Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Liderlik Eğitimi, 15-19 Aralık 2008 Antalya Gençler ve Sigara Prof.Dr.Hilal Özcebe Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Liderlik Eğitimi, 15-19 Aralık 2008 Antalya Gençler ve Sigara Prof.Dr.Hilal Özcebe Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı"— Sunum transkripti:

1 Liderlik Eğitimi, Aralık 2008 Antalya Gençler ve Sigara Prof.Dr.Hilal Özcebe Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı

2 Liderlik Eğitimi, Aralık 2008 Antalya Sunum Planı Adolesan dönem ve özellikleri Sağlık sorunları Gençler ve tütün kullanımı Sağlığın geliştirilmesi ve korunma yaklaşımı

3 Liderlik Eğitimi, Aralık 2008 Antalya Adolesan Dönem yaşlar arası –Erken adolesan dönem (10-13) –Orta adolesan dönem (14-15) –Geç adolesan dönem (16-19) Yaşamın 1/7’si..... Kaynak: WHO, Adolescent Friendly Health Services, WHO, The Health of Young People: A Challenge and a Promise, Geneva, 1993.

4 Liderlik Eğitimi, Aralık 2008 Antalya Adolesan Dönem Çocukluktan erişkinliğe geçiş Büyüme ve gelişme süreci Farklı deneyimler

5 Liderlik Eğitimi, Aralık 2008 Antalya Dünyada Adolesan Nüfus Dünya nüfusu altı milyarın üzerindedir. Dünya nüfusunun beşte birini yaş grubu (1,2 milyar) oluşturmaktadır. Gençlerin 4/5’ü gelişmekte olan ülkelerde yaşamaktadır. Kaynak: WHO, 2002.

6 Liderlik Eğitimi, Aralık 2008 Antalya Gençlerin Farklılıkları Farklı Gereksinimleri Eğitim kurumlarına ulaşamayan gençler Sosyal desteği yetersiz olan gençler Örselenen ve şiddet uygulanan gençler Çalışan gençler Çatışma ortamlarındaki gençler Mülteci gençler Evli gençler Etnik gruplar içindeki gençler Özürlü gençler.... Kaynak: WHO, Programming For Adolescent Health and Development, 1999.

7 Liderlik Eğitimi, Aralık 2008 Antalya Adolesan Dönem Sağlık Sorunları

8 Liderlik Eğitimi, Aralık 2008 Antalya Adolesan Döneme Özel Sağlık Sorunları Fiziksel büyüme ve ruhsal gelişmeye uyum sağlayamama Beslenme davranışlarının oluşturduğu sorunlar Üreme ve cinsel sağlık sorunları Madde kullanımı sorunları Yaralanmalar (Kaza ve şiddet) Kaynak: WHO Programming For Adolescent Health and Development, Report of a WHO/UNFPA/UNICEF Study Group on Programming For Adolescent Health, WHO Technical Report Series, No:886, Geneva.

9 Liderlik Eğitimi, Aralık 2008 Antalya Gençlerin gelecek yaşamları üzerinde etkileri olan “alışkanlıklar ve hastalıklar” olarak özetlenebilir.

10 Riskler Sigara Kullanımı Alkollü İçki İçilmesi Madde Kullanımı Güvensiz Cinsellik Silah Taşıma Çeteleşme Şiddet Olayları Sağlıklı Olmayı Etkileyen Davranışlar Sağlıksız Beslenme Fizik Egzersiz Güvensiz Davranışlar Uyku, Dinlenme Olumlu Ruh Sağlığı Sosyal Etkinliklere Katılma 10 Sorunlu Davranışlar Özcebe H. Adolesanlarda Risk Alma Davranışları. XI. Ulusal Halk Sağlığı Kongresi. Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı ve HASUDER, Ekim 2007, Denizli. Liderlik Eğitimi, Aralık 2008 Antalya

11 Sigara ve Riskli Gruplar Çocuklar Gençler Yaşlılar Gebeler Engelliler (kendini savunamayacak)

12 Liderlik Eğitimi, Aralık 2008 Antalya Gençler ve Sigara İle Tanışma Sigara içenlerin çoğunluğu sigaraya 20 yaşından önce başlamaktadır. Türkiye’de yapılan incelemeler, sigara içenlerin yaş ortalamasının giderek düştüğünü göstermektedir.

13 Liderlik Eğitimi, Aralık 2008 Antalya Sigaraya Başlama Yaşı 2503 kişide yapılan araştırma sonuçlarına göre sigara içme sıklığı; ortaokul öğrencilerinde %3, lise öğrencilerinde %28’dir.

14 Liderlik Eğitimi, Aralık 2008 Antalya Türkiye Küresel Gençlik Tütün Araştırması (%) Şimdiye KadarHalen Erkek34,9 (± 2,8)14,0 (± 1.5) Kız21,5 (± 2,3)6,0 (± 1,0) Toplam29,3 (± 2,1)10,9 (± 1,1) Türkiye KGTA’na 61 ilden 202 okulda eğitim gören toplam 15,957 öğrenci katılmıştır. KGTA, İlköğretim 7., 8., Lise 1 ve Hazırlık sınıfı öğrencileri üzerinde 2003 yılında uygulanan bir ankettir. Kaynak: Ergüder T, Soydal T, Uğurlu M, Çakır B, Warren CW. Tobacco use among youth and related characteristics, Turkey. Soz Praventiv Med. 51 (2006) 91–98

15 Liderlik Eğitimi, Aralık 2008 Antalya Türkiye Küresel Gençlik Tütün Araştırması (2003) Hiç sigara kullanmayanların %7,7’si gelecek sene başlamayı planlama; –Kızlar %5,8 ve erkekler %9,1 Halen sigara kullananların %50,4’ü bakkaldan sigara almakta; –Kızlar %42,9 ve erkekler %53,5 Gençlerin %86,7’sinde yaşlarından dolayı sigara satın alırken sorun yaşamamaktadırlar. Kaynak: Ergüder T, Soydal T, Uğurlu M, Çakır B, Warren CW. Tobacco use among youth and related characteristics, Turkey. Soz Praventiv Med. 51 (2006) 91–98

16 Liderlik Eğitimi, Aralık 2008 Antalya Üniversite Öğrencileri ve Sigara Kullanma Sıklığı Üniversite öğrencileri arasında sigara kullanma sıklığı %21-48 arasında bulunmuştur. Üniversite öğreniminde öğrencilerin sınıfı ilerledikçe sigara kullanma sıklığı artmaktadır.

17 Liderlik Eğitimi, Aralık 2008 Antalya Sigaraya Başlama Nedenleri

18 Liderlik Eğitimi, Aralık 2008 Antalya Sigaraya Başlama Nedenleri 1.Yakın çevrede tütün ürünü kullanan kişilerin varlığı 2.Tütün ürün(leri)nin reklamının yapılması

19 Liderlik Eğitimi, Aralık 2008 Antalya Tütün Firmaları ve Tanıtım Etkinlikleri Sigara şirketleri reklam ve tanıtım kampanyaları yapmaktadırlar Gençlerin %20,1’i bir tütün firması temsilcisi tarafından kendisine bedava sigara verildiğini belirtmiştir.

20 Liderlik Eğitimi, Aralık 2008 Antalya Logolar ve Sigara İçme Çocuk ve gençlerin kullanım eşyaları üzerinde sigara logolarının kullanılması, çocuk ve gençlere yönelik etkinliklerde tütün üreticilerinin sponsor olması sigaraya ulaşılabilirliği artırmaktadır. KGTA sonuçlarına göre reklam gördüğünü söyleyen gençler daha çok sigara içmektedirler.

21 Liderlik Eğitimi, Aralık 2008 Antalya Sigara Tanıtımı Yapılan Yerler Marka kıyafetlerinin promosyonu ve moda ile ilgili olayların sponsorluğu daha çok gençlerin bulunduğu eğlence yerlerinde yapılması Konserlerde bedava sigara dağıtımı

22 Liderlik Eğitimi, Aralık 2008 Antalya Siber oyunlar, uluslararası dergilerde çıkan reklamlar ve otomobil yarışlarında ürün yerleştirme !!! Sigara Tanıtımı Yapılan Yerler

23 Liderlik Eğitimi, Aralık 2008 Antalya Sigaraya Başlama Nedenleri 1.Yakın çevrede tütün ürünü kullanan kişilerin varlığı 2.Tütün ürün(leri)nin reklamının yapılması 3.Modaya veya güncel akımlara uyma çabası

24 Liderlik Eğitimi, Aralık 2008 Antalya Kafe, internet kafe, kantin vb. yerlerde tütün ve tütün ürünlerinin (sigara, nargile... vb) kullanılması ve kullananlar için çekici yerlerin bulunması... Sigara Kullanılan Popüler Mekanlar

25 Liderlik Eğitimi, Aralık 2008 Antalya Rol Modeli Kişiler ve Sigara Kullanma Toplumda rol modeli olan kişiler arasında sigara kullanma sıklığı toplumun diğer kesimlerine göre daha yüksektir.

26 Liderlik Eğitimi, Aralık 2008 Antalya Tütün Şirketleri ve Rol Model Kişiler Tütün şirketleri, ürün yerleştirme, ulusal tanınmayı sağlamak, şirketlerini güçlendirmek için günümüzdeki en başarılı film ve televizyon programlarını tanıtım amacıyla kullanmaktadırlar.

27 Liderlik Eğitimi, Aralık 2008 Antalya Moda Dünyası ve Sigara Tanıtımı Ürün yerleştirme Moda gösterilerinde sponsor olma Modeller ve imajların sigara ile bağlantısını kurma

28 Liderlik Eğitimi, Aralık 2008 Antalya Sigaraya Başlama Nedenleri 1.Yakın çevrede tütün ürünü kullanan kişilerin varlığı 2.Tütün ürün(leri)nin reklamının yapılması 3.Modaya veya güncel akımlara uyma çabası 4.Sıkıntı/stres 5.Eğlenmek için 6.Merak 7.Özenti 8.Formda kalmak için 9.Yalnızlığı gidermek için 10.İlgi çekmek için

29 Liderlik Eğitimi, Aralık 2008 Antalya Sigaraya Başlamayı Etkileyen Kişiler

30 Liderlik Eğitimi, Aralık 2008 Antalya Sigara İçmeyi Etkileyen Kişiler Aile, anne ve baba, Öğretmen, Arkadaş, Sporcu, Sanatçı, Lider konumundaki kişiler ROL MODEL!!!

31 Liderlik Eğitimi, Aralık 2008 Antalya Bazı Meslek Gruplarında Sigara Kullanma Bir çalışmada; Gazeteciler%63,9 Öğretmenler%50,8 Sanatçılar%46,2 Doktorlar%43,9

32

33 Liderlik Eğitimi, Aralık 2008 Antalya Korunma

34 Liderlik Eğitimi, Aralık 2008 Antalya Sağlığın Geliştirilmesi Ottawa Şartı “Sağlığı geliştirme, insanların sağlıkları üzerinde kontrol gücüne sahip olma ve sağlıklarını geliştirme kapasitesine sahip olma süreci” olarak tanımlanmaktadır. Kaynak: SABEM. Ottawa Şartı. /www. sabem. saglik.gov.tr// forum/ ezadmin/ htmlarea/ files/ documents/ 1248_14sagligi_ gelistirme_ottowa_ sarti.pdf, Erişim Tarihi: 12 Ekim 2005.http:/ /www. sabem. saglik.gov.tr// forum/ ezadmin/ htmlarea/ files/ documents/ 1248_14sagligi_ gelistirme_ottowa_ sarti.pdf

35 Liderlik Eğitimi, Aralık 2008 Antalya Sağlığın Geliştirilmesi Tam olarak fiziksel, mental ve sosyal anlamda iyi olma halini sağlayabilmek için; –birey veya grup, isteklerinin farkında olabilmeli, –isteklerini tanımlayabilmeli, –çevreyi değiştirebilmeli ve uyum sağlayabilmelidir. Kaynak: SABEM. Ottawa Şartı. /www. sabem. saglik.gov.tr// forum/ ezadmin/ htmlarea/ files/ documents/ 1248_14sagligi_ gelistirme_ottowa_ sarti.pdf, Erişim Tarihi: 12 Ekim 2005.http:/ /www. sabem. saglik.gov.tr// forum/ ezadmin/ htmlarea/ files/ documents/ 1248_14sagligi_ gelistirme_ottowa_ sarti.pdf

36 Tütün Kontrolü Politikaları Tütün kullanımını ve önleme politikalarını izleme Bireylerin sigara dumanından pasif etkilenimlerinin önlenmesi Sigarayı bırakmak isteyenlere yardım edilmesi Bireylerin sigaranın zararları konusunda uyarılması Tütün reklamı, tanıtımı ve sponsorluğu ile ilgili yasakların Tütüne uygulanan vergi miktarını artırılması Liderlik Eğitimi, Aralık 2008 Antalya

37 Tütünsüz bir ortam yaratılması…. Okul… Sinema… Spor alanları… Medya… İnternet kafe… Aile… ……. Liderlik Eğitimi, Aralık 2008 Antalya

38 Bireysel Davranışlara Yönelik Müdahaleler Liderlik Eğitimi, Aralık 2008 Antalya

39 Risk Faktörleri – Koruyucu Etmenler Risk FaktörleriRiskli Davranışlar Olumsuz Sonuçlar Koruyucu Etmenler _ __ Kaynak: Jessor R. Protection and Risk in Adolescent Behavior, Health, and Development. Theory and Findings from the Peoples’ Republic of China and the U.S. 10th Eara Conference 2-6 May 200, Antalya, Turkey.

40 Liderlik Eğitimi, Aralık 2008 Antalya Koruyucu Etmenler Olumlu davranışlar – Sağlığın geliştirilmesi davranışları Riskli davranışlara karşı kendini kontrol edebilme Pozitif davranışlar için sosyal destek sağlanması Kaynak: Jessor R. Protection and Risk in Adolescent Behavior, Health, and Development. Theory and Findings from the Peoples’ Republic of China and the U.S. 10th Eara Conference 2-6 May 2006, Antalya, Turkey.

41 Bilgilendirme Programları Bilgilendirme... Liderlik Eğitimi, Aralık 2008 Antalya 1.Kişi Seviyesinde Müdahaleler 2.Kişiler Arası Sağlık Davranışları Teorisi 3.Toplum Düzeyinde Modeller

42 1. Kişi Seviyesinde Müdahaleler 1.Değişimin Aşamaları: Birinci müdahalede davranış değişikliği bir olay değil bir süreç olarak kabul edilmektedir. Bu sürecin başarılı olabilmesi için motivasyon ve değişime hazır olma gerekmektedir. Niyet etme potansiyeli, niyet etme, karar verme, eylem ve karşılığını alma olarak çeşitli aşamaları vardır. Bu model aslında devam eden bir döngü olarak da tanımlanabilir.

43 1. Kişi Seviyesinde Müdahaleler 2. Sağlık İnancı Modeli: Bu modelde; kişinin sağlık hakkındaki algısı, sağlığın ciddiyetine ilişkin algısı, davranış değişikliğinin yararları konusunda algısı eyleme başlamaya karşılık engel algısı önemlidir. Bu dört konuya ek olarak eylem konusunda işaretler ve kendi kendine yeterlilik de anahtar konular arasındadır.

44 Bilgilendirme.... Pek çok farklı ortamda bilgilendirme... Tüm topluma yönelik bir programın önemli bir parçası İçerik: –Sigara kullanmama önerisi ??? –Beden imajı Görünüm Cilt Koku Sevinir ve beğenilir olma kriteri Liderlik Eğitimi, Aralık 2008 Antalya

45

46 2. Kişiler Arası Sağlık Davranışları Teorisi: Sağlıkla ilgili davranışların kazanılmasında diğer insanların davranışları, düşünceleri, tavsiyeleri, destekleri ya da bunların olmaması rol oynar. Bu kişiler arasında aile bireyleri, arkadaşlar, akranlar, sağlık personeli ve hatta diğer insanlar yer almaktadır. Burada ilişki karşılıklıdır ve her iki taraf da etkilenir.

47 2. Kişiler Arası Sağlık Davranışları Teorisi: Kişiler sadece kendi deneyimleri ile bazı davranışlara sahip olamazlar. Bir çok davranışı gözlemleyerek öğrenirler ve bu davranışları kazanarak kullanırlar. Örneğin, annesi babası sigara kullanan gencin sigara kullanmaya başlaması gibi Sosyal öğrenme teorisi bu teorinin altında yer almaktadır. Bu teoride kişisel faktörler, sosyal çevre ve deneyimler arasındaki ilişkilerdeki psikososyal değişimler incelenmektedir.

48 3. Toplum Düzeyinde Modeller: Toplum düzeyindeki sağlık alanındaki uygulamalar bireylerin davranışlarının değişmesini etkileyebilir. Toplumun bu eyleme katılımı önemlidir. Bu tür modeller oluşturulurken sosyal sistemin işleyiş yöntemini incelenir. Bu şekilde toplum, kuruluşlar ve politikacılar değişim konusunda nasıl harekete geçirilebileceği belirlenebilir. –Toplum Seferberliği –Kurumsal Değişim Teorisi –Yeniliklerin Yaygınlaştırılması Teorisi

49 Gençlerle Beraber Davranmak.... Liderlik Eğitimi, Aralık 2008 Antalya

50 31 Mayıs Etkinliği Hacettepe Üniversitesi Liderlik Eğitimi, Aralık 2008 Antalya

51

52

53 Akran Eğitimi... Liderlik Eğitimi, Aralık 2008 Antalya

54

55

56 Yurt Dışından Bir Etkinlik Liderlik Eğitimi, Aralık 2008 Antalya

57

58 Nelere Dikkat Etmek Gerekir? Kanıta dayalı çalışmaların değerlendirilmesi ve seçilmesi, Bilginin medya ile doğru yöntemlerle yayılması, Sağlık ve sağlıklı davranışlar konusunda toplumun bilgilendirilmesi, Sağlık alanında olmayan toplumda çalışan kişilerin sağlığın geliştirilmesi konusunda duyarlılığını artırılması. Liderlik Eğitimi, Aralık 2008 Antalya

59 Sigarasız Toplum ve Çevre Eğitimi, Ocak 2008, Bartın Gençlerin Gereksinimleri Nelerdir ?  Bilgi ve beceri  Güvenli ve destekleyici çevre  Sağlık ve danışmanlık hizmeti

60 Liderlik Eğitimi, Aralık 2008 Antalya Politika ve uygulamalarında sağlığı geliştirmeye yönelik yaklaşımların benimsenmesi, Gençlerin sigaraya ulaşılabilirliğinin kontrol edilmesi, Sağlığın geliştirilmesine yönelik etkinlikleri planlaması ve toplumun katılımının sağlanması (Sağlıklı Besin Tüketimi, Fizik Egzersiz, Çevreye Yönelik Müdahaleler...)

61 Liderlik Eğitimi, Aralık 2008 Antalya Kişinin sağlık bilgilerini almasını, uygulamasını ve sağlıklı bir yaşam seçmesine katkıda bulunma, Sağlık eğitiminin içinde mutlaka kişisel ve sosyal gelişimin vurgulaması, Yaşam becerilerinin geliştirilmesine yönelik eğitim programları açılmalı; toplumun katılımı sağlanması, Çalışanların kişisel yetenekleri artırılması. Gençlerin Kişisel Kapasitenin Geliştirilmesi İçin Yapılması Gerekenler

62 Liderlik Eğitimi, Aralık 2008 Antalya Gençler ve Yaşam Becerilerinin Geliştirilmesi Öfke kontrolü “Hayır” diyebilme Israrlara karşı koyabilme Kendini ortaya koyma İletişim becerileri Sorun çözme Stresle başa çıkma Kendini tanıma

63 Sağlık ve Danışmanlık Hizmetleri Sağlam adolesan izlemeleri, Bilgilendirme ve danışmanlık, Erken tanı, Bırakmanın desteklenmesi..... Sağlığın korunması ve geliştirilmesi yaklaşımının bir parçasıdır... Liderlik Eğitimi, Aralık 2008 Antalya

64 Katkı ve Katılımlarınızı Bekliyorum. Dr.Hilal Özcebe


"Liderlik Eğitimi, 15-19 Aralık 2008 Antalya Gençler ve Sigara Prof.Dr.Hilal Özcebe Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları