Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

STRESLE BAŞA ÇIKMA Prof Dr Süheyla Ünal İnönü Üniversitesi.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "STRESLE BAŞA ÇIKMA Prof Dr Süheyla Ünal İnönü Üniversitesi."— Sunum transkripti:

1 STRESLE BAŞA ÇIKMA Prof Dr Süheyla Ünal İnönü Üniversitesi

2 Stres Stres, sürekli olarak değişen çevremize uyum sağlamaya çalışırken yaşadığımız fiziksel ve duygusal zorlanmadır Stres, sürekli olarak değişen çevremize uyum sağlamaya çalışırken yaşadığımız fiziksel ve duygusal zorlanmadır

3 Organizmanın dengesini bozan herhangi bir durum Talepler Kişisel kaynaklar Stres Adapted from: Stress Management on and Powell, Trevor, Free Yourself from Harmful Stress, Tehdit: Talepler  Kaynaklar  Meydan okuma: Talepler  Kaynaklar  Stres Beklentiler/ Sorumluluklar/ İhtiyaçlar Kendimizden Beklediklerimiz Başkalarından Beklediklerimiz Dünyadan Beklediklerimiz

4 Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisi Açlığın, susuzluğun, cinselliğin fizyolojik doyumu Emniyet, güven, düzen, değişmezlik Ait olma, sevgi Değer, başarı, kendine saygı Kendini gerçekleştirme

5 Ruhsal İhtiyaçlarımız Kendimizi değerli ve önemli hissetme Kendimizi değerli ve önemli hissetme Yaptıklarımız ve bize yapılanları kontrol ve etkileme gücüne sahip olma Yaptıklarımız ve bize yapılanları kontrol ve etkileme gücüne sahip olma Başkaları ile ilişki kurma, beğenildiğini ve sevilebilir olduğunu hissetme Başkaları ile ilişki kurma, beğenildiğini ve sevilebilir olduğunu hissetme

6 Stres etkenleri İç etkenler Yaşam stili Olumsuz iç konuşma Zamanı iyi kullanmama Karamsar düşünme Gerçekçi olmayan beklentiler Kişilik özellikleri Girişken olmama

7 Dış etkenler Dış etkenler Hastalık, yas İşsizlik, işten çıkma, yeni işe başlama Evlenme, boşanma, çocuk Başka bir kente taşınma Başkalarının olumsuz yargıları Ekonomik sorunlar Stres etkenleri İç etkenler Yaşam stili Olumsuz iç konuşma Zamanı iyi kullanmama Karamsar düşünme Gerçekçi olmayan beklentiler Kişilik özellikleri Girişken olmama

8 Azı karar çoğu zarar Çok düşük stres sıkılmamıza neden olur, bizi bunaltır veya hüzünlendirir Çok düşük stres sıkılmamıza neden olur, bizi bunaltır veya hüzünlendirir Aşırı stres ise elimizi ayağımızı dolaştırır Aşırı stres ise elimizi ayağımızı dolaştırır Bizi motive edecek fakat baskı altına almayacak makul stres düzeyini bulmaktır Bizi motive edecek fakat baskı altına almayacak makul stres düzeyini bulmaktır

9 Stres tipleri Stres tipleri Akut ve kısa süreli Tekrarlayanlar Uzak stresler Devam Edegelenler Kısa doğal stresler

10 Azı karar Yaşama enerjimizi harekete geçirir Yaşama enerjimizi harekete geçirir

11 Azı karar Yaşama enerjimizi harekete geçirir Yaşama enerjimizi harekete geçirir Sorunları çözdükçe yaşama gücümüz artar Sorunları çözdükçe yaşama gücümüz artar

12 Azı karar Yaşama enerjimizi harekete geçirir Yaşama enerjimizi harekete geçirir Sorunları çözdükçe yaşama gücümüz artar Sorunları çözdükçe yaşama gücümüz artar Hayatın akışı içinde insan ilişkilerini arttırır Hayatın akışı içinde insan ilişkilerini arttırır

13 Azı karar Yaşama enerjimizi harekete geçirir Yaşama enerjimizi harekete geçirir Sorunları çözdükçe yaşama gücümüz artar Sorunları çözdükçe yaşama gücümüz artar Hayatın akışı içinde insan ilişkilerini arttırır Hayatın akışı içinde insan ilişkilerini arttırır Güzelliklerin farkına varmamızı sağlar Güzelliklerin farkına varmamızı sağlar

14 Azı karar Yaşama enerjimizi harekete geçirir Yaşama enerjimizi harekete geçirir Sorunları çözdükçe yaşama gücümüz artar Sorunları çözdükçe yaşama gücümüz artar Hayatın akışı içinde insan ilişkilerini arttırır Hayatın akışı içinde insan ilişkilerini arttırır Güzelliklerin farkına varmamızı sağlar Güzelliklerin farkına varmamızı sağlar Kötülüklerden uzak durmak için prensip, değer, gelenek, kanunların oluşmasını sağlar Kötülüklerden uzak durmak için prensip, değer, gelenek, kanunların oluşmasını sağlar

15 Azı karar Yaşama enerjimizi harekete geçirir Yaşama enerjimizi harekete geçirir Sorunları çözdükçe yaşama gücümüz artar Sorunları çözdükçe yaşama gücümüz artar Hayatın akışı içinde insan ilişkilerini arttırır Hayatın akışı içinde insan ilişkilerini arttırır Güzelliklerin farkına varmamızı sağlar Güzelliklerin farkına varmamızı sağlar Kötülüklerden uzak durmak için prensip, değer, gelenek, kanunların oluşmasını sağlar Kötülüklerden uzak durmak için prensip, değer, gelenek, kanunların oluşmasını sağlar Aile, akrabalık, arkadaşlık, dostluk,…gibi kurumların oluşmasına neden olur Aile, akrabalık, arkadaşlık, dostluk,…gibi kurumların oluşmasına neden olur

16 Ortası yarar kontrol ya da seçim duygusu kontrol ya da seçim duygusu yüksek amaç ve ilkeleri üstlenmek yüksek amaç ve ilkeleri üstlenmek sosyal bütünleşme sosyal bütünleşme çevreye uygun bir meydan okuma ve heyecanla yaklaşma çevreye uygun bir meydan okuma ve heyecanla yaklaşma olumlu duygular olumlu duygular kendini gerçekleştirme duygusu kendini gerçekleştirme duygusu

17 “Beni öldürmeyen, beni güçlendirir” Nietzche Nietzche

18 Strese tepki Normal düzeyde direnç Stres yaratan olaya tepki Alarm Direnme Tükenme

19 Elmas-Kömür Normal düzeyde direnç Stres yaratan olaya tepki Alarm Direnme Tükenme Elmas ile kömür arasındaki tek fark elmasa daha fazla baskı uygulanmış olmasıdır…

20 Strese direnç

21 Kan akımı beyine ve kaslara yönlenir, düşünce ve hafıza keskinleşir Tükürük artar Ter bezi faaliyetleri artar Solunum sayısı artar Depolanmış yağ ve şeker kana karışır Göz bebekleri büyür Kalbin atım sayısı artar, kan basıncı yükselir Kan pıhtılaşma mekanizması harekete geçer Sindirim yavaşlar, mide asiti artar Bedensel tepki

22 Çoğu zarar Uzun süreli devam eden şiddetli stres etkenleri savunma mekanizmalarını yıkarak Uzun süreli devam eden şiddetli stres etkenleri savunma mekanizmalarını yıkarak Ruhsal ve bedensel hastalıkların gelişmesine neden olur Ruhsal ve bedensel hastalıkların gelişmesine neden olur

23 Stres hormonlarının sürekli yüksek olarak salgılanması, organizmanın sürekli savaşıyor olması tükenmeye ve hastalığa yol açar Stres hormonlarının sürekli yüksek olarak salgılanması, organizmanın sürekli savaşıyor olması tükenmeye ve hastalığa yol açar Stresle gelişen hastalıklar

24 Stres hormonlarının sürekli yüksek olarak salgılanması, organizmanın sürekli savaşıyor olması tükenmeye ve hastalığa yol açar Stres hormonlarının sürekli yüksek olarak salgılanması, organizmanın sürekli savaşıyor olması tükenmeye ve hastalığa yol açar Şeker, hipertansiyon, enfarktüs, ülser, barsak hastalıkları Şeker, hipertansiyon, enfarktüs, ülser, barsak hastalıkları Bağışıklık sistemi ile ilgili hastalıklar: enfeksiyonlar, kanser, otoimmun hastalıklar Bağışıklık sistemi ile ilgili hastalıklar: enfeksiyonlar, kanser, otoimmun hastalıklar Öğrenme zayıflığı-hipokampus baskısı Öğrenme zayıflığı-hipokampus baskısı Depresyon, anksiyete Depresyon, anksiyete Stresle gelişen hastalıklar

25 Stres Değerlendirme Talep X Kaynaklar Değerlendirme Talep X Kaynaklar Fizyolojik uyarılma Savaş/Kaç Fizyolojik uyarılma Savaş/Kaç Duygusal uyarılma Anksiyete Duygusal uyarılma Anksiyete Başa çıkma mekanizmaları Başa çıkma mekanizmaları

26 Stres etkenleri Algı Başa çıkma davranışı Fiziksel ve ruhsal tepkiler

27 Uyaran Algı Bilişsel değerlendirme Duygusal uyarılma Zihin-Beden bağlantısı Fiziksel uyarılma Fiziksel etki

28 Uyaranı düzenleme Kaçınma Kaçınma Gözü, kulağı, cildi koruma Gözü, kulağı, cildi koruma Sosyal stratejiler Sosyal stratejiler Dua etme Dua etme İmajinasyon İmajinasyon Yavaşlama Yavaşlama Mola verme Mola verme

29 Ortamı düzenleme Ortamdaki gürültüyü azaltma Ortamdaki gürültüyü azaltma Ortamın aydınlatmasını düzenleme Ortamın aydınlatmasını düzenleme Ortamın ısısını düzenleme Ortamın ısısını düzenleme Rahatsız edici renkleri değiştirme Rahatsız edici renkleri değiştirme Rahatsız edici görsel uyaranları uzaklaştırma Rahatsız edici görsel uyaranları uzaklaştırma Ortamdaki hoş olmayan kokuları temizleme Ortamdaki hoş olmayan kokuları temizleme

30 Ortamı düzenleme Bulunduğunuz ortamı kendileme Bulunduğunuz ortamı kendileme Ergonomik ve sevdiğiniz eşyaları kullanma Ergonomik ve sevdiğiniz eşyaları kullanma Hoşlandığınız görsel uyaranlar yerleştirme Hoşlandığınız görsel uyaranlar yerleştirme Rahatlatıcı bir müzik dinleme Rahatlatıcı bir müzik dinleme Temiz ve açık alan oluşturma Temiz ve açık alan oluşturma Doğayı (çiçek, ağaç, akvaryum vs) ortama taşıma Doğayı (çiçek, ağaç, akvaryum vs) ortama taşıma

31 Algıyı düzenleme Seçici algı Seçici algı Kalıp yargılar Kalıp yargılar İlk izlenim İlk izlenim Yansıtma Yansıtma Risk algısı Risk algısı Kontrol odağını doğru algılama Kontrol odağını doğru algılama

32 Risk algısı

33 Stresli olay Tehdit Meydan okuma Donakalma Uyarılma, odaklanma Değerlendirme Tepki Değerlendirme

34 İç Bana olacak her şeyi kontrol edebilirim Kontrol odağı

35 İç Dı ş Bana olacak her şeyi kontrol edebilirim İnsanlar ve olaylar benim kaderimi tayin eder Kontrol odağı

36 Bilişsel değerlendirme Bilişsel yeniden yapılandırma Bilişsel yeniden yapılandırma Girişkenlik Girişkenlik Kendine saygıyı geliştirme Kendine saygıyı geliştirme

37 Sorun çözmeye odaklanma Sorun çözme aşamalarını sistematize etme Sorun çözme aşamalarını sistematize etme Girişken davranma Girişken davranma Kişiler arası ilişkileri geliştirme Kişiler arası ilişkileri geliştirme Zamanı iyi kullanma Zamanı iyi kullanma Alternatif çözümler üretme Alternatif çözümler üretme Tepkisel değil, öngörülü davranma Tepkisel değil, öngörülü davranma Gerçekçi amaçlar ve hedefler belirleme Gerçekçi amaçlar ve hedefler belirleme

38 Zamanı yönetme Amaçları saptama Amaçları saptama Öncelikleri belirleme Öncelikleri belirleme Yapılacakları listeleme Yapılacakları listeleme Plan yapma, ancak esnek olma Plan yapma, ancak esnek olma Zaman kazandırıcı araçları iyi kullanma Zaman kazandırıcı araçları iyi kullanma Biyolojik “en iyi zamanınızı” iyi kullanma Biyolojik “en iyi zamanınızı” iyi kullanma Doğru zamanda doğru işi yapma Doğru zamanda doğru işi yapma Ertelememe Ertelememe

39 Kendini yönetme Strese yol açan davranışları, tutumları, ilişkileri azaltma (Örn. mükemmelliyetçi olmama, hayır diyebilme) Strese yol açan davranışları, tutumları, ilişkileri azaltma (Örn. mükemmelliyetçi olmama, hayır diyebilme) Rutinleşmiş işlerde küçük değişiklikler yapma Rutinleşmiş işlerde küçük değişiklikler yapma Olabildiği kadar kendini değiştirme Olabildiği kadar kendini değiştirme Kendini ödüllendirme Kendini ödüllendirme Bir perspektife, amaca sahip olma Bir perspektife, amaca sahip olma Gerçekçi beklenti ler geli ş tirme Gerçekçi beklenti ler geli ş tirme “ Ş imdiki an ı ” yaşama “ Ş imdiki an ı ” yaşama Tepkisel değil, öngörüsel davranma Tepkisel değil, öngörüsel davranma

40 Bilişsel yeniden yapılandırma Başa çıkmak için kendinizle olumlu diyalogda bulunmak (olumlu, hedefe yönelik düşünceler) Başa çıkmak için kendinizle olumlu diyalogda bulunmak (olumlu, hedefe yönelik düşünceler) Zihinde canlandırma (kendinizi durumla başa çıkarken canlandırmak Zihinde canlandırma (kendinizi durumla başa çıkarken canlandırmak Gerçekçi olmayan inançlarla savaşmak (kendinizle neyin mantıklı ve gerçeğe dayalı olduğu üzerinde tartışmak) Gerçekçi olmayan inançlarla savaşmak (kendinizle neyin mantıklı ve gerçeğe dayalı olduğu üzerinde tartışmak) Olayların iyi taraflarını aramak Olayların iyi taraflarını aramak

41 Olumlu düşünme “Kardeşim sen düşünceden ibaretsin Geriye kalan et ve kemiksin Gül düşünür gülistan olursun Diken düşünür dikenlik olursun" MEVLANA MEVLANA

42 Bilişsel değerlendirme 42 STRESSOR Automatic Thinking Automatic Thinking Rational Thinking Reflection STRESS SYMPTOMS

43 Otomatik düşünceler İnsanın çevresindekiler tarafından sevilmesi ve kabul görmesi gereklidir İnsanın çevresindekiler tarafından sevilmesi ve kabul görmesi gereklidir Üzerime aldığım işi mutlaka çok iyi ve kusursuz yapmalıyım Üzerime aldığım işi mutlaka çok iyi ve kusursuz yapmalıyım İnsanlar ve koşullar kendi istediğim gibi olmalı İnsanlar ve koşullar kendi istediğim gibi olmalı İnsanlar kolay kırılır, hiçbir zaman incitmemek gerekir İnsanlar kolay kırılır, hiçbir zaman incitmemek gerekir İnsanlar yaptıklarınızı onaylamıyorsa bu sizin hatalı ve kötü olduğunuzu gösterir İnsanlar yaptıklarınızı onaylamıyorsa bu sizin hatalı ve kötü olduğunuzu gösterir Kendini düşünmek kötü ve yanlıştır Kendini düşünmek kötü ve yanlıştır Kızgınlık mutlaka kötü ve yıkıcıdır Kızgınlık mutlaka kötü ve yıkıcıdır

44 BU SÖZLERDEN VAZGEÇİN! BU SÖZLERİ DAĞARCIĞINIZIN BİR PARÇASI YAPIN YAPAMAM YAPABİLİRİM 4

45 BU SÖZLERDEN VAZGEÇİN! BU SÖZLERİ DAĞARCIĞINIZIN BİR PARÇASI YAPIN YAPAMAM YAPABİLİRİM İNANMIYORUM İNANIYORUM 4

46 BU SÖZLERDEN VAZGEÇİN! BU SÖZLERİ DAĞARCIĞINIZIN BİR PARÇASI YAPIN YAPAMAM YAPABİLİRİM İNANMIYORUM İNANIYORUM ZAMANIM YOK ZAMAN YARATACAĞIM 4

47 BU SÖZLERDEN VAZGEÇİN! BU SÖZLERİ DAĞARCIĞINIZIN BİR PARÇASI YAPIN YAPAMAM YAPABİLİRİM İNANMIYORUM İNANIYORUM ZAMANIM YOK ZAMAN YARATACAĞIM BELKİ KESİNLİKLE 4

48 BU SÖZLERDEN VAZGEÇİN! BU SÖZLERİ DAĞARCIĞINIZIN BİR PARÇASI YAPIN YAPAMAM YAPABİLİRİM İNANMIYORUM İNANIYORUM ZAMANIM YOK ZAMAN YARATACAĞIM BELKİ KESİNLİKLE ACABA MUTLAKA 4

49 BU SÖZLERDEN VAZGEÇİN! BU SÖZLERİ DAĞARCIĞINIZIN BİR PARÇASI YAPIN YAPAMAM YAPABİLİRİM İNANMIYORUM İNANIYORUM ZAMANIM YOK ZAMAN YARATACAĞIM BELKİ KESİNLİKLE ACABA MUTLAKA KORKUYORUM KENDİME GÜVENİYORUM 4

50 BU SÖZLERDEN VAZGEÇİN! BU SÖZLERİ DAĞARCIĞINIZIN BİR PARÇASI YAPIN YAPAMAM YAPABİLİRİM İNANMIYORUM İNANIYORUM ZAMANIM YOK ZAMAN YARATACAĞIM BELKİ KESİNLİKLE ACABA MUTLAKA KORKUYORUM KENDİME GÜVENİYORUM OLANAKSIZ İNANÇLA HERŞEY MÜMKÜN 4

51 BU SÖZLERDEN VAZGEÇİN! BU SÖZLERİ DAĞARCIĞINIZIN BİR PARÇASI YAPIN YAPAMAM YAPABİLİRİM İNANMIYORUM İNANIYORUM ZAMANIM YOK ZAMAN YARATACAĞIM BELKİ KESİNLİKLE ACABA MUTLAKA KORKUYORUM KENDİME GÜVENİYORUM OLANAKSIZ İNANÇLA HERŞEY MÜMKÜN EĞER YAPACAĞIM 4

52 BU SÖZLERDEN VAZGEÇİN! BU SÖZLERİ DAĞARCIĞINIZIN BİR PARÇASI YAPIN YAPAMAM YAPABİLİRİM İNANMIYORUM İNANIYORUM ZAMANIM YOK ZAMAN YARATACAĞIM BELKİ KESİNLİKLE ACABA MUTLAKA KORKUYORUM KENDİME GÜVENİYORUM OLANAKSIZ İNANÇLA HERŞEY MÜMKÜN EĞER YAPACAĞIM BİLMİYORUM ÖĞRENECEĞİM 4

53 BU SÖZLERDEN VAZGEÇİN! BU SÖZLERİ DAĞARCIĞINIZIN BİR PARÇASI YAPIN YAPAMAM YAPABİLİRİM İNANMIYORUM İNANIYORUM ZAMANIM YOK ZAMAN YARATACAĞIM BELKİ KESİNLİKLE ACABA MUTLAKA KORKUYORUM KENDİME GÜVENİYORUM OLANAKSIZ İNANÇLA HERŞEY MÜMKÜN EĞER YAPACAĞIM BİLMİYORUM ÖĞRENECEĞİM DAHA ÖNCE HEP KAYBETTİM BU SEFER KAZANACAĞIM SONRA ŞİMDİ-ŞU AN4

54 BU SÖZLERDEN VAZGEÇİN! BU SÖZLERİ DAĞARCIĞINIZIN BİR PARÇASI YAPIN YAPAMAM YAPABİLİRİM İNANMIYORUM İNANIYORUM ZAMANIM YOK ZAMAN YARATACAĞIM BELKİ KESİNLİKLE ACABA MUTLAKA KORKUYORUM KENDİME GÜVENİYORUM OLANAKSIZ İNANÇLA HERŞEY MÜMKÜN EĞER YAPACAĞIM BİLMİYORUM ÖĞRENECEĞİM DAHA ÖNCE HEP KAYBETTİM BU SEFER KAZANACAĞIM SONRA ŞİMDİ-ŞU AN4

55 Duygusal uyarılmayı azaltma Kontrol edilemeyen durumlarda duygunun yoğunluğunu azaltmak gerekir Kontrol edilemeyen durumlarda duygunun yoğunluğunu azaltmak gerekir

56 Duygusal uyarılmayı azaltma Kontrol edilemeyen durumlarda duygunun yoğunluğunu azaltmak gerekir Kontrol edilemeyen durumlarda duygunun yoğunluğunu azaltmak gerekir İnsana acı çektiren şeyleri hatırlatan durumlardan kaçınmak İnsana acı çektiren şeyleri hatırlatan durumlardan kaçınmak Gerilimi azaltmak için fiziksel egzersiz yapmak Gerilimi azaltmak için fiziksel egzersiz yapmak Kas gevşetme, zihinsel dinginlik ve derin nefes egzersizleri Kas gevşetme, zihinsel dinginlik ve derin nefes egzersizleri Boş zamanlarda keyifli Boş zamanlarda keyifli etkinliklerde bulunmak etkinliklerde bulunmak Sosyal destek aramak Sosyal destek aramak

57 Duygusal uyarılmayı azaltma Kontrol edilemeyen durumlarda duygunun yoğunluğunu azaltmak gerekir Kontrol edilemeyen durumlarda duygunun yoğunluğunu azaltmak gerekir İnsana acı çektiren şeyleri hatırlatan durumlardan kaçınmak İnsana acı çektiren şeyleri hatırlatan durumlardan kaçınmak Gerilimi azaltmak için fiziksel egzersiz yapmak Gerilimi azaltmak için fiziksel egzersiz yapmak Kas gevşetme, zihinsel dinginlik ve derin nefes egzersizleri Kas gevşetme, zihinsel dinginlik ve derin nefes egzersizleri Boş zamanlarda keyifli Boş zamanlarda keyifli etkinliklerde bulunmak etkinliklerde bulunmak Sosyal destek aramak Sosyal destek aramak

58 Uyaran  Kaçınma, sosyal stratejiler, dua etme, imajinasyon, yavaşlama, mola verme Algı  Seçici algı, risk değerlendirme, yansıtma, çarpıtma Seçici algı, risk değerlendirme, yansıtma, çarpıtma Bilişsel yeniden yapılandırma, girişkenlik, kendine saygıyı geliştirme Akılcı olmayan düşünceleri etkisiz kılmak, gevşeme teknikleri, mizah Fiziksel uyarılma  Derin nefes alma eksersizleri, masaj, çay, kahve kullanımını azaltmak Fiziksel etki  Fiziksel eksersiz, gevşeme eksersizleri, yeterli uyku, dengeli beslenme, içki, sigara kullanımını azaltmak Bilişsel değerlendirme  Duygusal uyarılma 

59 Stresle başa çıkma Yüceltme Eksersiz Derin nefes alma Odaklanma Maneviyat Stres alarmını farketme Mola Mizah Stres aşısı Gerçeği test etme Farkındalık


"STRESLE BAŞA ÇIKMA Prof Dr Süheyla Ünal İnönü Üniversitesi." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları