Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

TÜRKİYEDE TÜTÜN ve TÜTÜN ÜRÜNLERİ İLE MÜCADELE Dr. Hüseyin İLTER Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Daire Başkanı www.havanikoru.org.tr.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "TÜRKİYEDE TÜTÜN ve TÜTÜN ÜRÜNLERİ İLE MÜCADELE Dr. Hüseyin İLTER Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Daire Başkanı www.havanikoru.org.tr."— Sunum transkripti:

1 TÜRKİYEDE TÜTÜN ve TÜTÜN ÜRÜNLERİ İLE MÜCADELE Dr. Hüseyin İLTER Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Daire Başkanı

2 Tütün Kullanımı Tütün kullanımı, önemli ve önlenebilir bir halk sağlığı sorunudur. Dünya genelinde tütün kullanımına bağlı hastalıklar nedeniyle yılda 5 milyon kişi ölmektedir (günde kişi, 6 sn’de 1 kişi). Ülkemizdeki tüm ölümlerin %41.6’sı tütüne bağlı hastalıklar sebebiyle olmaktadır ( kişi/yıl, 274 kişi/gün, 6 dk’da 1 kişi ). Dünyada 15 yaş üzeri nüfusta 1.2 milyar kişi tütün kullanmaktadır (her üç erişkinden biri). Ülkemizde de tütün kullanımı bu orana benzerdir (%31,3). 2

3 Tütün Kullanımı Dünya genelinde başlıca ölüm nedenlerinden sadece 3’ünde artış görülmektedir: HIV-AIDS, şişmanlık ve sigara kullanımı. Trend böyle devam ederse 2020 yılında 10 milyon kişi sigaradan ölecektir. Eğer etkili önlemler uygulamaya konmazsa bu yüzyılda bir milyar kişi sigara yüzünden ölecek olup ölümlerin yarısı orta yaşlarda gerçekleşecektir. Sigaranın ülkemiz insanlarına getirdiği mali yük yılda yaklaşık 25 milyar TL’dir. (~20 milyar USD).

4 TÜTÜN KULLANIM ORANLARI (TÜRKİYE) Kaynaklar: 1993 Sağlık Bakanlığı Araştırması, 2004 Sağlık Bakanlığı Ulusal Hastalık Yükü Çalışması, 2006 Aile Araştırma Kurumu ve TÜİK Aile Yapısı Araştırması 2008 Küresel Yetişkin Tütün Araştırması (SB, TÜİK, DSÖ, CDC)

5 TÜRKİYEDE TÜTÜN KULLANIMI (BİN TON) Kaynak: Tekel ve TAPDK, 2008 Verileri Amerikan Sigaralarının İthalatı ve Satışı Türkiye’de yabancı sigara fabrikalarının kurulması 4207 Sayılı Yasanın yürürlüğe girmesi

6 ÜLKEMİZDE TÜTÜNLE MÜCADELE 1996 Tütün Mamullerinin Zararlarının Önlenmesine Dair Kanun Ülkemizde tütün ürünleri ile mücadele alanında ilk yasal düzenleme 1996 yılında yapılmış, ancak yeterince takip edilmemesi nedeni ile etkisi sınırlı kalmıştır. Tütünle mücadele ile ilgili olarak ilk uluslararası anlaşma olan Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi (TKÇS) Dünya Sağlık Örgütünün 56. Dünya Sağlık Asamblesinde kabul edildi. 168 ülke taraf oldu Ulusal Tütün Kontrol Programı Dünya Sağlık Örgütü tarafından kabul edilen bu sözleşme, Sağlık Bakanımız Sayın Prof. Dr. Recep Akdağ’ın imzalanmış ve ardından TBMM’de kabul edilerek yürürlüğe girmiştir. 21 Mayıs 2003 TKÇS ‘nin kabul edilmesi 2007 İl Tütün Kontrol Kurulları Ulusal Tütün Kontrol Programı’nın bir bütün olarak uygulanması ve takibi ile ilgili faaliyetlerin illerde yürütülebilmesi için İl Tütün Kontrol Kurulları kurulmuştur Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi kapsamında yapılacak tüm çalışmaların planlanması ve tütün tüketiminin kontrol altına alınması için hazırlanmış olan program Başbakanlık Genelgesi ekinde yayımlanmıştır.

7 2007 Daire Başkanlığı kurulması 2007 Eylem Planı 03 Ocak Sayılı Kanun 4207 sayılı Kanunda değişiklik yapan 5727 sayılı “Tütün Mamullerinin Zararlarının Önlenmesine Dair Kanunda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” 3 Ocak 2008 tarihinde kabul edilmiştir. 19 Mayıs 2008 Kanunun Yürürlüğe Girmesi Pasif içicileri korumaya yönelik, dumansız bir Türkiye oluşturmak adına tüm kapalı alanlarda (restoran, bar ve kafeler hariç) sigara tüketiminin yasaklanması amaçlanmış ve “Dumansız Hava Sahası” kampanyası başlatılmıştır. 19 Temmuz 2009 Tüm Kapalı Alanların Yasaya Dahil Olması Yasağa restoran, kahvehane, bar ve kafelerin de dahil olmasıyla, Türkiye’de tüm kapalı alanların dumansız hale getirilmesi sağlanmıştır. Yürütülen çalışmaların daha etkili ve sürdürülebilir olabilmesi amacıyla da Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü bünyesinde Tütün ve Bağımlılık Yapıcı Maddelerle Mücadele Daire Başkanlığı kurulmuştur. “ Ulusal Tütün Kontrol Programı Eylem Planı” tarihinde Sayın Başbakanımızın katılımları ile kamuoyuna tanıtılmıştır. ÜLKEMİZDE TÜTÜNLE MÜCADELE

8 ULUSAL TÜTÜN KONTROL PROGRAMI İlgili Bakanlıklar, Akademisyenler ve Sivil Toplum Örgütlerinden 130 uzmanın katılımı ile hazırlanan Ulusal Tütün Kontrol Programı’nda; Hedefler, Stratejiler ve Faaliyetler ortaya konmuştur. TEMEL HEDEF 2012 yılına kadar ülkemizde 15 yaşından büyüklerde sigara içmeyenlerin oranını %80’in üzerine çıkarmak, 15 yaşından küçüklerde ise %100’e yakın olmasını sağlamaktır.

9 ULUSAL TÜTÜN KONTROL PROGRAMI Sigarayı Bırakma Halkı Bilgilendirme, Bilinçlendirme ve Eğitim Tütün Kullanımı ve Ulusal Tütün Kontrol Programının İzlenmesi, Değerlendirmesi ve Raporlanması Tütün Arzının ve Tütün Ürünlerinin Kullanımının Azaltılmasına Yönelik Önlemler Tütün Ürünlerine Olan Talebin Azaltılmasına Yönelik Önlemler Ulusal Tütün Kontrol Programı Fiyat ve Vergilendirme Çevresel Dumana Maruziyeti Önleme Sigaraya Yönelik Reklam Promosyon Sponsorlukları Önleme Ürün Kontrolü ve Tüketiciyi Bilgilendirme Yasadışı Ticaretin Önlenmesi Gençlerin Ulaşabilirliğinin Engellenmesi Tütün Üretimi ve Alternatif Politikalar Birey ve Toplum Davranışına Yönelik Ulusal Politika Oluşmasına Yönelik

10 ÜLKEMİZDE TÜTÜNLE MÜCADELE Mayıs 2008 “Bırak-Kazan Kampanyası” düzenlenmiştir. Bu ulusal kampanyaya vatandaşımız katılmış olup Niğde’li bir vatandaşımıza ödülü verilmiştir. DSÖ ile işbirliği içinde İllerde tütün kontrolünden sorumlu idarecilerimize yönelik “tütün kontrolünde liderlik” konulu bir eğitim toplantısı gerçekleştirilmiş, katılımcılar konu hakkında bilgilendirilmiş ve kendilerine liderlik misyonu yüklenmiştir. Uluslararası ve ulusal uzmanların katılımı ile Sağlık Bakanlığı koordinatörlüğünde DSÖ ile işbirliği içinde Etkili Tütün Kontrol Politikalarını (MPOWER) Uygulamak için Ulusal Kapasite Değerlendirme Çalışması gerçekleştirilmiş, ilgili kurum/kuruluşlar ziyaret edilerek bir rapor hazırlanmıştır. Raporun özeti bir basın toplantısı ile tüm halkımızla paylaşılmıştır Aralık Nisan ilimizden tütün kontrol çalışmalarında görevli personeller toplanmış ve Denetim Ekipleri Eğitimi verilmiştir. 9–20 Şubat 2009

11 ÜLKEMİZDE TÜTÜNLE MÜCADELE 15 Nisan 2009 Antalya Bilgilendirme çalışmaları kapsamında 3 büyük bölgesel toplantı yapılmış, toplantılarda 81 ilimizden Vali, Vali yardımcısı, İl Sağlık Müdürü, İl Sağlık Müdür Yardımcısı, Yerel medya temsilcisi ve sivil toplum kuruluşu temsilcileri 19 Temmuz 2009 tarihinde başlayacak yeni uygulamalar konusunda bilgilendirilmiştir. 27 Mayıs 2009 Ankara 26 Mayıs 2009 Ankara 01 Haziran Mayıs 2009 Dünya Sigarasız Günü çerçevesinde bir basın toplantısı yapılmış ve yeni araştırmalar kamuoyu ile paylaşılmıştır. 28 Mayıs 2009 Ankara Kahvehane, lokanta, otel, kafeterya vs. ikram sektörü temsilcileri bir araya getirilerek yeni yasa konusunda bilgilendirilmiş, karşılıklı görüş alışverişinde bulunulmuştur.

12 Medya Kampanyası Yasa ile ilgili olarak halkın bilgilendirilmesi, bilinçlendirilmesi amacıyla “Dumansız Hava Sahası” ve “Havanı Koru” sloganlarıyla ulusal medya kampanyası başlatılmıştır. Bu kampanya “yasak” kavramının dışlanması ve pozitif değişimin sağlanması fikri üzerine kurgulanmıştır. Her sosyo-ekonomik konumdan ve görüşten bireyin, rol modelin ve politikacının kampanyanın ortak sözcülüğünü yapması hedeflenmiştir.

13 Tüm siyasi partilerin liderlerinin kampanyaya dahil edilmesi ile birliktelik mesajı güçlendirilmiştir. Toplumun her kesiminden sözcüler, medyada yasaya ve kampanyaya desteklerini bildirmişlerdir. Birçok ünlüyle birebir irtibat kurulmuş ve kampanyaya gönüllü olarak sözcülük etmeleri sağlanmıştır. Özellikle çocuk ve gençlerin yakından takip ettikleri ve örnek aldıkları popüler kişiler kampanyayı desteklemiştir.

14 Türkiye’nin tütünle mücadelesinde gösterdiği etkin başarıya istinaden Sağlık Bakanı Prof. Dr. Recep Akdağ’a Dünya Sağlık Örgütü tarafından “Sigara ile Mücadele Ödülü” verilmiştir. “Dumansız Hava Sahası” Kampanyası Galatasaray Üniversitesi tarafından En İyi Sosyal Sorumluluk Projesi olarak seçilmiş ve ödülü Sağlık Bakanı Prof. Dr. Recep Akdağ’a verilmiştir. Medya sektörü tarafından Dumansız Hava Sahası Kampanyası “Sağlık İletişim Yaratıcılık Onur Ödülü”ne layık görülmüştür. Ayrıca Türkiye Sağlık Gönüllüleri tarafından ödüllendirilmiştir.

15 4207 SAYILI TÜTÜN ÜRÜNLERİNİN ZARARLARININ ÖNLENMESİ ve KONTROLÜ HAKKINDA KANUN Amaç: Kişileri ve gelecek nesilleri tütün ürünlerinin zararlarından korumak, Herkesin temiz hava soluyabilmesini sağlamaktır. Bu Kanunla ülkemiz, tütün kontrolü konusunda yasal düzenlemesi olan sayılı ülkeler arasına girmiş, hatta önderlik yapar hale gelmiştir. Türkiye Tütünsüz Kanunu olan dünyada 13 ülke arasındadır. 19 Temmuz 2009 tarihinden itibaren, Bermuda, Yeni Zelanda, Uruguay, İngiltere ve İrlanda’dan sonra TÜRKİYE Dünya’daki 6. Avrupa’daki 3. ülke olmuştur.

16 19 MAYIS 2008 tarihinden itibaren neler değişti?

17 Tütün ve tütün ürünleri ile mücadelenin etkinliğini tespit etmek amacı ile çeşitli araştırmalar yapılmıştır. 1) Sağlık Çalışanları Anketi (HASUDER ile birlikte 5000 çalışan üzerinde ) 2) Bakanlığımız merkez Teşkilatı Çalışanları Anketi 3) Küresel Yetişkin Tütün Araştırması (TÜİK tarafından 9000 kişi üzerinde yapıldı, 14 ülke bu proje içerisinde) 4) 81 İl LOT Kalite Araştırması ( 33,000 kişi üzerinde yapıldı) 5) Kapalı Ortam Hava Kalitesi Ölçümleri (HASUDER tarafından yapıldı)

18 Dumansız Hava Sahası uygulaması ile birlikte halkımızın tütün ve tütün ürünlerinin zararları konusundaki farkındalığı artmıştır. Halkımızın; —%94’ü çalışanların sigaradan korunma hakkı olduğunu, —%93,8’i devletin vatandaşlarını sigaradan koruması gerektiğini, —%94,8’i sigara rahatsız edici etkisi olduğunu, —%95,3’ü sigaranın doğrudan sağlığımızı tehdit ettiğini, —%86,7’si yeni yasanın genel anlamda kabul gördüğünü ve onaylandığını düşünüyor.

19 Dumansız Hava Sahası uygulaması gerek sigara içen gerekse içmeyen vatandaşlarımızdan büyük bir destek görmüştür. Halkımızın; — %96,1’i kamu kurumları ve banka gibi yerlerde —% 97,3’ü toplu taşıma araçlarında —%96,8’i restoranlarda —%82,1’i kahvehanelerde —%90,4’ü alışveriş merkezlerinde sigara içilmemesini destekliyor.

20 Kapalı ortamlarda hava kalitesini değerlendirmeye yönelik ölçümlerde Dumansız Hava Sahası uygulaması ile birlikte havadaki partikül miktarlarında; —Kamusal alanlarda %57,1 - %97,2 — Hastanelerde %75,4 —Alışveriş merkezlerinde %88,7 —Özel işletmelerde %77,6 - %90,3 arasında azalma tespit edilmiştir.

21 Denetim SayısıDüzenlenen Tutanak Sayısı Uygulanan Cezai İşlem Sayısı Yasaya Uyum Yüzdesi(%) Kamu Binası Özel Hukuk Kişisine Ait Bina Toplu Taşıma Aracı Toplam Bakanlığımız denetim ekiplerince yapılan ziyaretler( – arası:  81 İlimizde 1571 denetim ekibinde 4167 kişi görevlendirildi.

22 Dumansız Hava Sahası uygulaması ile birlikte; —2008 yılında yapılan Küresel Tütün Araştırması sonuçları 2006 yılında yine TÜİK tarafından yapılan araştırma sonuçları ile kıyaslandığında: Sigara kullanma oranları toplum genelinde %2,1 azalmıştır. (Azalma oranları: Erkeklerde %2,7, Kadınlarda %1,4) Sigara içenlerin ortalama %7’si sigarayı bırakmış,

23 Sigara içenlerin —%21’i ise toplam içtikleri sigara miktarını azaltmış, — Çalışanların %44’ü mesai saatleri içerisinde sigara içme sayısını azaltmış, — Yasak olmamasına rağmen %19’u evde sigara içmemeye başlamış, %21’lik bir kesim ise sadece balkonda içmeye devam etmiş, %9’u ise evde sigara içme sıklığını azaltmıştır. Tütün ve mamullerini kullanmayı bırakma eğilimi gençlerde daha yaygındır.

24  Kişi başına sigara tüketimi azalma trendine girmiştir.  Son yıllarda bandrol uygulamalarındaki sıkı denetim ve kaçakçılıkla mücadelede elde edilen başarılar, satışların daha gerçekçi olarak kayıt altına alınmasını sağlamıştır. SİGARA SATIŞ RAKAMLARI YILLARNÜFUS TÜKETİM MİKTARI (milyon adet) KİŞİ BAŞINA SİGARA TÜKETİMİ (Adet)

25 2005 – 2009 SİGARA SATIŞ RAKAMLARI KARŞILAŞTIRMASI AYLAR SİGARA (Milyon Adet) Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Toplam

26 1 - Vatandaşlardan gelecek şikâyet ve önerilere yönelik oluşturulan Dumansız Hava Sahası İrtibat Merkezlerinin; a)Mesai saatleri dışını ve tatil günlerini de kapsayacak şekilde aktif olarak çalışmasının sağlanması, b) İletişim bilgilerinin uygun vasıtalarla halka duyurulması, c) Bu merkezlerde uygun sayıda ve yeterli düzeyde bilgilendirilmiş personel görevlendirilmesi, d) Bu merkezlere iletilen şikâyet ve önerilere zamanında müdahale edilmesi, Kanun hükümlerinin etkin bir şekilde uygulanmasını sağlamak amacıyla;

27 2 - Etkili bir denetleme ve ceza sistemi kurulması: a) Denetim ekiplerinde mutlaka kolluk kuvveti bulundurulması, b) Denetim ekiplerinin valilik onaylarının önceden alınması, c) Denetim ekibi üyelerinin gerekli hizmet içi eğitimlerden geçirilmesi, d) Denetimlerin sürekli ve düzenli olarak, mesai saatleri dışında ve tatil günlerinde de yapılacak şekilde planlanması, e) Kamu kurumlarında özellikle üst düzey görevlilerin ihlallerinin önlenmesi,

28 2 - Etkili bir denetleme ve ceza sistemi kurulması: f) Denetim faaliyetine ilişkin ekip sayısı ve diğer verilerin düzenli olarak TSİM kanalı ile gönderilmesi, g) 2009/44 sayılı Genelgemiz ekinde yer alan tespit formu ve tutanakların kolluk kuvvetlerine de Valilik kanalı ile iletilmesi ve kolluk kuvvetlerinin de işletmelere yönelik bu formları kullanmasının sağlanması, h) Denetim ekipleri dışında görevli diğer kolluk kuvvetlerinin eğitimi, ı) Denetim ekibi üyelerinin daima takip edilerek gerekli durumlarda personel takviyesi ile ekip sayısının artırılması, i) Denetim ekiplerinde görevli personelin motivasyonuna yönelik gerekli önlemlerin alınması,

29 3- Sigara Bırakma Faaliyetleri: a) Birinci basamak hekimlerinin eğitimi: Bakanlığımız ve ilgili uzmanlık dernekleri arasındaki çalışmalar son aşamaya gelmiş olup, uzaktan eğitimle tüm birinci basamak çalışanı hekimlere eğitim verilecek, b) Sigara bırakma poliklinikleri: Mevzuat çalışmaları tamamlanmak üzere, c) Bırak – Kazan kampanyaları düzenlenebilir. d) Bilimsel olmayan sigara bıraktırma yöntemlerinin teşvik edilmemesi e) Rehber çalışması f) Geri ödeme

30 4- Tüm Belediye Başkanlıklarının, üst düzey kamu yöneticilerinin, Emniyet ve Jandarma birimlerinin, ilgili diğer kurum ve kuruluşların, ayrıca sağlık işletmeleri, sivil toplum kuruluşları ve medya temsilcilerinin Kanun hükümleri ve işletmelerin sorumlulukları konusunda yeterli düzeyde bilgilendirilmesinin sağlanması, 5- Başta ilinizin üst düzey kamu yöneticileri olmak üzere, topluma örnek teşkil edecek görev ve statüdeki kişilerin Kanun hükümlerine tam uyum sağlaması yönünde gerekli ikazların yapılması, bu kişilerin Kanunu ihlal etmeleri halinde gerekli cezai işlemin uygulanmasında tereddüt edilmemesi,

31 Diğer çalışmalar: 6 – İl Tütün Kontrol Kurullarının aylık ya da 15 günlük periyotlarla toplantıya çağrılarak il genelinde hazırlıkların takibi ve düzenlemelerin yapılması, 7 – Mevcut web sitelerinin güncellenmesi, 8 – Tütünsüz nargile ile ilgili hazırlıklar devam etmekte olup, bu tarz başvuruların Bakanlığımız onayı alındıktan sonra cevaplandırılması, 9– Belediyeler ve STK’ lar vasıtasıyla “daha temiz kahvehane” gibi kampanyalar düzenlenmesi 10 – Yasal uyarı yazılarının temininde özel sektöründe teşvik edilmesi

32 32 raporuna göre Türkiye Tütünsüz Kanunu olan 13 ülke arasında. 19 Temmuz 2009 tarihinden itibaren, Bermuda, Yeni Zelanda, Uruguay, İngiltere ve İrlanda’dan sonra TÜRKİYE Dünya’daki 6. Avrupa’daki 3. ülke oldu.


"TÜRKİYEDE TÜTÜN ve TÜTÜN ÜRÜNLERİ İLE MÜCADELE Dr. Hüseyin İLTER Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Daire Başkanı www.havanikoru.org.tr." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları