Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Aralık 2013, Antalya 1. SUNUM PLANI SUNUM PLANI  Tartı Aletleri  Otomatik Olmayan Tartı Aletleri Yönetmeliği (2009/23/AT)  Otomatik Olmayan Tartı Aletlerinin.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Aralık 2013, Antalya 1. SUNUM PLANI SUNUM PLANI  Tartı Aletleri  Otomatik Olmayan Tartı Aletleri Yönetmeliği (2009/23/AT)  Otomatik Olmayan Tartı Aletlerinin."— Sunum transkripti:

1 Aralık 2013, Antalya 1

2 SUNUM PLANI SUNUM PLANI  Tartı Aletleri  Otomatik Olmayan Tartı Aletleri Yönetmeliği (2009/23/AT)  Otomatik Olmayan Tartı Aletlerinin Muayenesi  Sıfır Hatası  Tartım Performansı Testi  Dara Testi  Köşe Yükü Testi  Tekrarlanabilirlik Testi  Tepki Kabiliyeti Testi 2

3 TARTI ALETLERİ  Tartı Aleti: Bir cismin üzerine tesir eden yerçekimi kuvvetinden faydalanılarak, o cismin kütlesini belirlemeye yarayan ölçü aleti (Bu ölçü aleti ile ayrıca kütleyle ilgili diğer büyüklükler, parametreler ve karakteristik özellikler de belirlenebilir). 3

4 TARTI ALETLERİ Tartı aletleri kullanım özelliklerine göre 2 gruba ayrılır  OTOMATİK OLMAYAN TARTI ALETİ Yükün, yük taşıyıcısı üzerine konulmasında, kaldırılmasında ve tartım sonuçlarının alınmasında bir operatör müdahalesini gerektiren tartı aleti  OTOMATİK TARTI ALETİ Yükün, yük taşıyıcısı üzerine konulmasında, kaldırılmasında ve tartım sonuçlarının alınmasında bir operatör müdahalesini gerektirmeyen tartı aleti 4

5 TARTI ALETLERİ 5

6 Otomatik Olmayan Tartı Aletleri Yönetmeliği  Otomatik Olmayan Tartı Aletleri Yönetmeliği (2009/23/AT) tarihli ve sayılı R.G.’ de yayımlanarak 2006 yılında yürürlüğe girmiştir. Yönetmelik daha sonra revize edilerek tarihinde yeniden yayımlanmıştır. 6

7 Otomatik Olmayan Tartı Aletleri Yönetmeliği  Kapsam  Ticari işlemler için kütle tespiti,  Köprü veya yol geçiş ücreti, tarife, vergi, ceza, ikramiye, tazminat ya da benzer tip ödemelerin hesaplanması amacıyla kütle tespiti,  Kanunların veya tüzüklerin uygulanması, mahkeme tutanaklarında verilen bilirkişi görüşü için kütle tespiti,  Tıbbi amaçlı izleme, teşhis ve tedavi maksadıyla hastaların tartılması suretiyle kütle tespiti,  Reçetede yer alan ilaçların eczanede hazırlanması amaçlı kütle tespiti ile tıbbi ve ilaç laboratuvarlarında yürütülen analizlerde kütle tespiti,  Halka açık satış yerlerinde tüketiciye doğrudan satışların ve ön ambalajlı ürünlerin fiyat tespiti. 7

8 Otomatik Olmayan Tartı Aletleri Yönetmeliği  Temel Gerekler:  MADDE 5 – (1) Bu Yönetmeliğin 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde bahsi geçen işlemler için kullanılan tartı aletleri, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (EK-1)’deki gerekleri yerine getirmelidir.  EK – 1 : Kütle birimleri, Doğruluk sınıfları, Taksimat aralıkları, Doğruluk, Tasarım ve yapı 8

9 Otomatik Olmayan Tartı Aletleri Yönetmeliği  Uygunluk değerlendirmesi MADDE 8 – (1) Tartı aletlerinin, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (EK- 1)’deki koşullara uygunluğu, başvuru sahibi tarafından seçilecek aşağıdaki işlemlerden birisiyle belgelendirilir. a) Bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (EK-2)’nin 1 inci maddesinde bahsedilen AT tip incelemesi ve 2 nci maddesinde bahsedilen AT tipe uygunluk beyanı veya 3 üncü maddesinde belirtilen AT doğrulaması. Ancak, bünyesinde elektronik tertibat bulundurmayan ve yükü dengelemek için yük tartım tertibatında yay kullanılmayan tartı aletleri için AT tip incelemesi zorunlu değildir. 9

10 Otomatik Olmayan Tartı Aletleri Yönetmeliği  Uygunluk değerlendirmesi MADDE 8 – (1) … b) Bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (EK-2)’nin 4 üncü maddesinde bahsedilen AT birim doğrulaması veya yukarıdaki işlemlerle ilgili kayıt belge ve yazışmaları Türkçe olarak veya onaylanmış kuruluşun kabul ettiği bir lisanda hazırlanır ve yapılır. 10

11 Otomatik Olmayan Tartı Aletleri Yönetmeliği 11 Market Terazileri Kuyumcu ve Eczacı Terazileri Barkotlu Teraziler

12 ÖRNEKİŞARETLEMELER (2009/23/AT) ÖRNEK İŞARETLEMELER (2009/23/AT) A- Yeşil ‘M’ B- CE İşareti C- Sınıfı (III. Sınıf) D- Onaylanmış Kuruluş numarası 12

13 Otomatik Olmayan Tartı Aletleri Muayenesi  Genel Bilgiler  Gösterge, (I)  Muayene Sabiti, (e)  Taksimat Aralığı, (d)  Yük, (L)  Minimum Kapasite, (Min)  Maksimum Kapasite, (Max)  Maksimum İzin verilebilir Hata, (MİH) 13

14 Genel Bilgiler  Gösterge değeri, (I) Tartı aletinin göstergesinde okunan değerdir. Gösterge ile yazdırılan değer tutarlı olmalıdır. 14

15 Genel Bilgiler  Muayene Sabiti, (e) Tartı aletinin hata paylarını belirleyen değerdir. Tartı aleti üzerindeki açıklayıcı işaretlerde değeri gösterilir.  Taksimat Aralığı, (d) Birbirini takip eden iki gösterge değeri arasındaki fark, Tartı aletinin hassasiyetini gösteren, tartı aletinin gösterebileceği iki değer arasındaki en küçük farktır. 15

16 Genel Bilgiler  Muayene Sabiti, (e)  Taksimat Aralığı, (d) 16

17 Genel Bilgiler  Yük, (L) Tartım için tartı aletine uygulanan kütle değeri. 17

18 Genel Bilgiler  Yük, (L) Tartım için tartı aletine uygulanan kütle değeri. 18

19 Genel Bilgiler  Yük, (L) Tartım için tartı aletine uygulanan kütle değeri. 19

20 Genel Bilgiler  Minimum Kapasite, (Min) Bu değerin altındaki yüklerde, tartım sonuçlarının aşırı bağıl hatalara maruz kalabileceği yük değeri.  Maksimum Kapasite, (Max) Artırmalı dara kapasitesini hesaba katmaksızın en büyük tartım kapasitesi.  Maksimum İzin verilebilir Hata, (MİH) Tartı aletinin göstergesi (I) ile, referans standart kütlelerle belirlenmiş buna karşılık gelen gerçek değer arasındaki, mevzuatlarda izin verilen pozitif veya negatif en büyük fark. 20

21 Otomatik Olmayan Tartı Aletlerinin Sınıflandırılması  Otomatik olmayan tartı aletleri dört sınıfa ayrılır : I IIIIIIV 21 Doğruluk sınıfı Muayene sabiti e Muayene sabiti sayısı, n=Max/e Min (Alt sınır) en azen çok I 0,001 g ≤ e e II 0,001g ≤ e ≤ 0,005g 0,1 g ≤ e e 50 e III 0,1 g ≤ e ≤ 2g 5 g ≤ e e IV5 g ≤ e e

22 Maksimum İzin verilebilir Hata (MİH)  Dört sınıf için MİH değerleri aşağıdaki gibidir: 22 Tartı aletine uygulanan ‘m’ yükü (muayene sabiti ‘e’ cinsinden) Maksimum İzin verilebilir Hata (MİH) Sınıf ISınıf IISınıf IIISınıf IV 0≤m ≤ ≤ m ≤ ≤ m ≤ 5000 ≤ m ≤ 50 ± 1e 50000≤ m≤

23 Kullanılacak Etalonlar  AĞIRLIK:Şekil,boyut,malzeme,yüzey kalitesi nominal değer ve izin verilebilir hata payları gibi fiziksel ve metrolojik karakteristiklere uyularak düzenlenmiş kütle ölçmeye yarayan malzemelerdir.  AĞIRLIKLAR:Terazilerin kalibrasyonunda ve daha düşük sınıflardaki ağırlıkların kalibrasyonunda kullanılır.  AĞIRLIKLAR:Teraziler ve bir alt gruptaki ağırlık parçalarının hiyerarşik bir yapı içinde en hassasından en kabasına doğru kütle biriminin iletilmesi için uluslar arası yasal metroloji organizasyonunca ağırlık,doğruluk sınıfları oluşturulmuştur. 23

24 Kullanılacak Etalonlar  E1 sınıfı ağırlık parçaları:Ulusal referans standart olarak kullanılır. Ulusal Prototip izlenebilirlik sağlar ve bir alt sınıf olan E2 sınıfı ağırlık parçalarının mukayesesinde (kalibrasyonunda) kullanılır.  E1 sınıfı ağırlık parçaları her zaman bir kalibrasyon sertifikasıyla birlikte kullanılır.  E1 sınıfı ağırlıklar parçaları,bunlar tek parça antimanyetik malzemeden oluşur.(kurşun)üzerlerinde sınıflarına,nominal değerlerine ait hiçbir işareti bulunmaz.Bunlar E1 sınıfı ağırlık parçalarıdır. 24

25 Kullanılacak Etalonlar  E2sınıfı ağırlık parçaları:E2 sınıfı ağırlık parçaları I.sınıf terazilerle beraber bir alt sınıfı olan F2 sınıfı ağırlık parçalarının kalibrasyonunda kullanılır.Tek parça anti manyetik malzemeden üretilir.  F1 sınıfı ağırlık parçaları:F1 sınıfı ağırlık parçaları I.sınıf terazilerle beraber II.sınıf terazilerin kalibrasyonu ile F2 sınıf ağırlık parçalarının kalibrasyonunda kullanılır.Aynı malzemeden yapılmış bir veya birkaç parçadan oluşur.Doğrulama oyuğu bulunan (ayar oyuğu)bu ağırlık parçalarının doğruluğu kendi imal edildikleri malzemeden,kalay,molibden,tungten malzemesinden kullanılır. 25

26 Kullanılacak Etalonlar  F2 sınıfı ağırlık parçaları:F2 sınıfı ağırlık parçaları II.sınıf terazilerle beraber bir alt sınıf olan M1 sınıfı ağırlık parçalarının kalibrasyonlarında kullanılır.Diğer özellikleri F1 sınıfının gösterdiği özelliklerin aynıdır.  M1 sınıfı ağırlık parçaları:M1 sınıfı ağırlık parçaları ticarette önemli ticari maddelerin (Altın,gümüş ve değerli taşların) tartılmasında ve bir alt sınıfı olan M3 sınıfı ağırlık parçalarının kalibrasyonu ile III.sınıf terazilerin kalibrasyonlarında kullanılır.Üzerlerinde bir doğrulama oyuğu vardır.Doğrulama işlemi bu oyuğa anti manyetik malzemelerle yapılır 26

27 Kullanılacak Etalonlar  1 MG’DAN 50 KG’A KADAR ÜST-ORTA DOĞRULUKTAKİ AĞIRLIKLARA DAİR YÖNETMELİK(74/148/AT) AT ilk muayenesi için müsaade edilebilen maksimum hatalar Her bir münferit ağırlık için müsaade edilebilen artı veya eksi maksimum hata değerleri aşağıdaki tabloda miligram olarak verilmektedir 27

28 Kullanılacak Etalonlar 28 Anma DeğerleriSınıf E 1 Sınıf E 2 Sınıf F 1 Sınıf F 2 Sınıf M 1 50kg kg kg kg2,57, kg1,03, kg0, g0,250,752,57, g0,100,301,03, g0,050,150,51,55 50g0,0300,100,301,03,0 20g0,0250,0800,250,82,5 10g0,0200,0600,200,62,0 5g0,0150,0500,150,51,5 2g0,0120,0400,120,41,2 1g0,0100,0300,100,31,0 500 mg0,0080,0250,080,250,8 200 mg0,0060,0200,060,200,6 100 mg0,0050,0150,050,150,5 50 mg0,0040,0120,040,120,4 20 mg0,0030,0100,030,100,3 10 mg0,0020,0080,0250,080,25 5 mg0,0020,0060,0200,060,20 2 mg0,0020,0060,0200,060,20 1 mg0,0020,0060,0200,060,20

29 1-Sıfır Hatası  Tartı aletine ‘10 e’ değerinde bir yük uygulanır (L 0 ).  Gösterge değeri kaydedilir (I 0 ).  Daha sonra ilave yüklerle (1/10 d) göstergenin bir taksimat aralığı kadar değişmesi sağlanır ve ilave yük değeri not edilir (∆L 0 ).  Sıfırdaki hata değeri hesaplanır: E 0 = I 0 + 0,5e – ∆L 0 – L 0 29

30 2-Tartım Performansı Testi  Yavaş yavaş artan yüklerle ve yükleri kaldırmadan sıfırdan maksimum kapasiteye çıkılır ve tekrar maksimumdan sıfıra geri dönülür.  Yük değerleri Min, Max ve MİH’in değiştiği değerleri içermelidir.  En az 5 yük değeri seçilmelidir. 30

31 2-Tartım Performansı Testi  Her değerde ilave ağırlıklar uygulanarak hata (E) ve düzeltilmiş hata (E c ) elde edilir. E = I + 0,5e – ∆L – L E c = E – E 0  Düzeltilmiş hatanın (E c ) maksimum izin verilebilir hata sınırları içerisinde olduğu kontrol edilir.  Max değerinde bir yük uygulandığı anda Max+9e değerinin üzerinde göstergenin çalışmadığı doğrulanır. 31

32 3-Dara Testi  İki farklı dara değeri için tartım performansı testi uygulanır. (2)  Düzeltilmiş hatanın (E c ) maksimum izin verilebilir hata sınırları içerisinde olduğu kontrol edilir. 32

33 4-Köşe Yükü Testi  Uygun bir yük değerinde (Max/3), yük algılayıcısının bölgelerine yük uygulanır ve yük değeri ile gösterge arasındaki farkın MİH sınırları içerisinde olduğu kontrol edilir.  Yükler, bölgelerin köşelerine değil ortalarına uygulanır ve çok parçalı yükler tercih edilmez. Mümkünse tek parça yük uygulanır. 33

34 5-Tekrarlanabilirlik  0,8*Max değerinde bir yükün tartı aletine yerleştirilip kaldırılması suretiyle test gerçekleştirilir.  III ve IIII üncü sınıf tartı aletleri için 3 tartım, I ve II inci sınıf tartı aletleri için 6 tartım gereklidir.  İlave yüklerle hata belirlenir, (E).  En büyük hata ile en küçük hata arasındaki farkın (E max – E min ) ve teker teker hataların (E), MİH sınırları içerisinde olduğu doğrulanır. 34

35 6-Tepki Kabiliyeti Testi  Yük taşıyıcı üzerine herhangi bir değerde yük yerleştirilmeli ve ayrıca ilâve ağırlıklar (Meselâ 10 tane 1/10 d gibi) konulmalıdır.  Sonra ilâve ağırlıklar, I göstergesi, şüpheye yer vermeyecek şekilde bir taksimat aralığı azalıncaya kadar, I - d, sırayla alınır.  İlave ağırlıklardan bir tanesi yeniden konulur ve sonra yük taşıyıcı üzerine 1,4 d değerinde bir yük yavaşça konulduğunda, başlangıçtaki gösterge bir taksimat aralığı kadar artmalıdır (I + d) (Şekildeki örnek). 35

36 6-Tepki Kabiliyeti Testi  Başlangıçtaki gösterge I = 200 g’dır. Gösterge I - d = 190 g’a değişinceye kadar ilâve ağırlıklar geri alınır.  1/10 d = 1 g ve 1,4 d = 14 g ağırlık ilâve edilir. Bu durumda gösterge I+d = 210g olmalıdır. 36

37 Kefeli Terazilerin Muayenesi  Kefeli teraziler için kefelerin ‘yüksüz’, ‘Min değerinde yüklü’ ve ‘Max değerinde yüklü’ durumları için aşağıdaki test prosedürü uygulanır. Yüksüz durumda terazinin ibresinin dengede olup olmadığına bakılır. Değilse denge konumuna ayarlanır. Terazinin bir kefesine küçük bir yük hafifçe bırakılır ve terazinin denge konumunun değiştiği görülür. Daha sonra kütleler yer değiştirilir ve aynı işlem yine uygulanır, terazinin denge konumunun değiştiği görülür. 37

38 Damgalama  Yukarıdaki testlerin herhangi birinde, tartı aletinin hata sınırları dışına çıktığı tespit edilirse muayeneye devam edilmez.  Bu tartı aleti tamire sevk edilir.  Muayenesi yapılan tartı aletinin hata değerleri içerisinde çalıştığı tespit edilirse, müdahaleye açık olan yerlerinden damgalanır.  Buna göre yeniden damga planının hazırlanması amacıyla İl Müdürlüğüne bilgi verilir. 38

39 Damgalama 39

40 Damgalama 40

41 TEŞEKKÜR EDERİM… 41


"Aralık 2013, Antalya 1. SUNUM PLANI SUNUM PLANI  Tartı Aletleri  Otomatik Olmayan Tartı Aletleri Yönetmeliği (2009/23/AT)  Otomatik Olmayan Tartı Aletlerinin." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları