye, diğeri hakem oluyor, birbirlerini her durumda koruyup kolluyorlardı.

22 Beni ilk gördüklerinden itibaren, hoşlanmadıklarını fark etmiştim. Ancak bu sorunu abartıp, tanımlamak istemiyordum. Bazı olayları gözardı ediyordum. Hakkımda yaptıkları dedikodulara kayıtsız kalıp gülüp geçiyordum. Benim bu tavrım karşısında tepkilerinin dozunu artırmaya başladılar. Bu kişilerle uygun zaman aralıklarında tek tek görüştüm. Yaptıkları davranışların farkında olduğumu, hoşuma gitmediğini, devam etmesi halinde zarar görebileceklerini ima ettim.

23 Bir süre herşey düzeldi. Daha sonra tekrar saldırmaya başladılar. İdari görevlerde yolsuzluk yaptığım ihbarları ile basına kadar yansıyan durumlar yaşadım. Onlar 6 kişiydiler ve sorun çözmek istemiyorlardı. Gücüm tükenmişti. Tekrar Anadolu’da bulunan bir üniversiteye döndüm. Hala kabuslarla uyanıyorum. Çok az kişiyle görüşüyorum. İnsanlara olan güvenimi kaybettim. (özel görüşme)

24 Örnek Olay 5 Prof. Dr. D. A. Bir Üniversitenin Eczacılık Fakültesi’nde görev yapmaktadır. 17 yıl süreyle mobbing mağduru olduğunu ileri sürmektedir. 15 yıl önce elde ettiği doçentlik kadrosu kendisine verilmeyerek mağdur edilmiştir. Öğrencileriyle birlikte laboratuvardan kovulmuştur. Asistanlarına kadro verilmemektedir. Prof. Dr. D. A. Bir Üniversitenin Eczacılık Fakültesi’nde görev yapmaktadır. 17 yıl süreyle mobbing mağduru olduğunu ileri sürmektedir. 15 yıl önce elde ettiği doçentlik kadrosu kendisine verilmeyerek mağdur edilmiştir. Öğrencileriyle birlikte laboratuvardan kovulmuştur. Asistanlarına kadro verilmemektedir.

25 Kendisiyle çalışmak isteyen ya da çalışan asistanların fakülteden ilişiği kesilmekte ya da kadro verilmeyerek mağdur edilmektedir. Prof. Dr. D. A dekanın odasından azarlanarak kovulmakta ve fiziksel yönden tehdide maruz kalmaktadır. Fakülte de izole edilmiş halde yaşamaktadır. Çay ocağının yanında sunta ile çevrilmiş, 5 yardımcı doçent ve bir doçentin bulunduğu bir odada çalışmaktadır. Ayrıca ödenekleri kesildiği için de araştırma yapamamaktadır. Kaynak: Hürriyet Gazetesi, 3 Aralık 2006

26 Örnek olay - 6 Bundan yıllar önce, henüz 19 yaşındayken ben de mobbing mağduru olmuştum. Ama yaşadığım şeyin ne olduğunu, neden başıma geldiğini bir türlü anlayamamıştım. Yeni girdiğim bir işyerinde bana her gün hiç sıkılmadan ve usanmadan saldıran kişi orada çok uzun yıllardır çalışan, kıdemli bir isimdi. Sürekli bana bakarak birilerinin kulağına bir şeyler fısıldıyor, toplantılarda beni küçük düşürmeye çalışıyordu. Bundan yıllar önce, henüz 19 yaşındayken ben de mobbing mağduru olmuştum. Ama yaşadığım şeyin ne olduğunu, neden başıma geldiğini bir türlü anlayamamıştım. Yeni girdiğim bir işyerinde bana her gün hiç sıkılmadan ve usanmadan saldıran kişi orada çok uzun yıllardır çalışan, kıdemli bir isimdi. Sürekli bana bakarak birilerinin kulağına bir şeyler fısıldıyor, toplantılarda beni küçük düşürmeye çalışıyordu.

27 Yaşım çok küçüktü ve çok deneyimsizdim. Yöneticime ayrılmak istediğimi söyledim. Ayrılmamı istemedi, "sebep ne?" diye sordu. Söyleyemedim. Çünkü korkuyordum. Karşımdaki insan çok güçlüydü, kıdemliydi. Hem yöneticime ne diyecektim, elimde hiçbir kanıt yoktu ki... Böylece çok sevdiğim ve istediğim bir yerde çalışma fırsatını kendi elimle “ona” bırakmış oldum. Yıllar sonra aynı şey yine başıma geldi; çok daha deneyimli olmama rağmen dayanamadım ve yine istifa ettim. Ben hep mobbing karşısında kaybettim, kaçtım. Mobbingten kaçarak, mobbing sorunumu çözmeye çalıştım (Anı, internetten).

28 Örnek olay - 7 Bir kamu kurumunda memurum. İşimi severek dikkatli bir biçimde yapıyorum. Son zamanlarda yaşadıklarıma bir türlü anlam veremiyorum. Odada sanki tüm hataları ben yapıyor gibiyim ve gün geçtikçe iş yüküm artmaya başladı. Artık dayanamaz hale geldim ve haklı olmadıklarını söylemeye başladım bu seferde iş yapmamakla suçlandım. Psikolojim ve sağlığım bozuldu. Gece yarısı kalkıp ağlamaya başlıyorum ve en ufak şeylerde ağlama nöbeti geçirip titremeye başlıyorum. En sonunda bölüm değişikliği dilekçemi verdim. Kabul edilmedi. Ne yapacağımı bilmiyorum. (Örnek olay, internetten)

29 Mobbing Türkçe karşılığı “Yıldırma”, “Psikolojik taciz” gibi kavramlarla tanımlanabilir.

30 Mobbing; Kayın ispinozu, Kayın ispinozu, Karatavuk, Karatavuk, Serçe, Serçe, gibi ötücü kuşlarda, Martı Martı gibi dövüşken kuşlarda görülür.

31 Bu kuşlar bir yerde toplanırlar ve yalnız yakaladıkları bir düşmanlarına (atmaca, baykuş) topluca saldırırlar. Yıldırma için toplanma, kuşların özel bağırışlarıyla başlar ve düşmanı uzaklaştırmayı amaçlar. Belli bir yerde sık sık yinelenen yıldırma eylemi, yırtıcı düşmanda bir alışkanlık yaratarak bu düşmanın daha sonraları söz konusu yerden uzak durmasına yol açabilir. ( Büyük Larousse, 1986: 8240 ).

32 Mobbing sözcüğü, “Kanun dışı şiddet uygulayan düzensiz kalabalık veya çete” anlamına gelmektedir. Psikolojik şiddet, Psikolojik şiddet, Kuşatma, Kuşatma, Taciz, Taciz, Rahatsız etme, Rahatsız etme, Sıkıntı verme Sıkıntı verme

33 Mobbing, bir örgütsel psiko-şiddet biçimidir.

34 Mobbing, örgütlerde işgörenler arasında veya işverenler tarafından işgörenlere tekrarlanan saldırılar şeklinde uygulanan bir çeşit psikolojik terördür. Bu süreçte amaç; kişinin, özgüveni ve özsaygısını acımasızca yok etmektir.

35 Mobbing; Bastırma, Bastırma, Sindirme, Sindirme, Bunaltma, Bunaltma, Korkutma, Korkutma, Tehdit etme, Tehdit etme, gibi taktiklerle uygulanır. gibi taktiklerle uygulanır.

36 Mobbing, Sözlü, Sözlü, Dolaylı, Dolaylı, Kasıtlı Kasıtlı olarak gerçekleştirilen olumsuz davranışlardır.

37 İngiltere’de (1996) yılında yapılan bir araştırmaya göre; işgörenlerin % 53’ü mobbinge maruz kalmış, % 78’i ise bu olaylara tanıklık etmiştir. Mobbingle İlgili İstatistikler

38 Yıldırmanın yaşanma düzeylerini saptamak amacıyla yapılan diğer araştırmalarda da; Leymann (1990) İsveç’te çalışanların % 25’i, Leymann (1990) İsveç’te çalışanların % 25’i, Rayner (1998) İngiltere’de çalışanların % 50’si, Rayner (1998) İngiltere’de çalışanların % 50’si, Niedl (1996) İsviçre’de çalışanların % 35’i, Niedl (1996) İsviçre’de çalışanların % 35’i, İş yaşamı boyunca yıldırmaya maruz kalmaktadır.

39 İsveç’te yapılan başka bir araştırmanın sonucuna göre, İsveç’te gerçekleşen intiharların % ’inin nedeni mobbingtir. Kaynak: Chappel, D., Di Martino, V., “Violence At Work”, Asian-pacific Newsletter On Occupational Health And Saffety, V. 6, No.1, April 1999.

40 Mobbing Sürecinin Aktörleri A. Mobbing uygulayanlar (zorbalar) B. Mobbing mağdurları (kurbanlar) C. Mobbing izleyicileri D. Tetikçiler

41 Mobbingin nedenleri 1. Yıldırma aktörlerinin kişilikleri 1. Yıldırma aktörlerinin kişilikleri 2. Yıldırma sürecine hedef olan mağdurlar 2. Yıldırma sürecine hedef olan mağdurlar 3. Yıldırma sürecinin nedeni olarak örgütsel sistem 3. Yıldırma sürecinin nedeni olarak örgütsel sistem 4. Yıldırma süresinin nedeni olarak sosyal sistem. 4. Yıldırma süresinin nedeni olarak sosyal sistem.

42 Yıldırma aktörlerinin kişilikleri “Sosyal beceri eksikliği modeli” “Sosyal beceri eksikliği modeli” “Zorba kişilik modeli” “Zorba kişilik modeli”

43 Yıldırma aktörleri; İlgi açlığı çeken, İlgi açlığı çeken, Övgüye aşırı muhtaç, Övgüye aşırı muhtaç, Şişirilmiş benlik algısı içinde olan, Şişirilmiş benlik algısı içinde olan, Kendi eksikliklerinin telafisi için başkalarını yıldırmaya çalışan, Kendi eksikliklerinin telafisi için başkalarını yıldırmaya çalışan, Güçsüz, güvensiz ve korkak, Güçsüz, güvensiz ve korkak, kişilikteki insanlardır.

44 Aktörlerin yetişme ortamları, Çatışma eğilimli, Çatışma eğilimli, Sevgi ihtiyacı duyulan, Sevgi ihtiyacı duyulan, Otoriter, Otoriter, Fiziksel cezalandırma merkezli, Fiziksel cezalandırma merkezli, Güç uygulamalarıyla disipline edilen, Güç uygulamalarıyla disipline edilen,

45 Kişilik özellikleri Antipatik, Antipatik, Narsisist, Narsisist, Tehdit altında ben merkezci, Tehdit altında ben merkezci, Kendi normlarını örgüt politikaları haline getiren, Kendi normlarını örgüt politikaları haline getiren, Önyargılı ve duygusal, Önyargılı ve duygusal,

46 Baltaş (2003): Yıldırma hareketine başvuranların çoğunlukla, kendi eksik taraflarını, korku ve güvensizliklerini, bir başkasını küçük düşürerek telafi etmeye çalışan, farklılıklara karşı hoşgörüsüz, ikiyüzlü, kendini üstün gören ya da göstermek isteyen, aşırı denetleyici ve kıskanç kişiler olduklarını, hedef aldıkları kişinin zor durumlarıyla alay ederek, kendi yetersizlik duygularını yenmeye çalıştıklarını ileri sürmektedir.

47 Yıldırma Mağdurlarının Kişilik Özellikleri Yıldırma araştırmalarından elde edilen bulgulara göre, yıldırma mağdurlarının ayırt edici özellikleri yoktur. Yıldırma herkesin başına gelebilir.

48 Klinik psikologlar; Kaygı düzeyi yüksek, Kaygı düzeyi yüksek, Korku düzeyi yüksek, Korku düzeyi yüksek, Dıştan denetimli olanların, Dıştan denetimli olanların, Daha fazla mobbing mağduru olabileceğini ifade etmektedirler.

49 Baltaş (2003) Yıldırmaya hedef olan kişilerin çoğunlukla üstün meslekî özelliklere sahip, yetkinlik düzeyleri yüksek, yaratıcı, dürüst, başarı yönelimli, kendilerini işlerine adamış kişilerdir. Bu özellikleri bazı kişileri rahatsız edebilir ve şimşekleri üstlerine çekebilir. Bu tür kişiler, insanlara güven duyar, iyi niyetlidir, politik davranmayı bilmez. Örgütlerine çok bağlıdırlar ve işleriyle özdeşleşmişlerdir. İşlerini kaybetmek, onları daha da derinden etkiler. Stresle başa çıkamadıkları için özel yaşamları da bozulur. Sağlık sorunları baş gösterir. Baltaş, A. (2003). “Adı Yeni Konmuş Bir Olgu: İşyerindeYıldırma”.http://www.baltasbaltas.com

50 Kadınlar, erkeklerden daha fazla, Kadınlar, erkeklerden daha fazla, Astlar, üstlerden daha fazla,(Çalışanların %81’inin yöneticileri tarafından, %58’inin ise, iş arkadaşları tarafından) Astlar, üstlerden daha fazla,(Çalışanların %81’inin yöneticileri tarafından, %58’inin ise, iş arkadaşları tarafından) Yaşlıların, gençlerden daha fazla, Yaşlıların, gençlerden daha fazla, Bekar ve dul olanların, evlilerden daha fazla, Bekar ve dul olanların, evlilerden daha fazla,

51 Örgütsel sistem Örgütün kültürü, Örgütün kültürü, Örgütün sağlığı, Örgütün sağlığı, Mobbing yaşanmasında etkilidir.

52 Cemaloğlu (2007) “Örgüt Sağlığı İle Mobbing Arasındaki İlişki” adındaki araştırmasında, örgüt sağlığı ile mobbing arasında r= düzeyinde bir ilişkinin varlığını saptamıştır. (Educational Research Quarterly)

53 Örgütün dört belirgin özelliği; Örgütün dört belirgin özelliği; 1. İş tasarımındaki belirsizlik, 1. İş tasarımındaki belirsizlik, 2. Lider yetersizliği, 2. Lider yetersizliği, 3. Mağdurun sosyal açıdan yetersizliği, 3. Mağdurun sosyal açıdan yetersizliği, 4. Bölümdeki düşük ahlâki standartlar, 4. Bölümdeki düşük ahlâki standartlar,

54 Cemaloğlu (2008) “Yöneticilerinin Liderlik Stilleri İle Örgüt Sağlığı ve Mobbing Arasındaki İlişki” konulu araştırmasında Dönüşümcü Liderlik (Transformational) davranışlarını sergileyen yöneticilerin, çalıştıkları örgütlerin, örgüt sağlığı puanı yükselirken, bunlara paralel olarak mobbingin yaşanma düzeyinde de düşme olduğu sonucuna ulaşmıştır. (The Journal of Educational Administration, Baskıda)

55 Sosyal sistem Yaşam tarzındaki değişmeler, Yaşam tarzındaki değişmeler, Teknolojik değişme, Teknolojik değişme, Örgütün gücünün artması, Örgütün gücünün artması, Değerlere bağlılığın zayıflaması, Değerlere bağlılığın zayıflaması,

56 Aşırı rekabet, Aşırı rekabet, Aşırı verimlilik baskısı, Aşırı verimlilik baskısı, Bencillik, Bencillik, Bireysellik, Bireysellik, Ahlâki ilkelerde meydana gelen değer kaybı, Ahlâki ilkelerde meydana gelen değer kaybı, Sürekli değişim, Sürekli değişim,

57 Mobbingci Tipleri Narsisist mobbingci Narsisist mobbingci Hiddetli, saldırgan mobbingci, Hiddetli, saldırgan mobbingci, İki yüzlü, yılan mobbingci, İki yüzlü, yılan mobbingci, Megaloman mobbingci, Megaloman mobbingci, Eleştirici mobbingci Eleştirici mobbingci Hayal kırıklığına uğramış mobbingci, Hayal kırıklığına uğramış mobbingci, Kaynak: Tınaz, P. (2006) İşyerinde Psikolojik Taciz. İstanbul. Beta Yayınları.

58 Mobbing izleyicileri Diplomatik izleyici, Diplomatik izleyici, Yardakçı izleyici, Yardakçı izleyici, Fazla ilgili izleyici, Fazla ilgili izleyici, Bir şeye karışmayan izleyici, Bir şeye karışmayan izleyici, İki yüzlü, yılan izleyici, İki yüzlü, yılan izleyici,

59 Mobbing davranışlarının ortaya çıkmasında etkili olan faktörler Bireyi grup kurallarını kabul etmeye zorlamak, Bireyi grup kurallarını kabul etmeye zorlamak, Düşmanlıktan zevk almak, Düşmanlıktan zevk almak, Sadece zevk arayışı, Sadece zevk arayışı, Can sıkıntısı, Can sıkıntısı, Ön yargıları pekiştirmek, Ön yargıları pekiştirmek, Ayrıcalıklı olduğuna inanmak, Ayrıcalıklı olduğuna inanmak, Sahip olamadıklarının acısını çıkarmak, Sahip olamadıklarının acısını çıkarmak, Bencillik, Bencillik, Kaynak: Tınaz, P. (2006) İşyerinde Psikolojik Taciz. İstanbul. Beta Yayınları.

60 Mobbing mağdurlarında görülen sorunlar Kaygı Kaygı Kendini beğenmeme, Kendini beğenmeme, Korku, Korku, Uykusuzluk, Uykusuzluk, Konsantrasyon bozukluğu, Konsantrasyon bozukluğu, Bunalım, Bunalım, Kronik yorgunluk, Kronik yorgunluk, Mide sorunları, Mide sorunları,

61 Baş ve bel ağrısı, Baş ve bel ağrısı, Sinirlilik, Sinirlilik, Kendinden nefret etme, Kendinden nefret etme, İntihar, İntihar, Melankoli, Melankoli, Tükenmişlik, Tükenmişlik, Umutsuzluk, Umutsuzluk, Güvensizlik, Güvensizlik, Travma sonrası stres bozukluğu, Travma sonrası stres bozukluğu, Depresyon, Depresyon, Panik atak krizleri, Panik atak krizleri, Deri üzerinde döküntüler, Deri üzerinde döküntüler,

62 Mobbingin en çok görüldüğü örgütler Üniversiteler, Üniversiteler, Sağlık kurumları, Sağlık kurumları, Gönüllü kuruluşlar, Gönüllü kuruluşlar, Kaynak. Leymann, H. (1990). “Mobbing and Psychological Terror at Workplaces”. Violence and Victims, 5,

63 Mobbingin Örgütlere Psikolojik Maliyetleri Bireyler arası anlaşmazlık ve sürtüşme, Bireyler arası anlaşmazlık ve sürtüşme, Olumsuz örgüt iklimi, Olumsuz örgüt iklimi, Örgüt kültürü ve değerlerinde çöküş, Örgüt kültürü ve değerlerinde çöküş, Güvensizlik ortamı, Güvensizlik ortamı, Genel saygı duygularında azalma, Genel saygı duygularında azalma, Çalışanlarda isteksizlik nedeniyle yaratıcılığın azalması, Çalışanlarda isteksizlik nedeniyle yaratıcılığın azalması,

64 Mobbingin Örgütlere Ekonomik Maliyetleri Hastalık izinlerinin artması, Hastalık izinlerinin artması, Yetişmiş işgücünün örgütten ayrılması, Yetişmiş işgücünün örgütten ayrılması, İşten ayrılmaların artmasıyla yeni çalışan alımının getirdiği maliyet, İşten ayrılmaların artmasıyla yeni çalışan alımının getirdiği maliyet, İşten ayrılmaların artmasıyla eğitim etkinliklerinin maliyeti, İşten ayrılmaların artmasıyla eğitim etkinliklerinin maliyeti, Genel performans düşüklüğü, Genel performans düşüklüğü, İş kalitesinde düşüklük, İş kalitesinde düşüklük,

65 Çalışanlara ödenen tazminatlar, Çalışanlara ödenen tazminatlar, İşsizlik maliyetleri, İşsizlik maliyetleri, Yasal işlem ve mahkeme masrafları, Yasal işlem ve mahkeme masrafları, Erken emeklilik ödemeleri, Erken emeklilik ödemeleri,

66 Mobbingin örgütlere yıllık maliyeti; ABD’de 180 Milyon Dolar, ABD’de 180 Milyon Dolar, Almanya’da 100 Milyon Euro, Almanya’da 100 Milyon Euro, İngiltere’de Paund, İngiltere’de Paund, Tutar, H. (2004). İş Yerinde Psikolojik Şiddet Sarmalı: Nedenleri ve Sonuçları,Yönetim Bilimleri Dergisi, T.C. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi BİİBF, Tutar, H. (2004). İş Yerinde Psikolojik Şiddet Sarmalı: Nedenleri ve Sonuçları,Yönetim Bilimleri Dergisi, T.C. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi BİİBF,

67 Mobbingin Aileye Etkileri Aile içi huzursuzluk, Aile içi huzursuzluk, Yön değiştirme, Yön değiştirme, Aile içi fiziksel şiddet, Aile içi fiziksel şiddet, Boşanma, Boşanma,

68 Ne yapılabilir? Bir sorunu çözmenin en iyi yolu, sorun ortaya çıkmadan önce, sorunu çözmektir. Bunun için;

69 Öncelikle, Mobbing nedir? Mobbing nedir? Niçin yapılır? Niçin yapılır? Kim yapar? Kim yapar? Amacı nedir? Amacı nedir? Sonuçları nelerdir? Sonuçları nelerdir? Kendinizin, diğer çalışanların ve yöneticinin örgüte ilişkin algısı nasıldır? Kendinizin, diğer çalışanların ve yöneticinin örgüte ilişkin algısı nasıldır? Bu konularda bilgi sahibi olmak gerekir.

70 Mobbing mağduru çoğu zaman, bir başka kişinin kendisiyle acımasız, haksız ve çoğu zaman da ahlâka sığmayan tarzda oynadığının farkında değildir.

71 Sürekli ve kasıtlı olarak bireyin hatalı, değersiz ve sorunlu olduğu teması işlenir. Bireye, zorla da olsa bu durum kabul ettirilir.

72 Çalışmaya başladığınız örgüt hakkında bilgi toplayınız. Örgüt yöneticisinin liderlik özelliği var mı? Örgüt yöneticisinin liderlik özelliği var mı? Örgütün kültürü nasıl? Örgütün kültürü nasıl? Örgütte iletişim nasıl? Örgütte iletişim nasıl? Personel profili nasıl? Personel profili nasıl? Örgütün sorun çözme yaklaşımı nasıl? Örgütün sorun çözme yaklaşımı nasıl? Örgüt üyeleri arasında çatışma var mı? Örgüt üyeleri arasında çatışma var mı? Örgüt içi çatışma nasıl çözülüyor? Örgüt içi çatışma nasıl çözülüyor? Örgütte daha önce mobbing yaşanmış mı? Yaşandı ise nasıl çözülmüş? Örgütte daha önce mobbing yaşanmış mı? Yaşandı ise nasıl çözülmüş? İşin türü mobbinge uygun mu? İşin türü mobbinge uygun mu? Örgütün yazılı etik kuralları var mı? Örgütün yazılı etik kuralları var mı?

73 Örgütteki potansiyel zorbaları, izleyicileri, destekleyicileri ve kurbanları saptayınız. Çoklu neden Çoklu sonuç Örgütün mobbingle ilgili yasal düzenlemelerini araştırınız.

74 Mobbing mağduru ile iletişim kurarsanız ve samimi olursanız, en kısa zamanda sizde mobbing mağduru olursunuz. Bu sebeple, İlk aşamada asla taraf olmayınız. Asla gruplara girmeyiniz.

75 Örgütlerde Mobbing Aşamaları Örgüt içinde kritik bir olayın yaşanması ve saldırgan davranışların ortaya çıkması. Örgüt içinde kritik bir olayın yaşanması ve saldırgan davranışların ortaya çıkması. Mağduru lekeleme çalışmalarının hızlanması. Mağduru lekeleme çalışmalarının hızlanması. Ciddi travma ve kişisel yönetim. Ciddi travma ve kişisel yönetim. Kovulma. Kovulma.

76 Size mobbing yapılmaya başlandı ise; Önce sakin olunuz. Önce sakin olunuz. Süreci doğru tanımlayınız. Süreci doğru tanımlayınız. Bu durumun bir mobbing olup olmadığına karar veriniz. Bu durumun bir mobbing olup olmadığına karar veriniz. Olumsuz davranışları görmezlikten geliniz. Sorun yokmuş gibi davranınız. Olumsuz davranışları görmezlikten geliniz. Sorun yokmuş gibi davranınız. Mobbingin üzerinize yapışmasına izin vermeyiniz.

77 Unutmayınız ki, mobbing mağduru tek başına hiçbir kuralı değiştiremez. Kurban, kuralı başkalarının koyduğu bir oyun içindeki rolünü kabullenmeye zorlanır.

78 Zayıf ve kuvvetli yönlerinizi iyi tanımlayınız. Zayıf ve kuvvetli yönlerinizi iyi tanımlayınız. Kurban rolünü asla kabul etmeyiniz. Kurban rolünü asla kabul etmeyiniz. Olayların nedenlerini ve taraflarını iyice araştırın. Anlamaya çalışın. Olayların nedenlerini ve taraflarını iyice araştırın. Anlamaya çalışın. İzleyicileri ve destekleyicileri tanımlayın. İzleyicileri ve destekleyicileri tanımlayın. Mobbingin yönünü tanımlayın. Mobbingin yönünü tanımlayın.

79 Yönetimin de mobbing sürecinde olup olmadığını tespit edin. Yönetimin de mobbing sürecinde olup olmadığını tespit edin. Size mobbing uygulayanlarla uygun bir dille konuşun. Size mobbing uygulayanlarla uygun bir dille konuşun. Sonuç alamıyorsanız, sorunu toplantılarda dile getiriniz. (Sakin, kararlı, beden dilini etkin kullanan bir kişi imajı çizin.) Sonuç alamıyorsanız, sorunu toplantılarda dile getiriniz. (Sakin, kararlı, beden dilini etkin kullanan bir kişi imajı çizin.) Başkalarının size yönelik beden dillerini ve tavırlarını izleyin. Başkalarının size yönelik beden dillerini ve tavırlarını izleyin. Eğer umursamaz ve sizi dikkate almaz tavır içindelerse, en kısa zamanda o işyerini terkediniz.

80  Mobbing sürecinde özgüveninizi kaybetmemek için içsel konuşmalar yapın. Duygularınızı ifade edin.  Çalışma ortamınızı sevdiğiniz eşyalarla süsleyin.  Mobbing sürecini bir fırsat olarak değerlendiriniz.

81 Mobbing stratejileri Kesin sınırları çizme. Kesin sınırları çizme. Kişisel dengeyi sağlama. (izin kullanma, görevlendirme ya da psikolojik tedavi alma) Kişisel dengeyi sağlama. (izin kullanma, görevlendirme ya da psikolojik tedavi alma) Ortamı değiştirme. Ortamı değiştirme.

82 Mobbingte görülen 5 ayrı davranış tipi Tümleştirme Tümleştirme Zorlama Zorlama Baskın olma Baskın olma Kaçınma Kaçınma Uzlaşma Uzlaşma Kaçınma amirlerle, uzlaşma eşit güçlerle olur.

83 Mobbing sürecinde Kendine ve diğerlerine karşı duyarlılığı yüksek olanlar tümleştirmeyi, Kendine ve diğerlerine karşı duyarlılığı yüksek olanlar tümleştirmeyi, Kendine karşı duyarlılığı düşük olanlar zorlamayı, Kendine karşı duyarlılığı düşük olanlar zorlamayı, Diğerlerine karşı duyarlılığı düşük, kendisine karşı duyarlılığı yüksek olanlar baskın olmayı, Diğerlerine karşı duyarlılığı düşük, kendisine karşı duyarlılığı yüksek olanlar baskın olmayı, Hem kendisine hem de diğerlerine karşı duyarlılığı düşük olanlar kaçınmayı, Hem kendisine hem de diğerlerine karşı duyarlılığı düşük olanlar kaçınmayı,

84 Mobbing mağduru önce Sorunu dile getirir. Sorunu dile getirir. Daha sonra Örgüte bağlı kalma gibi yapıcı strateji uygular. Örgüte bağlı kalma gibi yapıcı strateji uygular. Başarısız olursa, İşten çıkma, İşten çıkma, Sorunu yok sayma, Sorunu yok sayma, Başka ilgi alanlarına yönelme, Başka ilgi alanlarına yönelme,

85 EVLN Modeli Çıkış Çıkış Seslendirme Seslendirme Bağlılık Bağlılık Göz ardı etme Göz ardı etme

86 Örgütü terk etme Aktif fakat yıkıcı Sorunu dile getirme Aktif ve yapıcı Örgüte bağlı kalma Pasif fakat yapıcı Sorunu göz ardı etme Pasif ve yıkıcı

87 Çalışanlar İşdoyumu elde ettikleri ve örgüte yaptığı yatırım arttıkça; Dile getirme ve sadakat Daha iyi iş olanağı bulduğunda ise; Dile getirme ve ayrılma görülmektedir.

88 Mobbing sürecinde özgüven geliştirenler; Öncelikle başına gelenleri iyi tanımlarlar. Öncelikle başına gelenleri iyi tanımlarlar. Kolay kurban olmayı reddederler. Kolay kurban olmayı reddederler. Hep iyimser olurlar. Hep iyimser olurlar. Acılarını kendilerine itiraf ederler. Acılarını kendilerine itiraf ederler. Yeni hobi ve beceriler edinirler. Yeni hobi ve beceriler edinirler. İnsanlardan ve toplumdan izole olmazlar. İnsanlardan ve toplumdan izole olmazlar. Gönüllü kuruluşlarda çalışırlar. Gönüllü kuruluşlarda çalışırlar. İstifa, yargı ve yeni bir iş üzerinde dururlar. İstifa, yargı ve yeni bir iş üzerinde dururlar. Bu olumsuz sürecin biteceğine inanırlar. Bu olumsuz sürecin biteceğine inanırlar.

89  Kendilerine değer veren dostlar bulurlar.  Öfkenin enerjisini verimli işlerde kullanırlar.  Duygularını konuşarak ifade ederler.  Resim, yazı, spor ve egzersiz yaparlar.  Edebi eserleri okurlar.  Mizahın gücünden yararlanırlar.

90 Yakın çevrenin yapacağı yardımlar Kurban, yakın çevresine yaşadıklarını açıkça ifade etmelidir. Kurban, yakın çevresine yaşadıklarını açıkça ifade etmelidir. Taraflar yetersizse yardım alınabilir. Taraflar yetersizse yardım alınabilir. Yakınlar öncelikle dinlemelidir. Yakınlar öncelikle dinlemelidir. Onun olumlu özellikleri vurgulamalıdır. Onun olumlu özellikleri vurgulamalıdır. Özgüven oluşturmasına yardım edilmelidir. Özgüven oluşturmasına yardım edilmelidir. Kişinin seyahat etmesi, mekan değiştirmesi iyi sonuçlar verebilir. Kişinin seyahat etmesi, mekan değiştirmesi iyi sonuçlar verebilir.

91 Hatalı ifade Doğru ifade Yardımcı olabilirsem beni ara. Yardımcı olabilirsem beni ara. Çok karışık ve zor bir durum. Çok karışık ve zor bir durum. Ayrıl gitsin. Ayrıl gitsin. Bu işte senin de kusurun vardır. Bu işte senin de kusurun vardır. Güçlü olmalısın. Güçlü olmalısın. Artık bu konuyu kapatalım. Artık bu konuyu kapatalım. Yarın seni ararım. Yarın seni ararım. Senin için en zor olan nedir? Senin için en zor olan nedir? Olayı doğru tanımlayalım. Olayı doğru tanımlayalım. Sana nasıl yardımcı olabilirim? Sana nasıl yardımcı olabilirim? Birlikte bir yol haritası çizelim. Birlikte bir yol haritası çizelim. İstediğin kadar konuşabiliriz. İstediğin kadar konuşabiliriz.

92 Örgütler neler yapabilir? Örgütler vizyon ve misyonlarını net bir şekilde tanımlamalı ve ortaya koymalıdır. Örgütler vizyon ve misyonlarını net bir şekilde tanımlamalı ve ortaya koymalıdır. Olumlu örgüt kültürü oluşturulmalıdır. Olumlu örgüt kültürü oluşturulmalıdır. Görev ve sorumluluklar net biçimde tanımlanmalıdır. Görev ve sorumluluklar net biçimde tanımlanmalıdır. Örgütün etik ilkeleri tanımlanmalıdır. Örgütün etik ilkeleri tanımlanmalıdır. Disiplin kuralları adil uygulanmalıdır. Disiplin kuralları adil uygulanmalıdır.

93 İşe personel alınırken duygusal zekası yüksek olanlar tercih edilmeli. İşe personel alınırken duygusal zekası yüksek olanlar tercih edilmeli. İşgörenler, insan ilişkileri konusunda eğitilmeli. İşgörenler, insan ilişkileri konusunda eğitilmeli. Herkese ve her fikre değer verilmeli. Herkese ve her fikre değer verilmeli. Örgütte psikolojik danışmanlık yapan uzmanlar çalışmalı. Örgütte psikolojik danışmanlık yapan uzmanlar çalışmalı. Yöneticinin etkili liderlik davranışları olmalı. Yöneticinin etkili liderlik davranışları olmalı. Çatışma etkin yönetilmeli. Çatışma etkin yönetilmeli.

94 Önce insan felsefesi Katı hiyerarşi olmaz. Katı hiyerarşi olmaz. Çalışanlar yöneticiden korkmazlar. Çalışanlar yöneticiden korkmazlar. Hatalar gizlenmez. Hatalar gizlenmez. Eğitim ve öğrenme hakkı vardır. Eğitim ve öğrenme hakkı vardır. Müşteri memnuniyeti esastır. Müşteri memnuniyeti esastır. Bürokrasi az, yetki çoktur. Bürokrasi az, yetki çoktur. Kalite bir yaşam tarzıdır. Kalite bir yaşam tarzıdır. İşgörenler merkezdedir. İşgörenler merkezdedir. Sistem, çalışanların ve müşterilerin beklentilerine göre sürekli geliştirilir. Sistem, çalışanların ve müşterilerin beklentilerine göre sürekli geliştirilir.

95 Çalışanların yaptıkları işlere saygı duyulur. Çalışanların yaptıkları işlere saygı duyulur. Her birimdeki birey kararlara katılır. Her birimdeki birey kararlara katılır.

96 İnsan kaynakları neler yapabilir? İşgörenlerin eğitim ihtiyaçları belirlenebilir. İşgörenlerin eğitim ihtiyaçları belirlenebilir. Personel seçiminde insan ilişkileri kriterleri konabilir. Personel seçiminde insan ilişkileri kriterleri konabilir. İşe alım ve yerleştirmede hassas davranılır. İşe alım ve yerleştirmede hassas davranılır. Motivasyon teknikleri uygulanır. Motivasyon teknikleri uygulanır. İnsan merkezli çağdaş yaklaşımlar kullanılır. İnsan merkezli çağdaş yaklaşımlar kullanılır. Bireysel gelişmeye önem verilir. Bireysel gelişmeye önem verilir. Örgütsel kültürün özümsenmesi sağlanır. Örgütsel kültürün özümsenmesi sağlanır.

97 Son söz, “Bir insanı ahlâken eğitmeden sadece zihnen eğitmek, topluma bir belâ kazandırmaktır”. Roosevelt

98 Kör cehalet çirkefleştirir insanları, Suskunluğum asaletimdendir, Her söze verecek cevabım var, Lakin, bir lafa bakarım LAF mı? diye, Bir de söyleyene bakarım, ADAM mı? Diye. Mevlana AYDIN ÜLVAN BASARILAR DİLER


"AYDIN ÜLVAN AYDIN ÜLVAN Örnek Olaylar Örnek olay -1 Fakülteyi bitirdikten sonra uzun süre iş bulamadım. Bu dönemde ruh sağlığım iyice bozuldu. Daha." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları