Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

FITIKLAR FITIKLAR Dr. Müjdat ŞİMŞEK KEAH Acil Tıp Asistanı.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "FITIKLAR FITIKLAR Dr. Müjdat ŞİMŞEK KEAH Acil Tıp Asistanı."— Sunum transkripti:

1 FITIKLAR FITIKLAR Dr. Müjdat ŞİMŞEK KEAH Acil Tıp Asistanı

2 Tanımlar Karın duvarı fıtıkları genellikle karın içi doku ve organlarının duvardaki zayıf bir noktadan karın duvarı dışına çıkması şeklinde tanımlanmaktadır. Karın duvarı fıtıkları genellikle karın içi doku ve organlarının duvardaki zayıf bir noktadan karın duvarı dışına çıkması şeklinde tanımlanmaktadır. Fıtıkta, karın içi organların karın dışına çıkmaları için, karın duvarını oluşturan destek dokularının belirli bir bölgesinde gevşeme zorunludur. Fıtıkta, karın içi organların karın dışına çıkmaları için, karın duvarını oluşturan destek dokularının belirli bir bölgesinde gevşeme zorunludur. Karın duvarındaki bu gevşek bölge fıtığın boynunu oluşturmaktadır. Karın dışına çıkan iç organlar genellikle periton uzantısından oluşan bir fıtık kesesi içinde yer alır. Karın duvarındaki bu gevşek bölge fıtığın boynunu oluşturmaktadır. Karın dışına çıkan iç organlar genellikle periton uzantısından oluşan bir fıtık kesesi içinde yer alır. Ventral fıtıklar kasık dışındaki bölgelerde anterior karın duvarında oluşan fıtıklara verilen ortak isimdir. Ventral fıtıklar kasık dışındaki bölgelerde anterior karın duvarında oluşan fıtıklara verilen ortak isimdir. Fıtık kavramında, fıtık kesesi içinde iç organların bulunması zorunlu değildir. Fıtık kavramında, fıtık kesesi içinde iç organların bulunması zorunlu değildir.

3 Tanımlar Strangüle fıtık çıkmış olan organın vaskülaritesinin genellikle boyun hizasında sekteye uğramasıdır. Strangüle fıtık çıkmış olan organın vaskülaritesinin genellikle boyun hizasında sekteye uğramasıdır. Strangülasyon en çok küçük orifisli ve büyük volümlü kesesi olan fıtıklarda oluşur. Strangülasyon en çok küçük orifisli ve büyük volümlü kesesi olan fıtıklarda oluşur. Fıtık onarımının esas nedeni strangülasyon potansiyelidir. Fıtık onarımının esas nedeni strangülasyon potansiyelidir. Strangüle olduğu düşünülen fıtıkların redükte edilmesi kontrendikedir. Strangüle olduğu düşünülen fıtıkların redükte edilmesi kontrendikedir.

4 Karın Duvarı Hernileri Karın duvarı kas ve fasya tabakalarından, mezenterlerin arasından veya organların çevresindeki bir açıklıktan intaabdominal organların yer değiştirmesidir. Karın duvarı kas ve fasya tabakalarından, mezenterlerin arasından veya organların çevresindeki bir açıklıktan intaabdominal organların yer değiştirmesidir. Ventral herniler kasık dışındaki bölgelerde anterior karın duvarında oluşan hernilere verlen ortak isimdir ve 2 grup olarak inceenir Ventral herniler kasık dışındaki bölgelerde anterior karın duvarında oluşan hernilere verlen ortak isimdir ve 2 grup olarak inceenir Primer herniler Primer herniler Epigastik, diastasis recti, umblikal, spiegel, parastomal, lumbar herni Epigastik, diastasis recti, umblikal, spiegel, parastomal, lumbar herni Sekonder herniler Sekonder herniler Tramatik ve insizyoel herniler Tramatik ve insizyoel herniler

5 Görülme Sıklığı Tüm fıtıkların; Tüm fıtıkların; % inguinal (%75 indirekt, %25 direkt) % inguinal (%75 indirekt, %25 direkt) % 6 femoral % 6 femoral % 5 insizyonel % 5 insizyonel % 4 umblikal % 4 umblikal % 1 epigastrik % 1 epigastrik % 1 diğerleri % 1 diğerleri İnguinal herniler erkeklerde 9 kat fazla iken femoral herniler kadınlarda 3 kat fazla görülür İnguinal herniler erkeklerde 9 kat fazla iken femoral herniler kadınlarda 3 kat fazla görülür

6

7

8 Kasık fıtıkları 1 İndirekt: İndirekt: Erkek ve kadınlarda en sık rastlanan herni E/K=5- 10/1 Erkek ve kadınlarda en sık rastlanan herni E/K=5- 10/1 Direk hernilerden 5 kat daha sık Direk hernilerden 5 kat daha sık Pediatrik inguinal hernilerin yaklaşık tamamı indirekt Pediatrik inguinal hernilerin yaklaşık tamamı indirekt İnkarserasyon riski yüksek İnkarserasyon riski yüksek %75 sağda, genelde bilateral %75 sağda, genelde bilateral %10 bilateral açık prosessus vajinalis bulunabilir %10 bilateral açık prosessus vajinalis bulunabilir İnmemiş veya inguinal kanalda testis, hidrosel varlığı potansiyel olarak indirekt herni ile ilişkili İnmemiş veya inguinal kanalda testis, hidrosel varlığı potansiyel olarak indirekt herni ile ilişkili

9 Skrotal indirekt herni

10 Kasık fıtıkları 2 Direkt: Direkt: Doku zayıflığı nedeniyle Hasselbach üçgeninden çıkar Doku zayıflığı nedeniyle Hasselbach üçgeninden çıkar İnferior epigastrik damarların medialinde İnferior epigastrik damarların medialinde Defekt genelde geniş tabanlı ve inkarserasyon/strangülasyon riski daha az Defekt genelde geniş tabanlı ve inkarserasyon/strangülasyon riski daha az Artan yaşla sıklığı artar Artan yaşla sıklığı artar Fiziksel aktivite ile ilişkilidir Fiziksel aktivite ile ilişkilidir

11 İndirekt fıtık Direkt fıtık

12 Kasık fıtıkları 3 Pantolon herni: Pantolon herni: Aynı tarafta, birlikte direkt ve indirekt fıtığın olmasına pantolon fıtığı denir. Aynı tarafta, birlikte direkt ve indirekt fıtığın olmasına pantolon fıtığı denir. Tedavide en iyi yaklaşım inferior epigastrik damarlar bağlanıp direkt ve indirekt fıtık kesesinin tek bir keseye indirgenerek onarımdır (Hoquet manevrası). Tedavide en iyi yaklaşım inferior epigastrik damarlar bağlanıp direkt ve indirekt fıtık kesesinin tek bir keseye indirgenerek onarımdır (Hoquet manevrası).

13 Kasık fıtıkları 4 Femoral herni: Femoral herni: İnguinal ligamanın arkasından, femoral kılıf boyunca femoral damarların medialinde femoral kanala fıtıklaşma İnguinal ligamanın arkasından, femoral kılıf boyunca femoral damarların medialinde femoral kanala fıtıklaşma Fizik egzersiz ve gebelikle ilişkili Fizik egzersiz ve gebelikle ilişkili Kadınlarda daha sık Kadınlarda daha sık İnkarserasyon/strangülasyon riski yüksek (%30-40) İnkarserasyon/strangülasyon riski yüksek (%30-40)

14 Femoral herni

15

16 İnguinal kanal Femoral kanal

17 İnguinal bölge anatomisi

18 Anatomi 4 İlyopubik traktus (Thompson bağı): İlyopektineal arkustan pubis kemiğinin üst kanadına uzanan sağlam aponevrozdan oluşmuş bir bağdır. İlyopubik traktus (Thompson bağı): İlyopektineal arkustan pubis kemiğinin üst kanadına uzanan sağlam aponevrozdan oluşmuş bir bağdır. İlyopektineal arkus: Kasık bağının derinindeki ilyopsoas fasyasının kalınlaşmasından oluşur. Önemli yapıların yapışma noktasıdır. Bunlar; dış oblik kas, iç oblik kas, transvers karın kası, kasık bağı lifleridir. İlyopektineal arkus: Kasık bağının derinindeki ilyopsoas fasyasının kalınlaşmasından oluşur. Önemli yapıların yapışma noktasıdır. Bunlar; dış oblik kas, iç oblik kas, transvers karın kası, kasık bağı lifleridir.

19 İnguinal bölge anatomisi

20 Anatomi 5 Hasselbach (Hessert) üçgeni (medial inguinal üçgen): Süperolateral: İnferior epigastrik damarlar Süperolateral: İnferior epigastrik damarlar Medial : Rektus kılıfı lateral kenar Medial : Rektus kılıfı lateral kenar İnferior : İnguinal ligaman İnferior : İnguinal ligaman Direkt hernilerin çoğu bu alandan çıkar. Direkt hernilerin çoğu bu alandan çıkar.

21 Medial, lateral inguinal ve femoral kanallar

22

23 Hidrosel Tunika vajinalisin yaprakları arasında oluşan sıvı birikimidir. Tunika vajinalisin yaprakları arasında oluşan sıvı birikimidir.

24 Hidrosel Komünikan (patent prosessus vajinalis), non- komünikan olarak ikiye ayrılır. Komünikan (patent prosessus vajinalis), non- komünikan olarak ikiye ayrılır.

25 Hidrosel

26 Fıtık Komplikasyonları 1 Fıtık kesesi içeriğinin karına doğru geri gitmemesi durumuna, fıtık sıkışması (inkarserasyon) denir. Fıtık kesesi içeriğinin karına doğru geri gitmemesi durumuna, fıtık sıkışması (inkarserasyon) denir. Kese içine giren ince barsak, omentum, kalın barsak gibi organlar, kese boynunun dar olması nedeniyle karına reddedilemeyebilir. İnkarserasyon basit bir komplikasyondur ancak kese içine sıkışan organların arter ve/veya ven akımının bozulması, nekroz, kese içinde kötü kokulu sıvı ya da abseleşmeye neden olabilir (strangülasyon). Kese içine giren ince barsak, omentum, kalın barsak gibi organlar, kese boynunun dar olması nedeniyle karına reddedilemeyebilir. İnkarserasyon basit bir komplikasyondur ancak kese içine sıkışan organların arter ve/veya ven akımının bozulması, nekroz, kese içinde kötü kokulu sıvı ya da abseleşmeye neden olabilir (strangülasyon).

27 İnkarsere sol inguinal herni Boğulmuş sol inguinal herni Strangüle ince barsak ansı

28 Fıtık Komplikasyonları 2 Fıtık kesesi içine sıkışan barsak kitlesinin lümen geçişinde bir engel oluşursa mekanik barsak tıkanıklığı meydana gelir. Hastalar kasık bölgesinde karın içine geri gitmeyen, ağrılı, bazen kızarık, sert bir şişliğin yanısıra gaz ve dışkı çıkışında zorluk yakınması ile başvururlar. Fıtık kesesi içine sıkışan barsak kitlesinin lümen geçişinde bir engel oluşursa mekanik barsak tıkanıklığı meydana gelir. Hastalar kasık bölgesinde karın içine geri gitmeyen, ağrılı, bazen kızarık, sert bir şişliğin yanısıra gaz ve dışkı çıkışında zorluk yakınması ile başvururlar. İndirekt ve femoral fıtıklarda boğulma daha sık görülür. Çünkü bu fıtıklarda kese boynu genellikle dardır, kese boynunun komşuluğunda esnemeyen sert sağlam yapılar bulunur. İndirekt ve femoral fıtıklarda boğulma daha sık görülür. Çünkü bu fıtıklarda kese boynu genellikle dardır, kese boynunun komşuluğunda esnemeyen sert sağlam yapılar bulunur.

29 Fıtık Komplikasyonları 3 Fıtık kesesi içinde ince barsağın sadece antimezenterik duvarının sıkışması ve beslenmesinin bozulması Richter fıtığı adını alır. Bu özel fıtık tipinde tam bir obstrüksiyon görülmemekle birlikte, fıtık kesesi içindeki barsak duvarında gangren meydana gelir. Fıtık kesesi içinde ince barsağın sadece antimezenterik duvarının sıkışması ve beslenmesinin bozulması Richter fıtığı adını alır. Bu özel fıtık tipinde tam bir obstrüksiyon görülmemekle birlikte, fıtık kesesi içindeki barsak duvarında gangren meydana gelir.

30 Richter fıtığı (pincement lateral)

31

32 Fıtık Komplikasyonları 4 Littre fıtığı, bu fıtıkta kese içinde Meckel divertikülü sıkışır Littre fıtığı, bu fıtıkta kese içinde Meckel divertikülü sıkışır Genellikle beslenmesi giderek bozularak strangulasyona neden olur, buna rağmen mekanik barsak obstrüksiyonuna genellikle neden olmaz Genellikle beslenmesi giderek bozularak strangulasyona neden olur, buna rağmen mekanik barsak obstrüksiyonuna genellikle neden olmaz

33

34 Fıtık Komplikasyonları 5 Maydl fıtığı, fıtık kesesi içine ‘W’ biçiminde ince barsakların sıkışması sonucu meydana gelir. Maydl fıtığı, fıtık kesesi içine ‘W’ biçiminde ince barsakların sıkışması sonucu meydana gelir.

35

36 Sliding Fıtıklar Bir organ veya mezenter fıtık kesesinin bir duvarını oluşturur. Bir organ veya mezenter fıtık kesesinin bir duvarını oluşturur. Olguların büyük kısmı büyük indirekt inguinal fıtıklardır. Olguların büyük kısmı büyük indirekt inguinal fıtıklardır. Fıtığın boyutları ve süresi ile doğru orantılı olarak sliding insidansı artar. Fıtığın boyutları ve süresi ile doğru orantılı olarak sliding insidansı artar.

37 Sliding herni

38 Tedavi 1 Kasık bölgesi fıtıkları teşhis edildikleri zaman cerrahi tedavi ile onarılır. Kasık bölgesi fıtıkları teşhis edildikleri zaman cerrahi tedavi ile onarılır. Seçici fıtık cerrahisinin en önemli endikasyonu; boğulma, barsak tıkanıklığı gibi önemli komplikasyonların önlenmesidir. Seçici fıtık cerrahisinin en önemli endikasyonu; boğulma, barsak tıkanıklığı gibi önemli komplikasyonların önlenmesidir. Kronik öksürüğe neden olan solunum yolu hastalıkları, ıkınmaya neden olan ciddi prostat hipertrofisi, fıtık tedavisi öncesi ele alınarak çözüme kavuşturulmalıdır. Diğer taraftan yeni geçirilmiş myokard infarktüslerinde de elektif cerrahi için infarktüs üzerinden en az 6 ay geçmesini beklemek gerekir. Kronik öksürüğe neden olan solunum yolu hastalıkları, ıkınmaya neden olan ciddi prostat hipertrofisi, fıtık tedavisi öncesi ele alınarak çözüme kavuşturulmalıdır. Diğer taraftan yeni geçirilmiş myokard infarktüslerinde de elektif cerrahi için infarktüs üzerinden en az 6 ay geçmesini beklemek gerekir.

39 Tedavi 2 Fıtık sıkışması gelişen olgularda ateş, lökositoz gibi sistemik bulgular yoksa, gaz ve dışkı çıkışı normalse, redüksiyon denenebilir. Redüksiyon sonrası hasta 24 saat gözlem altında tutulur herhangi bir komplikasyon gelişmezse daha sonra elektif cerrahi onarım yapılır. Fıtık sıkışması gelişen olgularda ateş, lökositoz gibi sistemik bulgular yoksa, gaz ve dışkı çıkışı normalse, redüksiyon denenebilir. Redüksiyon sonrası hasta 24 saat gözlem altında tutulur herhangi bir komplikasyon gelişmezse daha sonra elektif cerrahi onarım yapılır. Redüksiyonun başarısız olduğu fıtıklarda, sistemik belirtilerle seyreden olgularda acil cerrahi girişim öngörülmektedir. Redüksiyonun başarısız olduğu fıtıklarda, sistemik belirtilerle seyreden olgularda acil cerrahi girişim öngörülmektedir. Sıkışmış femoral fıtıklarda halkanın dar olması ve fıtık içeriğinin karına geri gönderilememesi nedeniyle redüksiyon işlemi denenmemelidir. Sıkışmış femoral fıtıklarda halkanın dar olması ve fıtık içeriğinin karına geri gönderilememesi nedeniyle redüksiyon işlemi denenmemelidir.

40 İnsizyonel Herni İatrojenik bir fıtık; abdominal operasyon geçiren hastalarda % oranında görülür. İatrojenik bir fıtık; abdominal operasyon geçiren hastalarda % oranında görülür. %56’sı pos-op 1. yılda %35’i 5.yıldan sonra %56’sı pos-op 1. yılda %35’i 5.yıldan sonra %17’sinde inkarserasyon %17’sinde inkarserasyon

41 İnsizyonel Herni Kontrol edilemezse derin nekroz; peritoneal infeksiyon ve evisserasyon gelişebilir Kontrol edilemezse derin nekroz; peritoneal infeksiyon ve evisserasyon gelişebilir Evisserasyon Evisserasyon Ameliyat sonrası karın tabakalarının hepsinin açılması Ameliyat sonrası karın tabakalarının hepsinin açılması Evantrasyon Evantrasyon Deri veya peritondan birinin kapalı kalarak fasyanın açılması Deri veya peritondan birinin kapalı kalarak fasyanın açılması Evantrasyonun iyileşmesi postoperatif fıtık ile sonuçlanır. Evantrasyonun iyileşmesi postoperatif fıtık ile sonuçlanır. Genelllikle hastalar dikişlerinde yırtılma hissettiklerini söylerler. Genelllikle hastalar dikişlerinde yırtılma hissettiklerini söylerler. Birçok hastada kesi skatrisi etrafında bir kabarıklık yakınması vardır. Birçok hastada kesi skatrisi etrafında bir kabarıklık yakınması vardır. Öksürmek ile bu kabarıklık büyür, yatmak ile küçülür. Öksürmek ile bu kabarıklık büyür, yatmak ile küçülür. Palpasyonda fasyal defektin sert kenarları hissedilebilir. Palpasyonda fasyal defektin sert kenarları hissedilebilir. Tanı zorluğu varsa USG yardımcı olabilir. Tanı zorluğu varsa USG yardımcı olabilir.

42

43

44 Etiyoloji_İnsizyon Acil batın orta hat insizyonu sonucu oluşan insizyonel herni oranı, elektif cerrahi uygulananlara göre daha yüksek Acil batın orta hat insizyonu sonucu oluşan insizyonel herni oranı, elektif cerrahi uygulananlara göre daha yüksek İnsizyonel herni gelişim riski: İnsizyonel herni gelişim riski: Orta hat > medial paramedyan > lateral paramedyan > Transvers, oblik Orta hat > medial paramedyan > lateral paramedyan > Transvers, oblik

45

46 UMBLİKAL HERNİLER Umblikal yapıların karın duvarından çıktıkları bölgeyle (göbek halkasından) ilişkili olur Umblikal yapıların karın duvarından çıktıkları bölgeyle (göbek halkasından) ilişkili olur Kadınlarda erkeklere göre 10 kat fazla Kadınlarda erkeklere göre 10 kat fazla Defekt çocuklarda sıktır. % 90’ı 2 yaşından önce kapanır Defekt çocuklarda sıktır. % 90’ı 2 yaşından önce kapanır Erişkinde asit veya hamilelik gibi karın içi basıncın arması ile ortaya çıkar Erişkinde asit veya hamilelik gibi karın içi basıncın arması ile ortaya çıkar Hastalar kolelithiazis açısından değerlendirilmeli Hastalar kolelithiazis açısından değerlendirilmeli

47 EPİGASTRİK HERNİLER Göbek üstü düzeyde, linea albada oluşan fıtıklar Göbek üstü düzeyde, linea albada oluşan fıtıklar Otopsi çalışmalarında toplumda %0.5-%10 Otopsi çalışmalarında toplumda %0.5-%10 Erkek/Kadın: 3/1 Erkek/Kadın: 3/1 Fasya çapı birkaç mm-cm kadar değişebilir Fasya çapı birkaç mm-cm kadar değişebilir Genelde akkiz ve aşırı gerginliğe bağlı olduğu düşünülür Genelde akkiz ve aşırı gerginliğe bağlı olduğu düşünülür Çoğu semptomatiktir Çoğu semptomatiktir karında cilt altında kitle, karında cilt altında kitle, öksürme gerilme ve aktivite ile artan ağrı öksürme gerilme ve aktivite ile artan ağrı Ağrı genelde lokalize olmasına rağmen bazen göğse ve karın altına yayılır peptik ülser veya safra kesesi hastalıklarıyla karışabilir Ağrı genelde lokalize olmasına rağmen bazen göğse ve karın altına yayılır peptik ülser veya safra kesesi hastalıklarıyla karışabilir

48 EPİGASTRİK HERNİLER Kitle öksürmekle veya hareketle yer değiştirir bundan dolayı tm. den ayrılır Kitle öksürmekle veya hareketle yer değiştirir bundan dolayı tm. den ayrılır Çocukluktaki fıtıklar gelişme ile kendini kapatabilir Çocukluktaki fıtıklar gelişme ile kendini kapatabilir Çapı 2.5 cm den küçük olanlar dikişle basitçe kapatılır Çapı 2.5 cm den küçük olanlar dikişle basitçe kapatılır Byük fıtıklarda defekt transvers olarak büyütülüp Mayo onarım yapılabilir. Byük fıtıklarda defekt transvers olarak büyütülüp Mayo onarım yapılabilir. Tamiri rölatif olarak kolaydır, minimal risk vardır sonuçlar iyi rekürrens riski azdır. Tamiri rölatif olarak kolaydır, minimal risk vardır sonuçlar iyi rekürrens riski azdır.

49 SPİGELİAN HERNİSİ Spieghel (linea semilunaris) çizgisi: Spieghel (linea semilunaris) çizgisi: M.rektus abdominislerin leteral kenarları ile ön duvar kaslarının aponevrozlarının birleştiği hat. M.rektus abdominislerin leteral kenarları ile ön duvar kaslarının aponevrozlarının birleştiği hat. Spieghel fasiası: Spieghel fasiası: iç tarafta rektus dış tarafta transversus ve internal oblik kaslarının arasındadır. iç tarafta rektus dış tarafta transversus ve internal oblik kaslarının arasındadır. Bu iki bölgeden oluşan fıtıklardır. Bu iki bölgeden oluşan fıtıklardır. Nadirdir ve ufaktır. Nadirdir ve ufaktır. Eksternal oblik kasın altında sessiz kalabilir bu yüzden tanısı zor. Tanıda CT ve US yardımcı olur. Eksternal oblik kasın altında sessiz kalabilir bu yüzden tanısı zor. Tanıda CT ve US yardımcı olur. Defektin basit transvers sütür ile kapatılması yeterli Defektin basit transvers sütür ile kapatılması yeterli

50 PARASTOMAL HERNİLER İliostomi ve kolostomi sonrası ostomi yanından oluşan fıtıklardır. İliostomi ve kolostomi sonrası ostomi yanından oluşan fıtıklardır. Kolostomide daha sıktır. Kolostomide daha sıktır. Kolostomisi rektum kılıfı yerine linea semilunarise denk gelenlerde sıktır; bu nedenle herni daima deliğin lateralindedir. Kolostomisi rektum kılıfı yerine linea semilunarise denk gelenlerde sıktır; bu nedenle herni daima deliğin lateralindedir. Çoğu tedavi gerektirmez, tedavi gerekenlerin çoğuna cerahi gerekli değildir. Kolostomi kemeri ile destek sağlanabilir. Çoğu tedavi gerektirmez, tedavi gerekenlerin çoğuna cerahi gerekli değildir. Kolostomi kemeri ile destek sağlanabilir. Cerrahi tedavi ostominin revizyonudur. Cerrahi tedavi ostominin revizyonudur. Gerekirse greft kullanılır. Gerekirse greft kullanılır.

51 PARASTOMAL HERNİLER


"FITIKLAR FITIKLAR Dr. Müjdat ŞİMŞEK KEAH Acil Tıp Asistanı." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları