Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

SU-BESİNLERLE BULAŞAN HASTALIKLARDAN KORUNMA Sağlık Müdürlüğü Eğitim Şubesi.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "SU-BESİNLERLE BULAŞAN HASTALIKLARDAN KORUNMA Sağlık Müdürlüğü Eğitim Şubesi."— Sunum transkripti:

1 SU-BESİNLERLE BULAŞAN HASTALIKLARDAN KORUNMA Sağlık Müdürlüğü Eğitim Şubesi

2 SU VE BESİNLERLE BULAŞAN HASTALIKLARDAN KORUNMA

3 GIDA VE SU GÜVENLİĞİNİN ÖNEMİ Yaşamımızı sürdürebilmek için temel ihtiyaçlar gıda ve sudur. Yaşamımızı sürdürebilmek için temel ihtiyaçlar gıda ve sudur. Fakat temizlik kurallarına dikkat edilmediğinde kirlenen besin ve sularda zararlı mikroorganizmalar üreyerek hastalık sebebi olabilir. Fakat temizlik kurallarına dikkat edilmediğinde kirlenen besin ve sularda zararlı mikroorganizmalar üreyerek hastalık sebebi olabilir. Gıdaların kirlenmesini ve sağlığa zararlı hale gelmesini Gıdaların kirlenmesini ve sağlığa zararlı hale gelmesini önlemek için gıdaların satın alımından tüketimine kadar geçen tüm aşamalarında temizlik ve hijyen kurallarına uymamız gerekmektedir.

4 BULAŞICI HASTALIK ;Ortaya çıktıktan sonra pek çok kişiyi birden hasta yapan, salgınlara neden olan,toplu ölüm ve sakatlıklara yol açan hastalıklara denir. BULAŞICI HASTALIK ;Ortaya çıktıktan sonra pek çok kişiyi birden hasta yapan, salgınlara neden olan,toplu ölüm ve sakatlıklara yol açan hastalıklara denir. Bulaşıcı hastalıklar en çok 0-6 yaş çocuk ve yaşlılarda tehlikelidir çünkü hastalıklara karşı direnç bu dönemlerde en düşük seviyededir. Bulaşıcı hastalıklar en çok 0-6 yaş çocuk ve yaşlılarda tehlikelidir çünkü hastalıklara karşı direnç bu dönemlerde en düşük seviyededir. BULAŞICI HASTALIK NEDİR?

5 Su ve Besinlerle Bulaşan hastalıkların sayısını artıran özellikler (1) Hava sıcaklığının yüksek olduğu mevsimler Hava sıcaklığının yüksek olduğu mevsimler Kentlerin gecekondu bölgeleri Kentlerin gecekondu bölgeleri Kirli akarsu, göl ve yüzeysel suların çevresindeki yerleşim bölgeleri Kirli akarsu, göl ve yüzeysel suların çevresindeki yerleşim bölgeleri Anne sütü ile beslenmeyen çocuklar Anne sütü ile beslenmeyen çocuklar Düşük doğum ağırlığı ile doğan bebekler Düşük doğum ağırlığı ile doğan bebekler Biberon ile beslenen çocuklar Biberon ile beslenen çocuklar Beslenme yetersizliği olan çocuklar Beslenme yetersizliği olan çocuklar İmmün yetmezliği olanlar İmmün yetmezliği olanlar

6 Su ve Besinlerle Bulaşan hastalıkların sayısını artıran özellikler (2) Aşılama hizmetinin yeterli verilmediği toplumlar Aşılama hizmetinin yeterli verilmediği toplumlar Sağlıklı su temin edilemeyen yerler Sağlıklı su temin edilemeyen yerler Tuvalet, mutfak, banyo koşulları iyi olmayan hanelerde yaşayanlar Tuvalet, mutfak, banyo koşulları iyi olmayan hanelerde yaşayanlar Küçük ve büyükbaş hayvan ile tavuk beslenen evlerde yaşayanlar Küçük ve büyükbaş hayvan ile tavuk beslenen evlerde yaşayanlar Karasineklerin yoğun olduğu bölgeler Karasineklerin yoğun olduğu bölgeler Sağlık hizmetlerinden yeterince yararlanamayan bölgeler Sağlık hizmetlerinden yeterince yararlanamayan bölgeler

7 Gıdanın tümüyle hastalık etmenlerinden arınmış ve sağlığa yararlı olmasıdır. BESİN ve SU HİJYENİ NEDİR? Satın alma Hazırlama saklama Temel hijyen kurallarına uyma

8 BESİNLERİMİZ NASIL KİRLENİR? Biyolojik kirlenme Biyolojik kirlenme –Bakteriler –Virüsler –Küfler –Parazitler Kimyasal kirlenme Kimyasal kirlenme –Deterjanlar, –Saklama ve pişirme kapları –Tarım ilaçları, Hormonlar –Radyoaktif ve kimyasal atıklar Doğal besin zehirleri (yabani otlar, mantarlar, meyve çekirdekleri) Doğal besin zehirleri (yabani otlar, mantarlar, meyve çekirdekleri) BULAŞICI HASTALIKLAR

9 SULARIMIZ NASIL KİRLENİR? Endüstriyel kirlenme Endüstriyel kirlenme Fabrika atıkları (civa, petrol, boyalar, kurşun) Evsel kirlenme Evsel kirlenme –Lağımlar –Çöpler Tarımsal Kirlenme Tarımsal Kirlenme –Kimyasal gübreler, ilaçlar (DDT vb) BULAŞICI HASTALIKLAR

10 Bulaşıcı Hastalık Mikropları Su ve Gıdalarımıza Nasıl Bulaşır ? Bulaşıcı Hastalık Mikropları Su ve Gıdalarımıza Nasıl Bulaşır ? Mikroorganizmaların, gıdalara bulaşabilmeleri için mutlaka bir aracıya gereksinim duyarlar. Bu aracılar, Mikroorganizmaların, gıdalara bulaşabilmeleri için mutlaka bir aracıya gereksinim duyarlar. Bu aracılar, özellikle insanlar ve hayvanlardır. özellikle insanlar ve hayvanlardır. Toz, toprak, haşere, kemirgen ve diğer hayvanlar, çöpler, kirli araç-gereçler, yüzeyler ve giysiler de mikropların gıdalara bulaşmasına yardım eden aracılardandır. Toz, toprak, haşere, kemirgen ve diğer hayvanlar, çöpler, kirli araç-gereçler, yüzeyler ve giysiler de mikropların gıdalara bulaşmasına yardım eden aracılardandır.

11 İnsan da bir çok zararlı mikroorganizmanın kaynağıdır. İnsanların; İnsanların; derisindeki ufak yara, kesik ve çatlaklarda, derisindeki ufak yara, kesik ve çatlaklarda, saç, sakal ve giysilerinde, sümük ve tükürüklerinde, saç, sakal ve giysilerinde, sümük ve tükürüklerinde, tuvalet sonrası yıkanmamış ellerinde, çok sayıda mikrop bulunur. tuvalet sonrası yıkanmamış ellerinde, çok sayıda mikrop bulunur. Bulaşıcı Hastalık Mikropları Su ve Gıdalarımıza Nasıl Bulaşır ? Bulaşıcı Hastalık Mikropları Su ve Gıdalarımıza Nasıl Bulaşır ?

12 Mikroorganizmalar gıdalara “çapraz bulaşma” adı verilen; temiz bir yiyeceğe gıda olmayan ve mikrop içeren etmenlerden oluşan bulaşmadır. Mikroorganizmalar gıdalara “çapraz bulaşma” adı verilen; temiz bir yiyeceğe gıda olmayan ve mikrop içeren etmenlerden oluşan bulaşmadır. Çapraz bulaşma ; yemek hazırlarken kullanılan kirli araç-gereçlerden, yemek hazırlarken kullanılan kirli araç-gereçlerden, kirli ellerden, kirli ellerden, doğrama tahtalarından, doğrama tahtalarından, mutfak tezgahı, mutfak önlüğünden,mutfak tezgahı, mutfak önlüğünden, yemek hazırlarken giyilen giysilerden,öksürme ve yemek hazırlarken giyilen giysilerden,öksürme ve hapşırmadan kaynaklanan damla/tükürüklerden de gıdalara bulaşabilir. Bulaşıcı Hastalık Mikropları Su ve Gıdalarımıza Nasıl Bulaşır ? Bulaşıcı Hastalık Mikropları Su ve Gıdalarımıza Nasıl Bulaşır ?

13 SU VE BESİNLER İLE BULAŞAN HASTALIKLAR NELERDİR ? SU VE BESİNLER İLE BULAŞAN HASTALIKLAR NELERDİR ? –Bağırsak parazitleri –Tifo –Dizanteri –Kolera –Çocuk Yaz ishalleri –Çocuk felci –Gıda zehirlenmesi –Hepatit A

14 Su ve besinlerle bulaşan hastalıklarda etken (mikroorganizma) genellikle ağız yoluyla alınır, sindirim yoluna yerleşir ve enfeksiyona yol açar. Su ve besinlerle bulaşan hastalıklarda etken (mikroorganizma) genellikle ağız yoluyla alınır, sindirim yoluna yerleşir ve enfeksiyona yol açar. Etken; su ve besinlere genellikle hasta kişilerin dışkı veya idrarlarından bulaşmaktadır. Etken; su ve besinlere genellikle hasta kişilerin dışkı veya idrarlarından bulaşmaktadır. En sık karşılaşılan belirtiler karın ağrısı, ishal ve kusmadır. En sık karşılaşılan belirtiler karın ağrısı, ishal ve kusmadır. SU VE BESİNLER İLE BULAŞAN HASTALIKLAR SİNDİRİM SİSTEMİNİ TUTAR

15 SU VE BESİNLERLE BULAŞAN HASTALIKLARDAN KORUNMADA İLK KOŞUL…. EL TEMİZLİĞİ SAĞLIKLI VE GÜVENİLİR GIDA GIDALARIN HAZIRLANMASINDA KULLANILAN ARAÇLARIN VE ORTAMIN TEMİZLİĞİ DEPOLANAN GIDALARIN TEMİZLİĞİ TEMİZ OLMAK !...

16 Hastalık yapan mikroorganizmalar kişiden kişiye en çok eller yolu ile bulaşmaktadır. Hijyenik el yıkamanın amacı, eller üzerinde bulunan geçici bakterilerin tamamını, kalıcı bakterilerin ise bir kısmını ellerden uzaklaştırmaktır. Ellerinizi Düzenli Olarak Yıkayın !..

17 ELLERİNİZİ ÖZELLİKLE; Yemeklerden önce ve sonra, Yemek Hazırlamadan Önce Ve Sonra Pis ve pis olması muhtemel eşyaya dokunduktan sonra, Tuvaletten sonra, Anneler bebeği beslemeden önce ve bebeğin altını aldıktan sonra Hayvanlarla temastan sonra Çiğ gıdalarla temastan sonra

18 Bol suda ve sabunla, bilekleri de içine alacak şekilde avuç içi, parmak araları, parmak uçları ve özellikle tırnak dipleri iyice temizlenecek şekilde olmalıdır. Yıkama ve durulama sonrasında nemli kalmaması için temiz bir havlu ile kurulanmalıdır. ELLERİMİZİ NASIL YIKAMALIYIZ ?

19 El yıkama süresi, saatin tik taklarına uyarak en az 10 a kadar sayarak (10 saniye) belirlenir. El yıkama süresi, saatin tik taklarına uyarak en az 10 a kadar sayarak (10 saniye) belirlenir.

20 Gıdaların hazırlanmasında kullanılan araç ve ortamın temizliğine dikkat edin !... Tüm mutfak yüzeylerini, Tüm mutfak aletlerini Mutfaktaki kurulama bezlerini düzenli olarak temizleyin. Sebze ve et için ayrı doğrama tahtaları kullanın

21 GEREKLİ YERLERİ DEZENFEKTAN MADDELERLE TEMİZLEYİN Tuvaletlerin temiz tutulması sağlanmalı, mutlaka sabun ve su bulundurulmalıdır. Yerlerin, tuvaletlerin vs. temizliğinde çamaşır suyu kullanılması (1 ölçü çamaşır suyu ile 9 ölçü suyun karıştırılması ile elde edilen karışımla temizlenmesi) hastalıkların bulaşmasını önemli ölçüde azaltacaktır

22 Kabın temizliğinde kullanılan deterjanı iyice durulayın Kullanılan deterjanın miktarının çok az olmasına özen gösterin Yıkanan kapları iyice kurulayın

23 Depolanan Gıdaların Temizliğine dikkat edin !... Temizlik maddelerini, haşere ilaçlarını besinlerden uzak yerlerde saklayın. HAŞERELERLE MÜCADELE ( KARASİNEKLER ) EDİN

24 Toprak, su, hayvan ve insanda bulunan tehlikeli mikroorganizmalar gıda ve su kaynaklı hastalıklara neden olabilmektedir. Bu nedenle ellerin, elbiselerin, mutfak önlüğünün, kurulama bezinin ve mutfak aletleri ile tuvaletler, kapı kolları ve zeminlerin yeterince temizlenmesi durumunda mikropların bulaşması önlenecektir.

25 Su ve Gıda Hijyeni

26 İÇME SUYUNUN TEMİZLİĞİNE ÖZEN GÖSTERİN 10 litre içme suyu içine 25 damla çamaşır suyu damlatarak, kolera dahil su yoluyla bulaşan her hastalığa karşı önleminizi almış olursunuz. ŞÜPHELİ SULARI KAYNATARAK İÇİN

27 TAZE SEBZE VE MEYVELERİ BOL SU İLE YIKADIKTAN SONRA TÜKETİN !...  Çiğ yenecek sebze ve meyveleri yemeden ve pişirmeden iyice yıkayın.  Sebze ve meyveleri toz ve topraklarından ve ilaç kalıntılarından temizlemek için bir müddet su dolu kapta beklettikten sonra, bol su ile birkaç kez yıkayın.  Şüpheli taze sebzeleri 20 dk. tuzlu veya klorlu suda bekletin.

28 SON KULLANMA TARİHİ GEÇMİŞ ÜRÜNLERİ KULLANMAYIN !.. BOZULMUŞ OLABİLİR, MİKROORGANİZMA ÜREYEBİLİR, BESİN ZEHİRLENMELERİNE SEBEP OLUR LEZZETİ VE FİZİKSEL GÖRÜNÜMÜ DEĞİŞEBİLİR,. BESİN DEĞERİ KAYBOLMUŞ OLABİLİR.

29 Çiğ sütten yapılmış taze peynirleri tüketmeyin. (Brusella) Sütler kabardıktan sonra 5 dak. kaynatılıp hemen soğutulmalıdır. Kaynatılmış ve pastörize sütler cam kavanozda buzdolabında 1-2 gün, kutusu açılmış sütler en fazla 3 gün saklanabilir PASTÖRİZE VEYA STERİLİZE EDİLMİŞ SÜTLERİ TERCİH EDİN!

30 Hazır çorbalar, hazır soslar, fast- food besinler, hazır kekler vb Katkı maddeleri pek çok kişide, astım, deri döküntüsü ve alerjiye neden olabilir. Katkı maddeleri pek çok kişide, astım, deri döküntüsü ve alerjiye neden olabilir. KATKI MADDESİ İÇEREN YİYECEKLER YEMEYİN !..

31 Çöpleri kısa sürede uzaklaştırın.Çöpleri kısa sürede uzaklaştırın. Kapalı çöp kutuları kullanın.Açık çöpler karasineklerin kolay üremesine sebep olur.Kapalı çöp kutuları kullanın.Açık çöpler karasineklerin kolay üremesine sebep olur. Yediğimiz gıdalara mikrop bulaştırabilirlerYediğimiz gıdalara mikrop bulaştırabilirler ÇÖPLERİ KAPALI ORTAMLARDA SAKLAYIN !...

32 ETLERİ UYGUN KOŞULLARDA SAKLAYIN VE İYİ PİŞİRİN !... Etlerde pembe kısımlar kalmayacak şekilde pişirin. Çözülme işini, oda sıcaklığında, soba/radyatör vb. yerlerde yapmayın. Buzdolabının alt raflarında yapın. Çözünen besinleri hemen pişirin. Çözünen eti tekrar dolaba koymayın

33 Kıymayı buzdolabında saklamak koşuluyla 1-2 gün içinde tüketin. Etler hemen tüketilmeyecekse; buzlukta 1 hafta, derin dondurucuda 3-4 ay saklanabilir.

34 Etlerin ve yumurtanın iyi pişirilmemesi gıdaların içinde zararlı mikroorganizmaların kolay üremesine ve besin zehirlenmelerine sebep olur. Bu gıdaların iyi pişirilmesi hemen hemen tüm mikroorganizmaları ölür. Etleri iyi pişirilerek tüketin, çiğ yumurta yemeyin !...

35 ÇİĞ VE PİŞMİŞ GIDALARI BİRBİRİNDEN AYIRIN !... Görünüşte herhangi bozukluğu olmayan çiğ gıdalar özellikle etler tehlikeli mikroorganizmalar içerebileceği için pişmiş gıdalardan ayrı tutulmalıdır. Pişmiş gıdaları da oda sıcaklığında bırakmayın

36 YUMURTALARI UYGUN KOŞULLARDA SAKLAYIN VE İYİ PİŞİRİN !... Kırık, çatlak ve kirli yumurtalar satın alınmayın Yumurtayı buzdolabında saklayın, kullanmadan hemen önce mutlaka yıkayın. Yumurtayı en fazla 8-10 dk. Süreyle haşlayın.

37 AÇIKTA SATILAN YİYECEKLERİ KESİNLİKLE SATIN ALMAYIN !... Mikroorganizmaların bulaşması ve çoğalması çok kolay olacağından ishal. tifo, dizanteri, besin zehirlenmeleri gibi hastalıklara yakalanma sıklığı artar.

38 Taze yiyeceklerin buzdolabında saklanması Yiyecek Saklama süresi Meyveler portakal,limon,elma,armut 1-2 hafta Üzüm,şeftali,kayısı 4-5 gün Kiraz 1-2 gün Sebzeler Ispanak,marul,domates 2-3 gün lahana,havuç,kereviz 6-7 gün Taze fasulye,bakla,bezelye 3-4 gün Etler Kıyma ve küçük parça et 1 gün Büyük parça et,salam,yürek 2-4 gün Süt ve ürünleri Süt,taze lor veya çökelek 1-2 gün Peynir,yoğurt,kaymak 5-7 gün

39 SU VE BESİNLERLE BULAŞAN HASTALIKLARLA İLGİLİ BELİRTİLERE KARŞI UYANIK OLMALI VE HEKİME BAŞVURULMALI

40 ÇOCUKLARIMIZA GEREKLİ AŞILARIN YAPILMIŞ OLDUĞUNDAN EMİN OLALIM

41 BEBEKLERİMİZİ 2 YAŞINA KADAR EMZİRELİM

42 TEMEL MESAJLAR (1) ELLERİNİZİ BOL SU VE SABUNLA YIKAYIN YEMEK HAZIRLANMASI SIRASINDA KİŞİSEL HİJYENLE, ORTAM VE ARAÇ GEREÇ TEMİZLİĞİNE DİKKAT EDİN TUVALET, KAPI KOLLARI VE ZEMİNLERİ UYGUN DEZENFEKTANLARLA TEMİZLEYİN GÜVENMEDİĞİNİZ SULARI KAYNATARAK İÇİN SAĞLIKLI SÜTLER TÜKETİN ÇİĞ SEBZE VE MEYVELERİ BOL SUYLA YIKADIKTAN SONRA TÜKETİN

43 TEMEL MESAJLAR (2) SON KULLANMA TARİHİ GEÇMİŞ GIDALARI TÜKETMEYİN DOĞAL VE TAZE GIDALARI TÜKETİN GIDALARIN SAKLAMA KOŞULLARINA DİKKAT EDİN PİŞMİŞ GIDALARI ODA SICAKLIĞINDA BIRAKMAYIN YEMEKLERİ KISA SÜREDE TÜKETECEK MİKTARDA HAZIRLAYIN

44 TEMEL MESAJLAR (3) KAPAKLI ÇÖP KUTULARI KULLANIN AÇIKTA SATILAN YİYECEKLERİ KESİNLİKLE SATIN ALMAYIN MUTFAKTA HAYVAN BULUNDURMAYIN, HAŞERELERLE MÜCADELE EDİN

45 BİLİNEN İLKELER Yere düşen yiyecekleri asla yemeyin. Yere düşen yiyecekleri asla yemeyin. Yere düşen çatal, kaşık vb. kullanmayın. Yere düşen çatal, kaşık vb. kullanmayın. Çizilmiş, çatlamış veya kırık tabak ve bardakları kullanmayın. Çizilmiş, çatlamış veya kırık tabak ve bardakları kullanmayın. Boş kutu, paket veya çöpleri mutfak tezgahına yada masasına bırakmayın, çöpe atın. Boş kutu, paket veya çöpleri mutfak tezgahına yada masasına bırakmayın, çöpe atın. Beslenme çantalarını hiçbir zaman yere koymayın. Beslenme çantalarını hiçbir zaman yere koymayın.

46 TEŞEKKÜRLER


"SU-BESİNLERLE BULAŞAN HASTALIKLARDAN KORUNMA Sağlık Müdürlüğü Eğitim Şubesi." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları