Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

TTP 213 ÇEVRE KORUMA Ö Ğ R. GÖR. TU Ğ ÇE GÜNTER. R İ SK ANAL İ Z İ.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "TTP 213 ÇEVRE KORUMA Ö Ğ R. GÖR. TU Ğ ÇE GÜNTER. R İ SK ANAL İ Z İ."— Sunum transkripti:

1 TTP 213 ÇEVRE KORUMA Ö Ğ R. GÖR. TU Ğ ÇE GÜNTER

2 R İ SK ANAL İ Z İ

3 ÇEVRESEL R İ SK YÖNET İ M İ

4 TARIM VE ÇEVRE İ L İ ŞK İ S İ Tarım dünyanın en eski ve olmazsa olmazlarından birinci sırada yer alan çok yönlü bir sektördür. Toplumların beslenmeleri, barınmaları ve giyinmeleri gibi zorunlu ihtiyaçların büyük bir kısmı sadece bu sektör tarafından karşılanmaktadır. Tarım, özellikle de modern üretim yöntemleri çevre kirlili ğ inin bir nedenidir. Tarımsal faaliyetler yoluyla toprak, su, hava ve do ğ al denge gibi tüm çevresel ortam etkilenmektedir. Di ğ er taraftan da çevre kirlili ğ inin kurbanı olmaktadır.

5 Tarım dışı kaynaklardan yayılan zararlı maddeler su, toprak ve havayı kirletme, bunun sonucu olarak kültürü yapılan tarım ürünlerinde zararlarla karşılaşılmaktadır. Ayrıca tarım alanları sanayi, konut ve ulaştırma sektörlerinin ihtiyacı çerçevesinde tarımsal üretim alanının dışına kaymaktadır.

6 Tarımda bilinçsiz girdi kullanımı ve verim artışı için yapılan uygulamalar da çevreyi do ğ rudan etkiler. Bu nedenle insanlık tarımın çevreye olan etkilerini azaltmak için yeni tarımda bakış açısı geliştirmiştir. Sürdürülebilir tarım yeni tarım teknikleri çevre dostu olarak görülmekte Sürdürülebilir tarım olarak adlandırılan yeni tarım teknikleri çevre dostu olarak görülmekte, gelişmiş ülkeler tarafından desteklenmektedir.

7 Çevre dostu tarımın yaygın iki uygulaması bulunmaktadır. İ TU (iyi tarım uygulamaları), ekolojik (organik) tarımdır. Bunlardan birincisi İ TU (iyi tarım uygulamaları), di ğ eri ise ekolojik (organik) tarımdır. Ülkemizde de bu iki tarım şekli Tarım ve Köy İ şleri Bakanlı ğ ınca benimsenmiş ve bu uygulamalarla ilgili yasal düzenlemeler de yapılmıştır.

8 R İ SK Meydana gelebilecek zararlı bir olayın sonuçları ve oluşma olasılı ğ ının bileşkesidir. “Risk” çok önemsiz bir olaydan (ka ğ ıt kesi ğ i), felaket düzeyinde bir kazaya kadar çok geniş aralıkta tanımlanır.

9 R İ SK DE Ğ ERLEND İ RME Tehlikeleri tanımlamak (gözlemlemek). Her tehlike için riskin boyutunu tahmin etmek, saptamak ( de ğ erlendirmek). Riskin kabul edilip edilemedi ğ ine karar vermek ve riski kontrol altına almak (kontrol altına almak). Bu aşamada tüm tehlikeler ve riskler de ğ erlendirilmeli, yazılı olarak saklanmalıdır.

10 Risklerin kontrol altına alınması: Tüm risklerin belirlenmesi ve ne düzeyde oldu ğ unun saptanmasından sonra işyeri ortamına yönelik çok verimli bir risk haritası ortaya çıkacaktır. Bu haritada hangi risklerin düşük, orta veya yüksek oldu ğ u, hangi risklerin hafif, orta veya a ğ ır düzeyde insan sa ğ lı ğ ını etkiledi ğ i ya da ne düzeyde müsaade edilebilir oldu ğ u su yüzüne çıkacaktır.

11 Risklerin derecelendirmeleri düşük-orta- yüksek, hafif-orta-a ğ ır şeklindeki terimlerle ifade edilebilece ğ i gibi 1,2,3,4,… şeklinde de puanlandırılabilir. Burada 1 en azı, son rakam ise en fazlayı göstermektedir. Tehlikelerin boyutu ve tehlikelerin olma olasılı ğ ı puanları ile bir matrix oluşturup hangi riskin kabul edilebilir veya kabul edilemez oldu ğ una karar verilebilir.

12 Risklerin puanlama yoluyla hesaplanması 1 (Hafif) 2 (Orta) 3 (Ağır) 1 ( Az) ( Az) (Orta) (Çok) 3 6 9

13 Matrix’teki her kutu, tehlike boyutu puanı ile tehlikenin olma olasılı ğ ı puanının çarpılması sonucu elde edilmiştir. Buna göre e ğ er 3’lü puanlama kullanılıyor ise, riskler 1-9 puan arasında da ğ ılmış olacaktır. Burada örnek olarak 1 ve 2 puanlar kabul edilebilinir riskleri, 3-5 puanlar gerekli iyileştirmeler yapıldıktan sonra kabul edilebilir riskleri, 6-9 kabul edilemez riskler şeklinde düşünülebilir. 1 seviyesindeki puanların karşılı ğ ı olan riskler için de ğ erlendirme yazılmayabilir. Puanlama ve puanların karşılı ğ ı olan de ğ erlendirmeler her işyerine göre de ğ işebilir.

14 Bu aşama bir final olup daha sonra alınacak tüm kararlara, eylemlere rehberlik edecektir. Bu açıdan bakıldı ğ ında, ayrıntılara bo ğ ulmuş bir risk de ğ erlendirmesi hedefleri iyi belirleyemedi ğ i için, çok yüzeysel yapılmış bir çalışma ise var olan riskleri gözden kaçırdı ğ ı için işletme açısında emek ve para kaybıdır.

15 Bir kez risk de ğ erlendirme sonuçları alındıktan sonra işletmenin hangi riskleri ne düzeyde ve ne zaman azaltaca ğ ı veya ortadan kaldıraca ğ ına karar vermesi gereklidir. Bu karar, işin başında, risk de ğ erlendirmesi çalışmasından beklenenlere, bu iş için ayrılan bütçeye ve insan gücüne ba ğ lı olarak de ğ işecektir.

16 R İ SK YÖNET İ M İ Risk yönetimi: Risk yönetimi: Belirsizlikleri ve belirsizliklerin yarataca ğ ı olumsuz etkileri daha kabul edilebilir bir düzeye indirgemeyi sa ğ layan disiplindir.

17 R İ SK YÖNET İ M İ KARAR AŞAMALARI RİSK YÖNETİMİ RİSK PLANLAMA RİSK DEĞERLENDİRME RİSK AZALTMA RİSK İZLEME RİSK BELİRLEME RİSK ANALİZİ Ekolojik Risk De ğ erlendirme Şeması (EPA. 1998)

18 ÇEVRESEL R İ SK VE YÖNET İ M İ Çevresel Risk: Çevresel Risk: İ nsan sa ğ lı ğ ını veya çevreyi do ğ rudan veya dolaylı olarak olumsuz etkileme ihtimalidir. Çevresel Risk Yönetimi Çevresel Risk Yönetimi Problemin formülasyonu Analiz Risk karakterizasyonu

19 Problemin Formülasyonu Bu aşamada, problem açıkça tanımlanır. Risk analizi ve risk özellikleri için plan hesaplanır. İ ş, kaynak, kirleticiler, etkiler ve ekosistem ile ilgili mevcut bilgi bütünleşik olarak dahil edilir.

20 Analiz Kirleticiye maruz kalma etkilerinin ve ekolojik etkilerin özelliklerinin belirlenerek ölçülmesi ile başlar ve bu iki aşamanın birbiri arasındaki ilişkileri belirlenerek, maruz kalma ve etkiler hakkındaki tartışmalar profili çıkarılır.

21 Risk Karakterizasyonu Safhası Bu aşama, de ğ erlendirmelerin nihai noktası olup olumsuz ekolojik etkilerin incelenmesi veya tahmini analizi, problemlerin formülasyonu ve planlamanın sonuçlandırılmasından oluşur. Sonuçta risk yönetim sonuçları, risk de ğ erlendirme kısıtları, yaklaşımları ve kuşkuları tanımlanır.

22 EUREP-GAP VE ÇEVRESEL R İ SK YÖNET İ M İ EUREP üyeleri, amacı çevreye ve do ğ aya en az zarar verecek şekilde en iyi tarım yapmak olan birçok üretici, üretici grupları, üretici organizasyonları gibi kuruluşların bu konudaki yerel ve ulusal kuralların geliştirilmesi ve uygulanması ile ilgili olan tüm faaliyetlerini uygun görmektedirler.

23 EUREPGAP, Zararlılarla Entegre Savaş (IPM) ve Entegre Ürün Yetiştiricili ğ inin (ICM) tarım ürünlerinin ticari olarak üretimi için birleştirilerek uygulanmasını da amaçlamaktadır. IPM/ICM uygulamaları, uzun vadeli ve sürdürülebilir bir tarımsal üretim için EUREP üyeleri tarafından mutlak gerekli olarak kabul edilmektedir.

24 Bütün üreticiler şu konularda kesinlikle kararlı olduklarını gösterebilmelidirler: Ürünün kaliteli ve güvenli oldu ğ una dair tüketicinin güvenini sa ğ lamak, Do ğ ayı ve yabani hayatı koruyarak, çevre üzerindeki yıkıcı etkileri en aza indirmek Kimyasal zirai ilaçların kullanımını en aza indirgemek Do ğ al kaynakların daha etkin bir şekilde kullanımının geliştirilmesi; Çalışanların sa ğ lı ğ ı ve iş güvenli ğ inin sa ğ lanması yönünde bir tutum içerisinde olunması.

25 İ yi tarım uygulamalarında yeni üretim alanlarında risk de ğ erlendirmesi majör kriterdir 1. “Yeni tesis” tanımına göre yeni bir tarım sahası mıdır? Muhtemel risk, risk de ğ erlendirmesi yapınız. Üretim sistemine risk yok, risk de ğ erlendirmesi gerekli de ğ ildir 3. Çevre faktörleri mevcut üretime risk do ğ uracak şekilde de ğ işti mi? 2. Önceki üretim süreçlerinin şimdiki üretime risk yaratması mümkün mü? HAYIR EVET HAYIR EVET

26 Kontrol Noktası: Kontrol Noktası: Yeni üretim alanlarıyla ilgili olarak, ürün, üretici ve çevre sa ğ lı ğ ı gibi konuların dikkate alındı ğ ı ve bu alanın üretim açısından uygunlu ğ unu inceleyen bir risk de ğ erlendirmesi yapılıyor mu? Uygunluk Kriteri: Uygunluk Kriteri: Bu kısımda gıda, üretici ve çevre sa ğ lı ğ ı açısından yapılan bir risk araştırması mevcut olup, arazinin kullanılmaya başlanmasından önce toprak tipi, erozyon, yeraltı suyunun kalitesi ve derinli ğ i, sürdürülebilir su kaynaklarının, üretim alanı ve yakın alanların üzerindeki etkileri gibi konuları içermektedir.

27 Arazinin ilk kullanımı şunları kapsamalıdır: Önceki ürünler: Önceki ürünler: Örne ğ in pamuk üreticilerinin yo ğ un olarak kullandıkları ve kalıntı bırakan herbisitler daha sonra üretimi yapılan hububat ve di ğ er ürünler üzerinde uzun süreli etkiler bırakabilir. Endüstri ve Askeri kullanım: Endüstri ve Askeri kullanım: Örne ğ in daha önce araç parkı olan alanlarda yo ğ un petrol kirlili ğ i söz konusu olabilir.

28 Arazi dolguları ve mayın tarlaları: Arazi dolguları ve mayın tarlaları: Toprak altında, daha sonra üretimi yapılacak olan ürünlerin kontaminasyonuna neden olabilecek kalıntılar veya arazide çalışan kişilerin ani göçüklere maruz kalmalarına neden olabilecek beklenmeyen durumlar olabilir. Do ğ al vegetasyon: Do ğ al vegetasyon: Hastalık, zararlı ve yabancı otları barındırabilir.

29 Toprak tipi şunları kapsamalıdır: Üretilmesi düşünülen ürünlere yapısal uygunluk Erozyona karşı hassasiyet Üretilmesi düşünülen ürünlere kimyasal açıdan uygunluk Erozyon: Erozyon: Yapılacak çalışma ürün verimini etkileyecek, toprak ve suyun yüzeysel olarak kaymasına neden olacak daimi üst tabaka toprak kaybının oldu ğ u veya olabilece ğ i konusunu de ğ erlendirmelidir.

30 Arazi şekli Drenaj deseni Su baskını ve erozyona karşı sorumluluk Arazi tesviyesi ve yamaç Toprak erozyonu makinelerin idaresinden sorumlu işçilerin güvenli ğ i hasat edilen ürünlerin taşınması Rüzgara maruz kalmak: Rüzgara maruz kalmak: Kuvvetli yo ğ un rüzgarlar ürün kaybına neden olabilir.

31 Suyun de ğ erlendirilmesi şunları kapsamalıdır: Su kalitesi: Su kalitesi: İ SO veya eşde ğ er ülkesel bir standarda göre mikrobiyolojik ve kimyasal analizleri yapabilecek kapasitede olan uygun bir laboratuar tarafından tespit edilmelidir. Bulunabilirlik: Bulunabilirlik: Bütün yıl boyunca veya en azından söz konusu üretim sezonu boyunca yeterli olması. Kullanım izni: Kullanım izni: Ürünün ihtiyaç duyabilece ğ i miktarların garanti edilmesi Di ğ er kullanıcıların hakları Çevresel etki: Çevresel etki: Legal olması yanında, bazen çıkarılan suyun miktarı bu su kayna ğ ına ba ğ lı olan flora ve fauna üzerine ters etkiler.

32 Etki analizleri şunları kapsamalıdır: Dahili: Dahili: Tarım makinelerinin kullanımından kaynaklanan toz, duman ve gürültü problemleri. Taban arazilerinin mil akışı veya yüzeyden kimyasal akışı ile kontaminasyonu. İ laçlamadan kaynaklanan bulaşma Ürüne gelen zararlılar, kalıntıları veya hayvan gübresi uygulamaları

33 Harici: Harici: Yo ğ un trafi ğ i olan yollar dahil, endüstriyel ve taşıma ile ilgili yapılardan kaynaklanan duman eksoz ve toz. Yukarı alanlarda yapılan tarım uygulamalarından meydana gelen yüzeysel mil akışı, kimyasal akışı. Yakın do ğ al ve koruma alanlarından kaynaklanan zararlı istilası. Yakınlardaki yerleşim yerlerinde yaşayanlardan kaynaklanan hırsızlık olayları

34 Birlikte yürütülen di ğ er tarım faaliyetleri. Pazarlara ulaşmak amacıyla uygun taşıma imkanının varlı ğ ı. Uygun işçi bulunabilirli ğ i. Girdilerin bulunabilirli ğ i.

35 ATIK YÖNET İ M İ

36 Atık: Atık: Üretim ve kullanım faaliyetleri sonucu ortaya çıkan, insan ve çevre sa ğ lı ğ ına zarar verecek şekilde do ğ rudan veya dolaylı biçimde alıcı ortama verilmesi sakıncalı olan her türlü maddedir.

37 Atık Yönetimi: Atık Yönetimi: Atı ğ ın kayna ğ ında azaltılması, özelli ğ ine göre ayrılması, toplanması, geçici depolanması, ara depolanması, geri kazanılması, taşınması, bertarafı ve bertaraf işlemleri sonrası kontrolü ve benzeri işlemleri içeren bir yönetim biçimidir. Entegre Atık Yönetimi: Entegre Atık Yönetimi: Atık Yönetiminin entegre olarak tüm atıklara beraber uygulanmasıdır.

38 Çevre ve Orman Bakanlı ğ ı’nca Önerilen Atık Yönetim Piramidi önlenmesi Minimizasyonu Atık Yönetim Piramidi üst basamaktan alt basamaklara do ğ ru de ğ erlendirilir. Yani ilk aşama atı ğ ın oluşmasının önlenmesi, e ğ er bu sa ğ lanamıyorsa atı ğ ın Minimizasyonu, di ğ er bir deyişle atı ğ ın en aza indirilmesi amaçlanır. Yeniden kullanımı geri dönüşüm enerji geri kazanımı bertaraftır Daha sonra atı ğ ın Yeniden kullanımı e ğ er bu da mümkün olmuyorsa önce geri dönüşüm ve sonra enerji geri kazanımı amaçlanır. Bu uygulanan yöntemlerden sonra elimizde kalan atı ğ a yada bu yöntemleri uygulayamadı ğ ımız atı ğ a yapılacak en son işlem bertaraftır (Düzenli Depolama, yakma gibi).

39

40 ATIK YÖNET İ M İ NASIL YAPILMALIDIR? ATIK YÖNET İ M İ NASIL YAPILMALIDIR? Yetkili / Sorumlu Belirlemek : Yetkili / Sorumlu Belirlemek : Atı ğ a ait işlemlerin tek elden ve sorunsuzca yürütülebilmesi için ilk adım olarak bu konuda bir sorumlu belirlenmeli ve bu kişi tarafından yeterli sayıda personelden oluşan bir Çevre birimi oluşturulmalıdır. Sorumlu tarafından atık toplamakla görevli personeller, atık geçici depolama alanı sorumlusu gibi di ğ er görev paylaşımları da yapılmalıdır.

41 Atı ğ ın Tanımlanması: Atı ğ ın Tanımlanması: Tesiste ortaya çıkan tüm atıklar ilk önce tanımlanmalı ve kaynakları belirlenmelidir. İ lk olarak belediye tarafından alınan evsel nitelikli katı atıklar, ambalaj atıkları ve endüstriyel nitelikli atıklar (tehlikeli atıklar, atık ya ğ lar, kontamine (herhangi bir tehlikeli atık/atık ya ğ bulaşmış) ambalaj atıkları belirlenmelidir. Bunların oluşum sıklı ğ ı ve miktarları tespit edilmelidir. Bu atıkların hangi mevzuata tabi oldu ğ u, nasıl toplanması, taşınması, geçici depolanması gerekti ğ i, maksimum depolama süresi gibi hususlar belirlenmelidir.

42 Kayna ğ ında Ayrı Toplama: Kayna ğ ında Ayrı Toplama: Tüm atıkların kayna ğ ında ayrı toplanması için bu atıkların oluştu ğ u yerlere yeterli büyüklükte ve sayıda atı ğ ın türüne ve niteli ğ ine uygun konteynırlar konmalıdır(Tehlikeli atıklar için kapalı konteynırlar kullanılmalıdır. Her bir konteynırlar üzerine, içerisine atılacak atı ğ ın türünü belirten bilgi ve uyarı etiketleri yazılmalıdır. E ğ er mümkünse farklı atıklar için farklı renklerde konteynırlar da kullanılabilir. Bu şekilde bir uyulama atıkların kayna ğ ına ayrı toplanmasındaki başarıyı yükseltecektir.

43 Personel E ğ itimi: Personel E ğ itimi: Gerek atık yönetiminden sorumlu ekibe, gerekse tüm personele atık yönetimi konusunda e ğ itim/bilgi verilmeli, herkesin üzerine düşen vazifeler bildirilmeli ve atıkların ayrı toplanması konusunda herkesin hassasiyet göstermesi hususları hatırlatılmalıdır.

44 Geçici Atık Depolama Sahası Kurulması: “Geçici atık Depolama Alanı” Geçici Atık Depolama Sahası Kurulması: Kayna ğ ında farklı konteynırlarla ayrı olarak toplanan atıkların tesis içerisinde güvenli ve mevzuata uygun şekilde geçi depolanması için bir “Geçici atık Depolama Alanı” kurulmalıdır. Tehlikeli atıklar, ambalaj atıkları ve evsel atıklar için farklı depolama sahaları kurulabilir. Tehlikeli atıkların geçici depolanaca ğ ı alan; tesis sahası içerisinde, sızdırmaz beton zeminli, üzeri kapalı, dökülme ve sızıntılara karşı önlem alınmış, farklı atıklar için farklı bölümler oluşturulmuş ve farklı atıkların bu bölümlerde ayrı olarak uygun şekilde (gerekti ğ inde konteynır içerisinde) depolanaca ğ ı bir alan olmalıdır.

45 Bu alandaki bölümlerde depolanan atıkların isimleri yazılır. Bölümlere ve atık depolanması için e ğ er konteynır kullanılıyorsa konteynır üzerine atı ğ ın kodu, depolama tarihi gibi bilgiler yazılır. Bu bölüme yetkisiz kişilerin girişlerine karşı önlem alınır. Ayrıca bu sahada yangına ve acil durumlara karşı tedbir alınır. Aynı şekilde ambalaj atıkları ve evsel atıklar için kullanılan alanda ya ğ mur, rüzgar gibi etkenlerle atıkların etrafa da ğ ılmasına karşı önlem alınır.

46 Ön İ şlem: Ön İ şlem: Ambalaj atıkları, tehlikeli atık ile kontamine olmuş ambalajlar (mesela boya tenekeleri) depolanırken ve taşınması esnasında daha az yer kaplaması için mümkünse sıkıştırılmalıdır. Sulu atıklar ise mümkün oldu ğ unca susuzlaştırılmalıdır. Bu önlemler a ğ ırlık ve maliyet açısından firmaya önemli ekonomik avantaj sa ğ lamaktadır.

47 Atıkların Bertaraf / Geri Kazanıma Gönderilmesi: Atıkların Bertaraf / Geri Kazanıma Gönderilmesi: Geçici depolama alanındaki atıkların bertaraf/geri kazanımı için araştırma yapılmalı bu konuda lisanslı tesislerle görüşme yapılarak atı ğ ı alacak yetkili tesis seçilmelidir. Kayıtların Tutulması: Kayıtların Tutulması: Yapılan tüm işlemlere ait kayıtların düzenli olarak tutulması gerekir. Bu da atık beyan formlarının düzenlenmesinde, atık Yönetim Planlarının hazırlanmasında ve olası revizyonlarda kolaylık sa ğ lar.

48 K İ Ş İ SEL KORUNMA ÖNLEMLER İ

49 İ şyerindeki çalışma çevresine ait koruyucu önlemlerin yetersiz kaldı ğ ı veya imkânsız oldu ğ u durumlarda en son olarak meslek hastalıklarının önlenmesi için kişisel korunma önlemlerine başvurulur. İ ş kazalarından korunmada da önemli bir yer tutan kişisel korunma araçlarının mutlaka kullanılması gerekir.

50 Kişisel korunma araçları; Solunum sisteminin korunması (Solunum cihazları veya maskeler) Vücudun korunması (Ellerin korunması, gözlerin korunması, başın korunması, ayakların korunması, kulakların korunması)

51 Meslek Hastalıklarından Korunma İ lkeleri: İ şyerlerinde meslek hastalıklarına sebep olabilecek faktörleri her zaman tamamen ortadan kaldırmak mümkün de ğ ildir. Bu sebeple, meslek hastalıklarından korunmak için bu faktörlerin insan sa ğ lı ğ ı üzerindeki zararlı etkilerini en aza indirmek veya zararsız hale getirmek amacıyla işyerinde bir takım önlemlere başvurmak gerekir.

52 Meslek hastalıklarından korunma ilkeleri başlıca üç bölümde incelenebilir: Tıbbi korunma önlemleri, İ şyerindeki çalışma çevresine ait korunma önlemleri, İ şçiye ait korunma önlemleri

53 TIBB İ KORUNMA ÖNLEMLER İ İ şe Giriş Tıbbi Kontrolleri: İ şe Giriş Tıbbi Kontrolleri: İ şe yeni alınan kişilerin, yapaca ğ ı işe fiziksel ve ruhsal olarak uygun olup olmadı ğ ının tespit edilmesi amacıyla yapılan tıbbi muayeneyi kapsar. Yeni bir işe girerken alınan sa ğ lık raporları gibi.

54 TIBB İ KORUNMA ÖNLEMLER İ Periyodik Tıbbi Kontroller: Periyodik Tıbbi Kontroller: Bir işte çalışan kişilerin belirli aralıklarla (üç ay, altı ay, bir yıl gibi) tıbbi muayeneden geçirilerek, yaptıkları işten etkilenip etkilenmediklerinin tespit edilmesi amacıyla yapılan kontrolleri kapsar. Buna portör muayene de denir. Periyodik tıbbi muayenelerin sonucunda tespit edilen bulgulara göre çalışanların tedavisi yapılmalı ve aynı işe devam edip edemeyece ğ i de doktor tarafından belirlenmelidir.

55 TIBB İ KORUNMA ÖNLEMLER İ E ğ itim ve Uyarma: E ğ itim ve Uyarma: Sakıncalı çalışma şartlarının tespit edilmesiyle, bu sakıncalı şartlardan korunma yolları bütün çalışanlara ö ğ retilmeli, gerekli uyarılar yapılmalıdır.

56 İ ŞYER İ NDEK İ ÇALIŞMA ÇEVRES İ NE A İ T KORUNMA ÖNLEMLER İ İ şyerlerinde sa ğ lı ğ a zararlı etkilerin büyük bir bölümü, işyeri havasına yayılan maddelerden (duman, toz, buhar, gaz vb. gibi.) ve işyerindeki fiziksel şartlardan ileri gelmektedir. Bazen de zararlı maddelerle do ğ rudan do ğ ruya elle temas söz konusudur. İ şyerindeki bu tehlikeler yok edilerek veya en aza indirilerek çalışma çevresi zararsız hale getirilebilir.

57 Bu amaçla başvurulacak yöntemleri şöyle sıralayabiliriz: a)Kullanılan Zararlı Maddenin De ğ iştirilmesi: Kullanılan zararlı maddenin, zararsız veya daha az zararlı maddeler ile de ğ iştirilmesidir. b)Kapalı Çalışma Yöntemi: Zararlı maddenin de ğ iştirilmesi olana ğ ı bulunmayan durumlarda tehlikeli işlemlerin tamamen kapalı olarak yapılmasıyla zararsız hale getirilebilir. c)Ayırma: Çalışma sırasında zararlı madde oluşumu görülen ya da sa ğ lı ğ a zararlı gürültü, ışın gibi fiziksel faktörlerin ortaya çıktı ğ ı iş çeşitlerinin ayrılması esasına dayanır. Böylece hem işyeri çevresi temiz tutulmuş olur, hem de zararlı etkilerden dolayı daha az sayıda işçi etkilenir.

58 d)Nemli (ıslak) Çalışma Yöntemi: Özellikle tozlu işyerlerinde uygulanır. Çalışma ortamı ıslatılarak veya nemlendirilerek çalışma sırasında tozun çalışma ortamına da ğ ılması önlenir. Bazı işyerlerinde döşemeler, duvarlar ve tezgâhlar yıkanır veya yaş bezle silinebilir.

59 e)Sürekli Temizlik ve Bakım: İ şyeri havasının zararsız halde bulundurulmasını sa ğ lamak amacıyla tehlikeli olabilecek yere dökülen maddelerin hemen kaldırılması, işyeri temizli ğ i meslek hastalıklarından korunma ile ilgili önlemlerden biridir. İ şyeri ortamına da ğ ılmış tozlarda sürekli olarak temizlenmezse hava akımları ile yeniden işyeri ortamına da ğ ılarak işyeri ortam havasını kirletir. Ayrıca, zehirli ve zararlı maddelerin aktarıldı ğ ı, depolandı ğ ı kapların ve makinelerin bakımları yapılmaz ise meydana gelebilecek kaçaklar ortam havasının kirlenmesine sebep olur.

60 f)Havalandırma: İ şyerine ve işin özelli ğ ine göre düşünülerek yapılmalıdır. İ ki çeşit havalandırma vardır: 1.Yerel (lokal) havalandırma: Özellikle yo ğ un toz ve gaz meydana gelen işlerde kullanılan bir havalandırma yöntemidir. Örne ğ in; zımpara taşlarında, taşlama sırasında meydana gelen toz, çalışma ortamına yayılmadan emici bir cihazla tutulabilir.

61 2.Genel Havalandırma: Genel havalandırmanın amacı, çalışanlara gereken taze havayı temin etmektir. Genel havalandırma, daha az toksik organik sıvılardan meydana gelen buharlar için kullanılır. Tozlu işyerlerinde ise bazen, tozlar devamlı olarak işyeri havasında yüzer vaziyette tutulmakla fayda yerine zararlı etkinin arttı ğ ı da görülebilir.

62 Bu sebeple genel havalandırmanın belirli şartlara düzenlenmesi gerekir ve şu hususların göz önünde bulundurulması yararlı olur: Havalandırmada aspirasyonla temin edilen temiz hava miktarı, ortamdaki zehirli maddelerin konsantrasyonlarına ve işyerinin büyüklü ğ üne göre tayin edilmelidir. Temin edilen temiz hava mevsime uygun olarak ısıtılmalı ve serinletilmelidir. Havanın giriş ve çıkış a ğ ızları; havalandırmada kullanılan tüm havanın kirlenmiş bölgeden geçmesini temin edecek şekilde düzenlenmelidir.

63 İ şyerindeki hava akımına göre; kirletici kaynak işçi ile aspirasyon çıkışı arasında bulunmalıdır. Kirli havayı dışarı atan aspirasyon kanalı, çıkan kirli havanın pencere, kapı, hava deli ğ i vb. gibi yerlerden tekrar girişini önleyecek yerlerde olmalıdır.

64 g) İ şyeri Üretim ve Planlaması: Uygunsuz, zararlı tesirler yaratacak hammadde ve atıkların meslek hastalıkları di ğ er hastalıklar yönünden araştırılarak işyerinin kuruluşu sırasında planlanması gerekir.

65 h) İ şyeri Ortamında Zaman Zaman Analizler Yapmak: Bazı işyerlerinde alınan koruyucu önlemlere ra ğ men tehlikelerin tamamen ortadan kaldırıldı ğ ını kestirmek mümkün de ğ ildir. Ayrıca alınan tedbirlerin ne kadar etkili olup olmadı ğ ını tespit etmek amacıyla zaman zaman çeşitli analizlerin yapılmasına ihtiyaç duyulabilir.

66 Bu analizler sonucunda işyeri ortamının sa ğ lı ğ a elverişli olup olmayaca ğ ına karar verilir. Zararlı ve zehirli maddelerin depolandı ğ ı veya işlendi ğ i kısımlarda yapılacak bakım ve onarım işlerinde önceden ortamda ölçümler yapılması ve daha sonra bakım ve onarım çalışmalarına izin verilmesi de çalışanları zehirlenmelerden korur.

67 İ ŞÇ İ YE A İ T KORUNMA ÖNLEMLER İ K İ Ş İ SEL KORUNMA ÖNLEMLER İ K İ Ş İ SEL KORUNMA ÖNLEMLER İ SOLUNUM VÜCUT BÖLGELER İ N İ N KORUNMASI

68


"TTP 213 ÇEVRE KORUMA Ö Ğ R. GÖR. TU Ğ ÇE GÜNTER. R İ SK ANAL İ Z İ." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları