Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

BÖLGELERİNDE SAĞLANAN

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "BÖLGELERİNDE SAĞLANAN"— Sunum transkripti:

1 BÖLGELERİNDE SAĞLANAN
ULUTEK A.Ş TEKNOLOJİ GELİŞTİRME BÖLGELERİNDE SAĞLANAN DESTEK VE MUAFİYETLER YMM ALİ KARA

2 TEKNOLOJİ GELİŞTİRME BÖLGELERİNDE SAĞLANAN DESTEKLER VE MUAFİYETLER
- GELİR VE KURUMLAR VERGİSİ İSTİSNASI - ÜCRETLERDE GELİR VERGİSİ İSTİSNASI - ÜCRETLERDE DAMGA VERGİSİ İSTİSNASI - KATMA DEĞER VERGİSİ İSTİSNASI - SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ - DİĞER DESTEKLER    YMM ALİ KARA

3 TEKNOLOJİ GELİŞTİRME BÖLGELERİ
4691 sayılı Kanun (m.3/b) Yüksek/ileri teknoloji kullanan ya da yeni teknolojilere yönelik firmaların, belirli bir üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü ya da AR-GE merkez veya enstitüsünün olanaklarından yararlanarak teknoloji veya yazılım ürettikleri/geliştirdikleri, teknolojik bir buluşu ticari bir ürün, yöntem veya hizmet haline dönüştürmek için faaliyet gösterdikleri ve bu yolla bölgenin kalkınmasına katkıda bulundukları, aynı üniversite, yüksek teknoloji enstitüsü ya da AR-GE merkez veya enstitüsü alanı içinde veya yakınında; akademik, ekonomik ve sosyal yapının bütünleştiği siteyi veya bu özelliklere sahip teknoparkı, ifade eder. YMM ALİ KARA

4 TEKNOLOJİ GELİŞTİRME BÖLGELERİ
İlk Teknokent örneği, bugün Silikon Vadisi olarak bilinen, 1950'li yıllarda Stanford Üniversitesi arazisinde kurulmuş olan 'Stanford Industrial Park' tır. Avrupa'da ilk örnekler 1970'li yıllardan itibaren görülmeye başlandı. Bir ekonomik gelişme aracı olarak algılanan ve kullanılan bu model 80'li yıllarla birlikte Japonya'dan İsrail'e kadar günümüzdeki tüm gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde de kullanılmaya başlandı. Türkiye'de de 1996 yılında ODTÜ'nde kurulan ODTÜ Teknokent ile model uygulanmaya başlamış ve bugün ülkemizde Teknokent sayısı Temmuz 2012 tarihi itibariyle 45'i (faaliyette olan 32, faaliyette olmayan 13) bulmuştur YMM ALİ KARA

5 TEKNOLOJİ GELİŞTİRME BÖLGELERİNİN SAYISI
Yılları Arasında Kurulmuş Olan Toplam Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Sayısı YMM ALİ KARA

6 FAALİYET GÖSTEREN FİRMA SAYISI
Yılları Arasında Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde Yer alan Toplam Firma Sayısı Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde faaliyet gösteren firma sayısı Temmuz sonu itibariyle 2.037’ye ulaşmıştır. YMM ALİ KARA

7 • % 5 de diğer sektörlerde Ar-Ge çalışmalarında bulunmaktadır.
Bölgelerde Faaliyette Bulunan Firmaların Sektörel Dağılımı; • % 54 Yazılım ve Bilişim • % 9 Elektronik Sanayi • % 6 Savunma Sanayi • % 4 Tasarım • % 3 Medikal Bio Medikal • % 2 Biyoteknoloji • % 2 İleri Malzeme • % 2 Telekomünikasyon • % 3 Tıp • % 2 Otomotiv • % 2 Kimya • % 2 Çevre • % 2 Enerji % 2 Makine • % 5 de diğer sektörlerde Ar-Ge çalışmalarında bulunmaktadır. YMM ALİ KARA

8 SAĞLANAN İSTİHDAM Yılları Arasında Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde İstihdam Edilen Personel Sayısı Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde, Temmuz 2012 sonu itibariyle toplam personele istihdam sağlanmıştır. YMM ALİ KARA

9 YÜRÜTÜLEN PROJELER Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde ağırlıklı olarak sırasıyla; Yazılım, Bilişim, Elektronik, İleri Malzeme teknolojileri başta olmak üzere; Tasarım, Nanoteknoloji, Biyoteknoloji, Otomotiv, Tıp Teknolojileri ve Yenilenebilir Enerji konularında çalışan yenilikçi firmalar yer almakta olup, bölgelerde yürütülen toplam Ar-Ge proje sayısı Temmuz 2012 sonu itibariyle adettir YMM ALİ KARA

10 Yıllara Göre Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde Yürütülen Proje Sayısı
YMM ALİ KARA

11 İHRACAT Dünyadaki belirgin Teknopark örneklerinde firmaların üretime geçmeleri en az beş yıl sürmektedir. Ancak, ülkemizde faaliyete geçen teknoparklarda yer alan firmalar 3 yıldan daha kısa bir süre içinde teknoloji ihracatına başlamışlardır. Faaliyete geçen Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde bulunan şirketlerin, Amerika Birleşik Devletleri başta olmak üzere, Japonya, İsrail, İngiltere ve Almanya gibi dünyanın en gelişmiş ülkelerine yapmış oldukları teknolojik ürün ihracatı 2012 yılı Temmuz sonu itibariyle 599 milyon A.B.D. Dolarına ulaşmıştır. YMM ALİ KARA

12 YABANCI SERMAYE VE YATIRIM TUTARI
Yıllara göre TGB’lerde Yeralan Yabancı Firma Sayısı Yabancı sermaye açısından baktığımızda; Teknoloji Geliştirme Bölgesinde toplam 71 adet yabancı/ yabancı ortaklı firma yer almakta olup bu firmalarca yapılan yatırım tutarı 685 milyon ABD Dolarıdır. YMM ALİ KARA

13 PATENT DURUMU Firmalar tarafından başvurusu yapılan/tasdik edilmiş patent sayısı 301 adettir. YMM ALİ KARA

14 İstihdam edilen personel sayısı 17.784’e,
SONUC OLARAK Firma sayısı 2.037’ye, İstihdam edilen personel sayısı ’e, ( Ar-Ge, Destek Personeli) Biten Proje Sayısı 9.461’e, Üzerinde çalışılan proje sayısı 5.121’e İhracat 599 milyon A.B.D. Dolarına, Yabancı/yabancı ortaklı firma sayısı 71’e, bu firmalarca yapılan yatırım tutarı 685 milyon ABD Dolarına, Başvurusu yapılan/tasdik edilmiş patent sayısı 301’e ulaşmıştır. YMM ALİ KARA

15 ULUTEK TEKNOLOJİ GELİŞTİRME BÖLGESİ
ULUTEK TEKNOLOJİ GELİŞTİRME BÖLGESİ, Uludağ Üniversitesi Görükle Kampüsü içerisinde ,62 m2 alanda hizmet vermektedir yılında faaliyete geçmiş olan ULUTEK Teknopark’ın amacı üniversiteler, araştırma kurum ve kuruluşları ile üretim sektörlerinin işbirliğinin sağlanarak katma değer yaratıcı nitelikte yeni ve ileri teknolojilerin geliştirilmesinin ve üretilmesinin desteklenmesi ve ülkemizin uluslararası rekabet edebilir ve ihracata yönelik bir yapıya kavuşturulmasıdır. Faaliyette bulunan teknoparklar arasında ilk 10 arasında yer almaktadır. YMM ALİ KARA

16 ULUTEK TEKNOLOJİ GELİŞTİRME BÖLGESİ
Bölgenin Yönetici Şirketi, ULUTEK Teknoloji Geliştirme Bölgesi Yönetici A.Ş.; Uludağ Üniversitesi, Bursa Ticaret ve Sanayi Odası, Bursa Büyükşehir Belediyesi, Bursa İl Özel İdaresi, T.C.Başbakanlık DTM Uludağ İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği ortaklığı ile kurulmuştur. YMM ALİ KARA

17 TEKNOLOJİ GELİŞTİRME BÖLGELERİNDE SAĞLANAN DESTEKLER
YMM ALİ KARA

18 GELİR VE KURUMLAR VERGİSİ İSTİSNASI
GELİR VE KURUMLAR VERGİSİ İSTİSNASI 4691 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesi uyarınca; Yönetici şirketlerin bu Kanun uygulaması kapsamında elde ettikleri kazançlar ile bölgede faaliyet gösteren gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, münhasıran bu bölgedeki yazılım ve Ar-Ge faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları 31/12/2023 tarihine kadar gelir ve kurumlar vergisinden müstesnadır. YMM ALİ KARA

19 GELİR VE KURUMLAR VERGİSİ İSTİSNASI
Kurumlar Vergisi İstisnasından Yararlanmak İçin Gerekli Şartlar - Bu kanunda tanımlanan teknoloji geliştirme bölgelerinde faaliyet gösterilmesi, - Kazancın münhasıran bu bölgedeki yazılım ve Ar-Ge’ye dayalı üretim faaliyetlerinden elde edilen kazançlardan olması, - Bölge içi ve bölge dışı faaliyetlerden elde edilen kazanç ayırımının yapılması YMM ALİ KARA

20 GELİR VE KURUMLAR VERGİSİ İSTİSNASI
Ürünlerin Seri Üretime Tabi Tutularak Pazarlanması Teknoloji geliştirme bölgelerinde yazılım ve Ar-Ge faaliyetinde bulunan şirketlerin, bu faaliyetler sonucu buldukları ürünleri kendilerinin seri üretime tabi tutarak pazarlamaları halinde, bu ürünlerin pazarlanmasından elde edilen kazançların lisans, patent gibi gayrimaddi haklara isabet eden kısmı, transfer fiyatlandırması esaslarına göre ayrıştırılmak suretiyle istisnadan yararlanabilecektir. Üretim ve pazarlama organizasyonu nedeniyle doğan kazancın diğer kısmı ise istisna kapsamında değerlendirilmeyecektir. YMM ALİ KARA

21 GELİR VE KURUMLAR VERGİSİ İSTİSNASI
Lisans, patent gibi gayrimaddi haklara bağlanmamış olmakla birlikte uyarlama, yerleştirme, geliştirme, revizyon, ek yazılım gibi faaliyetlerden elde edilen kazançlar istisna kapsamında değerlendirilecektir. YMM ALİ KARA

22 GELİR VE KURUMLAR VERGİSİ İSTİSNASI
Örneğin; teknoloji geliştirme bölgesinde yazılım faaliyetinde bulunan şirketin, ürettiği yazılımların lisans satışından veya kiralanmasından elde edeceği kazançlar istisnadan yararlanacak, ancak söz konusu yazılımın disk, CD veya elektronik ortamda pazarlanmasından elde edilen kazançların (lisansa isabet eden kısmı hariç) istisnadan yararlanması mümkün olmayacaktır. YMM ALİ KARA

23 GELİR VE KURUMLAR VERGİSİ İSTİSNASI
Aynı şekilde, bir ilaç şirketince bölgede gerçekleştirilen Ar-Ge faaliyeti sonucu ortaya çıkan kanser ilacına ait gayrimaddi hakkın kiralanması veya devrinden elde edilecek kazançlar istisnadan yararlanacak, ilacın bizzat üretilerek satılması halinde bu faaliyetten elde edilen kazancın gayrimaddi hakka isabet eden kısmı hariç istisnadan yararlanması mümkün olmayacaktır. İstisna uygulamasında, tam veya dar mükellefiyet ayırımı yoktur. YMM ALİ KARA

24 GELİR VE KURUMLAR VERGİSİ İSTİSNASI
İstisna Kapsamına Giren Faaliyetler Araştırma ve Geliştirme (Ar-Ge), kültür, insan ve toplumun bilgisinden oluşan bilgi dağarcığının artırılması ve bunun yazılım dahil yeni süreç, sistem ve uygulamalar tasarlamak üzere kullanılması için sistematik bir temelde yürütülen yaratıcı çalışmalar, YMM ALİ KARA

25 GELİR VE KURUMLAR VERGİSİ İSTİSNASI
Yazılım, bir bilgisayar, iletişim cihazı veya bilgi teknolojilerine dayalı bir diğer cihazın çalışmasını ve kendisine verilen verilerle ilgili gereken işlemleri yapmasını sağlayan komutlar dizisinin veya programların ve bunların kod listesini, işletim ve kullanım kılavuzlarını da içeren belgelerin, belli bir sistematik içinde, tasarlama, geliştirme şeklindeki ürün ve hizmetlerin tümü ile bu ürün ya da mal ve hizmetlerin lisanslama, kiralama ve tüm hakları ile devretme gibi teslim şekillerinin tümü olarak tanımlanmıştır. YMM ALİ KARA

26 GELİR VE KURUMLAR VERGİSİ İSTİSNASI
Bölgede faaliyete geçilmeden önce başlatılmış projelerden sağlanan kazançların istisna kapsamında değerlendirilip değerlendirilmeyeceği Mükelleflerin bölgede faaliyete geçmeden önce başlayıp, bölgede devam ettirdikleri yazılım ve Ar-Ge'ye dayalı projelerden sağladıkları kazancın, sadece projenin bölgede gerçekleştirilen kısmına isabet eden tutarı istisnadan yararlanabilecektir. YMM ALİ KARA

27 GELİR VE KURUMLAR VERGİSİ İSTİSNASI
Elde edilen kazancın ne kadarının bölgede gerçekleştirilen çalışmalara ilişkin olduğu, bölgede faaliyete başlanmasından sonra ortaya çıkan maliyetin projenin başlangıcından tamamlanmasına kadar geçen dönemde oluşan maliyete oranı kullanılmak suretiyle belirlenecektir. Daha sağlıklı bir sonuç verecekse, mükelleflerin başka bir yöntem kullanmak suretiyle de (kullanılan doğrudan işgücü miktarı gibi) bu ayrımı yapabilmeleri mümkün bulunmaktadır. YMM ALİ KARA

28 GELİR VE KURUMLAR VERGİSİ İSTİSNASI
Yönetici Şirketlerin Yararlanabilecekleri İstisnanın Kapsamı Yönetici şirketlerin istisna edilen kazançları, 4691 sayılı Kanun kapsamında bölgenin kurulmasına, yönetilmesine ve işletilmesine ilişkin faaliyetlerden kaynaklanan kazançlardır. YMM ALİ KARA

29 GELİR VE KURUMLAR VERGİSİ İSTİSNASI
İstisna Kazanç Tutarının Tespiti 4691 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesinde yer alan istisna, bir kazanç istisnası olup istisna kapsamındaki faaliyetlerden elde edilen hasılattan bu faaliyetler nedeniyle yüklenilen gider ve maliyet unsurlarının düşülmesi sonucu bulunacak kazancın tamamı kurumlar vergisinden istisna olacaktır.  YMM ALİ KARA

30 GELİR VE KURUMLAR VERGİSİ İSTİSNASI
İstisna kazancın ve bu bağlamda kurumlar vergisi matrahının tespiti açısından, Kanun uygulaması kapsamında bulunan ve bulunmayan hasılat, maliyet ve gider unsurlarının ayrı ayrı izlenmesi ve istisna kapsamında olan faaliyetlere ait hasılat, maliyet ve gider unsurlarının, diğer faaliyetlerle ilişkilendirilmemesi ve kayıtların da bu ayrımı sağlayacak şekilde tutulması gerekmektedir. YMM ALİ KARA

31 GELİR VE KURUMLAR VERGİSİ İSTİSNASI
İstisna olan faaliyetlerin zararla sonuçlanması halinde, bu zararların istisna kapsamında olmayan diğer faaliyetlere ilişkin kazançlardan indirilmesi mümkün değildir. Bölgede faaliyet gösteren mükelleflerin, 4691 sayılı Kanun kapsamı dışındaki ticari işlemlerinden elde edecekleri gelirleri ile olağandışı gelirlerinin istisna kapsamında değerlendirilmesi mümkün değildir. YMM ALİ KARA

32 GELİR VE KURUMLAR VERGİSİ İSTİSNASI
Nakitlerin değerlendirilmesi sonucu oluşan faiz gelirleri, yabancı para cinsinden aktifler dolayısıyla oluşan kur farkları ve iktisadi kıymetlerin elden çıkarılmasından doğan gelirler istisna kapsamında değerlendirilmeyecektir. Bölgede faaliyet gösteren gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerine, diğer kurumlardan geri ödeme koşuluyla sermaye desteği olarak sağlanan yardımlar, borç mahiyetinde olduğundan bu yardımların ticari kazanca dahil edilmesi söz konusu olmayacaktır. YMM ALİ KARA

33 GELİR VE KURUMLAR VERGİSİ İSTİSNASI
Teknoloji geliştirme bölgelerinde faaliyet gösteren mükelleflere, istisnadan yararlanan Ar-Ge projelerine ilişkin olarak, TÜBİTAK ve benzeri kurumlar tarafından ilgili mevzuat çerçevesinde hibe şeklinde sağlanan destek tutarları ile diğer kurumların bu mahiyetteki her türlü bağış ve yardımları, kurum kazancına dahil edilecek ve istisnadan yararlandırılacaktır. YMM ALİ KARA

34 GELİR VE KURUMLAR VERGİSİ İSTİSNASI
Müşterek Genel Giderler ve Amortismanların Dağıtımı İstisna kapsamına giren faaliyetler ile bu kapsama girmeyen işlerin birlikte yapılması halinde müşterek genel giderlerin, bu faaliyetler ile ilgili olarak cari yılda oluşan maliyetlerin birbirine oranı esas alınarak dağıtılması gerekmektedir. YMM ALİ KARA

35 GELİR VE KURUMLAR VERGİSİ İSTİSNASI
İstisna kapsamına giren ve girmeyen faaliyetlerde müştereken kullanılan tesisat, makine ve ulaştırma vasıtalarının amortismanlarının ise bunların her bir işte kullanıldıkları gün sayısına göre dağıtımının yapılması gerekmektedir. Hangi işlerde ne kadar süreyle kullanıldığı tespit edilemeyen sabit kıymetlere ilişkin amortismanlar, müşterek genel giderlerle birlikte dağıtıma tabi tutulacaktır. YMM ALİ KARA

36 GELİR VE KURUMLAR VERGİSİ İSTİSNASI
İstisna Kapsamındaki Kazançların Dağıtılması Yönetici şirketler dahil olmak üzere bölgede faaliyet gösteren kurumların, bu bölgelerde elde ettikleri kazançları dağıtmaları halinde, dağıtılan kar payları üzerinden elde edenin hukuki niteliğine göre Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasının (6) numaralı bendinin (b) alt bendi ile Kurumlar Vergisi Kanununun 15 inci maddesinin ikinci fıkrası ve 30 uncu maddesinin üçüncü ve altıncı fıkraları uyarınca vergi kesintisi yapmaları gerekmektedir. YMM ALİ KARA

37 GELİR VE KURUMLAR VERGİSİ İSTİSNASI
İstisna Uygulamasında Süre İstisna, 31/12/2023 tarihine kadar uygulanacak olup istisna süresinin başlangıç tarihi olarak, yönetici şirketten izin alınarak bölgede fiilen faaliyete geçilen tarih esas alınacaktır.   Yönetici şirketlerin bu Kanun uygulaması kapsamında elde ettikleri kazançları da 31/12/2023 tarihine kadar kurumlar vergisinden istisna edilmiştir.  YMM ALİ KARA

38 GELİR VE KURUMLAR VERGİSİ İSTİSNASI
Bölgedeki İşyeri Kiralamalarında Gelir Vergisi Kesintisi Yönetici şirketlerin ilgili mevzuat uyarınca anonim şirket olarak kurulması zorunlu olduğundan, bu şirketlerden yapılan kiralamalarda ödenen kira bedelleri üzerinden vergi kesintisi yapılmayacaktır. YMM ALİ KARA

39 GELİR VE KURUMLAR VERGİSİ İSTİSNASI
Bildirim ve Beyanın Yapılması Gereken yer    Uygulama yönetmeliğine göre başvuru, müracaat ve bildirimlerin yapılacağı yer Maliye Bakanlığı olarak belirtilmekle birlikte, bu bildirimler bölgede faaliyet gösteren mükelleflerin kurumlar vergisi yönünden bağlı oldukları vergi dairesine yapılacak olup bunların bir örneğinin de muhtasar beyanname yönünden bağlı olunan vergi dairesine bildirilmesi gerekmektedir. Vergi dairelerince mükelleflere istisna uygulamasına ilişkin olarak herhangi bir belge verilmesi söz konusu değildir. YMM ALİ KARA

40 ÜCRETLERDE GELİR VERGİSİ İSTİSNASI
Bölgede çalışan Ar-Ge ve destek personelinin bu görevleri ile ilgili ücretleri, 31/12/2023 tarihine kadar her türlü vergiden müstesnadır. İstisna, ücreti gelir vergisinden istisna tutulan personel çalıştırmaya başladıkları, tarihte başlar.  Muafiyet kapsamındaki destek personeli sayısı Ar-Ge personeli sayısının yüzde onunu aşamaz. YMM ALİ KARA

41 ÜCRETLERDE GELİR VERGİSİ İSTİSNASI
Yönetici şirket, ücreti gelir vergisi istisnasından yararlanan kişilerin bölgede fiilen çalışıp çalışmadığını denetler. Ancak, bölgelerde yer alan girişimcilerin yürüttükleri Ar-Ge projesi kapsamında çalışan Ar-Ge personelinin, bölgede yürüttüğü görevle ilgili olarak yönetici şirketin onayı ile bölge dışında geçirmesi gereken süreye ait ücretlerinin bir kısmı gelir vergisi kapsamı dışında tutulur. YMM ALİ KARA

42 ÜCRETLERDE GELİR VERGİSİ İSTİSNASI
Kapsam dışında tutulacak ücret miktarı, Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınarak hazırlanacak yönetmelikle belirlenir. Yönetici şirketin onayı ile bölge dışında geçirilen sürenin bölgede yürütülen görevle ilgili olmadığının tespit edilmesi halinde, ziyaa uğratılan vergi ve buna ilişkin cezalardan ilgili işletme sorumludur. YMM ALİ KARA

43 ÜCRETLERDE GELİR VERGİSİ İSTİSNASI
Ar-Ge ve Destek Personeli Tanımları AR-GE Personeli: AR-GE faaliyetlerinde doğrudan görevli araştırmacı, yazılımcı ve teknisyenleri, -Yazılımcı Personel: Yazılım olarak tanımlanan süreçte çalışıp program geliştiren, üreten, alanında yeterli deneyime veya eğitime sahip nitelikli personeli, -Araştırmacı: AR-GE faaliyetleri ile yenilik tanımı kapsamındaki projelerde, yeni bilgi, ürün, süreç, yöntem ve sistemlerin tasarım veya oluşturulması ve ilgili projelerin yönetilmesi süreçlerinde yer alan en az lisans mezunu uzmanları, YMM ALİ KARA

44 ÜCRETLERDE GELİR VERGİSİ İSTİSNASI
-Teknisyen: Mühendislik, fen ve sağlık bilimleri alanında yüksek öğrenim görmüş ya da meslek  lisesi  veya  meslek  yüksekokullarının  teknik, fen  ve  sağlık  bölümlerinden  mezun, teknik bilgi ve deneyim sahibi kişileri, Destek Personeli: AR-GE faaliyetlerine katılan veya bu faaliyetlerle doğrudan ilişkili yönetici, teknik eleman, laborant, sekreter, işçi ve benzeri personeli, YMM ALİ KARA

45 ÜCRETLERDE DAMGA VERGİSİ İSTİSNASI
4691 Sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesiyle teknoloji geliştirme bölgesinde çalışan araştırmacı, yazılımcı ve AR-GE personelinin bu görevleri ile ilgili ücretleri tarihine kadar damga vergisinden istisna edilmiştir. YMM ALİ KARA

46 KATMA DEĞER VERGİSİ İSTİSNASI
KDVK/Geçici MD. 20 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununa göre teknoloji geliştirme bölgesinde faaliyette bulunan girişimcilerin kazançlarının gelir veya kurumlar vergisinden istisna bulunduğu süre içinde ( tarihine kadar) münhasıran bu bölgelerde ürettikleri ve sistem yönetimi, veri yönetimi, iş uygulamaları, sektörel, internet, mobil ve askeri komuta kontrol uygulama yazılımı şeklindeki teslim ve hizmetleri katma değer vergisinden müstesnadır. YMM ALİ KARA

47 KATMA DEĞER VERGİSİ İSTİSNASI
Maliye Bakanlığı; program ve lisans türleri itibarıyla istisnadan yararlanılacak bedele ilişkin olarak asgari sınır belirlemeye, istisna uygulanacak yazılım programlarına tanımlamaya ve uygulamaya ilişkin usul ve esasları tespit etmeye yetkilidir. Maliye Bakanlığı bu yetkisini 60 seri Nolu KDV Sirkülerindeki açıklamaları ile kullanmıştır. YMM ALİ KARA

48 KATMA DEĞER VERGİSİ İSTİSNASI
Teknoloji geliştirme bölgesinde üretilse dahi, bunlar dışındaki teslim ve hizmetler istisna kapsamına girmemektedir. Dolayısıyla, oyun programları, network uygulamaları gibi yazılımlar istisna kapsamında değildir. YMM ALİ KARA

49 KATMA DEĞER VERGİSİ İSTİSNASI
Teknoloji geliştirme bölgesinde faaliyette bulunan girişimciler tarafından münhasıran bu bölgelerde üretilen yazılımlar için alınan her türlü mal ve hizmet, söz konusu yazılım satışlarının vergiden istisna olup olmadığına bakılmaksızın genel esaslara göre KDV'ye tabi tutulacaktır. Bölgede faaliyette bulunan bir firmaya bu bölgede verilen danışmanlık hizmeti KDV'ye tabidir YMM ALİ KARA

50 KATMA DEĞER VERGİSİ İSTİSNASI
KDV Kanununun 30/a maddesine göre; vergiye tabi olmayan veya vergiden istisna edilmiş bulunan malların teslimi ve hizmet ifası ile ilgili alış vesikalarında gösterilen veya bu mal ve hizmetlerin maliyetleri içinde yer alan KDV'nin indirim konusu yapılamayacağı hükme bağlanmıştır. İstisna kapsamında yapılan teslim ve hizmetler için yüklenilen KDV'nin indirim ve iadesi mümkün olmayıp söz konusu vergi, gelir veya kurumlar vergisi matrahının tespitinde işin mahiyetine göre gider, maliyet veya kanunen kabul edilmeyen gider olarak dikkate alınabilecektir. YMM ALİ KARA

51 KATMA DEĞER VERGİSİ İSTİSNASI
Buna göre, Teknoloji Geliştirme Bölgesinde faaliyette bulunan bir firmanın; Bölgede ürettiği "hastane bilgi yönetim sistemleri yazılımı programı" satışı ile bu yazılıma yönelik güncelleme işi KDV'den istisna olacaktır. Güncelleme dışında bu yazılımla ilgili verilen bakım, destek (otomasyon) hizmetleri istisna kapsamında yer almamaktadır. Bölgede ürettiği eğitim yazılımları KDV'den istisna olacaktır. Ancak, bu yazılımı teknoloji geliştirme bölgesinde faaliyette bulunan firmadan alan firmaların satışları genel hükümler çerçevesinde KDV'ye tabi tutulacaktır. YMM ALİ KARA

52 KATMA DEĞER VERGİSİ İSTİSNASI
Kanunun geçici 20/1 inci maddesi kapsamındaki teslim veya hizmetleri KDV'den istisna olacak, web sitesi aracılığıyla verdiği reklam hizmeti ise bu kapsamda yer almadığından KDV'ye tabi tutulacaktır. İşlevlerini yerine getirmek için yazılım kullanan ürün, aygıt, eşya vb. donanımlar ile bu donanımlara ilişkin hizmetler istisna kapsamına girmemektedir. YMM ALİ KARA

53 KATMA DEĞER VERGİSİ İSTİSNASI
Bölgede ürettiği yazılımı farklı kişilere satması ya da satışın CD veya elektronik ortamda yapılması istisna uygulanmasına engel değildir. Ancak, bu yazılımın bayilerce satışında istisna uygulanmayacaktır. Bölgede üretilen yazılımın Kanunun 11 ve 12 nci maddeleri kapsamında ihraç edilmesi halinde, bu ihracata ilişkin yüklenilen KDV'nin Kanunun 32 nci maddesine göre indirim ve iade konusu yapılması mümkün bulunmaktadır. YMM ALİ KARA

54 KATMA DEĞER VERGİSİ İSTİSNASI
İstisnadan Vazgeçme: KDVK/Md.18 Vergiden istisna edilmiş işlemleri yapanlar, ilgili vergi dairesine yazılı başvuruda bulunarak, belirtecekleri işlem türleri için vergiye tâbi tutulmalarını talep edebilirler. Bu talebin dilekçede belirtilen ve dilekçe tarihinden sonra ifa edilen işlemlerin tamamını kapsaması şarttır. Şu kadar ki,  mükellefiyetin devam etmekte olan işlemlere şümulü yoktur. YMM ALİ KARA

55 KATMA DEĞER VERGİSİ İSTİSNASI
İstisnadan vazgeçeceklerin talepleri üzerine, vergi dairesince, vergi mükellefiyetleri talep tarihinden itibaren tesis olunur. Bu şekilde mükellef olanlar üç yıl geçmedikçe mükellefiyetten çıkamazlar. Mükellefler üç yıllık sürenin bitiminden önce mükellefiyetten çıkma talebinde bulunmadıkları takdirde mükellefiyet yeniden üç yıl süre ile uzatılmış sayılır. YMM ALİ KARA

56 SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ 5746 Sayılı Kanun Md. 3/3
Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununun geçici 2 nci Maddesi uyarınca ücreti gelir vergisinden istisna olan personelin; Ar-Ge faaliyeti kapsamındaki çalışmaları karşılığında elde ettikleri ücretleri üzerinden hesaplanan sigorta primi işveren hissesinin yarısı, her bir çalışan için beş yıl süreyle Maliye Bakanlığı bütçesine konulacak ödenekten karşılanır. YMM ALİ KARA

57 SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ Kamu personeli sigorta primi desteğinden yararlanamaz. Sigorta primi işveren hissesi desteği uygulamasında, yönetici şirketler bu destekten yararlanan işverenlerin ilgili mevzuata göre gerekli şartları taşıyıp taşımadığını denetlemek, şartların taşınmadığının tespiti halinde durumu işyerinin bağlı bulunduğu Sosyal Güvenlik İl Sigorta Müdürlüğüne 10 gün içinde bildirmekle yükümlüdür. YMM ALİ KARA

58 SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ Destekten yararlanılabilmesi için,
İşletmelerin; denetimle yükümlü şirketten, alacakları belge ile, işyerinin bağlı bulunduğu Sosyal Güvenlik İl/Merkez Müdürlüğüne yazılı olarak müracaat etmeleri gerekmektedir. İşletmeler, ücreti gelir vergisinden istisna tutulan personel çalıştırmaya başladıkları tarihten itibaren destekten yararlanılabileceklerdir. Sigorta primi desteğinden ücreti gelir vergisinden istisna tutulmuş fiilen çalışan personel yararlanabilir.     YMM ALİ KARA

59 SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde faaliyet gösteren işyerlerinde çalışmakla birlikte, ücretinden gelir vergisi kesilen personelden dolayı, yararlanılması mümkün bulunmamaktadır. Sigorta primi işveren hissesi desteği uygulamasından, 31/12/2023 tarihine kadar uygulanmak üzere, kapsama giren her bir sigortalı için en fazla beş yıl süreyle yararlanılması mümkün bulunmaktadır. YMM ALİ KARA

60 SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ Örnek 1
17/8/2012 tarihinden itibaren sigorta primi işveren hissesi desteğinden yararlanmaya hak kazanmış olan (Y) Limited Şirketinin, 17/8/2012 ve önceki tarihlerde işe almış olduğu 73 Ar-Ge personelinin bulunduğu varsayıldığında, anılan işveren, sigorta primi işveren hissesi desteğinden, söz konusu 73 sigortalıdan dolayı, 16/8/2017 tarihine kadar yararlanabilecektir. YMM ALİ KARA

61 SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ Örnek 2
1 nolu örnekteki işveren tarafından Ar-Ge personeli olan (A) sigortalısının 23/10/2012 tarihinde, (B) sigortalısının ise 5/9/2013 tarihinde işe alınmış olduğu varsayıldığında, anılan işveren sigorta primi işveren hissesi desteğinden,      (A) sigortalısından dolayı, 22/10/2017,      (B) sigortalısından dolayı, 4/9/2018,      tarihine kadar yararlanabilecektir. YMM ALİ KARA

62 SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ Destekten yararlanılmaya başlanıldığı tarihten sonra çeşitli nedenlerle çalışmaya ara verilmesi veya destekten yararlanılmaya başlanıldıktan sonra işten ayrılıp aynı işe tekrar başlanılması ya da destek kapsamına giren başka bir işyerinde çalışmaya başlanılması durumunda dahi, söz konusu beş yıllık sürenin uygulamasında herhangi bir değişiklik olmayacaktır. YMM ALİ KARA

63 SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ İşveren hissesi sigorta prim desteğinden yararlanabilmesi için, kapsama giren sigortalıların kapsama giren çalışmaları dolayısıyla 5746 sayılı Kanun türü seçilmek suretiyle düzenlenmiş olan aylık prim ve hizmet belgelerinin, Kuruma, yasal süresi içinde verilmesi gerekmektedir. YMM ALİ KARA

64 SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ Diğer teşvik Kanunlarına istinaden sigorta primi işveren hissesi teşviki uygulamasından yararlanmakta olan işverenlerin, teşvik kapsamına giren sigortalılarından dolayı aynı dönem için ve mükerrer olarak 5746 sayılı Kanunda öngörülen destekten yararlanmaları mümkün bulunmamaktadır. YMM ALİ KARA

65 SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ 4691 sayılı Kanun gereği Teknoloji Geliştirme Bölgesinde faaliyet gösteren ve ücretinden gelir vergisi kesilmeyen sigortalılardan dolayı 5746 sayılı Kanunda öngörülen destekten yararlanmakta olan işverenler, ücretinden gelir vergisi kesilen personelden dolayı gerekli koşulları sağlamış olmaları kaydıyla diğer Kanunlarda öngörülen teşvik hükümlerinden yararlanabileceklerdir. YMM ALİ KARA

66 SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ Örnek
Teknoloji Geliştirme Bölgesinde faaliyet gösteren ve çalıştırmış olduğu araştırmacı, yazılımcı ve Ar-Ge personelinin tamamından dolayı 5746 sayılı Kanunda öngörülen sigorta primi işveren hissesi desteğinden yararlanmakta olan (D) Limited Şirketinin, araştırmacı, yazılımcı ve Ar-Ge personeli niteliğinde olmayan (ücretinden gelir vergisi kesilen) özürlü bir sigortalıyı işe aldığı varsayıldığında, anılan işveren, özürlü sigortalıdan dolayı 4857 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinde öngörülen sigorta primi işveren hissesi teşvikinden yararlanabilecektir. YMM ALİ KARA

67 SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ İşe alınan özürlü sigortalının araştırmacı olduğu varsayıldığında ise, bu durumda sigorta primi işveren hissesi desteğinden aynı dönem ve aynı sigortalı için yalnızca bir defa yararlanılması mümkün bulunduğundan, söz konusu sigortalı, ya 5746 ya da 4857 sayılı Kanun türü seçilmek suretiyle düzenlenecek aylık prim ve hizmet belgesi ile Kuruma bildirilebilecektir. YMM ALİ KARA

68 SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ Sigorta Primi İşveren Hissesinin Maliye Bakanlığınca Karşılanacak Kısmının Hesaplanması: Örnek sayılı Kanunda öngörülen sigorta primi işveren hissesi desteğinden yararlanmaya hak kazanmış, iş kazası ve meslek hastalığı prim oranı 2 olan (A) Anonim Şirketinin, kapsama giren sigortalılarına ilişkin 5746 sayılı Kanun çeşidi seçilmek suretiyle düzenlemiş olduğu aylık prim ve hizmet belgesinde;    YMM ALİ KARA

69 Kişi sayısı Prim ödeme gün sayısı Prime esas kazanç tutarı
SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ Kişi sayısı Prim ödeme gün sayısı Prime esas kazanç tutarı      70                                      ,00 TL olduğu varsayıldığında,       X 14 % = ,00 TL sigortalı hissesi,       X 20 % = ,00 TL işveren hissesi olacağından,       / = 7.685,00 TL işveren hissesinin, işveren tarafından ödenecek kısmı,       / = 7.685,00 TL işveren hissesinin, Maliye Bakanlığınca karşılanacak kısmı,      10.759,00 YTL ,00 TL = ,00 TL tutarındaki kısım, işveren tarafından ödenecektir. YMM ALİ KARA

70 SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ İşveren hissesi prim tutarının Maliye Bakanlığınca karşılanacak olan kısmının hesaplanması sırasında, sigortalıların hak ettikleri ücretlerinin prime esas kazanç alt sınırının üzerinde olup olmadığına bakılmayacaktır. Kapsama giren sigortalılara ilişkin aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içinde Kuruma verilmiş olması halinde, tahakkuk eden sigorta primi işveren hissesinin yarısı ile sigortalı hissesinin işverenlerce ödenip ödenmediğine bakılmaksızın, sigorta primi işveren hissesinin diğer yarısı Maliye Bakanlığınca karşılanacaktır. YMM ALİ KARA

71 İşsizlik sigorta primi destek kapsamı dışındadır.
SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ İzin süreleri anılan Kanun kapsamında değerlendirilecek, buna karşın Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerinde kısmi zamanlı olarak çalışan personelin hak kazanılmış hafta tatili ve yıllık ücretli izin süreleri sigorta primi işveren hissesi desteği uygulamasında dikkate alınmayacaktır. İşsizlik sigorta primi destek kapsamı dışındadır. YMM ALİ KARA

72 DİĞER DESTEKLER    Kamu kurum ve kuruluşları ile üniversite personelinden Bölgede yer alan faaliyetlerde araştırmacı personel olarak hizmetine ihtiyaç duyulanlar, çalıştıkları kuruluşların izni ile sürekli veya yarı-zamanlı olarak çalıştırılabilirler. Teknokentte yarı zamanlı görev alan öğretim üyesi, öğretim görevlisi, araştırma görevlisi ve uzmanların bu hizmetleri karşılığı elde edecekleri gelirler, üniversite döner sermaye kapsamı dışında tutulur. YMM ALİ KARA

73 DİĞER DESTEKLER Sürekli olarak istihdam edilecek personele kurumlarınca aylıksız izin verilir ve kadroları ile ilişkileri devam eder. Teknokentlerde 6224 sayılı Yabancı Sermayeyi Teşvik Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde yabancı uyruklu yönetici ve vasıflı AR-GE personeli çalıştırılabilir. YMM ALİ KARA

74 YMM ALİ KARA Web adresi; Mail adresi Tel&Fax: & ULUTEK A.Ş

75 5746 SAYILI KANUNDA TEŞVİKLER
- AR-GE İNDİRİMİ - GELİR VERGİSİ STOPAJI TEŞVİĞİ       - SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ - DAMGA VERGİSİ İSTİSNASI - TEKNOGİRİŞİM SERMAYE DESTEĞİ YMM ALİ KARA

76 Teknoloji merkezi işletmelerinde, Ar-Ge merkezlerinde,
AR-GE İNDİRİMİ Md/3-1  Teknoloji merkezi işletmelerinde, Ar-Ge merkezlerinde, Kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla kurulan vakıflar tarafından veya uluslararası fonlarca desteklenen Ar-Ge ve yenilik projelerinde, Rekabet öncesi işbirliği projelerinde ve teknogirişim sermaye desteklerinden yararlananlarca gerçekleştirilen YMM ALİ KARA

77 AR-GE İNDİRİMİ Ar-Ge ve yenilik harcamalarının tamamı ile 500 ve üzerinde tam zaman eşdeğer Ar-Ge personeli istihdam eden Ar-Ge merkezlerinde ayrıca o yıl yapılan Ar-Ge ve yenilik harcamasının bir önceki yıla göre artışının yarısı, Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 10 uncu maddesine göre kurum kazancının ve Gelir Vergisi Kanununun 89 uncu maddesi uyarınca ticari kazancın tespitinde indirim konusu yapılır. YMM ALİ KARA

78 AR-GE İNDİRİMİ Ar-Ge Merkezi:
Dar mükellef kurumların Türkiye’deki işyerleri dâhil, kanunî veya iş merkezi Türkiye’de bulunan sermaye şirketlerinin; organizasyon yapısı içinde ayrı bir birim şeklinde örgütlenmiş, münhasıran yurt içinde araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunan ve en az 50 tam zaman eşdeğer Ar-Ge personeli istihdam eden, yeterli Ar-Ge birikimi ve yeteneği olan birimlerdir. YMM ALİ KARA

79 AR-GE İNDİRİMİ Bir işletmenin Ar-Ge Merkezi Kurabilmesi İçin Gerekli Koşullar Ar-Ge merkezlerinde en az 50 tam zaman eşdeğer Ar-Ge personeli istihdam edilmesi, Ar-Ge merkezlerinin Kanun kapsamındaki Ar-Ge faaliyetlerinin yurt içinde gerçekleştirilmesi, İşletmenin; yeterli Ar-Ge yönetimi ile teknolojik varlıklar, Ar-Ge insan kaynakları, fikrî haklar, proje ve bilgi kaynakları yönetim yeteneği ve kapasitesinin bulunması, YMM ALİ KARA

80 AR-GE İNDİRİMİ Ar-Ge merkezlerinin, Ar-Ge ve destek personelinin Ar-Ge merkezinde çalıştığının fiziki kontrolünü yapacak mekanizmalara sahip olması, Ar-Ge merkezlerinin konusu, süresi, bütçesi ve personel ihtiyacı tanımlanmış Ar-Ge ve yenilik program ve projelerinin bulunması,           Ar-Ge merkezlerinin ayrı bir birim şeklinde örgütlenmiş ve tek bir yerleşke veya fiziki mekân içinde yer alması, Ar-Ge merkezlerinin, Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununa göre kurulan teknoloji geliştirme bölgeleri dışında yer alması, YMM ALİ KARA

81 AR-GE İNDİRİMİ İşletmelerin, organizasyon yapısı içinde ayrı bir birim şeklinde örgütlenmiş birden fazla Ar-Ge merkezinin bulunması durumunda, her Ar-Ge merkezi için ayrı başvuru yapılması gerekmekte olup Ar-Ge faaliyetinde bulunmak üzere Ar-Ge merkezi kuracak işletmeler için Türkiye’de ayrıca üretim ya da ticaretle iştigal eden bir işyerinin olması şartı aranmamaktadır. YMM ALİ KARA

82 AR-GE İNDİRİMİ Ar-Ge Ve Yenilik Faaliyeti Kapsamında Değerlendirilen Harcamalar İlk madde ve malzeme giderleri: Her türlü doğrudan ilk madde, yardımcı madde, işletme malzemesi, ara mamul, yedek parça, prototip ve benzeri giderler ile Vergi Usul Kanununa göre amortismana tabi tutulması mümkün olmayan maddi kıymetlerin iktisabına ilişkin giderleri kapsar. YMM ALİ KARA

83 AR-GE İNDİRİMİ Amortismanlar:
Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerinin yürütülmesi amacıyla iktisap edilen amortismana tabi iktisadi kıymetler için ayrılan amortismanlardan oluşur. Ar-Ge ve yenilik faaliyeti dışında başka faaliyetlerde de kullanılan makine ve teçhizata ilişkin amortismanlar, bunların Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerinde kullanıldığı gün sayısına göre hesaplanır. YMM ALİ KARA

84 AR-GE İNDİRİMİ Personel giderleri:
Kanun kapsamında gerçekleştirilen Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerinin yürütülmesi amacıyla çalıştırılan Ar-Ge personeliyle ilgili olarak tahakkuk ettirilen ücretler ile bu mahiyetteki giderlerdir. Tam zamanlı Ar-Ge personeli sayısının %10’unu aşmamak üzere, Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerine katılan ve bu faaliyetlerle doğrudan ilişkili destek personelinin ücretleri ile bu mahiyetteki giderler de personel gideri kapsamındadır. Kısmi çalışma hâlinde, personelin Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerine ayırdığı zamanın toplam çalışma zamanına oranı dikkate alınmak suretiyle bulunan ücret tutarları, Ar-Ge ve yenilik harcaması olarak dikkate alınır. YMM ALİ KARA

85 AR-GE İNDİRİMİ Genel giderler:
Münhasıran Ar-Ge merkezlerinin elektrik, su, gaz, bakım-onarım, haberleşme, nakliye giderleri ile bu merkezlerde kullanılan makine ve teçhizata ilişkin bakım ve onarım giderleri gibi bu merkezlerde yürütülen faaliyetin devamlılığını sağlamak için yapılan giderleri kapsar. Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerine ilişkin sigorta giderleri, kitap, dergi ve benzeri bilimsel yayınlara ait giderler de bu kapsamdadır. Ancak, büro ve kırtasiye gibi sarf malzemelerine ilişkin giderler bu kapsamda değerlendirilmez. YMM ALİ KARA

86 AR-GE İNDİRİMİ Bu giderlerin, Ar-Ge ve yenilik harcaması olarak değerlendirilebilmesi için Ar-Ge merkezinde fiilen kullanıldığının tespit ve tevsik edilmesi gerekmektedir. Çeşitli kıstaslara göre genel işletme giderleri üzerinden hesaplanacak paylar bu kapsamda değerlendirilmez. YMM ALİ KARA

87 AR-GE İNDİRİMİ Dışarıdan sağlanan fayda ve hizmetler:
Normal bakım ve onarım giderleri hariç olmak üzere, Ar-Ge ve yenilik faaliyetleriyle ilgili olarak işletme dışında yerli veya yabancı diğer kurum ve kuruluşlardan mesleki veya teknik destek alınması veya bunlara yaptırılan analizlerle ilgili olarak yapılan ödemelerle, bu mahiyetteki diğer ödemelerdir. Bu şekilde alınan danışmanlık hizmeti ve diğer hizmet alımlarına ilişkin harcamalar Ar-Ge ve yenilik harcaması kapsamında gerçekleştirilen toplam harcama tutarının %20’sini geçemez. YMM ALİ KARA

88 AR-GE İNDİRİMİ Vergi, resim ve harçlar:
Doğrudan Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerine ilişkin olan ve Gelir Vergisi Kanunu ile Kurumlar Vergisi Kanunu’na göre gelir veya kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak dikkate alınabilen vergi, resim ve harçları kapsar. Doğrudan Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerinin yürütüldüğü taşınmazlar için ödenen vergiler, Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerinde kullanılmak üzere ithal edilen mallarla ilgili gümrük vergileri ile benzeri vergi, resim ve harçlar bu kapsamdadır. YMM ALİ KARA

89 AR-GE İNDİRİMİ Rekabet öncesi işbirliği projelerinde, işbirliğini oluşturan kuruluşlarca bu işbirliğine ait özel hesaba aktarılan tutarlar, birinci fıkrada sayılan harcamalar kapsamında olmak şartıyla, harcamanın yapıldığı dönemde katkı sağlayan kuruluşların Ar-Ge ve yenilik harcaması olarak kabul edilir. YMM ALİ KARA

90 AR-GE İNDİRİMİ Ar-Ge İndirimi Uygulama Esasları
Teknoloji merkezi işletmelerinde, Ar-Ge merkezlerinde, Kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla kurulan vakıflar tarafından veya uluslararası fonlarca desteklenen Ar-Ge ve yenilik projeleri ile rekabet öncesi işbirliği projelerinde, YMM ALİ KARA

91 AR-GE İNDİRİMİ Teknogirişim sermaye desteklerinden yararlanan işletmelerce gerçekleştirilen Ar-Ge ve yenilik harcamalarının tamamı 31/12/2023 tarihine kadar Kurumlar Vergisi Kanununun 10 uncu maddesine göre kurum kazancının ve Gelir Vergisi Kanununun 89 uncu maddesi uyarınca ticari kazancın tespitinde indirim konusu yapılır. YMM ALİ KARA

92 AR-GE İNDİRİMİ 500 ve üzerinde tam zaman eşdeğer Ar-Ge personeli istihdam eden Ar-Ge merkezlerinde o yıl yapılan Ar-Ge ve yenilik harcamasının bir önceki yıla göre artışının yarısı kurum kazancı veya ticari kazancın tespitinde ayrıca indirim konusu yapılır. YMM ALİ KARA

93 AR-GE İNDİRİMİ Bir işletmenin ayrı yerleşkelerde kurulmuş birden çok Ar-Ge merkezi bulunması hâlinde, işletmenin toplam Ar-Ge personeli sayısı, bu merkezlerde çalışan Ar-Ge personelinin toplamı olarak dikkate alınır. Kanun kapsamında Ar-Ge indiriminden yararlananlar, Gelir Vergisi Kanununun 89 uncu maddesinin (9) numaralı bendi ile Kurumlar Vergisi Kanununun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi hükmünden ayrıca yararlanamazlar. Hesaplanan Ar-Ge indirimi, yıllık gelir ya da kurumlar vergisi beyannameleri ile geçici vergi beyannamelerinin ilgili satırına yazılır. YMM ALİ KARA

94 AR-GE İNDİRİMİ İlgili dönemde kazancın yetersizliği nedeniyle indirim konusu yapılamayan Ar-Ge indirimi tutarı sonraki hesap dönemlerine devredilir. Devredilen tutarlardan Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonraki dönemlere ait olanlar, takip eden yıllarda Vergi Usul Kanununa göre her yıl belirlenen yeniden değerleme oranında artırılarak dikkate alınır. YMM ALİ KARA

95 AR-GE İNDİRİMİ Ar-Ge ve yenilik faaliyeti kapsamındaki harcamalar ayrıca, Vergi Usul Kanununa göre aktifleştirilmek suretiyle amortisman yoluyla itfa edilir. , bir iktisadi kıymet oluşmaması halinde ise doğrudan gider yazılır. Projelerin tamamlanmasına zorunlu nedenlerle imkân kalmaması veya projenin başarısızlıkla sonuçlanması nedeniyle iktisadi kıymet oluşmaması hâllerinde, Ar-Ge ve yenilik faaliyeti kapsamında yapılan ve önceki yıllarda aktifleştirilmiş olan tutarlar doğrudan gider yazılır. YMM ALİ KARA

96 AR-GE İNDİRİMİ Tamamlanmamış Ar-Ge ve yenilik projesinin devredilmesi hâlinde, devri gerçekleştiren işletmelerce aktifleştirilen tutarlar kazanç tutarının tespitinde maliyet unsuru olarak dikkate alınır. Ar-Ge ve yenilik projesini devralan işletmelerce devir tarihinden sonra proje kapsamında yapılan harcamalar Ar-Ge indirimine konu olur. Projenin devri için ayrıca bir bedel ödenmişse, bu bedel Ar-Ge indirimine konu edilemez. YMM ALİ KARA

97 AR-GE İNDİRİMİ Tamamlanmış bir Ar-Ge ve yenilik projesinin devredilmesi durumunda, Ar-Ge ve yenilik projesini devralan işletme Ar-Ge indiriminden yararlanamaz. Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerine ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşları, kanunla kurulan vakıflar ile uluslararası fonlardan alınan destekler özel bir fon hesabında tutulur. YMM ALİ KARA

98 AR-GE İNDİRİMİ Bu fonda yer alan tutarlar, Gelir Vergisi Kanunu ve Kurumlar Vergisi Kanununa göre vergiye tabi kazancın tespitinde gelir, Ar-Ge indirimi tutarının tespitinde Ar-Ge harcaması olarak dikkate alınmaz. Bu şekilde sağlanan karşılıksız fonlardan yapılan harcamalar, yapıldığı yere göre doğrudan gider ya da amortismana tabi iktisadi kıymet olarak muhasebeleştirilir. YMM ALİ KARA

99 AR-GE İNDİRİMİ Fon hesabına aktarılan tutar, elde edildiği hesap dönemini izleyen 5 yıl içinde sermayeye ilave dışında herhangi bir şekilde başka bir hesaba nakledilmesi veya işletmeden çekilmesi hâlinde, zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergiler vergi zıyaı cezası ve gecikme faiziyle birlikte işletmeden tahsil edilir. Ar-Ge ve yenilik harcamalarının, işletmelerin diğer faaliyetlerine ilişkin harcamalarından ayrılarak, Ar-Ge indiriminin doğru hesaplanmasına imkân verecek şekilde muhasebeleştirilmesi zorunludur. YMM ALİ KARA

100 AR-GE İNDİRİMİ Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporu
Ar-Ge merkezlerinde ve rekabet öncesi işbirliği projelerinde Ar-Ge indiriminin uygulanabilmesi için yeminli malî müşavir tasdik raporunun ilgili mevzuatta belirtilen süre içinde bağlı bulunulan vergi dairesine verilmesi zorunludur. YMM ALİ KARA

101 GELİR VERGİSİ STOPAJI TEŞVİĞİ
5746 sayılı Kanun Md. 3/2 Teknoloji merkezi işletmelerinde, Ar-Ge merkezlerinde, Kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla kurulan vakıflar tarafından veya uluslararası fonlarca desteklenen ya da TÜBİTAK tarafından yürütülen Ar-Ge ve yenilik projelerinde, YMM ALİ KARA

102 GELİR VERGİSİ STOPAJI TEŞVİĞİ
Teknogirişim sermaye desteklerinden yararlanan işletmelerde ve rekabet öncesi işbirliği projelerinde çalışan Ar-Ge ve destek personelinin; bu çalışmaları karşılığında elde ettikleri ücretlerinin doktoralı olanlar için yüzde doksanı, diğerleri için yüzde sekseni gelir vergisinden müstesnadır." Kamu personeli bu istisnadan yararlanamaz. YMM ALİ KARA

103 GELİR VERGİSİ STOPAJI TEŞVİĞİ
Bu Kanun kapsamındaki destek ve teşvik unsurlarından yararlananların bu Kanunda öngörülen şartları taşıdıklarına ilişkin tespitler en geç iki yıllık süreler itibarıyla yapılır. Gelir vergisi stopajı teşviğinden yararlanacak olan destek personelinin tam zaman eşdeğeri sayısı, toplam tam zamanlı Ar-Ge personeli sayısının yüzde onunu geçemez. Asgari Ar-Ge personeli sayısının hesabında fiilen ve tam  zamanlı olarak çalışan personelin üçer aylık dönemler itibarıyla ortalaması esas alınır. YMM ALİ KARA

104 GELİR VERGİSİ STOPAJI TEŞVİĞİ
Uygulama Esasları 5746 sayılı Kanun uyarınca Ar-Ge Merkezi belgesi alabilmek için Ar-Ge merkezlerinde en az 50 (elli) tam zaman eşdeğer Ar-Ge personeli istihdam edilmesi zorunludur. Bu nedenle, gelir vergisi stopajı teşvikinden yararlanmak için Ar-Ge merkezlerinde en az 50 tam zaman eşdeğer Ar-Ge personeli istihdam edilmesi gerekmektedir.  Ar-Ge merkezleri dışında, teknoloji merkezi işletmelerinde Ar-Ge ve yenilik projelerinde, teknogirişim sermaye desteklerinden yararlanan işletmelerde ve rekabet öncesi işbirliği projelerinde gelir vergisi stopajı teşvikinden yararlanmak için personel sınırlaması bulunmamaktadır. YMM ALİ KARA

105 GELİR VERGİSİ STOPAJI TEŞVİĞİ
Gelir vergisi stopajı teşvikinin hesaplanmasında kapsama giren personelin fiilen Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerine ayırdıkları zamanın, toplam çalışma zamanına oranı esas alınacaktır. Kanun kapsamında faaliyette bulunan personelin, ay içindeki çalışmalarının tamamının Ar-Ge ve yenilik faaliyetleri ile ilgili olması halinde hak kazanılmış hafta tatili ve yıllık ücretli izin süreleri de 50 (elli) tam zaman eşdeğerin hesabında bu kapsamda değerlendirilerek gelir vergisi stopajı teşviki uygulamasında dikkate alınacaktır. YMM ALİ KARA

106 GELİR VERGİSİ STOPAJI TEŞVİĞİ
Ancak, bir günde 8,  haftada 45 saatin üzerindeki çalışma süreleri ile ek çalışma süreleri 50 (elli) tam zaman eşdeğerin hesabında dikkate alınmaz. Kısmî çalışma halinde ise, personelin Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerine ayırdığı zamanın toplam çalışma zamanına oranı dikkate alınmak suretiyle bulunan ücret tutarları   Ar-Ge ve yenilik harcaması olarak dikkate alınacaktır. Kısmî çalışan personelin hafta tatili ve yıllık ücretli izin süreleri dikkate alınmaz. YMM ALİ KARA

107 GELİR VERGİSİ STOPAJI TEŞVİĞİ
Ar-Ge ve destek personelinin Ar-Ge ve yenilik faaliyeti kapsamında fazla mesai dahil çalıştığı süreye ilişkin ücret üzerinden hesaplanan vergi tutarına öncelikle 265 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde asgari geçim indirimi uygulanacak olup asgari geçim indirimi mahsubu yapıldıktan sonra kalan gelir vergisi tutarının doktoralı olanlar için yüzde doksanı, diğerleri için yüzde sekseni her bir işçi bazında tahakkuk eden vergiden indirilmek suretiyle terkine konu edilecektir. YMM ALİ KARA

108 GELİR VERGİSİ STOPAJI TEŞVİĞİ
Gelir vergisi stopajına ilişkin teşviklerden yararlanacak olan işverenin çalıştırdığı destek personelinin tam zaman eşdeğeri sayısı, toplam tam zamanlı Ar-Ge personeli sayısının yüzde onunu geçemez. Hesaplamalarda çıkan kesirler tama tamamlanır. Destek personelinin tam zaman eşdeğeri sayısı, toplam tam zamanlı Ar-Ge personeli sayısının yüzde onunu geçmesi halinde brüt ücreti en az olan destek personelinin ücretinden başlanılarak hangi personel için teşvikten faydalanılacağı belirlenir. Yararlanacaklar kapsamında olanların ücretleri eşit ise işverenlerce belirleme yapılır. YMM ALİ KARA

109 GELİR VERGİSİ STOPAJI TEŞVİĞİ
Örnek 1: (X) Anonim Şirketine ait Ar-Ge merkezinde 70 tam zaman eşdeğer Ar-Ge personeli ve 6 tam zaman eşdeğer destek personeli çalışmakta olup, Ar-Ge personelinin 9'u doktoralıdır. Doktoralı ve bekar personel Bay (A)’ya, Ar-Ge faaliyeti kapsamındaki çalışmasına ilişkin olarak TL brüt ücret ödenmektedir. (X) A.Ş.'nin bu kapsamda yapacağı ücret ödemelerinden Ar-Ge kapsamında çalıştırılan doktoralı ve bekar personel Bay (A)'ya ait istisna uygulaması aşağıdaki gibi olacaktır. YMM ALİ KARA YMM ALİ KARA

110 GELİR VERGİSİ STOPAJI TEŞVİĞİ
- Brüt Ücret Tutarı 2.000,00 TL b - Vergiye Tabi Ücret Matrahı  [ a -( a x % 15=)]*  1.700,00 TL c - Ücretler Üzerinden Hesaplanan Gelir Vergisi Tutarı (b x %15=) 255,00 TL d - Mahsup Edilecek Asgari Geçim İndirimi Tutarı 49,95 TL e - Asgari Geçim İndiriminin Mahsubundan Sonra Kalan Tutar (c – d=) 205,05 TL f - Terkin Edilecek Tutar (e x % 90=) 184,55 TL g - Vergi Dairesine Ödenecek Tutar (e - f=) 20,50 TL *(SSK.Primi İşçi Payı %14 + İşsizlik Sigortası Primi İşçi payı %1=%15) YMM ALİ KARA

111 GELİR VERGİSİ STOPAJI TEŞVİĞİ
Böylece Ar-Ge merkezinde çalışan Bay (A)’nın ücret gelirinden kesilen gelir vergisi tutarından asgari geçim indirimi mahsup edildikten sonra kalan vergi tutarının % 90’ı olan 184,55 TL’sı terkine konu olacak, terkin sonrası kalan 20,50 TL tutarındaki gelir vergisi ise vergi dairesine ödenecektir. YMM ALİ KARA

112 GELİR VERGİSİ STOPAJI TEŞVİĞİ
Örnek 2: Bir yıldan beri yürütülmekte olan iki adet Ar-Ge projesinden birisinin (M) Kamu kurumu tarafından desteklenmesine karar verilmiş ve destek karar yazısı 1/3/2009 tarihi itibarıyla düzenlenmiştir. Bu projede çalışan araştırmacı ve bekar Bayan (B)'nin almış olduğu TL'lik brüt ücrete ilişkin istisna uygulaması aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır. YMM ALİ KARA

113 GELİR VERGİSİ STOPAJI TEŞVİĞİ
- Brüt Ücret Tutarı 3.000,00 TL b - Vergiye Tabi Ücret Matrahı  [ a -( a x % 15=)]    2.550,00 TL c - Ücretler Üzerinden Hesaplanan Gelir Vergisi Tutarı (b x %15=) 382,50 TL d - Mahsup Edilecek Asgari Geçim İndirimi Tutarı 49,95 TL e - Asgari Geçim İndiriminin Mahsubundan Sonra Kalan Tutar (c – d=) 332,55 TL f - Terkin Edilecek Tutar (e x % 80=) 266,04 TL g - Vergi Dairesine Ödenecek Tutar (e - f=) 66,51 TL YMM ALİ KARA

114 GELİR VERGİSİ STOPAJI TEŞVİĞİ
Böylece Kamu kurumu tarafından desteklenen Ar-Ge projesinde çalışan Bayan (B)'nin 1/3/2009 tarihinden itibaren ücret gelirinden asgari geçim indirimi mahsup edildikten sonra kalan vergi tutarının % 80’i olan 266,04 TL terkine konu olacak, istisna dışında kalan gelir vergisi tutarı olan 66,51 TL ise vergi dairesine ödenecektir. YMM ALİ KARA

115 GELİR VERGİSİ STOPAJI TEŞVİĞİ
Uygulamanın Başlangıcı -Ar-Ge merkezlerinde, Ar-Ge merkezi belgesinin düzenlendiği,    -Rekabet öncesi işbirliği projelerinde, proje sözleşmesinin yürürlüğe girdiği, -Teknoloji merkezi işletmelerinde, Ar-Ge ve yenilik projesinin onaylandığı,  YMM ALİ KARA

116 GELİR VERGİSİ STOPAJI TEŞVİĞİ
-Teknogirişim sermaye desteklerinde, kamu idaresi tarafından iş planının onaylandığı, -Kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla kurulan vakıflar tarafından veya uluslararası fonlarca desteklenen ya da TÜBİTAK tarafından yürütülen  Ar-Ge ve yenilik projelerinde, destek karar yazısının düzenlendiği veya proje sözleşmesinin yürürlüğe girdiği, tarihten itibaren gelir vergisi stopajı teşvikinden yararlanılabilecektir. YMM ALİ KARA

117 GELİR VERGİSİ STOPAJI TEŞVİĞİ
Teşvik Uygulaması Dışında Kalan Ödemeler -Ar-Ge ve yenilik faaliyeti kapsamı dışındaki çalışmalara ait ücret ödemeleri,  -Ar-Ge ve yenilik projelerinde görev alan ve/veya işletmelerde çalışan kamu  personeline yapılan ücret ödemeleri, -Ar-Ge ve yenilik faaliyeti kapsamında ay içinde kısmî zamanlı olarak çalışan personelin hak kazanılmış hafta tatili, yıllık ücretli izin ve mazeret izni gibi sürelere isabet eden ücret ödemeleri. YMM ALİ KARA

118 GELİR VERGİSİ STOPAJI TEŞVİĞİ
Teşvik Uygulamasının Sona Erdiği Haller -5746 sayılı Kanuna göre Ar-Ge merkezi olabilme niteliği, geçici verilendirme dönemini içeren üçer aylık dönemlerde en az 50 (elli) tam zaman eşdeğer personel istihdam şartına bağlanmıştır. Kanunda belirtilen sayıda personel istihdam şartının ihlal edildiği geçici vergilendirme dönemi itibarıyla, -Ar-Ge ve yenilik projelerinde, projenin herhangi bir nedenle sona ermesi veya projeye verilen desteğin son bulması hallerinde, Ar-Ge ve yenilik faaliyeti bitmiş sayılacağından bu tarihten itibaren, YMM ALİ KARA

119 GELİR VERGİSİ STOPAJI TEŞVİĞİ
-KOSGEB teknoloji merkezi işletmelerinde yürütülen projelerin herhangi bir nedenle sona ermesi veya projeye verilen desteğin son bulması hallerinde, Ar-Ge ve yenilik faaliyeti de son bulacağından bu tarihten itibaren, -Rekabet öncesi işbirliği projesinde yer alan işletmeler, projenin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde bu tarihten itibaren, proje sözleşmesinin iptal edilmesi halinde ise denetimin başlama tarihi itibarıyla, gelir vergisi stopajı teşvikinden yararlanılamayacaktır. YMM ALİ KARA

120 GELİR VERGİSİ STOPAJI TEŞVİĞİ
Diğer Hususlar Tamamlanmamış bir Ar-Ge ve yenilik projesinin devredilmesi durumunda, Ar-Ge ve yenilik projesini devralan işletme, gelir vergisi stopajı teşvikinden yararlanır. 5746 sayılı Kanun kapsamında gelir vergisi stopajı teşvikinden yararlanan personel için işverenler 5084 sayılı Kanun hükümlerinden aynı vergilendirme dönemi içinde ayrıca yararlanamazlar. YMM ALİ KARA

121 GELİR VERGİSİ STOPAJI TEŞVİĞİ
Kanun kapsamında gelir vergisi stopajı teşvikinden yararlananların, teşvikten yararlanma şartlarına haiz olmadıkları halde haksız yere yararlandıklarının tespiti halinde, haksız yere yararlanılan teşvik tutarları Vergi Usul Kanunu ile Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde gerekli müeyyideler uygulanarak tahsil edilir. YMM ALİ KARA

122 SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ 5746 Sayılı Kanun Md. 3/3
Teknoloji merkezi işletmelerinde, Ar-Ge merkezlerinde, Kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla kurulan vakıflar tarafından veya uluslararası fonlarca desteklenen ya da TÜBİTAK tarafından yürütülen Ar-Ge ve yenilik projelerinde, Rekabet öncesi işbirliği projelerinde, YMM ALİ KARA

123 SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ Teknogirişim sermaye desteklerinden yararlanan işletmelerde çalışan Ar-Ge ve destek personeli ile Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununun geçici 2 nci Maddesi uyarınca ücreti gelir vergisinden istisna olan personelin; Ar-Ge faaliyeti kapsamındaki çalışmaları karşılığında elde ettikleri ücretleri üzerinden hesaplanan sigorta primi işveren hissesinin yarısı, her bir çalışan için beş yıl süreyle Maliye Bakanlığı bütçesine konulacak ödenekten karşılanır Kamu personeli sigorta primi desteğinden yararlanamaz. YMM ALİ KARA

124 SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ Bu Kanun kapsamındaki destek ve teşvik unsurlarından yararlananların, öngörülen şartları taşıdıklarına ilişkin tespitler en geç iki yıllık süreler itibarıyla yapılır. Sigorta primi işveren hissesine ilişkin teşviklerden yararlanacak olan destek personelinin tam zaman eşdeğeri sayısı, toplam tam zamanlı Ar-Ge personeli sayısının yüzde onunu geçemez. YMM ALİ KARA

125 SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ Küsuratlı sayılar tama iblağ edilir. Destek personelinin toplam tam zamanlı Ar-Ge personeli sayısının %10'unu aşması hâlinde, brüt ücreti en az olan destek personelinin ücretinden başlamak üzere sigorta primi işveren hissesi teşviki uygulanır. Brüt ücretlerin aynı olması hâlinde, sigorta primi işveren hissesi teşviki uygulanacak destek personeli işverence belirlenir. Asgari Ar-Ge personeli sayısının hesabında fiilen ve tam zamanlı olarak çalışan personelin üçer aylık dönemler itibarıyla ortalaması esas alınır. YMM ALİ KARA

126 SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ İşverenlerin, işveren hissesi sigorta prim desteğinden yararlanabilmeleri için kapsama giren sigortalıların çalışmalarına ilişkin aylık prim ve hizmet belgelerini yasal süresi içinde Sosyal Güvenlik İl Sigorta Müdürlüğüne vermeleri zorunludur. Söz konusu belgenin yasal süresi dışında verilmemesi hâlinde, Kanunda belirtilen sigorta primi işveren hissesi desteğinden yararlanılamaz ve bu belgelerdeki sigorta primlerinin sigortalı ve işveren hisselerinin tümü işverenlerden tahsil edilir. YMM ALİ KARA

127 SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ Kapsama giren sigortalılara ilişkin aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içinde verilmesi hâlinde, tahakkuk eden sigorta primi işveren hissesinin yarısı ile sigortalı hissesinin işverenlerce ödenip ödenmediğine bakılmaksızın, sigorta primi işveren hissesinin diğer yarısı Maliye Bakanlığı bütçesine konulacak ödenekten karşılanır. Sigorta primi işveren hissesi desteğinin hesaplanmasında, bu kapsamdaki personelin fiilen Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerine ayırdıkları zamanın, toplam çalışma zamanına oranı dikkate alınır. YMM ALİ KARA

128 SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ Kapsama giren personelin ay içindeki çalışmalarının tamamının Ar-Ge ve yenilik faaliyetleriyle ilgili olması hâlinde hak kazanılmış hafta tatili ve yıllık ücretli izin süreleri de bu kapsamda değerlendirilir. Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerinde kısmi zamanlı olarak çalışan personelin hak kazanılmış hafta tatili ve yıllık ücretli izin süreleri sigorta primi işveren hissesi desteği uygulamasında dikkate alınmaz. İşveren hissesi sigorta prim desteği, kapsama giren her bir personel için Kanunda sayılan şartları taşımaları kaydıyla, Kanuna göre Sosyal Güvenlik Kurumuna ilk defa bildirilmeye başlanılan tarihten itibaren beş yılı aşmamak üzere uygulanır. YMM ALİ KARA

129 SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ Destekten yararlanılmaya başlanıldıktan sonra herhangi bir sebeple çalışmaya ara verilmesi veya destekten yararlanılmaya başlanıldıktan sonra işten ayrılıp aynı işe tekrar başlanılması ya da Kanun kapsamına giren başka bir işyerinde çalışmaya başlanılması bu süreyi uzatmaz. Kanun kapsamında sigorta primi işveren hissesi desteğinden yararlanılan sigortalılardan dolayı ayrıca, 5084 sayılı Kanun ve İş Kanunu’nunda öngörülen sigorta primi işveren hissesi desteğinden yararlanılamaz. Ancak, Ar-Ge ve destek personeli dışında kalan personel ile tam zamanlı Ar-Ge personeli sayısının %10'unu aşan tam zaman eşdeğer destek personeli için gerekli şartların taşınması hâlinde yararlanılabilir. YMM ALİ KARA

130 SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ İşveren hissesi sigorta prim desteğinden yararlanan işyerlerinin, Sosyal Güvenlik Kurumunun denetim ve kontrolle görevli memurlarınca veya yapılacak denetimler sonucunda ya da TEKMER müdürlüğünden, yönetici şirketlerden veya resmi kurum ve kuruluşlardan alınacak belgelerden işveren hissesi sigorta prim desteğinden yararlanabilmek için gerekli şartları taşımadıklarının anlaşılması halinde, daha önce Maliye Bakanlığınca karşılanmış olan işveren hissesi sigorta prim tutarları, ödeme vadesinin bittiği tarihi takip eden aydan başlanarak sosyal güvenlik mevzuatının ilgili hükümleri gereğince hesaplanacak gecikme cezası ve gecikme zammıyla birlikte işverenlerden tahsil edilir. YMM ALİ KARA

131 SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununun geçici 2 nci maddesi uyarınca ücreti gelir vergisinden istisna tutulmuş ve bölgede fiilen çalışan personelin ücretleri üzerinden hesaplanan sigorta primi işveren hissesi desteği uygulamasında, yönetici şirketler bu destekten yararlanan işverenlerin ilgili mevzuata göre gerekli şartları taşıyıp taşımadığını denetlemek, şartların taşınmadığının tespiti halinde durumu işyerinin bağlı bulunduğu Sosyal Güvenlik İl Sigorta Müdürlüğüne 10 gün içinde bildirmekle yükümlüdür. YMM ALİ KARA

132 SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ İşverenlerin Ar-Ge ve yenilik faaliyetleriyle ilgili birden fazla işyerinin olması durumunda, kapsama giren her bir işyeri için ayrı başvuru yapılır ve her bir işyeri ayrı ayrı değerlendirilir. İşyerlerinin, aynı organizasyon yapısı içinde ayrı bir birim şeklinde örgütlenmiş birden fazla ArGe merkezinin bulunması durumunda, her bir Ar-Ge merkezi için yeni işyeri dosyası tescil edilmek suretiyle ayrı başvuru yapılır. YMM ALİ KARA

133 SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ Tamamlanmamış bir Ar-Ge ve yenilik projesinin devredilmesi durumunda, Ar-Ge ve yenilik projesini devralan işletme, gerekli şartları taşıması hâlinde işveren hissesi sigorta primi desteğinden yararlanır. Buna karşın, tamamlanmış bir Ar-Ge ve yenilik projesinin devredilmesi durumunda, Ar-Ge ve yenilik projesini devralan işletme, işveren hissesi sigorta primi desteğinden yararlanamaz. YMM ALİ KARA

134 SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ Hizmetleri ve ücretleri daha önce Kanuna göre bildirilmiş olan sigortalılara, işverenlerince, toplu iş sözleşmelerine istinaden ücret farkı ödenmesine karar verilmesi ve Ar-Ge yenilik faaliyetleriyle ilgili çalışmalara ait ücret farklarına ilişkin ek nitelikteki aylık prim ve hizmet belgelerinin toplu iş sözleşmesinin imzalandığı ayı takip eden ayın sonuna kadar Kuruma verilmesi halinde, işveren hissesi sigorta primi desteğinden yararlanılabilir. YMM ALİ KARA

135 SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ Kanun kapsamına giren sigortalılara ücret dışında yapılan ödemeler, Kanun kapsamında düzenlenen aylık prim ve hizmet belgesinde yer alan prime esas kazanca dâhil edilmez. Bu ödemeler, destek kapsamına girmeyen aylık prim ve hizmet belgesiyle Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilir. Kanun kapsamında düzenlenen aylık prim ve hizmet belgelerinden dolayı tahakkuk eden işsizlik sigortası primleri hakkında işveren hissesi sigorta primi desteği uygulanmaz. Kanun kapsamına giren sigortalılar için düzenlenecek aylık prim ve hizmet belgeleri için damga vergisi alınmaz. YMM ALİ KARA

136 SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ Kapsama Giren İşyerlerince Yapılacak Başvurunun Şekli ve Yeri:  5746 sayılı Kanunda öngörülen sigorta primi işveren hissesi desteğinden yararlanılabilmesi için, Teknoloji merkezi işletmelerinin; TEKMER müdürlüğünden, Ar-Ge ve yenilik projelerinde faaliyet göstermekle birlikte, söz konusu faaliyetleri kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla kurulan vakıflar tarafından desteklenen işletmelerin; desteği veren kamu kurum veya kuruluşundan ya da kanunla kurulan vakıftan, YMM ALİ KARA

137 SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ Ar-Ge ve yenilik projeleri uluslararası fonlarca desteklenen ya da TÜBİTAK tarafından yürütülen işletmelerin; TÜBİTAK'tan, Ar-Ge merkezlerinin ve rekabet öncesi işbirliği projeleri bulunan işletmelerin; Sanayi ve Ticaret Bakanlığından, Teknogirişim sermaye desteği alan işletmelerin; merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinden, YMM ALİ KARA

138 SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamında ücreti gelir vergisinden istisna tutulan personel çalıştıran işletmelerin; denetimle yükümlü şirketten, alacakları belge ile, işyerinin bağlı bulunduğu Sosyal Güvenlik İl/Merkez Müdürlüğüne yazılı olarak müracaat etmeleri gerekmektedir. YMM ALİ KARA

139 SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteğinden Yararlanılmaya Başlanılacak Tarih: Teknoloji merkezi işletmeleri, Ar-Ge ve yenilik projesinin onaylandığı,  Ar-Ge  merkezleri, Ar-Ge merkezi belgesinin düzenlendiği,  Rekabet öncesi işbirliği projeleri bulunan işletmeler, proje sözleşmesinin yürürlüğe girdiği,  Teknogirişim sermaye desteği alan işletmeler, kamu idaresi tarafından iş planının onaylandığı, YMM ALİ KARA

140 SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ Ar-Ge ve yenilik projeleri, kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla kurulan vakıflar veya uluslararası fonlarca desteklenen ya da TÜBİTAK tarafından yürütülen işletmeler, destek karar yazısının düzenlendiği veya proje sözleşmesinin yürürlüğe girdiği,  4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamındaki işletmeler, ücreti gelir vergisinden istisna tutulan personel çalıştırmaya başladıkları, tarihten itibaren yararlanılabileceklerdir. YMM ALİ KARA

141 SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ Örnek 1-
Ar-Ge merkezi bulunan (B) Anonim Şirketinin, Ar-Ge Merkezi Belgesini, Sanayi ve Ticaret Bakanlığından 20/8/2012 tarihinde itibariyle almış olduğu varsayıldığında, anılan işveren tarafından kapsama giren sigortalılar için 5746 sayılı Kanun türü seçilmek suretiyle düzenlenecek ilk belge, 2012/Ağustos ayına ilişkin aylık prim ve hizmet belgesi olacaktır. Destekten yararlanmaya hak kazanıldığına ilişkin Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca düzenlenen belgenin 20/8/2012 tarihinde alınmış olması nedeniyle, 2012/Ağustos ayına ilişkin 5746 sayılı Kanun türü seçilmek suretiyle düzenlenmiş olan aylık prim ve hizmet belgesinde kayıtlı sigortalıların prim ödeme gün sayıları 2012/Ağustos ayının 31 gün çekmesi nedeniyle 12 günden fazla olamayacaktır. YMM ALİ KARA

142 SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ Dolayısıyla, anılan işverenin 2012/Ağustos ayında 5746 sayılı Kanun kapsamına giren sigortalılarına ilişkin 1/8/2012 ila 19/8/2012 tarihleri arasındaki çalışmaları, Kanun türü seçilmeksizin düzenlenecek aylık prim ve hizmet belgesi ile Kuruma bildirilecektir. YMM ALİ KARA

143 SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ Kapsama Giren Sigortalılar: Ar-Ge merkezlerinin,
Kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla kurulan vakıflar tarafından veya uluslararası fonlarca desteklenen ya da TÜBİTAK tarafından yürütülen Ar-Ge ve yenilik projeleri ile Rekabet öncesi işbirliği projelerinde ve teknogirişim sermaye desteklerinden yararlanan işletmelerin Ar-Ge faaliyetlerinde YMM ALİ KARA

144 SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ doğrudan görevli olan araştırmacı ve teknisyenlerinin (Ar-Ge personelinin) tamamı ile Ar-Ge personel sayısının yüzde onunu aşmamak kaydıyla Ar-Ge faaliyetlerine katılan veya bu faaliyetlerle doğrudan ilişkili yönetici, teknik eleman, laborant, sekreter, işçi ve benzeri personel (destek personeli), 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununun geçici 2 nci maddesi uyarınca ücreti gelir vergisinden istisna tutulmuş fiilen çalışan personel, YMM ALİ KARA

145 SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ Örnek 1-
Teknogirişim sermaye desteği alan (C) Anonim Şirketince, Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerinde; 150 Ar-Ge personeli, 40 destek personeli ve Ar-Ge faaliyetlerinde doğrudan görevli olmadığı gibi Ar-Ge faaliyetlerine katılmayan ve bu faaliyetlerle doğrudan ilişkisi de bulunmayan 15 personel istihdam edildiği varsayıldığında, anılan işveren tarafından 5746 sayılı Kanun türü seçilmek suretiyle düzenlenecek olan aylık prim ve hizmet belgesinde 150 ArGe personelinin tamamı ile 150 ArGe personelinin %10'una isabet eden 15 destek personeli  bildirebilecek, buna karşın 25 destek personeli ile Ar-Ge faaliyetlerine katılmayan 15 personel 5746 sayılı Kanun türü seçilmeksizin Kuruma bildirilecektir. YMM ALİ KARA

146 SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ Kapsama Girmeyen Sigortalılar:
      Ar-Ge faaliyetlerinde doğrudan görevli olmadığı gibi Ar-Ge faaliyetlerine katılmayan ve bu faaliyetlerle doğrudan ilişkisi de bulunmayan personelinden dolayı, Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde faaliyet gösteren işyerlerinde çalışmakla birlikte, ücretinden gelir vergisi kesilen personelden dolayı, YMM ALİ KARA

147 SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ Kamu personeli ile aylık sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalıştırılan personelden, aracılar (taşeronlar) tarafından çalıştırılan sigortalılardan, 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununda belirtilen aday çırak, çırak ve işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler ve topluluk sigortasına tabi olanlardan dolayı, yararlanılması mümkün bulunmamaktadır. YMM ALİ KARA

148 SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteğinden Yararlanma Süresi: Sigorta primi işveren hissesi desteği uygulamasından, 31/12/2023 tarihine kadar uygulanmak üzere, kapsama giren her bir sigortalı için en fazla beş yıl süreyle yararlanılması mümkün bulunmaktadır. YMM ALİ KARA

149 SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ Sigorta primi işveren hissesi desteğinden yararlanmak üzere, işyerinin bağlı bulunduğu Sosyal Güvenlik İl/Merkez Müdürlüğüne yapılacak müracaatın, 5746 sayılı Kanun kapsamında düzenlenecek aylık prim ve hizmet belgesinin yasal verilme süresi sona erdikten sonra yapılması halinde, sigorta primi işveren hissesi desteğinden, gerekli şartların sağlanmış olması kaydıyla yasal verilme süresi sona ermemiş ilk aylık prim ve hizmet belgesinden başlanılarak yararlanılabilecektir. YMM ALİ KARA

150 SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ Destek Kapsamına Girmeyen Ödemeler:
Kapsama giren sigortalılara yapılan ücret dışındaki (ikramiye, prim v.b) ödemeler ile, kapsama giren sigortalıların Ar-Ge ve yenilik faaliyetleri dışındaki çalışmaları nedeniyle hak ettikleri ücretleri, destek kapsamına alınmadığından, bu nitelikteki ödemeler Kanun türü seçilmeksizin düzenlenecek aylık prim ve hizmet belgesi ile Kuruma bildirilecektir. YMM ALİ KARA

151 Örnek 1- İşveren hissesi sigorta prim desteğinden yararlanmaya hak kazanmış (D) Limited Şirketince, Ar-Ge personeli olan (A) sigortalısına 2012/Kasım ayındaki çalışmalarından dolayı brüt 2.500,00 TL ücret ve 1.500,00 TL ikramiye ödenmiş olduğu varsayıldığında, bahse konu sigortalının 2.500,00 TL tutarındaki ücreti, prim ödeme gün sayısı da belirtilerek 5746 sayılı Kanun türü seçilmek suretiyle düzenlenecek aylık prim ve hizmet belgesi ile, 1.500,00 TL tutarındaki ikramiyesi ise, prim ödeme gün sayısı 0 (sıfır) olarak yazılmak suretiyle Kanun türü seçilmeksizin düzenlenecek aylık prim ve hizmet belgesi ile Kuruma bildirilecektir. YMM ALİ KARA

152 SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ Diğer taraftan, kapsama giren personelin ay içindeki çalışmalarının tamamının Ar-Ge ve yenilik faaliyetleri ile ilgili olması halinde, hak kazanılmış hafta tatili ve yıllık ücretli izin süreleri anılan Kanun kapsamında değerlendirilecek, buna karşın Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerinde kısmi zamanlı olarak çalışan personelin hak kazanılmış hafta tatili ve yıllık ücretli izin süreleri sigorta primi işveren hissesi desteği uygulamasında dikkate alınmayacaktır. YMM ALİ KARA

153 Örnek 2- Sigorta primi işveren hissesi desteğinden yararlanmaya hak kazanmış (E) Anonim Şirketinin Ar-Ge personeli olan (A) sigortalısının, 2012/Eylül ayının 12 gününde Ar-Ge ve yenilik faaliyetleri kapsamında, ayın kalan günlerinde ise Ar-Ge ve yenilik faaliyetleri dışındaki işlerde çalışmış olduğu varsayıldığında, 2012/Eylül ayına ilişkin olarak 5746 sayılı Kanun türü seçilmek suretiyle düzenlenecek olan aylık prim ve hizmet belgesine, sözkonusu sigortalının prim ödeme gün sayısı 12 gün olarak, prime esas kazanç tutarı ise 12 günlük çalışması karşılığında hak ettiği ücreti kaydedilecek, aynı aya ilişkin olarak Kanun türü seçilmeksizin düzenlenecek olan aylık prim ve hizmet belgesine ise sözkonusu sigortalının Ar-Ge ve yenilik faaliyetleri dışındaki çalışmaları ile ay içindeki çalışmalarından dolayı hak kazandığı hafta tatiline ilişkin prim ödeme gün sayısı 18 gün olarak, prime esas kazanç tutarı ise 18 günlük çalışması karşılığında hak ettiği ücreti kaydedilecektir. YMM ALİ KARA

154 SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ Ay içindeki çalışmalarının bir kısmı Ar-Ge faaliyetleri kapsamında, bir kısmı Ar-Ge faaliyetleri dışında olan sigortalılar için iki ayrı aylık prim ve hizmet belgesinden bildirilen prim ödeme gün sayısının toplamının 30'u geçmemesi gerekmektedir. YMM ALİ KARA

155 SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ Buna göre, kapsama giren sigortalıların 28, 29 veya 31 gün çeken ayların tamamında çalışmış olmalarına rağmen, söz konusu ayların bazı günlerinde Ar-Ge faaliyetleri kapsamında, bazı günlerinde ise kapsam dışındaki işlerde çalışmaları halinde, her iki belgede kayıtlı prim ödeme gün sayısının toplamının 30'un altında veya üstünde olması mümkün olmadığından, 5746 sayılı Kanun çeşidi seçilmek suretiyle düzenlenecek olan aylık prim ve hizmet belgelerinde kayıtlı prim ödeme gün sayısı, Ar-Ge ve yenilik faaliyetleri kapsamında fiilen çalışılan gün sayısı üzerinden, kapsama girmeyen çalışmalardan dolayı düzenlenecek olan aylık prim ve hizmet belgesinde kayıtlı prim ödeme gün sayısı ise 30 güne tamamlanmak suretiyle hesaplanacaktır. YMM ALİ KARA

156 SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ Kapsama Giren İşletmelerin Devredilmesi:
Tamamlanmamış bir Ar-Ge ve yenilik projesinin veya 4691 sayılı Kanun gereği ücreti gelir vergisinden istisna tutulan personel çalıştıran bir işletmenin devredilmesi durumunda, devralan işletmeler, destekten yararlanmaya hak kazandıklarına ilişkin alacakları belge ile, işyerinin bağlı bulunduğu Sosyal Güvenlik İl/Merkez Müdürlüğüne yazılı olarak müracaat etmeleri ve gerekli şartları taşımaları halinde sigorta primi işveren hissesi desteğinden yararlanabilecekler, buna karşın, tamamlanmış bir Ar-Ge ve yenilik projesinin devredilmesi durumunda, Ar-Ge ve yenilik projesini devralan işletme, işveren hissesi sigorta primi desteğinden yararlanamayacaktır. YMM ALİ KARA

157 SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ Destek Uygulamasının Sona Erdiği Haller:
5746 sayılı Kanunda öngörülen sigorta primi işveren hissesi desteği, Asgari 50 tam zamanlı eş değer Ar-Ge personeli çalıştırma şartının gerçekleşmediği durumlarda, söz konusu şartın gerçekleştirilmediği vergilendirme dönemi, Ar-Ge ve yenilik projelerinde, projenin herhangi bir nedenle sona ermesi veya projeye verilen desteğin son bulması halinde Ar-Ge ve yenilik faaliyeti sona ermiş sayılacağından, projenin sona erdiği/desteğin son bulduğu tarih, YMM ALİ KARA

158 SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ KOSGEB teknoloji merkezi işletmelerinde yürütülen projelerin herhangi bir nedenle sona ermesi veya projeye verilen desteğin son bulması halinde Ar-Ge ve yenilik faaliyeti sona ereceğinden, projenin sona erdiği/desteğin son bulduğu tarih, Rekabet öncesi işbirliği projesi içinde yer alan işletmelerde, projenin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde, projenin sona erdiği tarih, proje sözleşmesinin iptal edilmesi halinde ise denetime başlanılan tarih, itibarıyla uygulanmaz. YMM ALİ KARA

159 SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ Diğer Hususlar:
5746 sayılı Kanun çeşidi seçilmek suretiyle düzenlenen aylık prim ve hizmet belgelerinden dolayı tahakkuk eden işsizlik sigortası primleri hakkında işveren hissesi sigorta primi desteği uygulanmayacaktır. Kanun kapsamına giren sigortalılar için düzenlenecek aylık prim ve hizmet belgeleri için damga vergisi tahakkuk ve tahsil edilmeyecektir. İşveren hissesi sigorta prim desteğinden yararlanmak için ay içinde asgari 50 Ar-Ge personeli çalıştırma zorunluluğu yalnızca Ar-Ge Merkezleri için geçerli olup, kapsama giren diğer işyerlerinde söz konusu destekten yararlanmak amacıyla asgari 50 tam zamanlı eşdeğer Ar-Ge personeli çalıştırma zorunluluğu bulunmamaktadır. YMM ALİ KARA

160 DAMGA VERGİSİ İSTİSNASI
Kanun kapsamındaki her türlü Ar-Ge ve yenilik faaliyetleriyle ilgili olarak düzenlenen kâğıtlar damga vergisinden müstesnadır. Damga vergisi istisnasının uygulanabilmesi için Ar-Ge ve yenilik faaliyeti kapsamında yapılacak işlemleri belirten ve desteği veren kamu kurum ve kuruluşu, Ar-Ge merkezleri ile rekabet öncesi işbirliği projeleri için başvuru yapılan kamu kurumu, teknoloji merkezi işletmeleri için TEKMER müdürlüğü, uluslararası fonlarca desteklenen ya da TÜBİTAK tarafından yürütülen Ar-Ge ve yenilik projeleri için TÜBİTAK tarafından onaylı listenin, işlem esnasında noter, resmî daireler, diğer kamu kurum ve kuruluşları gibi işlem yapan kurum ve kuruluşlara ibraz edilmesi yeterli olup, işlem yapan kurum veya kuruluşlarca başka belge aranmaz. YMM ALİ KARA

161 DAMGA VERGİSİ İSTİSNASI
İşlem esnasında, söz konusu onaylı listenin herhangi bir sebeple ibraz edilememesi durumunda, kâğıtlara ilişkin damga vergisi ilgililerce ödenir. Destek ve teşvik unsurlarının amacı dışında kullanılması, şartların ihlali veya projelere yönelik değerlendirme raporlarının olumsuz olmasının tespit edilmesi hâlinde, istisna uygulamasına konu olan damga vergisi gecikme faizi ve vergi ziyaı cezası ile birlikte işletmelerden tahsil edilir. İşlem esnasında istisna uygulanırken, söz konusu listenin ibraz edilmiş olması bu uygulamayı etkilemez. YMM ALİ KARA

162 TEKNOGİRİŞİM SERMAYE DESTEĞİ
Örgün öğrenim veren üniversitelerin herhangi bir lisans programından bir yıl içinde mezun olabilecek durumdaki öğrenci, yüksek lisans veya doktora öğrencisi ya da lisans, yüksek lisans veya doktora derecelerinden birini ön başvuru tarihinden en çok beş yıl önce almış kişilerin, Teknoloji ve yenilik odaklı iş fikirlerini, desteği veren merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri tarafından desteklenmesi uygun bulunan bir iş planı çerçevesinde, katma değer ve nitelikli istihdam yaratma potansiyeli yüksek teşebbüslere dönüştürebilmelerini teşvik etmek için düzenlenmiştir. YMM ALİ KARA

163 TEKNOGİRİŞİM SERMAYE DESTEĞİ
Kanun kapsamında desteklenmesi uygun bulunan girişimci, işletmesini kurmasını müteakip en fazla TL ve bir yıl süre ile desteklenecek olup, destek ödemeleri bir iş planı çerçevesinde ve dönem raporlarının projenin iş planına uygun olarak yürütüldüğünün denetimi sonrası yapılmaktadır. YMM ALİ KARA

164 TEKNOGİRİŞİM SERMAYE DESTEĞİ
Desteğin Amacı Yeni ve yenilikçi iş fikirleri olan genç girişimcilerin, bu iş fikirlerini katma değer ve nitelikli istihdam yaratma potansiyeli yüksek teşebbüslere dönüştürebilmeleri için çekirdek sermaye sağlanarak desteklenmesi amaçlanmaktadır. YMM ALİ KARA

165 TEKNOGİRİŞİM SERMAYE DESTEĞİ
Destek Başvurusunun Zamanı Programa yılda bir kez 01 Ekim – 01 Kasım tarihleri arasında başvuru yapılabilmektedir YMM ALİ KARA

166 TEKNOGİRİŞİM SERMAYE DESTEĞİ
Desteğin Süresi ve Miktarı Destekleme süresi 12 ay, desteklenmesine karar verilen iş fikirlerinin giderlerine uygulanan en fazla destek miktarı ,00 TL olup teminat alınmaksızın ve hibe olarak verilmektedir. YMM ALİ KARA

167 TEKNOGİRİŞİM SERMAYE DESTEĞİ
Destek Kapsamında Bulunan Gider Kalemleri Makina, donanım, yazılım ve yayın giderleri, Sarf malzemesi giderleri Personel giderleri, Hizmet alımı ve danışmanlık giderleri (Toplam bütçenin %20'sini geçemez), Genel işletme giderleri. YMM ALİ KARA

168 TEKNOGİRİŞİM SERMAYE DESTEĞİ
Başvuru ve Desteklenen Girişimci Bilgileri Teknogirişim Sermayesi Desteği Programına  döneminde toplam 3.339 başvuru yapılmış olup, Değerlendirme Komisyonunun çalışmaları sonucunda  767 girişimciye ait  iş fikri desteklenmeye değer bulunmuştur.  Girişimcilerin işletmesini kurmasını müteakip 740 işletme ile sözleşme imzalanmıştır. İlgili idare: Kuruluş kanunlarında Ar-Ge ve/veya yenilik faaliyetlerini destekleme görevi verilen ve yılı bütçelerinde bu amaçla konulmuş ödeneği bulunan ve Teknogirişim Sermayesi Desteği Programı ile ilgili işlemleri gerçekleştiren Bakanlığı, YMM ALİ KARA YMM ALİ KARA

169 YMM ALİ KARA Web adresi; Mail adresi Tel&Fax: & ULUTEK A.Ş

170 KURUMLAR VE GELİR VERİGİSİ KANUNLARINA GÖRE AR-GE İNDİRİMİ
-KURUMLAR VERGİSİ KANUNUNDA AR-GE İNDİRİMİ -GELİR VERGİSİ KANUNUNDA AR-GE İNDİRİMİ YMM ALİ KARA

171 KURUMLAR VERGİSİ KANUNUNDA AR-GE İNDİRİMİ
KVK’nun, 10. maddesinin, (1-a) bendine göre; Mükelleflerin, münhasıran yeni teknoloji ve bilgi arayışına yönelik araştırma ve geliştirme faaliyetleri çerçevesinde, işletmeleri bünyesinde yaptıkları harcamaların %100’ü kurum kazancının tespitinde Ar-Ge indirimi olarak dikkate alınabilecektir YMM ALİ KARA

172 KURUMLAR VERGİSİ KANUNUNDA AR-GE İNDİRİMİ
Ar-Ge Faaliyetinin sınırı Ar-Ge faaliyeti, esas itibarıyla denemelerin son bulduğu, ilk üretimin yapıldığı aşamada sona erer. Ar-Ge projesi neticesinde elde edilen ürünün pazarlanabilir aşamaya geldiği andan itibaren Ar-Ge projesi bitmiş sayılır. Bu tarihten sonra yapılan harcamalar Ar-Ge harcaması kapsamında değerlendirilmez. Ancak, tamamlanan bir proje sonucunda elde edilen ürünün geliştirilmesi amacıyla yapılacak çalışmalar, yeni Ar-Ge projesi olarak değerlendirilir. YMM ALİ KARA

173 KURUMLAR VERGİSİ KANUNUNDA AR-GE İNDİRİMİ
Nihai ürünün oluşturulması aşamasında elde edilen ürünlerin kullanılabilirliğini ölçmek ve gerektiğinde değişiklik yapılmak üzere işletme içinde veya dışında test edilmesi amacıyla yapılan harcamalar Ar-Ge faaliyeti kapsamındadır. Ancak, ticari üretimin planlanması ve seri üretim sürecine ilişkin harcamalarla, ürünün tanıtılması amacıyla üretilip dağıtılan numuneler için yapılan harcamalar Ar-Ge faaliyeti kapsamı dışındadır. YMM ALİ KARA

174 KURUMLAR VERGİSİ KANUNUNDA AR-GE İNDİRİMİ
Ar-Ge Departmanı Kurma Zorunluluğu Ar-ge harcamalarının bu kanun kapsamında değerlendirilebilmesi için Ar-Ge departmanı kurmak zorunludur. YMM ALİ KARA

175 KURUMLAR VERGİSİ KANUNUNDA AR-GE İNDİRİMİ
Ar-Ge Harcamaları İlk Madde ve Malzeme Giderleri: Her türlü direkt ilk madde, yardımcı madde, işletme malzemesi, ara mamul, yedek parça ve benzeri giderleri ile amortisman uygulamasına konu olmayan maddi ve gayrimaddi kıymet iktisaplarına ilişkin giderleri kapsar. YMM ALİ KARA

176 KURUMLAR VERGİSİ KANUNUNDA AR-GE İNDİRİMİ
Personel Giderleri: Ar-Ge faaliyetlerinin yürütülmesi amacıyla çalıştırılan ve faaliyetin gerektirdiği nitelikte personel ile ilgili olarak tahakkuk ettirilen ücretler ile bu mahiyetteki giderlerdir. İşletmenin Ar-Ge departmanında çalıştırılan hizmetliler ve benzeri vasıfsız personel ile Ar-Ge departmanına tahsis edilmemiş olup günün bir kısmında Ar-Ge departmanında çalışan personele ödenen ücretler bu kapsamda değerlendirilmeyecektir. YMM ALİ KARA

177 KURUMLAR VERGİSİ KANUNUNDA AR-GE İNDİRİMİ
Genel Giderler: Ar-Ge faaliyetlerini yürütmek amacıyla elektrik, su, gaz, bakım-onarım, haberleşme, nakliye ile Ar-Ge faaliyetlerinde kullanılan makine ve teçhizata ilişkin bakım ve onarım giderleri gibi Ar-Ge faaliyetinin devamlılığını sağlamak için katlanılan diğer giderleri kapsar. Sigorta giderleri, Ar-Ge faaliyetlerinin bizzat yürütülmesi amacıyla kullanılan tesis için ödenen kira giderleri ile kitap, dergi ve benzeri bilimsel yayınlara ait giderler de bu kapsamdadır. YMM ALİ KARA

178 KURUMLAR VERGİSİ KANUNUNDA AR-GE İNDİRİMİ
Genel giderlerin, Ar-Ge harcaması olarak değerlendirilebilmesi için Ar-Ge departmanında fiilen kullanıldığının tespit ve tevsik edilmesi gerekmektedir. Çeşitli kıstaslara göre genel işletme giderleri üzerinden hesaplanacak paylar bu kapsamda değerlendirilmez. YMM ALİ KARA

179 KURUMLAR VERGİSİ KANUNUNDA AR-GE İNDİRİMİ
Dışarıdan Sağlanan Fayda ve Hizmetler: Normal bakım ve onarım giderleri dışında Ar-Ge faaliyetleriyle ile ilgili olarak işletme dışında yerli veya yabancı diğer kurum ve kuruluşlardan mesleki veya teknik destek alınması veya bunlara yaptırılan analizlerle ilgili olarak yapılan ödemelerle, bu mahiyetteki diğer ödemelerdir. YMM ALİ KARA

180 KURUMLAR VERGİSİ KANUNUNDA AR-GE İNDİRİMİ
Vergi, Resim ve Harçlar: Doğrudan Ar-Ge faaliyetlerine ilişkin olan ve kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak dikkate alınan ayni vergi, resim ve harçları kapsar. Doğrudan Ar-Ge faaliyetlerinin yürütüldüğü taşınmazlar için ödenen vergiler, Ar-Ge projesinde kullanılmak üzere ithal edilen mallarla ilgili gümrük vergileri ile benzeri vergi, resim ve harçlar bu kapsamdadır. YMM ALİ KARA

181 KURUMLAR VERGİSİ KANUNUNDA AR-GE İNDİRİMİ
Amortisman ve Tükenme Payları: Doğrudan Ar-Ge faaliyetlerinde kullanılan bina, makine-tesis ve cihazlar, taşıtlar, döşeme ve demirbaş gibi maddi ve maddi olmayan duran varlıklar için ayrılan amortisman ve tükenme paylarından oluşur. İktisadi kıymetin münhasıran Ar-Ge faaliyetlerinde kullanılması ve bu kullanımın sürekli olması gerekmektedir. Ar-Ge departmanı dışında başka faaliyetlerde de kullanılan iktisadi kıymetlere ilişkin amortismanlar Ar-Ge harcaması kapsamında değildir. YMM ALİ KARA

182 KURUMLAR VERGİSİ KANUNUNDA AR-GE İNDİRİMİ
Finansman Giderleri: Ar-Ge projesi bazında yerli, yabancı ve uluslararası kurumlardan temin edilen kredilere ilişkin finansman giderleridir. YMM ALİ KARA

183 KURUMLAR VERGİSİ KANUNUNDA AR-GE İNDİRİMİ
Ar-Ge Harcamalarının Kayıtlarda İzlenmesi Kurumlar, hesap dönemi içerisinde gayrimaddi hakka yönelik yaptıkları araştırma ve geliştirme  harcamalarının tamamını aktifleştirmek zorundadırlar. Gayrimaddi hakka yönelik olmayan ve Vergi Usul Kanunu hükümleri çerçevesinde aktifleştirilmesi gerekmeyen harcamalar doğrudan gider yazılabilecektir. Örneğin, kanser ilacı geliştirmek için yapılan araştırma faaliyetleri sonucunda patent, lisans gibi bir gayrimaddi hak ortaya çıkacağından, yapılan araştırma harcamalarının aktifleştirilmesi gerekecektir. YMM ALİ KARA

184 KURUMLAR VERGİSİ KANUNUNDA AR-GE İNDİRİMİ
Proje sonucu ortaya bir gayrimaddi hak çıkması halinde, aktifleştirilmesi gereken bu tutar, amortisman yoluyla itfa edilecektir. Projeden, daha sonraki yıllarda vazgeçilmesi veya projenin tamamlanmasına imkan kalmaması durumunda, kurumun Ar-Ge faaliyeti kapsamında yapmış olduğu ve önceki yıllarda aktifleştirilmiş olan tutarların doğrudan gider yazılabilmesi mümkün bulunmaktadır. YMM ALİ KARA

185 KURUMLAR VERGİSİ KANUNUNDA AR-GE İNDİRİMİ
Örneğin; bir kurum tarafından 3 yıl süreli Ar-Ge projesi hazırlanarak, ön fizibilite çalışmalarının akabinde, Ar-Ge faaliyetine başlanılmıştır. İkinci yılın sonunda, kurum Ar-Ge projesinin gerçekleşmesinin mümkün olmadığı düşüncesiyle projeden vazgeçme kararı almıştır. Dolayısıyla, projenin başlama tarihinden itibaren aktifleştirilen Ar-Ge harcamaları, projeden vazgeçildiği tarih itibarıyla doğrudan gider yazılabilecektir. İster aktifleştirilsin ister doğrudan gider yazılsın ilgili dönemde yapılan Ar-Ge harcamalarının tamamı üzerinden %100 oranında Ar-Ge indirimi ayrıca hesaplanacak ve indirim konusu yapılacaktır. YMM ALİ KARA

186 KURUMLAR VERGİSİ KANUNUNDA AR-GE İNDİRİMİ
Ar-Ge indiriminin Uygulanması Mükellefler, Ar-Ge harcamalarının %100’ü oranında hesaplayacakları Ar-Ge indirimini, beyanname üzerinden hesaplanan kurum kazancından indirebileceklerdir. Ar-Ge indirimi, Ar-Ge faaliyetine başlandığı andan itibaren hem yıllık beyannamede hem de geçici vergi beyannamelerinde uygulanabilecektir. Hesaplanan Ar-Ge indirimi tutarı, mükellefler tarafından yıllık kurumlar vergisi beyannamesi ile geçici vergi beyannamesinin ilgili satırına yazılarak kazançtan indirilecektir. YMM ALİ KARA

187 KURUMLAR VERGİSİ KANUNUNDA AR-GE İNDİRİMİ
İlgili dönemde kazancın yetersizliği nedeniyle indirim konusu yapılamayan Ar-Ge İndirimi tutarı sonraki hesap dönemlerine devredecektir. Mükelleflerin Ar-Ge projesi kapsamındaki harcamalarını, işletmenin diğer faaliyetlerine ilişkin harcamalarından ayırarak, Ar-Ge indiriminin doğru hesaplanmasına imkan verecek şekilde muhasebeleştirmeleri gerekmektedir. YMM ALİ KARA

188 KURUMLAR VERGİSİ KANUNUNDA AR-GE İNDİRİMİ
Aktifleştirilen Kıymetlerin Devri Henüz tamamlanmamış bir Ar-Ge projesinin, başka bir kuruma satılması halinde aktifleştirilen tutarlar kazanç tutarının tespitinde maliyet unsuru olarak dikkate alınacaktır. YMM ALİ KARA

189 KURUMLAR VERGİSİ KANUNUNDA AR-GE İNDİRİMİ
Ar-Ge indirimi uygulamasında, henüz tamamlanmamış bir Ar-Ge projesinin başka bir kuruma satılması durumunda, Ar-Ge projesini devralan kurumun bu projeye ilişkin olarak ilave yaptığı harcamalar Ar-Ge indiriminden yararlanabilecek olup devreden kurumda yapılan Ar-Ge harcamaları için indirimden yararlanılması söz konusu olmayacaktır. Tamamlanmış bir Ar-Ge projesinin başka bir kuruma satılması durumunda ise Ar-Ge projesini devralan kurumun Ar-Ge indiriminden yararlanması söz konusu değildir. YMM ALİ KARA

190 KURUMLAR VERGİSİ KANUNUNDA AR-GE İNDİRİMİ
Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporu Ar-Ge indiriminden yararlanan mükelleflerin, kurumlar vergisi beyannamesinde yararlanılan Ar-Ge indiriminin doğru hesaplandığı ve uygulandığına ilişkin YMM tasdik raporunu ilgili mevzuatta belirtilen süre içinde bağlı bulundukları vergi dairelerine vermeleri gerekmektedir. Ar-Ge indirimine ilişkin hususlara tam tasdik raporunda yer verilmiş olması durumunda, Ar-Ge indirimine ilişkin olarak ayrıca tasdik raporu düzenlenmesine gerek bulunmamaktadır. YMM ALİ KARA

191 KURUMLAR VERGİSİ KANUNUNDA AR-GE İNDİRİMİ
Diğer Kurumlardan Sağlanan Ar-Ge Destekleri Geri ödeme koşuluyla sermaye desteği olarak sağlanan destekler, borç mahiyetinde olup ticari kazanca dahil edilmesi söz konusu değildir. Hibe şeklinde sağlanan destek tutarları ile diğer kurumlardan bu mahiyette sağlanacak her türlü destek tutarları, ticari kazancın bir unsuru olarak kazanca dahil edilecektir. Maliyetleri, bu tür desteklerle karşılanan Ar-Ge harcamaları da Ar-Ge indiriminin hesabında dikkate alınacaktır. YMM ALİ KARA

192 KURUMLAR VERGİSİ KANUNUNDA AR-GE İNDİRİMİ
Teknoloji geliştirme bölgelerinde ve serbest bölgelerde yapılan Ar-Ge harcamaları Ar-Ge indirimi uygulaması açısından, Ar-Ge departmanının bulunduğu yerin önemi bulunmamaktadır. Firmanın faaliyet yeri olması şartıyla, gerek firma merkezinin bulunduğu yerde veya ayrı bir yerde, gerekse teknoloji geliştirme bölgelerinde kurulan Ar-Ge departmanlarında yapılan harcamalardan belirtilen kriterlere uyanlar Ar-Ge indirimi kapsamındadır. YMM ALİ KARA

193 KURUMLAR VERGİSİ KANUNUNDA AR-GE İNDİRİMİ
Kurumların kurumlar vergisinden istisna edilen kazançlarına ilişkin giderlerinin veya istisna kapsamındaki faaliyetlerinden doğan zararlarının, istisna dışı kurum kazancından indirilmesinin kabul edilemeyeceği hüküm altına alınmış bulunmaktadır. YMM ALİ KARA

194 KURUMLAR VERGİSİ KANUNUNDA AR-GE İNDİRİMİ
Teknoloji geliştirme bölgelerinde veya serbest bölgelerde gerçekleştirilen Ar-Ge faaliyetlerinden bir kazanç doğması ve bu kazançla ilgili olarak 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununun geçici 2 nci maddesinde ya da 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununun geçici 3 üncü maddesinde yer alan istisnadan yararlanılacak olması durumunda, istisna uygulanacak kazancın elde edilmesine yönelik olarak yapılan harcamalar Ar-Ge indirimi kapsamında değerlendirilmeyecektir. Diğer bir ifadeyle, kazancına istisna uygulanacak Ar-Ge faaliyetleri için yapılan harcamalar dolayısıyla Ar-Ge indiriminden yararlanılması söz konusu değildir. YMM ALİ KARA

195 KURUMLAR VERGİSİ KANUNUNDA AR-GE İNDİRİMİ
Ancak, teknoloji geliştirme bölgelerinde veya serbest bölgelerde yürütülen Ar-Ge faaliyetlerinin işletmenin kendi faaliyetiyle ilgili olması ve anılan kanunlarda yer alan istisnalara konu olmaması durumunda, bu tür harcamalar Ar-Ge indirimi kapsamında değerlendirilecektir. YMM ALİ KARA

196 Ar-Ge İndirimi 5520 ve 5746 Sayılı Kanun Karşılaştırması
5520 Sayılı Kanun 5746 Sayılı Kanun Ar-Ge Departmanı Kurma Zorunluluğu Ar-Ge Departmanı Kurma Zorunlu Ar-Ge Departmanı Kurma Zorunluluğu Yok YMM ALİ KARA

197 Ar-Ge Harcamalarının Aktifleştirilme Zorunluluğu
5520 Sayılı Kanun 5746 Sayılı Kanun Ar-Ge Harcamalarının Aktifleştirilme Zorunluluğu Gayrimaddi hakka yönelik olmayan ve Vergi Usul Kanunu hükümleri çerçevesinde aktifleştirilmesi gerekmeyen harcamalar doğrudan gider yazılabilecektir. Ar-Ge ve yenilik faaliyeti kapsamındaki harcamalar Vergi Usul Kanununa göre aktifleştirilmek suretiyle amortisman yoluyla itfa edilir. , bir iktisadi kıymet oluşmaması halinde ise doğrudan gider yazılır YMM ALİ KARA

198 5520 Sayılı Kanun 5746 Sayılı Kanun Personel Giderleri
5520 Sayılı Kanun 5746 Sayılı Kanun Personel Giderleri Ar-Ge departmanına tahsis edilmemiş olup günün bir kısmında Ar-Ge departmanında çalışan personele ödenen ücretler bu kapsamda değerlendirilmeyecektir. Kısmi çalışma hâlinde, personelin Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerine ayırdığı zamanın toplam çalışma zamanına oranı dikkate alınmak suretiyle bulunan ücret tutarları, Ar-Ge ve yenilik harcaması olarak dikkate alınır. YMM ALİ KARA

199 5520 Sayılı Kanun 5746 Sayılı Kanun Destek Personeli
5520 Sayılı Kanun 5746 Sayılı Kanun Destek Personeli İşletmenin Ar-Ge departmanında çalıştırılan hizmetliler ve benzeri vasıfsız personel ücretleri Ar-Ge harcaması olarak kabul edilmez. Tam zamanlı Ar-Ge personel sayısının %10’unu aşmamak üzere Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerine katılan ve bu faaliyetlerle ilişkili destek personelinin ücretleri ile bu mahiyetteki giderleri personel gideri mahiyetindedir. YMM ALİ KARA

200 Amortisman ve Tükenme Payları
5520 Sayılı Kanun 5746 Sayılı Kanun Amortisman ve Tükenme Payları Ar-Ge departmanı dışında başka faaliyetlerde de kullanılan iktisadi kıymetlere ilişkin amortismanlar Ar-Ge harcaması kapsamında değildir. Başka faaliyetlerde de kullanılan makine ve teçhizata ilişkin amortismanlar, bunların Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerinde kullanıldığı gün sayısına göre hesaplanır. YMM ALİ KARA

201 Devreden Ar-Ge Tutarının Endekslenmesi Endeksleme yapılmaz
5520 Sayılı Kanun 5746 Sayılı Kanun Devreden Ar-Ge Tutarının Endekslenmesi Endeksleme yapılmaz Sonraki döneme devreden ar-ge indirimi yeniden değerleme oranında arttırılır. YMM ALİ KARA

202 Diğer Kurumlardan Sağlanan Destekler
5520 Sayılı Kanun 5746 Sayılı Kanun Diğer Kurumlardan Sağlanan Destekler Hibe şeklinde sağlanan destekler ile diğer kurumlardan bu mahiyette sağlanacak destek tutarları, ticari kazancın bir unsuru olarak kazanca dahil edilecektir. Maliyetleri, bu tür desteklerle karşılanan Ar-Ge harcamaları da Ar-Ge indiriminin hesabında dikkate alınacaktır. Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerine ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşları, kanunla kurulan vakıflar ile uluslar arası fonlardan alınan destekler özel bir fon hesabında tutulur. Bu fonda yer alan tutarlar GVK ve KVK’na göre vergiye tabi kazancın tespitinde gelir, Ar-Ge indirimi tutarının tespitinde ar-ge harcaması olarak dikkate alınmaz. Bu şekilde sağlanan karşılıksız fonlardan yapılan harcamalar, yapıldığı yere göre doğrudan gider ya da amortismana tabi iktisadi kıymet olarak muhasebeleştirilir. YMM ALİ KARA

203 Finansman giderlerine ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır.
5520 Sayılı Kanun 5746 Sayılı Kanun Finansman Giderleri Ar-Ge projesi bazında yerli, yabancı ve uluslararası kurumlardan temin edilen kredilere ilişkin finansman giderleridir Finansman giderlerine ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır. YMM ALİ KARA

204 Dışarıdan Sağlanan Fayda ve Hizmetler Sınır yok
5520 Sayılı Kanun 5746 Sayılı Kanun Dışarıdan Sağlanan Fayda ve Hizmetler Sınır yok Ar-Ge ve yenilik harcaması kapsamında gerçekleştirilen toplam harcama tutarının %20’sini geçemez YMM ALİ KARA

205 5520 Sayılı Kanun 5746 Sayılı Kanun Ek Ar-Ge İndirimi
5520 Sayılı Kanun 5746 Sayılı Kanun Ek Ar-Ge İndirimi 500 ve üzerinde tam zaman eşdeğer Ar-Ge personeli istihdam eden Ar-Ge merkezlerinde o yıl yapılan ar-ge ve yenilik harcamalarının bir önceki yıla göre artışının yarısı kurum kazancı veya ticari kazancın tespitinde ayrıca indirim konusu yapılır. YMM ALİ KARA

206 GELİR VERGİSİ KANUNUNA GÖRE AR-GE İNDİRİMİ (MD.89)
Mükelleflerin, işletmeleri bünyesinde gerçekleştirdikleri münhasıran yeni teknoloji ve bilgi arayışına yönelik araştırma ve geliştirme harcamaları tutarının % 100'ü oranında hesaplanacak "Ar-Ge indirimi" beyanname üzerinde ticari kazanç tutarından düşülebilecektir. Araştırma ve geliştirme faaliyetleri ile doğrudan ilişkili olmayan giderlerden ve tamamen araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde kullanılmayan amortismana tabi iktisadi kıymetler için hesaplanan amortisman tutarlarından verilen paylar üzerinden Ar-Ge indirimi hesaplanmaz. YMM ALİ KARA

207 YMM ALİ KARA Web adresi; Mail adresi Tel&Fax: & ULUTEK A.Ş


"BÖLGELERİNDE SAĞLANAN" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları