Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

MÜHENDİSLİK TASARIMI - SİSTEMATİK YAKLAŞIM G. Pahl ve W. Beitz J. Feldhusen ve K.H. Grote Ders Hocası Hüseyin R. BÖRKLÜ 24.08.20141.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "MÜHENDİSLİK TASARIMI - SİSTEMATİK YAKLAŞIM G. Pahl ve W. Beitz J. Feldhusen ve K.H. Grote Ders Hocası Hüseyin R. BÖRKLÜ 24.08.20141."— Sunum transkripti:

1 MÜHENDİSLİK TASARIMI - SİSTEMATİK YAKLAŞIM G. Pahl ve W. Beitz J. Feldhusen ve K.H. Grote Ders Hocası Hüseyin R. BÖRKLÜ

2 2 HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

3 HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

4 Makine elemanları – Mühendislik tasarımı HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

5 Tasarım metodolojisi neyi amaçlar? HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

6 Mühendislik ve endüstriyel tasarım HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

7 KISALTMALAR ST - Sistematik Tasarım / Yaklaşım MT - Mühendislik Tasarımı KT - Kavramsal Tasarım ŞT- Şekillendirme Tasarımı AT - Ayrıntılı Tasarım FY - Fonk(siyon) Yapısı E, M, S - Enerji, Malzeme, Sinyal HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

8 GİRİŞ Mühendislik Tasarımcısı Görev ve Faaliyetler Mühendis; teknik problemleri çözer ürünün düzen / tertibi – tasarım mühendisi ürünün düzen / tertibi – tasarım mühendisi fiziksel gerçekleşmesi – üretim mühendisi fiziksel gerçekleşmesi – üretim mühendisi Tasarımcının yetenek + kapasitesi ürün geliştirmeyi doğrudan etkiler Tasarımcının yetenek + kapasitesi ürün geliştirmeyi doğrudan etkiler HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

9 “Mühendislik Tasarımı” ne demek? HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

10 “Mühendislik Tasarımı” ne demek? HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü Uygulamalı doğal bilimler; yani objektiflik Uygulamalı doğal bilimler; yani objektiflik Ticari yatırım; yani maddi kazanç Ticari yatırım; yani maddi kazanç Problem çözme; yani hedefe kilitlenme Problem çözme; yani hedefe kilitlenme Endüstriyel üretim; yani iş bölümü Endüstriyel üretim; yani iş bölümü Tasarlama; yani geometri ve malzeme özel- liklerini tanımlamak Tasarlama; yani geometri ve malzeme özel- liklerini tanımlamak

11 İş bölümü: tanım ve gerçekleştirme HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

12 Tasarım, belirli istekleri olası en iyi tarzda karşılamada harcanan tüm çabalardır: yaşamın yaklaşık tüm alanlarını etkiler yaşamın yaklaşık tüm alanlarını etkiler bilimsel görüş / yasalara dayanır bilimsel görüş / yasalara dayanır özel deneyimle gelişir özel deneyimle gelişir çözümleri gerçekleştirme koşulları sağlar çözümleri gerçekleştirme koşulları sağlar profesyonel işbirliği gerektirir profesyonel işbirliği gerektirir HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

13 Mühendislik tasarımı, teknik ve kültürel iki akımın ortasında yer alır HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

14 Mühendislik tasarımının merkezi rolü HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

15 Psikolojik açıdan tasarım; özel alan bilgi ve deneyimi yanında temel mühendislik konula- rına dayanması gereken yaratıcı bir faali- yettir girişim, kararlılık, ekonomik anlayış, iyimserlik ve ekip çalışması tasarımcı için yararlı olur girişim, kararlılık, ekonomik anlayış, iyimserlik ve ekip çalışması tasarımcı için yararlı olur HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

16 Sistematik açıdan tasarım; kısmen çelişen sınırlayıcılar altındaki amaçları (istekleri) optimize etmektir Özel bir çözüm etkilendiği koşullar altında optimize edilebilir Özel bir çözüm etkilendiği koşullar altında optimize edilebilir HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

17 HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü 17 Örgütsel açıdan tasarım; ürün yaşam dön- güsünün temel bir parçasıdır Ürün planlamayla başlar ve imha ile son bulur Ürün planlamayla başlar ve imha ile son bulur

18 Bir ürünün yaşam döngüsü HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

19 Tasarımcı görev ve faaliyetleri bazı karakter- istiklerden etkilenir: Görevin başlangıç noktası Görevin başlangıç noktası Organizasyon Organizasyon Yenilik Yenilik Parti boyutu Parti boyutu Branş Branş Amaçlar Amaçlar HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

20 Görevin başlangıç noktası:  Seri / parti üretim projeleri piyasa analizi sonrası başlatılır (büyük tasarım çözüm uzayı) Sipariş / küçük parti durumunda daha katı ihti- yaçlar vardır (önceki çözümlerden yararlanılır) Sipariş / küçük parti durumunda daha katı ihti- yaçlar vardır (önceki çözümlerden yararlanılır)  Geliştirme yalnız bir parçayı içeriyorsa ihtiyaçlar / tasarım uzayı daha da katıdır HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

21 Bir seri üretim ürünü geliştirmek HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

22 Organizasyon, tasarım işi öncelikle şirket örgüt yapısına bağlıdır: Ürün-odaklı şirketlerde iş, farklı birimler arasında bölünür (döner komp / pistonlu komp. birimi gibi) Ürün-odaklı şirketlerde iş, farklı birimler arasında bölünür (döner komp / pistonlu komp. birimi gibi) Problem-odaklı şirketler, tüm görevi alt gö- revlere ayırır (makine müh, kontrol sistemleri, malzeme seçimi gibi) Problem-odaklı şirketler, tüm görevi alt gö- revlere ayırır (makine müh, kontrol sistemleri, malzeme seçimi gibi) HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

23 Bir tasarım hedefine ulaşma stratejileri: Çözüm-odaklı, tasarım uzayı ve ihtiyaçlar birlikte incelenirken bir ilk çözüm önerilir, analiz edilir ve sürekli değiştirilir Çözüm-odaklı, tasarım uzayı ve ihtiyaçlar birlikte incelenirken bir ilk çözüm önerilir, analiz edilir ve sürekli değiştirilir Problem-odaklı, birçok olası çözüm oluşturma öncesi soyutlama ve problem yapısı analiz edilir Problem-odaklı, birçok olası çözüm oluşturma öncesi soyutlama ve problem yapısı analiz edilir “nasıl”: bir tasarım hedefine ulaşma stratejileri HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

24 VDI 2221’e göre probleme odak- lanma gelişimi HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

25 Probleme odaklanma: ihtiyaç listesi HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

26 Çözüme odaklanma: ruh hali çizelgesi HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

27 Çözüme odaklanma: ruh hali çizelgesi HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

28 Yenilik orijinal tasarımdaki yeni görev ve problemler yeni çözüm ilkeleriyle yapılır orijinal tasarımdaki yeni görev ve problemler yeni çözüm ilkeleriyle yapılır uyarlama tasarımda bilinen çözüm ilkesi korunur ve şekillendirme yeni ihtiyaçlara uyarlanır uyarlama tasarımda bilinen çözüm ilkesi korunur ve şekillendirme yeni ihtiyaçlara uyarlanır değişken tasarımlarda parça / montaj ön- ceden tasarlanmış ürünlere ait sınırlar içinde değiştirilir değişken tasarımlarda parça / montaj ön- ceden tasarlanmış ürünlere ait sınırlar içinde değiştirilir HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

29 Keşfetme – İcat etme Keşfetme (Discovery)  Malzeme dünyasında mevcut olmakla birlikte bilinmeyen nesne / nesne özelliklerine fark etmektir İcat etme (Invention)  Malzeme dünyasında mevcut olmayan ve bu nedenle bilinmeyen nesne / nesne özellikleri geliştirmektir HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

30 İcat etme – Yenilik İcat etme (Invention)  Yeni bilimsel bulgular / saptanan bilimsel bilgiye ait yeni birleşimleri tekniğe uygulamaktır Yenilik (Innovation) Dar manada  Piyasaya yeni bir ürün sunmak / yeni bir üretim işlemi başlatmaktır Geniş manada  Bir icat ve dar manadaki yenilikten oluşan tüm işlem Yenilik (Innovation) işlemi  Genel manadaki bir yenilik işlemini belirtir HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

31 Tasarım ikilemi Ürün maliyetinin yaklaşık %70’i tasarımla belirlenir Ürün maliyetinin yaklaşık %70’i tasarımla belirlenir Ancak tasarım maliyeti toplam ürün maliyetinin sadece %2-10’unu içerir Ancak tasarım maliyeti toplam ürün maliyetinin sadece %2-10’unu içerir HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

32 Parti boyutu :  Bir defalık özel / küçük parti ürün tasarımında riskleri azaltacak fiziksel işlem ve şekillendirme detayları yapılır  Büyük parti ürünlerinde ise test numunesi / prototipleri yapılır Makine mühendisliği geniş bir alanı içerir ve özel uygulamalara bağlı önemli hususlar vardır HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

33 Amaçlar: Tasarım sürecinde bazı sınırlayıcılar dikkate alınarak amaçlar optimize edilir Tasarım sürecinde bazı sınırlayıcılar dikkate alınarak amaçlar optimize edilir Yeni işlevler, uzun ömür, düşük maliyet, üretim sorunları ve değişen ergonomik sorunlar, yeni tasarım amaçları saptama nedenleridir Yeni işlevler, uzun ömür, düşük maliyet, üretim sorunları ve değişen ergonomik sorunlar, yeni tasarım amaçları saptama nedenleridir HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

34 Tasarımcı faaliyetleri, kabaca: Kavramlar geliştirme Kavramlar geliştirme Şekillendirme Şekillendirme Detaylandırma Detaylandırma Hesaplama, temsil ve bilgi derleme (her aşamada olur) Hesaplama, temsil ve bilgi derleme (her aşamada olur) Ayrıca doğrudan ve dolaylı tasarım faali- yetleri şeklinde de tasnif yapılabilir Ayrıca doğrudan ve dolaylı tasarım faali- yetleri şeklinde de tasnif yapılabilir HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

35 Bir şirkette tasarım işleminin yeri Ürün maliyetinin yaklaşık %70’i tasarımla belirlenir Ürün maliyetinin yaklaşık %70’i tasarımla belirlenir Ancak tasarım maliyeti toplam ürün maliyetinin sadece %2-10’unu içerir Ancak tasarım maliyeti toplam ürün maliyetinin sadece %2-10’unu içerir HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

36 Bölümler arası bilgi akışı HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

37 Eğilimler: CAD sistemleri ve yazılımları CAD sistemleri ve yazılımları Ayrıca yetkinlik (uzmanlık) alanı Ayrıca yetkinlik (uzmanlık) alanı CIM, Eşzamanlı mühendislik, Mekatronik CIM, Eşzamanlı mühendislik, Mekatronik HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

38 Tasarımcılar: yeni teknolojik gelişmeleri (yeni üretim / montaj işlemleri, mikro-elektronik ve yazı- lımlar gibi) ve yeni teknolojik gelişmeleri (yeni üretim / montaj işlemleri, mikro-elektronik ve yazı- lımlar gibi) ve yeni malzemeleri (kompozit, seramik ve geri dönüşüm malzemeleri gibi) hesaba katmalıdır yeni malzemeleri (kompozit, seramik ve geri dönüşüm malzemeleri gibi) hesaba katmalıdır HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

39 Yeni kuşak tasarımcılar: daha yetenekli + güncel bilgiler / araçlar kullanma kapasitesine sahip olmalıdır daha yetenekli + güncel bilgiler / araçlar kullanma kapasitesine sahip olmalıdır HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

40 ST Önemi: İyi / optimum ve kaliteli çözümler sağla- yacak bir tasarım işlemi sunmak HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

41 Yöntem / Metodoloji Yöntem (Method) Belirli bir hedefe sistematik ulaşma yoludur Metodoloji (Yöntemler bilimi) Belirli bir hedefe sistematik ulaşmada birçok yöntem ve destek kullanma yoludur HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

42 Tasarım bilimi Teknik sistemlerin oluşum ve ilişkilerini analiz için bilimsel yöntemler kullanır Tasarım metodolojisi Tasarım bilimi, bilişsel psikoloji ve çeşitli pratik deneyimlere bağlı somut teknik sistem tasarlamaya etki eder HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

43 Çözüm bulma:  Sezgisel veya  Etkileşimli (adım adım) olabilir HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

44 Tasarım metodolojisi: Tasarımcı yeteneklerini beslemeli ve rehberlik etmeli Tasarımcı yeteneklerini beslemeli ve rehberlik etmeli Yaratıcılığı artırmalı Yaratıcılığı artırmalı Objektif değerlendirme sağlamalıdır Objektif değerlendirme sağlamalıdır HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

45 Tasarım / üretimi rasyonelleştirmek için ST: Orijinal tasarımda tekrar kullanılabilir çözümler sağlar Orijinal tasarımda tekrar kullanılabilir çözümler sağlar Boyut aralığı / modüler ürün geliştirme yakla- şımı, önemli bir tasarım rasyonelleştirme başlan- gıcı olmakla birlikte üretimde daha da önemlidir Boyut aralığı / modüler ürün geliştirme yakla- şımı, önemli bir tasarım rasyonelleştirme başlan- gıcı olmakla birlikte üretimde daha da önemlidir Bir tasarım metodolojisi bilgisayar destekli iş ve işlemleri de kolaylaştırır HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

46 o Tasarımcı, çok yönlü / birikime sahip olmalı o Farklı üretimlere gerekli bilgi / deneyim dikkate alınırsa, tasarım işi sabit bir kalıba sığmaz o Tasarım, üretimin teknik ve ekonomik de- ğerinde çok önemlidir o Üretim yöntemleri, tasarımcının belirlediği çerçevede optimize edilir HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

47 Bir tasarım metodolojisi: o Her tür tasarıma uygulanabilmeli o Yaratıcılık / anlamayı kolaylaştırmalı o Diğer disiplinlerle uyumlu olmalı o Tesadüfen çözüm bulma sağlamamalı o Benzer görevlerde bilinen çözümler kul- lanmayı kolaylaştırmalı HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

48 o Bilgisayarla uyumlu olmalı o Kolay öğretilmeli / öğrenilmeli o Bilişsel psikoloji ve modern yönetim bilimi bulgularını yansıtmalı o Bütünleşik ve disiplinler arası ürün geliş- tirmede planlama ve ekip çalışmasını ko- laylaştırmalı o Ürün geliştirme liderine rehberlik sağlama- lıdır HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

49  Her geçen gün tasarım; daha mantıklı, düzenli, şeffaf ve düzeltilebilir olmaktadır.  Tasarımcı yöntem ve çalışma sitilinin bilimsel gelişme ve endüstriyel pratiklere paralel olması tasarımcı katkı ve konumu- nu daha da artıracaktır. HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

50 Sistematik bazı işlemler tasarlama ve icat yeteneğini geliştirir. Etkileşimli / sistematik bir yaklaşım sezgiyi de ölçer (sezgi olmadan gerçek başarı olamaz). HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

51 Tasarım öğretiminde öğrencinin tek başı- na çalışması yaratıcılık gelişmesinde çok önemlidir. Öğrenci evde de çalışmalıdır (yetenek ve kapasitesi gelişir). Sistematik işlemler, basit tasarım yapma ve öğretmen yükünü hafifletmeye katkı sağlar. HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

52 Öğretmen de bazı doğma fikirlere sahip olabilir ve bu konuda öğrenci uyarılmalı- dır. Öğrenci, bilinçsizden - bilinçli ve zevkli istikametlerde çalışmaya yönlendirilmelidir. Tasarımcı, diğer uzmanlarla çalıştığında, kendi görevi yanında liderliği üstlenme ve yürütmeye hazır olmalıdır. HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

53 ‘Sistematik Tasarım’ ile doğru çözümler oluşturularak her zaman kullanılabilir. Bu, rasyonel proje planına dayalı uygu- lanabilir iş planı belirleme de sağlar. Tasarımcı; fizibilite, çözüm bulma ve sonuçları değerlendirme gibi süreleri iyi tahmin eder. HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

54 Tarihsel Arka Plan Sanayi devrimi öncesi tasarım, sanat ve çizimle sıkı bir ilişki içindeydi HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

55 yy’da bazı karakteristik / ilkeler belirlendi Yeterli dayanım Yeterli dayanım Yeterli direngenlik Yeterli direngenlik Az aşınma Az aşınma Düşük sürtünme Düşük sürtünme Minimum malzeme kullanma Minimum malzeme kullanma Kolay oluşturma (elde etme) Kolay oluşturma (elde etme) Kolay montaj ve Kolay montaj ve Maksimum akılcılık Maksimum akılcılık HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

56 MT gelişiminde önemli katkıya sahip Bach ve Riedler:  M seçimi  üretim yöntemleri belirleme ve  yeterli dayanım sağlamanın eşit önemli olduğunu ve birbirini de etkilediğini fark etmişlerdir HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

57 Röstscher ise:  belirlenen amaç  etkin yük yolları  etkili imalat ve montaj tasarım karakteristiklerine değinir. HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

58 Yükler, eğilme momentinden ziyade eksenel kuvvetler uygulanarak en kısa yoldan taşınmalıdır Yükler, eğilme momentinden ziyade eksenel kuvvetler uygulanarak en kısa yoldan taşınmalıdır Uzun yük yolu, M israfı ve maliyet artışı yanında oldukça fazla biçim değişikliği de gerektirir Uzun yük yolu, M israfı ve maliyet artışı yanında oldukça fazla biçim değişikliği de gerektirir HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

59 Laudien:  rijit bir bağlantıda parçaları yük doğrultusunda birleştirme  esneklik gerekirse parçaları dolaylı yük doğrul- tusunda birleştirme  gereksiz önlemler alınmaması  aşırı özellikler belirlememe  gereksiz talepleri karşılamama  sade ve ekonomik kons ile tasarrufu önerir HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

60 Erkens, ~1920’de ilk ST çalışmasını yaptı:  Sürekli deneme ve değerlendirme ile işlemlerle çelişen istekleri dengeleyen bir yaklaşım geliştirdi HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

61 Wögerbauer’ın çalışması ST’a başlangıç nokta- sı kabul edilir:  tüm görevi alt görevlere ve ardından işlemsel ve uygulanabilir alt görevlere ayırır  sınırlayıcılar arası ilişkileri inceler  çözümün az-çok sezgisel keşfi ile işe başlar; temel biçim, M ve üretim yöntemlerine göre bunu geliştirir  olası birçok çözüm, test etme ve değerlendirmeyle azaltılır (maliyet ölçütü ile) HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

62 Franke,  farklı fiziksel elemanlara dayalı bir mantıksal – fonksiyonel analoji kullanarak kapsamlı bir aktarma sistemler yapısı keşfetmiştir HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

63 ST gereksinimi 2. Dünya Savaşı öncesi his- sedilmekle birlikte: o güvenilir soyut gösterim vasıtası olmaması o tasarımın sanat dalı olduğu inancı gelişimi engelledi Diğer bir neden de yetişmiş personel eksikliği idi. HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

64  Modern ST’ın fikir babaları: Kesselring, Tschocher, Niemann, Matousek ve Leyer  Öncü rolleri yanında ST’ın gelişim ve bilimsel olmasına büyük katkı sağladılar HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

65 Kesselring, 1942’de ortaya koyduğu ardışık yaklaştırma yönteminde: En az imalat maliyeti ilkesi En az imalat maliyeti ilkesi En az boşluk gereksinimi ilkesi En az boşluk gereksinimi ilkesi En az ağırlık ilkesi En az ağırlık ilkesi En az kayıplar ilkesi ve En az kayıplar ilkesi ve Optimum oluşturma ilkesinden söz eder Optimum oluşturma ilkesinden söz eder HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

66 Tschochner, çalışma ilkesi, M, şekil ve boyut olarak dört tasarım faktöründen bahseder Bunlar, iç içe geçmiştir ve istekler, birim sayısı, maliyet vb. faktörlere bağlıdır Bunlar, iç içe geçmiştir ve istekler, birim sayısı, maliyet vb. faktörlere bağlıdır Tasarımcı, çalışma ilkesiyle başlayıp M ve biçimi belirler, seçilen boyutlarla karşı- laştırır Tasarımcı, çalışma ilkesiyle başlayıp M ve biçimi belirler, seçilen boyutlarla karşı- laştırır HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

67 Niemann, ana boyutlar ve genel düzeni gösteren tasarıma ait ölçekli bir çizimle işe başlar ana boyutlar ve genel düzeni gösteren tasarıma ait ölçekli bir çizimle işe başlar sonra tüm tasarımı paralel geliştirilecek parçalara ayırır sonra tüm tasarımı paralel geliştirilecek parçalara ayırır görev tanımından sistematik çözüm de- ğişim ve optimum seçimine dek işlemleri sürdürür (yeni yöntemler benzeri) görev tanımından sistematik çözüm de- ğişim ve optimum seçimine dek işlemleri sürdürür (yeni yöntemler benzeri) HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

68  Matousek, çalışma ilkesi, M, imalat ve biçim olarak dört tasarım faktörü sıralar  Daha sonra genel bir çalışma plan detayı sunar (maliyet yüksek ise bu faktörler, tekrar gözden geçirilir). HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

69 Leyer, genelde biçim tasarımını ele almış; bu amaçlı kılavuz ve ilkeler geliştirmiştir Üç tasarım aşaması: 1. fikir / buluşla çalışma ilkesini belirleme 2. gerçek tasarım ve 3. uygulama alanıdır HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

70 İkinci aşama esnasında: sabit et kalınlığı ilkesi sabit et kalınlığı ilkesi hafif ağırlıkta konstrüksiyon ilkesi hafif ağırlıkta konstrüksiyon ilkesi en kısa yük nakil yolu ilkesi en kısa yük nakil yolu ilkesi homojen olma ilkesi gibi bazı ilke ve kurallar dikkate alınır homojen olma ilkesi gibi bazı ilke ve kurallar dikkate alınır Genelde ST / bu amaçlı ilkeler: hassas, güç nakli / elekro-mekanik sektörün- den oldukça etkilenmiştir hassas, güç nakli / elekro-mekanik sektörün- den oldukça etkilenmiştir HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

71 Hansen, 1950 başlarında dört aşamalı bir ST yaklaşımı önermiştir: 1. görevin analiz, değerlendirme ve belirlenmesi => geliştirme temel ilkesi 2. sistematik çözüm elemanları araştırma, çalış- ma yöntem ve ilkelerinde birleştirme 3. çalışma yöntem yetersizliğini (özellik ve karak- teristiklere göre) analiz etme 4. optimum çalışma yöntemi belirlemek için çalışma yöntemini değerlendirme HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

72  Hansen’den sonra Rodenacker orijinal tasarım yöntemi geliştirmiştir  Mantıksal, fiziksel ve şekillendirme iliş- kileri sırayla belirlenir ve çalışma ilişkisi geliştirilir HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

73 Ayrıca: fiziksel işlemi formüle esnasında olabildiğince erken olumsuz etki ve hatalar belirlenir / azal- tılır fiziksel işlemi formüle esnasında olabildiğince erken olumsuz etki ve hatalar belirlenir / azal- tılır basitten zora bir seçim stratejisi kullanılır basitten zora bir seçim stratejisi kullanılır nicel, nitel ve maliyet ölçütlerine göre değer- lendirme yapılır nicel, nitel ve maliyet ölçütlerine göre değer- lendirme yapılır  Burada ikili mantığa önem verilir ve yeni teknik sistemler geliştirme metodolojisi de ele alınır HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

74 Mevcut Yöntemler 1. Sistemler Teorisi Karmaşık ve büyük sistemleri ele alır ve bu amaçla analiz, planlama, seçim ve optimum tasarımlarına ait özel yöntem ve işlemler kullanır HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

75 Sistem yapısı. S: sınır; S 1 –S 5 : S’nin alt sistemleri; S 21 –S 24 : S 2 ’nin alt sistem / elamanları; І 1 –І 3 : girdiler; O 1 –O 2 çıktılar HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

76 Teknik yapılar: düzenli eleman gruplarından oluşan yapay, somut ve genelde dinamik sistemlerdir düzenli eleman gruplarından oluşan yapay, somut ve genelde dinamik sistemlerdir bir sınıra sahip olurlar bir sınıra sahip olurlar girdi ve çıktılar arası ilişkiyi belirten bir fonk ve sistem büyüklük değişimi tanımlanabilir girdi ve çıktılar arası ilişkiyi belirten bir fonk ve sistem büyüklük değişimi tanımlanabilir Tasarım işlemine sistemler teorisi uygulanabilir HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

77 Sistemler yaklaşımı adımları HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

78 Sistemler yaklaşımı modeli HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

79 Değer Analizi Maliyeti düşürmeyi amaçlar Genelde mevcut bir tasarımla başlanır ve gerekli fonk ve maliyete göre analiz edilir Genelde mevcut bir tasarımla başlanır ve gerekli fonk ve maliyete göre analiz edilir Sonra yeni amaçları karşılayacak çözüm fikirleri önerilir Sonra yeni amaçları karşılayacak çözüm fikirleri önerilir ST’la birçok ortak yanı vardır Değer Analizi, KT aşamasında başlatılmalıdır HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

80 Değer Analizinin temel çalışma basamakları HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

81 Tasarım Yöntemleri VDI 2221 düzenli ve genel bir teknik sistem ve ürün tasarım yaklaşımı önermektedir Yaklaşım; makine, hassas işler, kontrol, yazılım ve işlem mühendislik alanlarına uygulanabilir HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü

82 Genel tasarım yaklaşımı HR. BÖRKLÜ – G.Ü. TEF Makine Bölümü


"MÜHENDİSLİK TASARIMI - SİSTEMATİK YAKLAŞIM G. Pahl ve W. Beitz J. Feldhusen ve K.H. Grote Ders Hocası Hüseyin R. BÖRKLÜ 24.08.20141." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları